{"id":94930,"date":"2026-07-22T09:48:15","date_gmt":"2026-07-22T09:48:15","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/07\/22\/a-mund-te-jete-beteja-shba-iran-per-hormuzin-nje-fitore-per-rusine-dhe-kinen\/"},"modified":"2026-07-22T09:48:15","modified_gmt":"2026-07-22T09:48:15","slug":"a-mund-te-jete-beteja-shba-iran-per-hormuzin-nje-fitore-per-rusine-dhe-kinen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/07\/22\/a-mund-te-jete-beteja-shba-iran-per-hormuzin-nje-fitore-per-rusine-dhe-kinen\/","title":{"rendered":"A mund t\u00eb jet\u00eb beteja SHBA-Iran p\u00ebr Hormuzin nj\u00eb fitore p\u00ebr Rusin\u00eb dhe Kin\u00ebn?"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra, politikan\u00ebt n\u00eb Uashington e kan\u00eb par\u00eb Azin\u00eb kryesisht p\u00ebrmes prizmit t\u00eb Tajvanit, Detit t\u00eb Kin\u00ebs Jugore dhe rritjes s\u00eb fuqis\u00eb ushtarake t\u00eb Kin\u00ebs. Pushtimi n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb plot\u00eb i Ukrain\u00ebs nga Rusia vet\u00ebm sa e ka p\u00ebrforcuar k\u00ebt\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim, duke e konsoliduar Evrop\u00ebn dhe Azin\u00eb Lindore si arenat kryesore t\u00eb konkurrenc\u00ebs gjeopolitike.<\/p>\n<p>Por, ekspert\u00ebt e siguris\u00eb n\u00eb Azin\u00eb Juglindore po argumentojn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb kriz\u00eb tjet\u00ebr, mij\u00ebra kilometra larg, n\u00eb Lindjen e Mesme, mund ta riform\u00ebsoj\u00eb balanc\u00ebn rajonale t\u00eb fuqis\u00eb, shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa Ukraina apo Tajvani.<\/p>\n<p>R\u00ebnd\u00ebsia strategjike e Ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit, p\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs kalon rreth nj\u00eb e pesta e naft\u00ebs s\u00eb bot\u00ebs, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e pamundur q\u00eb t\u00eb injorohet nga qeverit\u00eb n\u00eb mbar\u00eb Azin\u00eb Juglindore.<\/p>\n<p>Teksa tensionet, q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb Iranin, k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb nj\u00eb nga rrug\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb transportit t\u00eb energjis\u00eb n\u00eb bot\u00eb, analist\u00ebt thon\u00eb se pasojat tashm\u00eb po ndryshojn\u00eb llogaritjet rajonale p\u00ebr sigurin\u00eb, diplomacin\u00eb dhe aleancat.<\/p>\n<p>\u201cNe tashm\u00eb po shohim se ASEAN-i [Shoqata e Kombeve t\u00eb Azis\u00eb Juglindore] po afrohet me Rusin\u00eb, jo n\u00eb aspektin e siguris\u00eb, por p\u00ebr shkak t\u00eb var\u00ebsis\u00eb nga energjia\u201d, tha p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb Lester Joseph Buitizon, analist i inteligjenc\u00ebs p\u00ebr k\u00ebrc\u00ebnimet n\u00eb Aldebaran Threat Consultants, me seli n\u00eb Manila. Puna e tij p\u00ebrqendrohet n\u00eb sigurin\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe politik\u00ebn n\u00eb Lindjen e Mesme dhe Afrik\u00ebn e Veriut.<\/p>\n<p>Operacionet ushtarake mes Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Iranit gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb fundit kan\u00eb rikthyer v\u00ebmendjen te Ngushtica e Hormuzit.<\/p>\n<p>Irani pretendon se ka kontroll mbi k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb strategjike t\u00eb transitit, teksa SHBA-ja thot\u00eb se ka kryer sulme ajrore ndaj objektivave n\u00eb jug t\u00eb Iranit \u201cp\u00ebr t\u00eb dob\u00ebsuar m\u00eb shum\u00eb kapacitetet ushtarake iraniane q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr sulme ndaj anijeve tregtare n\u00eb Ngushtic\u00ebn e Hormuzit\u201d.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht pranis\u00eb s\u00eb madhe ushtarake t\u00eb SHBA-s\u00eb, kompanit\u00eb e transportit detar vazhdojn\u00eb t\u00eb hezitojn\u00eb t\u00eb kalojn\u00eb p\u00ebrmes ngushtic\u00ebs, duke nxjerr\u00eb n\u00eb pah nj\u00eb realitet q\u00eb shkon p\u00ebrtej fuqis\u00eb detare: sfida m\u00eb e madhe mund t\u00eb jet\u00eb rikthimi i besimit tek operator\u00ebt komercial\u00eb.<\/p>\n<p>Transporti i naft\u00ebs p\u00ebrmes Ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit ka r\u00ebnd\u00ebsi jetike p\u00ebr Azin\u00eb Juglindore, pasi rajoni vazhdon t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb i varur nga energjia q\u00eb vjen nga Lindja e Mesme.