{"id":9458,"date":"2025-03-11T16:51:50","date_gmt":"2025-03-11T16:51:50","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/03\/11\/elon-musk-mund-te-nderprese-analiza-e-dw-cfare-ndodh-nese-shba-ia-mbyll-ukraines-starlink-un\/"},"modified":"2025-03-11T16:51:50","modified_gmt":"2025-03-11T16:51:50","slug":"elon-musk-mund-te-nderprese-analiza-e-dw-cfare-ndodh-nese-shba-ia-mbyll-ukraines-starlink-un","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/03\/11\/elon-musk-mund-te-nderprese-analiza-e-dw-cfare-ndodh-nese-shba-ia-mbyll-ukraines-starlink-un\/","title":{"rendered":"\u201cElon Musk mund t\u00eb nd\u00ebrpres\u00eb\u2026\u201d, analiza e DW: \u00c7far\u00eb ndodh n\u00ebse SHBA ia mbyll Ukrain\u00ebs Starlink-un?"},"content":{"rendered":"<p>Pas incidentit n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, SHBA pezulloi ndihm\u00ebn ushtarake p\u00ebr Ukrain\u00ebn.<\/p>\n<p>Tani druhen, se Elon Musk mund ta nd\u00ebrpres\u00eb nj\u00eb dit\u00eb edhe aksesin n\u00eb sh\u00ebrbimin satelitor Starlink, q\u00eb i duhet Ukrain\u00ebs p\u00ebr dron\u00ebt.<\/p>\n<p>Pas incidentit n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb SHBA pezulloi fillimisht ndihmat ushtarake p\u00ebr Ukrain\u00ebn. S\u00eb fundi u rrit shqet\u00ebsimi, n\u00ebse Elon Musk mund ta nd\u00ebrpres\u00eb edhe aksesin n\u00eb sh\u00ebrbimin satelitor Starlink, ndon\u00ebse ai vet thot\u00eb, se nuk \u00ebsht\u00eb shprehur p\u00ebr nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<p>Rusia n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sistematike q\u00eb nga fillimi i pushtimit ka shkat\u00ebrruar infrastruktur\u00ebn ukrainase, p\u00ebrfshir\u00eb edhe furnizimin me rrym\u00eb dhe internetin. Shp\u00ebtimi erdhi nga hap\u00ebsira: Menj\u00ebher\u00eb pas sulmeve t\u00eb para ruse z\u00ebvend\u00ebskryeministri i at\u00ebhersh\u00ebm ukrainas, Mykhailo Fedorov i pati k\u00ebrkuar n\u00eb mars 2022 biznesmenit nga Teksasi Elon Musk p\u00ebrmes twitter (sot X) t\u00eb hapte satelit\u00ebt e tij Starlink p\u00ebr Ukrain\u00ebn. Dhe Musk iu p\u00ebrgjigj spontanisht gjithashtu n\u00eb twitter: \u201cStarlink-u \u00ebsht\u00eb aktiv, t\u00eb tjera sisteme marr\u00ebse jan\u00eb n\u00eb rrug\u00eb e sip\u00ebr\u201d.<\/p>\n<p>Q\u00eb at\u00ebher\u00eb sh\u00ebrbimi i internetit satelitor, i ofruar nga kompania e Musk Space X, ka qen\u00eb nj\u00eb mb\u00ebshtetje kryesore e luft\u00ebs mbrojt\u00ebse t\u00eb Ukrain\u00ebs. Kryesisht dron\u00ebt ukrainas, por edhe aplikacionet e bazuara n\u00eb internet p\u00ebr komunikim, p\u00ebr identifikimin dhe kapjen e objektivave p\u00ebrdorin Starlink.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb besimi i Ukrain\u00ebs te miliarderi Musk u trondit thell\u00eb q\u00eb n\u00eb shtator 2022. Gjat\u00eb sulmit t\u00eb par\u00eb ukrainas me dron\u00eb kund\u00ebr flot\u00ebs ruse t\u00eb Detit t\u00eb Zi n\u00eb Krime, kontakti i radios me t\u00eb gjith\u00eb dron\u00ebt u nd\u00ebrpre papritmas, ata ran\u00eb dhe kund\u00ebrsulmi d\u00ebshtoi. Nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb doli, se Elon Musk kishte urdh\u00ebruar personalisht inxhinier\u00ebt e Starlink, q\u00eb t\u00eb fiknin sistemin.