\u00cbsht\u00eb ndar\u00eb nga jeta n\u00eb mosh\u00ebn 88-vje\u00e7are akademiku Mark Tirta, nj\u00eb prej emrave m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb etnologjis\u00eb dhe antropologjis\u00eb shqiptare.<\/p>\n
Akademia e Shkencave ka shprehur ngush\u00ebllimet p\u00ebr ndarjen e tij nga jeta, duke theksuar kontributin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb Tirt\u00ebs n\u00eb shkenc\u00ebn dhe kultur\u00ebn shqiptare.<\/p>\n
P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se gjasht\u00eb dekada, ai ia kushtoi jet\u00ebn k\u00ebrkimit shkencor, dokumentimit dhe interpretimit t\u00eb kultur\u00ebs materiale dhe shpirt\u00ebrore t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/p>\n
Njoftimi i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave:<\/p>\n
Akademia e Shkencave e Shqip\u00ebris\u00eb njofton me hidh\u00ebrim t\u00eb thell\u00eb se sot m\u00eb 27 gusht 2026 u nda nga jeta akademik emeritus Mark Tirta, nj\u00eb prej studiuesve m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb etnologjis\u00eb dhe antropologjis\u00eb shqiptare, nj\u00eb personalitet i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i albanologjis\u00eb dhe nj\u00eb nga z\u00ebrat m\u00eb t\u00eb spikatur t\u00eb studimit t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore shqiptare.<\/p>\n
Me largimin e tij, shkenca dhe kultura shqiptare humbasin nj\u00eb dijetar t\u00eb p\u00ebrkushtuar, i cili p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se gjasht\u00eb dekada ia kushtoi jet\u00ebn k\u00ebrkimit shkencor, dokumentimit dhe interpretimit t\u00eb kultur\u00ebs materiale e shpirt\u00ebrore t\u00eb shqiptar\u00ebve. Jeta dhe vepra e tij jan\u00eb t\u00eb lidhura ngusht\u00eb me p\u00ebrpjekjen p\u00ebr t\u00eb njohur, ruajtur dhe p\u00ebrcjell\u00eb te brezat e ardhsh\u00ebm pasurin\u00eb e jasht\u00ebzakonshme t\u00eb traditave, besimeve, miteve, zakoneve dhe m\u00ebnyrave t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb popullit shqiptar.<\/p>\n
Akademik Mark Tirta lindi m\u00eb 21 maj 1938 n\u00eb Orosh t\u00eb Mirdit\u00ebs. Kreu studimet e larta n\u00eb deg\u00ebn Histori-Gjuh\u00ebsi t\u00eb Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs, t\u00eb cilat i p\u00ebrfundoi n\u00eb vitin 1961. Pas studimeve punoi n\u00eb arsim n\u00eb rrethin e Mirdit\u00ebs, nd\u00ebrsa n\u00eb vitin 1968 nisi veprimtarin\u00eb k\u00ebrkimore n\u00eb sektorin e etnografis\u00eb t\u00eb Institutit t\u00eb Historis\u00eb.<\/p>\n
Prej vitit 1979 vijoi veprimtarin\u00eb pran\u00eb Institutit t\u00eb Kultur\u00ebs Popullore, ku nd\u00ebrtoi nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tij shkencore. N\u00eb vitin 2008 u zgjodh an\u00ebtar i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb Seksionin e Shkencave Shoq\u00ebrore dhe Albanologjike. N\u00eb vijim t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb tij t\u00eb gjat\u00eb akademike e shkencore, ai mori statusin Akademik Emeritus.<\/p>\n
Akad. Mark Tirta ishte nj\u00eb prej studiuesve q\u00eb e njohu kultur\u00ebn shqiptare jo vet\u00ebm p\u00ebrmes burimeve t\u00eb shkruara, por edhe p\u00ebrmes k\u00ebrkimit t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb terren. Ai mori pjes\u00eb n\u00eb ekspedita t\u00eb shumta n\u00eb vise t\u00eb ndryshme shqiptare, duke mbledhur dhe dokumentuar d\u00ebshmi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme mbi jet\u00ebn, traditat, zakonet, besimet dhe m\u00ebnyrat e organizimit t\u00eb komuniteteve shqiptare. Kjo p\u00ebrvoj\u00eb e gjer\u00eb e terrenit u b\u00eb nj\u00eb prej ve\u00e7orive dalluese t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tij shkencore.<\/p>\n