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, Filipinet importojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 90 p\u00ebr qind t\u00eb naft\u00ebs s\u00eb tyre nga Lindja e Mesme, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb \u00e7do nd\u00ebrprerje e furnizimit t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb shqet\u00ebsim i menj\u00ebhersh\u00ebm ekonomik dhe politik, e jo thjesht nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e larg\u00ebt e politik\u00ebs s\u00eb jashtme.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse Manila mbetet nj\u00eb nga aleatet m\u00eb t\u00eb af\u00ebrta t\u00eb Uashingtonit dhe opinioni publik vazhdon t\u00eb favorizoj\u00eb SHBA-n\u00eb ndaj Kin\u00ebs, administrata e presidentit Ferdinand Marcos Jr. ka k\u00ebrkuar t\u00eb rris\u00eb qasjen n\u00eb naft\u00ebn e pap\u00ebrpunuar ruse dhe ka zgjeruar diskutimet p\u00ebr bashk\u00ebpunim afatgjat\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e energjis\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr Buitizonin, mesazhi \u00ebsht\u00eb i thjesht\u00eb. N\u00ebse edhe aleati m\u00eb i af\u00ebrt rajonal i SHBA-s\u00eb detyrohet t\u00eb bashk\u00ebpunoj\u00eb me Mosk\u00ebn p\u00ebr t\u00eb garantuar furnizimin me energji, at\u00ebher\u00eb vendet q\u00eb kan\u00eb politik\u00eb t\u00eb jashtme m\u00eb neutrale, sikurse Indonezia dhe Malajzia, me gjas\u00eb do ta b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb edhe m\u00eb leht\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cN\u00ebse Rusia arrin ta riorientoj\u00eb me sukses ekonomin\u00eb e saj drejt Lindjes\u201d, argumentoi ai, \u201cat\u00ebher\u00eb sanksionet per\u00ebndimore b\u00ebhen strukturalisht m\u00eb pak efektive\u201d.<\/p>\n<p>Teksa Rusia mund t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb ekonomikisht, Kina mund t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrfitime diplomatike nga e nj\u00ebjta situat\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Vincent Kyle Parada, analist p\u00ebr k\u00ebrkime n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes n\u00eb Zyr\u00ebn p\u00ebr Studime Strategjike Detare dhe Menaxhim t\u00eb Strategjis\u00eb t\u00eb Marin\u00ebs s\u00eb Filipineve, ka pasur nj\u00eb periudh\u00eb kur ASEAN-i arrinte t\u00eb mbante nj\u00eb balanc\u00eb mes Lindjes dhe Per\u00ebndimit: Kina kishte rritje ekonomike, teksa SHBA-ja garantonte sigurin\u00eb rajonale.<\/p>\n<p>Sot, tha Parada, ky dallim po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb i paqart\u00eb. Ai tha se kriza me Iranin \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi se siguria ekonomike dhe siguria komb\u00ebtare jan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb pandashme.<\/p>\n<p>\u201cNd\u00ebrthurja mes ekonomis\u00eb dhe siguris\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb m\u00eb e madhe sesa ishte 10 apo 20 vjet m\u00eb par\u00eb\u201d, tha Parada p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n<p>Ai shtoi se vendimet e fundit t\u00eb politik\u00ebs amerikane, p\u00ebrfshir\u00eb shkurtimin e ndihm\u00ebs p\u00ebr zhvillim n\u00eb rajon, tensionet tregtare dhe nd\u00ebrhyrjen n\u00eb Iran, e kan\u00eb dob\u00ebsuar pozicionin e Uashingtonit n\u00eb mbar\u00eb Azin\u00eb Juglindore, duke krijuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht mund\u00ebsi q\u00eb Kina ta zgjeroj\u00eb ndikimin e saj ekonomik.<\/p>\n<p>\u201cKina n\u00eb fakt nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb asgj\u00eb, ve\u00e7se t\u00eb pres\u00eb\u201d, tha ai.\/REL<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr vite t\u00eb t\u00ebra, politikan\u00ebt n\u00eb Uashington e kan\u00eb par\u00eb Azin\u00eb kryesisht p\u00ebrmes prizmit t\u00eb Tajvanit, Detit t\u00eb Kin\u00ebs Jugore dhe rritjes s\u00eb fuqis\u00eb ushtarake t\u00eb Kin\u00ebs. Pushtimi n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb plot\u00eb i Ukrain\u00ebs nga Rusia vet\u00ebm sa e ka p\u00ebrforcuar k\u00ebt\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim, duke e konsoliduar Evrop\u00ebn dhe Azin\u00eb Lindore si arenat kryesore t\u00eb konkurrenc\u00ebs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-94930","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94930"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94930\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}