{"id":96846,"date":"2026-08-14T13:50:27","date_gmt":"2026-08-14T13:50:27","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/08\/14\/nje-muaj-diete-vegane-mund-te-ndikoje-ne-shenjat-te-plakjes-ja-cfare-ndodh-me-adn-ne-e-njeriut\/"},"modified":"2026-08-14T13:50:27","modified_gmt":"2026-08-14T13:50:27","slug":"nje-muaj-diete-vegane-mund-te-ndikoje-ne-shenjat-te-plakjes-ja-cfare-ndodh-me-adn-ne-e-njeriut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/08\/14\/nje-muaj-diete-vegane-mund-te-ndikoje-ne-shenjat-te-plakjes-ja-cfare-ndodh-me-adn-ne-e-njeriut\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb muaj diet\u00eb vegane mund t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb shenjat t\u00eb plakjes, ja \u00e7far\u00eb ndodh me ADN-n\u00eb e njeriut"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb muaj pa ushqime me origjin\u00eb shtazore mund t\u00eb jet\u00eb i mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb shkaktuar ndryshime t\u00eb matshme n\u00eb disa sinjale kimike q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si funksionojn\u00eb gjenet.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfundimi i nj\u00eb studimi t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb publikuar n\u00eb revist\u00ebn MedComm, ku mor\u00ebn pjes\u00eb 48 t\u00eb rritur t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm. Pas nj\u00eb jave me nj\u00eb diet\u00eb t\u00eb standardizuar, pjes\u00ebmarr\u00ebsit u ndan\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rast\u00ebsore n\u00eb dy grupe: nj\u00ebri ndoqi nj\u00eb diet\u00eb vegane, nd\u00ebrsa tjetri nj\u00eb diet\u00eb t\u00eb pasur me mish, p\u00ebr rreth nj\u00eb muaj.<\/p>\n<p>Studimi i ri tregon ndryshime n\u00eb metilimin e ADN-s\u00eb dhe disa tregues t\u00eb lidhur me plakjen biologjike, por studiuesit theksojn\u00eb se rezultatet jan\u00eb paraprake.<\/p>\n<p>Studiuesit analizuan mostrat e gjakut t\u00eb marra para dhe pas periudh\u00ebs s\u00eb nd\u00ebrhyrjes, duke shqyrtuar m\u00eb shum\u00eb se 800 mij\u00eb vende t\u00eb metilimit t\u00eb ADN-s\u00eb.<\/p>\n<p>Ndryshime n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si rregullohen gjenet<\/p>\n<p>Rezultatet treguan se grupi q\u00eb ndoqi diet\u00ebn vegane zhvilloi nj\u00eb model t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb metilimit t\u00eb ADN-s\u00eb. Ndryshimet u lidh\u00ebn me procese q\u00eb lidhen me inflamacionin, metabolizmin e yndyrave, sinjalizimin e insulin\u00ebs, riparimin e ADN-s\u00eb dhe stresin qelizor.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, studiuesit theksojn\u00eb se nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e k\u00ebtyre ndryshimeve nuk mbeti statistikisht dometh\u00ebn\u00ebse pas korrigjimeve p\u00ebr numrin e madh t\u00eb analizave. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, k\u00ebto rezultate duhen konsideruar kryesisht si eksploruese.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb ndodhi me \u201cor\u00ebn biologjike\u201d?<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga gjetjet m\u00eb interesante lidhet me PhenoAge, nj\u00eb tregues epigjenetik q\u00eb p\u00ebrdor modelet e metilimit t\u00eb ADN-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar procese t\u00eb lidhura me plakjen biologjike.<\/p>\n<p>N\u00eb modelin statistikor t\u00eb studimit, PhenoAge e vler\u00ebsuar n\u00eb grupin vegan u ul me rreth 1.69 vjet gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb studimit, nd\u00ebrsa n\u00eb grupin q\u00eb konsumoi m\u00eb shum\u00eb mish u rrit me rreth 0.56 vjet.<\/p>\n<p>Por kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se pjes\u00ebmarr\u00ebsit u b\u00ebn\u00eb realisht 1.69 vjet m\u00eb t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>Studiuesit nuk gjet\u00ebn nj\u00eb ndryshim p\u00ebrfundimtar dhe t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb midis dy grupeve n\u00eb nivelin e PhenoAge pas nd\u00ebrhyrjes. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nj\u00eb tjet\u00ebr or\u00eb epigjenetike, Blood&amp;Skin, l\u00ebvizi n\u00eb drejtim t\u00eb kund\u00ebrt.