Puna e tij k\u00ebrkimore ishte e shum\u00ebanshme dhe preku disa nga \u00e7\u00ebshtjet themelore t\u00eb etnologjis\u00eb shqiptare. Ai u mor n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me migrimet e popullsis\u00eb shqiptare dhe mitologjin\u00eb popullore, gjithashtu studimet e tij u shtrin\u00eb edhe n\u00eb aspektet e familjes, veshjeve popullore, s\u00eb drejt\u00ebs zakonore, toponimis\u00eb e antroponimis\u00eb, artit popullor, historis\u00eb s\u00eb etnologjis\u00eb shqiptare dhe personaliteteve t\u00eb k\u00ebsaj fushe.<\/p>\n
Trash\u00ebgimia e tij bibliografike \u00ebsht\u00eb e jasht\u00ebzakonshme. Ai la pas nj\u00eb trash\u00ebgimi t\u00eb gjer\u00eb studimore. Ka botuar mbi 300 punime shkencore e kulturore, ka marr\u00eb pjes\u00eb me mbi 100 kumtesa n\u00eb sesione shkencore, simpoziume, konferenca dhe kongrese shkencore komb\u00ebtare e nd\u00ebrkomb\u00ebtare, nd\u00ebrsa rreth 42 punime t\u00eb tij jan\u00eb botuar n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaja.<\/p>\n
Nd\u00ebr veprat e tij m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme jan\u00eb \u201cMitologjia nd\u00ebr shqiptar\u00eb\u201d 2004, \u201cEtnologjia e shqiptar\u00ebve\u201d2003, 2006, \u201cEtnologjia e p\u00ebrgjithshme\u201d 2001, 2008, \u201cMigrime t\u00eb shqiptar\u00ebve\u201d 1999, \u201cMjesht\u00ebria e k\u00ebrkimit shkencor n\u00eb etnologji\u201d 2006, \u201cPanteoni e simbolika, doke e kode\u2026\u201d 2007 dhe \u201cL\u00ebvizjet migruese t\u00eb shqiptar\u00ebve, t\u00eb brendshme e n\u00eb popujt m\u00eb af\u00ebr\u201d 2013.<\/p>\n
N\u00eb historin\u00eb e studimeve shqiptare, akademik Mark Tirta do t\u00eb kujtohet si nj\u00eb prej dijetar\u00ebve q\u00eb i dha nj\u00eb dimension t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm shkencor studimit t\u00eb kultur\u00ebs tradicionale shqiptare. Ai e pa etnologjin\u00eb jo vet\u00ebm si nj\u00eb fush\u00eb t\u00eb mbledhjes dhe p\u00ebrshkrimit t\u00eb fakteve, por si nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar historin\u00eb, kujtes\u00ebn, identitetin dhe vazhdim\u00ebsin\u00eb kulturore t\u00eb shqiptar\u00ebve. P\u00ebrmes pun\u00ebs s\u00eb tij, shum\u00eb d\u00ebshmi t\u00eb kultur\u00ebs materiale dhe shpirt\u00ebrore shqiptare u dokumentuan dhe u b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb e kujtes\u00ebs s\u00eb shkruar shkencore.<\/p>\n
Librat, studimet dhe materialet q\u00eb la pas p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb pasuri t\u00eb \u00e7muar p\u00ebr studiuesit e sot\u00ebm dhe t\u00eb ardhsh\u00ebm t\u00eb etnologjis\u00eb, antropologjis\u00eb, folklorit, historis\u00eb s\u00eb kultur\u00ebs dhe albanologjis\u00eb.<\/p>\n
Me ndarjen e tij nga jeta, Akademia e Shkencave e Shqip\u00ebris\u00eb humbet nj\u00eb nga figurat e saj t\u00eb shquara, nd\u00ebrsa shkenca shqiptare humbet nj\u00eb studiues q\u00eb i kushtoi gjith\u00eb jet\u00ebn njohjes s\u00eb rr\u00ebnj\u00ebve kulturore t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/p>\n
Akademia e Shkencave e Shqip\u00ebris\u00eb u shpreh ngush\u00ebllimet m\u00eb t\u00eb thella familjes, t\u00eb af\u00ebrmve, miqve, koleg\u00ebve dhe gjith\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb shkencore p\u00ebr k\u00ebt\u00eb humbje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00cbsht\u00eb ndar\u00eb nga jeta n\u00eb mosh\u00ebn 88-vje\u00e7are akademiku Mark Tirta, nj\u00eb prej emrave m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb etnologjis\u00eb dhe antropologjis\u00eb shqiptare. Akademia e Shkencave ka shprehur ngush\u00ebllimet p\u00ebr ndarjen e tij nga jeta, duke theksuar kontributin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb Tirt\u00ebs n\u00eb shkenc\u00ebn dhe kultur\u00ebn shqiptare. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se gjasht\u00eb dekada, ai ia kushtoi jet\u00ebn […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-98017","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98017"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/98017\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=98017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=98017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}