Nga Eduard Zaloshnja, PhD, QENDRA AGENDA
Prezantuar në Akademinë e Sigurisë së Policisë së Shtetit
Vdekjet rrugore dhe nga krimi përbëjnë gjysmën e vdekjeve jonatyrale në Shqipëri. Parandalimi i tyrë është detyrë parësore e Policisë së Shtetit. Te gjysma tjetër e vdekjeve jonatyrale mbizotërojnë vetëvrasjet, vdekjet në punë, etj. Parandalimi i tyre është detyrë parësore e organeve të tjera shtetërore.
Siç ilustrohet në tabelën e mëposhtme, vdekjet rrugore dhe nga krimi kanë shënuar një reduktim drastik në 15 vjetët e fundit në Shqipëri – 43.5% janë reduktuar vdekjet rrugore dhe 60.6% vdekjet nga krimi.
Por shifrat e mësipërme nuk na japin një tablo të plotë. Sepse ndërkohë që vdekjet rrugore pothuaj janë përgjysmuar në 15 vjetët e fundit, numri i automjeteve me targa shqiptare pothuaj është trefishuar – nga 380 mijë më 2010, arritën në 1 milion më 2025 (pa llogaritur këtu numrin e automjeteve me targa të huaja që futen me shumicë në Shqipëri).
Po të llogarisim indeksin e vdekshmërisë rrugore (vdekje rrugore për 100 mijë automjete me targa shqiptare), rezulton se vdekshmëria rrugore ka qenë pothuaj pesëfish më e lartë më 2010, krahasuar me 2025 (shihni grafikun e mëposhtëm).
Po si krahasohemi ne me mesataren e vdekshmërisë rrugore të Bashkimit Europian dhe me të fqinjit tonë verior Mal i Zi (vend kandidat për në BE)?
Në qoftë se vdekjet e këmbësorëve/biçiklistëve/motoçiklistëve (që përbëjnë aktualisht 57% të gjithë vdekjeve rrugore këtu) do të ishin të krahasueshme në përqindje me BE-në (20%), ne do ta kishim sot indeksin e vdekshmërisë rrugore të barabartë me mesataren europiane! Ndërkohë, vdekshmëria rrugore në Shqipëri është shumë më e ulët se në Malin e Zi (shihni grafikun e mëposhtëm).
Vdekshmëria nga krimi ka qenë 2.2 herë më e lartë më 2010, krahasuar me 2025. Shihni grafikun e mëposhtëm për indeksin e vdekshmërisë nga krimi (vdekje nga krimi për 1 milion banorë).
Po si krahasohemi ne me mesataren e vdekshmërisë nga krimi të Bashkimit Europian dhe të fqinjit tonë verior Mal i Zi (vend kandidat për në BE)?
Në qoftë se vdekjet nga krimi brenda familjes (që përbëjnë 18.6% të vdekjeve nga krimi gjithsej këtu) do të ishin të krahasueshme në përqindje me BE-në (6.8%), ne do ta kishim sot indeksin e vdekshmërisë nga krimi diku afër mesatares europiane! Ndërkohë, vdekshmëria nga krimi në Shqipëri është më e ulët se në Malin e Zi (shihni grafikun e mëposhtëm).
Me rastin e 113-vjetorit të themelimit të Policisë së Shtetit Shqiptar, QENDRA AGENDA zhvilloi një sondazh opinioni për sigurinë e shtetasve dhe punën e Policisë së Shtetit. Linku i pyetësorit u shpërnda me SMS krejt të rastësishme. Plot 1187 banorë të rritur nga i gjithë territori i vendit e plotësuan pyetësorin, duke realizuar kështu një kampion me marzh gabimi statistikor prej 2.9%, maksimumi. Shihni më poshtë rezultatet e sondazhit.
Sa i/e sigurt ndiheni kur ecni vetëm në lagje/fshat, pasi është errësuar?
%
Shuma
Sh. i/e sigurt
45.8%
85.3%
I/e sigurt
39.5%
I/e pasigurt
9.1%
14.7%
Sh. i/e pasigurt
5.6%
Në zonën ku banoni, kriminaliteti është i ulёt apo i lartё?
%
Shuma
Shumë i ulët
51.9%
76.1%
I ulët
24.2%
I lartë
11.6%
23.9%
Shumë i lartë
12.3%
A reagon shpejt policia ndaj vjedhjeve/grabitjeve/krimeve në zonën ku banoni?
%
Shuma
Po
58.8%
70.7%
Anoj po
11.9%
Anoj jo
13.9%
29.3%
Jo
15.4%
A e ndieni praninë e policisë në zonën ku banoni?
%
Shuma
Po
68.6%
78.5%
Anoj po
9.9%
Anoj jo
10.9%
21.5%
Jo
10.6%
A është shqetësim prania e armëve pa leje në lagjen/fshatin ku banoni?
%
Shuma
Po
15.1%
25.3%
Anoj po
10.2%
Anoj jo
10.5%
74.7%
Jo
64.2%
Çfarë vlerësimi keni për luftën e Policisë së Shtetit kundër mbajtjes pa leje të armëve?
%
Shuma
Pozitiv
50.9%
64.3%
Anoj pozitiv
13.4%
Anoj negativ
16.5%
35.7%
Negativ
19.2%
Çfarë vlerësimi keni në përgjithësi për punën e Policisë së Shtetit?
%
Shuma
Pozitiv
54.2%
70.1%
Anoj pozitiv
15.9%
Anoj negativ
11.5%
29.9%
Negativ
18.4%
A mendoni se ka ndikuar puna e Policisë Rrugore për parandalimin e shkeljeve të kodit rrugor?
%
Shuma
Po
62.7%
72.2%
Anoj po
9.5%
Anoj jo
12.6%
27.8%
Jo
15.2%
The post Barometri i sigurisë së jetës dhe i punës së Policisë së Shtetit për vitin 2025 appeared first on www.lexo.al.