<\/p>\n<p>Kjo tregon se or\u00ebt epigjenetike matin aspekte t\u00eb ndryshme t\u00eb biologjis\u00eb dhe rezultatet nuk mund t\u00eb interpretohen si prov\u00eb se dieta vegane e kthen pas plakjen.<\/p>\n<p>M\u00eb pak sinjale t\u00eb lidhura me inflamacionin<\/p>\n<p>Studimi gjeti gjithashtu ndryshime n\u00eb sinjalet q\u00eb lidhen me sistemin imunitar. T\u00eb dh\u00ebnat e metilimit parashikuan nj\u00eb num\u00ebr m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb neutrofileve dhe nj\u00eb num\u00ebr m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb qelizave T CD4+ te pjes\u00ebmarr\u00ebsit q\u00eb ndoq\u00ebn diet\u00ebn vegane.<\/p>\n<p>K\u00ebto rezultate p\u00ebrputheshin me num\u00ebrimet reale t\u00eb qelizave n\u00eb gjak, duke sugjeruar se disa prej ndryshimeve molekulare mund t\u00eb pasqyrojn\u00eb ndryshime fiziologjike.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, studimi ishte shum\u00eb i vog\u00ebl dhe zgjati vet\u00ebm nj\u00eb muaj. Me vet\u00ebm 24 pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb secilin grup, nuk mund t\u00eb p\u00ebrcaktohet n\u00ebse k\u00ebto ndryshime vazhdojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb apo n\u00ebse ato p\u00ebrkthehen n\u00eb nj\u00eb rrezik m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt p\u00ebr kancer, s\u00ebmundje t\u00eb zemr\u00ebs apo s\u00ebmundje t\u00eb tjera t\u00eb lidhura me mosh\u00ebn.<\/p>\n<p>A ndryshon dieta ADN-n\u00eb?<\/p>\n<p>Jo. Dieta vegane nuk \u201crishkruan\u201d kodin gjenetik.<\/p>\n<p>Studimi shqyrtoi metilimin e ADN-s\u00eb, nj\u00eb mekaniz\u00ebm epigjenetik p\u00ebrmes t\u00eb cilit trupi mund t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb aktivitetin e gjeneve pa ndryshuar vet\u00eb sekuenc\u00ebn e ADN-s\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb duhet t\u00eb ken\u00eb parasysh ata q\u00eb duan t\u00eb b\u00ebhen vegan\u00eb?<\/p>\n<p>Nj\u00eb diet\u00eb vegane e planifikuar mir\u00eb mund t\u00eb siguroj\u00eb shum\u00eb nga l\u00ebnd\u00ebt ushqyese t\u00eb nevojshme. Megjithat\u00eb, vitamina B12 k\u00ebrkon v\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, nd\u00ebrsa edhe hekuri, kalciumi, jodi, vitamina D dhe seleni mund t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb planifikim t\u00eb kujdessh\u00ebm.<\/p>\n<p>Nj\u00eb gjetje interesante, por jo nj\u00eb \u201cila\u00e7 kund\u00ebr plakjes\u201d<\/p>\n<p>Studimi ofron nj\u00eb tjet\u00ebr d\u00ebshmi se ushqyerja mund t\u00eb ndikoj\u00eb relativisht shpejt n\u00eb proceset epigjenetike t\u00eb organizmit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb muaj diet\u00eb vegane u shoq\u00ebrua me ndryshime n\u00eb metilimin e ADN-s\u00eb dhe me nj\u00eb sinjal t\u00eb favorsh\u00ebm n\u00eb nj\u00eb prej or\u00ebve epigjenetike t\u00eb plakjes.<\/p>\n<p>Por, p\u00ebr shkak t\u00eb numrit t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsve, koh\u00ebzgjatjes s\u00eb shkurt\u00ebr dhe rezultateve jo t\u00eb nj\u00ebjta n\u00eb t\u00eb gjitha treguesit, shkenc\u00ebtar\u00ebt nuk mund t\u00eb thon\u00eb se dieta vegane e ngadal\u00ebson apo e kthen pas plakjen biologjike.<\/p>\n<p>P\u00ebr momentin, b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb sinjal molekular premtues q\u00eb k\u00ebrkon studime m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe m\u00eb afatgjata p\u00ebr t\u00eb kuptuar n\u00ebse k\u00ebto ndryshime kan\u00eb pasoja reale p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb muaj pa ushqime me origjin\u00eb shtazore mund t\u00eb jet\u00eb i mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb shkaktuar ndryshime t\u00eb matshme n\u00eb disa sinjale kimike q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si funksionojn\u00eb gjenet. Ky \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfundimi i nj\u00eb studimi t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb publikuar n\u00eb revist\u00ebn MedComm, ku mor\u00ebn pjes\u00eb 48 t\u00eb rritur t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm. Pas nj\u00eb jave me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-96846","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96846"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96846\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}