Nga Ilir Demalia<\/p>\n
Shqip\u00ebria ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb ku nuk i mungojn\u00eb ligjet, strategjit\u00eb, planet shum\u00ebvje\u00e7are, raportet e organizatave nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe konferencat me slogane t\u00eb bukura. Ajo q\u00eb i mungon \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka shum\u00eb m\u00eb e thjesht\u00eb, por shum\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb: shteti q\u00eb funksionon \u00e7do dit\u00eb.<\/p>\n
Nj\u00eb shtet nuk matet nga lart\u00ebsia e kullave, as nga numri i investimeve q\u00eb inaugurohen me shirita e kamera. Matet nga gj\u00ebra t\u00eb vogla, t\u00eb cilat n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb jan\u00eb themelore: a respektohet polici, a l\u00ebviz qyteti pa kaos dhe a jeton qytetari n\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb past\u00ebr.<\/p>\n
K\u00ebto jan\u00eb tre provimet q\u00eb Shqip\u00ebria ende nuk i ka kaluar.
\nI. Kur n\u00ebp\u00ebrk\u00ebmbet polici, zbehet shteti. Shteti nuk fillon te Kryeministria, as te Parlamenti. Fillon te polici q\u00eb ndalon makin\u00ebn n\u00eb rrug\u00eb.
\nN\u00eb at\u00eb \u00e7ast nuk p\u00ebrfaq\u00ebsohet nj\u00eb individ me uniform\u00eb. P\u00ebrfaq\u00ebsohet Republika.<\/p>\n
Prandaj \u00ebsht\u00eb e papranueshme q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb vazhdon ta trajtoj\u00eb policin me arroganc\u00eb, me k\u00ebrc\u00ebnime apo me at\u00eb mendjemadh\u00ebsin\u00eb provinciale q\u00eb shpesh maskohet si sukses emigracioni.<\/p>\n
\u201cJam nga Anglia.\u201d \u201cJam nga Gjermania.\u201d \u201cJam nga Italia.\u201d
\n\u201cJam nga Amerika.\u201d
\nThuajse gjithmon\u00eb d\u00ebgjon t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn muzik\u00eb.<\/p>\n
Njeriu q\u00eb jasht\u00eb vendit nuk guxon t\u00eb kund\u00ebrshtoj\u00eb nj\u00eb urdh\u00ebr t\u00eb policis\u00eb, sapo kalon dogan\u00ebn shqiptare kujton se ka fituar privilegjin t\u00eb sillet si pronar i rrug\u00ebs.<\/p>\n
Le ta b\u00ebjm\u00eb pyetjen thjesht\u00eb.
\nA e b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00eb Lond\u00ebr?
\nN\u00eb Berlin? N\u00eb Paris? N\u00eb Zyrih?
\nJo. Dhe jo.<\/p>\n
Atje e din\u00eb se ligji nuk pyet p\u00ebr pasaport\u00ebn, p\u00ebr xhepin apo p\u00ebr mbiemrin. Ligji pyet vet\u00ebm n\u00ebse e ke shkelur apo jo.
\nParadoksi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb se shum\u00eb shqiptar\u00eb b\u00ebhen qytetar\u00eb shembullor\u00eb sapo kalojn\u00eb kufirin, por harrojn\u00eb qytetarin\u00eb sapo kthehen n\u00eb atdhe.
\nKjo nuk \u00ebsht\u00eb trim\u00ebri. Ky \u00ebsht\u00eb cubllik i arroganc\u00ebs q\u00eb vjen nga injoranca dhe trim\u00ebrohet nga mungesa e aplikimit t\u00eb forces s\u00eb ligjit.
\nLiria nuk \u00ebsht\u00eb e drejta p\u00ebr t\u00eb mos respektuar ligjin.
\nLiria \u00ebsht\u00eb e drejta p\u00ebr t\u00eb jetuar n\u00ebn nj\u00eb ligj q\u00eb zbatohet nj\u00ebsoj p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n
Natyrisht, respekti nuk fitohet vet\u00ebm duke e k\u00ebrkuar.
\nPolicia duhet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb profesionale, m\u00eb e p\u00ebrgatitur, m\u00eb e paguar dhe m\u00eb e mb\u00ebshtetur. Nj\u00eb efektiv q\u00eb mban mbi supe rendin publik nuk mund t\u00eb trajtohet si hallka m\u00eb e dob\u00ebt e administrat\u00ebs.<\/p>\n
Filozofi Emanuel Kant shkruante se liria, ligji dhe forca duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb ekuilib\u00ebr. Kur nj\u00ebra mungon, prishet i gjith\u00eb rendi. Shqip\u00ebria nuk ka munges\u00eb ligjesh; ka munges\u00eb zbatimi. Dhe aty ku ligji nuk zbatohet, nuk vonon t\u00eb mbij\u00eb bindja se gjith\u00e7ka blihet, negociohet ose shmanget.<\/p>\n
Shteti nuk b\u00ebhet i fort\u00eb duke frik\u00ebsuar qytetarin.
\nB\u00ebhet i fort\u00eb kur askush nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb i fort\u00eb se ligji.<\/p>\n
Megjith\u00ebate muajt e fundit me ardhjen e drejtorit t\u00eb ri t\u00eb Policis\u00eb Skender Hita, ka nje p\u00ebrmisim t\u00eb duksh\u00ebm n\u00eb pun\u00ebn e Policis\u00eb<\/p>\n
II. Trafiku \u2013 Parkingjet n\u00eb kaosin e p\u00ebrditsh\u00ebm.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb problem kan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi edhe policit\u00eb bashkiake.<\/p>\n
N\u00ebse dikush d\u00ebshiron t\u00eb kuptoj\u00eb se sa i organizuar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet, mjafton t\u00eb dal\u00eb n\u00eb rrug\u00eb n\u00eb or\u00ebn e pikut. Tirana sot nuk vuan vet\u00ebm nga numri i madh i automjeteve.
\nVuan nga mungesa e disiplin\u00ebs.
\nMakina mbi trotuar. Makina n\u00eb korsin\u00eb e dyt\u00eb. Makina p\u00ebrpara hyrjes s\u00eb spitalit. Makina mbi vijat e bardha. Makina n\u00eb oborret e pallateve. Makina n\u00eb hapsira publike. Makina kudo, p\u00ebrve\u00e7se aty ku duhet, jo. Dhe Jo.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa pronari i makin\u00ebs pi kafen duke bllokuar rrug\u00ebn, tjetri o tjetra hyn n\u00eb dyqan me qet\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb njeriu q\u00eb \u00ebsht\u00eb bindur se ligji gjithmon\u00eb pret rruga bllokhet Nd\u00ebrsa bllokimi rrug\u00ebn krijon kaos dhe nerva t\u00eb shkat\u00ebrruara. Shqiptaret nuk e ka fare konceptin e t\u00eb jetuarit n\u00eb komunitet, ku duhet t\u00eb mendoj\u00eb dhe p\u00ebr hapsir\u00ebn e tjetrit. Edhe p\u00ebr qet\u00ebsin\u00eb e tjetrit. At Fishta shkruante para 100 vjet: \u201c Shtaz\u00ebs edhe pse ja nd\u00ebrron kafazin, ai prap shtaz\u00eb ngelet.\u201d<\/p>\n
Shtazaria \u00e7faqet n\u00eb \u00e7do \u00e7ast jo vet\u00ebm n\u00eb rrug\u00eb po kudo. Frika p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballuar me shtaz\u00ebt, ka krijuar heshtjen, me at\u00eb: \u00c7\u2019m\u00eb duhet mua. Po shtaza nes\u00ebr ka me t\u00eb coptue dhe ty q\u00eb nuk t\u00eb duhet sot. At\u00ebher\u00eb ka me qen\u00eb shum\u00eb von\u00eb. E k\u00ebtu qe shtaz\u00ebt q\u00eb nuk behen njer\u00ebz, duhet shteti me forc\u00ebn e ligjit q\u00eb mos t\u00eb dhunohet qytetari.<\/p>\n
N\u00eb qytetet evropiane nuk ndodh k\u00ebshtu jo sepse qytetar\u00ebt lindin m\u00eb t\u00eb edukuar, por sepse kan\u00eb m\u00ebsuar se \u00e7do shkelje ka pasoj\u00eb.<\/p>\n
Automjeti largohet me karrotrec, gjoba paguhet dhe askush nuk humbet koh\u00eb me debate heroike.<\/p>\n
Ne vazhdojm\u00eb t\u00eb negociojm\u00eb edhe at\u00eb q\u00eb nuk negociohet.
\nLigji nuk \u00ebsht\u00eb sugjerim.
\n\u00cbsht\u00eb rregull.
\nDhe rregulli nuk \u00ebsht\u00eb armik i liris\u00eb.
\n\u00cbsht\u00eb kushti i saj.<\/p>\n
Tirana dhe shum\u00eb qytete si Durr\u00ebsi, Saranda, sot po paguajn\u00eb fatur\u00ebn e ligjit fam\u00ebkeq dhe kriminal 7501. Me dyndjet migratore t\u00eb brend\u00ebshme, duke zaptuar toka publike dhe private p\u00ebr ti p\u00ebrdorur k\u00ebto dyndar\u00eb si mish p\u00ebr top p\u00ebr zgjedhje, shkat\u00ebrruan gjith\u00eb struktur\u00ebn jo vet\u00ebm t\u00eb kryeqytetit dhe qyteteteve, por edhe strukturen e tokave bujq\u00ebsire dhe bregdetin. Tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb von\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb qytet me master-plan t\u00eb studiuar dhe me prametra Europian. K\u00ebt\u00eb krim politik Shqip\u00ebria do ta paguaj\u00eb p\u00ebr kohe t\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n
III. Plehrat \u2013 Pasqyra m\u00eb e sinqert\u00eb e qytet\u00ebrimit<\/p>\n
Mund t\u00eb zbukurosh fasadat, t\u00eb nd\u00ebrtosh sheshe dhe t\u00eb mbjell\u00ebsh palma. Por n\u00ebse qyteti mban er\u00eb mbeturina, \u00e7do propagand\u00eb humbet p\u00ebrball\u00eb hund\u00ebs s\u00eb qytetarit.<\/p>\n
Plehrat nuk jan\u00eb thjesht mbeturina. Jan\u00eb provimi i p\u00ebrditsh\u00ebm i administrat\u00ebs se bashkive dhe i kultur\u00ebs son\u00eb qytetare.<\/p>\n
N\u00eb vap\u00ebn e korrikut dhe gushtit, kazan\u00ebt e tejmbushur nuk prodhojn\u00eb vet\u00ebm er\u00eb. Ata prodhojn\u00eb ndotje, insekte dhe nj\u00eb ndjesi braktisjeje q\u00eb asnj\u00eb fjalim nuk e fsheh dot. Ato kthehen n\u00eb vatra infeksioni dhe virusesh.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, nuk mund t\u00eb heshtim p\u00ebrball\u00eb atyre q\u00eb hedhin mbeturinat nga dritarja e pallateve, q\u00eb l\u00ebn\u00eb qeset n\u00eb mes t\u00eb trotuarit ose q\u00eb e konsiderojn\u00eb rrug\u00ebn si koshin e tyre personal.<\/p>\n
Qyteti nuk ndotet vet\u00ebm nga administrata. Ndotet edhe nga mungesa e qytetaris\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb shum\u00eb qytete evropiane, kontenier\u00ebt jan\u00eb t\u00eb mbyllur, boshatisen m\u00eb shpesh gjat\u00eb ver\u00ebs dhe monitorohen vazhdimisht. Askush nuk pret derisa mbeturinat t\u00eb derdhen n\u00eb rrug\u00eb.
\nPo \u00e7far\u00eb pritet kur Tirana ka dy vjet pa kryetar bashkir dhe askush nuk mban p\u00ebrgjegj\u00ebsi.<\/p>\n
Ne nuk kemi nevoj\u00eb t\u00eb shpikim modele t\u00eb reja. Mjafton t\u00eb kemi seriozitetin t\u2019i zbatojm\u00eb.<\/p>\n
Po k\u00ebshtu, Lana vazhdon t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb plag\u00eb mjedisore n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb kryeqytetit. N\u00eb dit\u00ebt e nxehta, era e r\u00ebnd\u00eb q\u00eb p\u00ebrhapet p\u00ebrgjat\u00eb saj nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm shqet\u00ebsim estetik, \u00ebsht\u00eb dhe sh\u00ebndetsor; \u00ebsht\u00eb kujtes\u00eb se zhvillimi urban nuk mund t\u00eb shk\u00ebputet nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia p\u00ebr mjedisin.<\/p>\n
Shqip\u00ebris\u00eb nuk i mungojn\u00eb idet\u00eb. I mungon zbatimi.
\nShqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb vend pa mund\u00ebsi. \u00cbsht\u00eb vend q\u00eb shpesh i zvarrit zgjidhjet derisa problemi t\u00eb b\u00ebhet zakon. Dhe zakoni \u00ebsht\u00eb armiku m\u00eb i madh i reform\u00ebs.<\/p>\n
Tre gj\u00ebra duhen b\u00ebr\u00eb pa humbur koh\u00eb.
\nT\u00eb rikthehet autoriteti i ligjit.
\nT\u00eb vendoset rregull n\u00eb qytet.
\nT\u00eb shpallet luft\u00eb serioze kund\u00ebr ndotjes.
\nK\u00ebto nuk jan\u00eb objektiva madh\u00ebshtore.
\nJan\u00eb detyrat m\u00eb elementare t\u00eb nj\u00eb shteti normal.
\nSepse qytetari nuk k\u00ebrkon mrekulli.<\/p>\n
K\u00ebrkon t\u00eb jetoj\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend ku ligji nuk negociohet, ku rruga nuk bllokohet nga arbitrariteti dhe ku ajri nuk mban er\u00eb neglizhence.<\/p>\n
Vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb themi se Shqip\u00ebria nuk po nd\u00ebrton thjesht godina t\u00eb reja, por po nd\u00ebrton kultur\u00ebn e nj\u00eb shteti q\u00eb respekton veten dhe qytetar\u00ebt e tij.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nga Ilir Demalia Shqip\u00ebria ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb ku nuk i mungojn\u00eb ligjet, strategjit\u00eb, planet shum\u00ebvje\u00e7are, raportet e organizatave nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe konferencat me slogane t\u00eb bukura. Ajo q\u00eb i mungon \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka shum\u00eb m\u00eb e thjesht\u00eb, por shum\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb: shteti q\u00eb funksionon \u00e7do dit\u00eb. Nj\u00eb shtet nuk matet nga lart\u00ebsia e kullave, […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-96331","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96331"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96331\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}