<\/p>\n<p>Shqet\u00ebsimi p\u00ebr humbjen e kontrollit<\/p>\n<p>Sigurimi i Starlink p\u00ebr Ukrain\u00ebn u krye p\u00ebrmes sh\u00ebrbimit privat t\u00eb blogging X pa asnj\u00eb debat publik dhe pa asnj\u00eb kontroll nga parlamentet.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga rizgjedhja e Trumpit i besuari i tij Musk ka pasur kompetenca shum\u00eb t\u00eb gjera, dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb nuk i \u00ebsht\u00eb n\u00ebnshtruar asnj\u00eb kontrolli t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb parlamentar. Ajo q\u00eb ai b\u00ebn me Starlink, \u00ebsht\u00eb vendimi i tij privat.<\/p>\n<p>Nuk mund t\u00eb p\u00ebrjashtohet, q\u00eb ai ta shes\u00eb n\u00eb nj\u00eb moment projektin Starlink tek ofertuesi m\u00eb i shtrenjt\u00eb. Sistemi i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm strategjik i komunikimit satelitor mund t\u00eb binte n\u00eb duar t\u00eb gabuara, n\u00ebse p\u00ebr shembull shtetet totalitare apo rival\u00ebt strategjik\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb hynin n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrjet global.<\/p>\n<p>Sa e mundur \u00ebsht\u00eb mbyllja e Starlink-ut?<\/p>\n<p>Para skandalit n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb miliarderi i teknologjis\u00eb Musk i kishte quajtur njoftimet e shtypit p\u00ebr nj\u00eb mbyllje t\u00eb mundshme t\u00eb Starlink-ut g\u00ebnjeshtra. Ukraina dhe aleat\u00ebt e saj po k\u00ebrkojn\u00eb alternativa q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoren ushtarakisht. Por deri tani edhe sistemet e komunikimit satelitor t\u00eb ofruara nga Suedia dhe Gjermania nuk mund t\u00eb mbushin boshll\u00ebkun, q\u00eb do t\u00eb krijonte nj\u00eb mbyllje e Starlink.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb edhe arsyet ekonomike mund t\u00eb luajn\u00eb nj\u00eb rol p\u00ebr biznesmenin Musk. Sepse Musk ka investuar shum\u00eb n\u00eb rrjetin Starlink dhe nuk d\u00ebshiron t\u00eb tremb\u00eb t\u00eb interesuarit e ardhsh\u00ebm. Aktualisht vet\u00ebm rreth 4 milion\u00eb njer\u00ebz p\u00ebrdorin Starlink-un. Deri tani ai \u00ebsht\u00eb i disponuesh\u00ebm n\u00eb Amerik\u00ebn Veriore dhe Jugore, n\u00eb Evrop\u00eb, n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Afrik\u00ebs Subsahariane dhe Jugore, n\u00eb disa vende aziatike dhe n\u00eb Australi dhe Zeland\u00ebn e Re. Pra, jo detyrimisht zona me struktur\u00eb t\u00eb dob\u00ebt, q\u00eb kan\u00eb v\u00ebrtet nevoj\u00eb p\u00ebr internetin satelitor. Kjo ndoshta edhe p\u00ebr faktin se interneti satelitor Starlink \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i shtrenjt\u00eb, vet\u00ebm aparati marr\u00ebs kushton rreth 400 euro. Dhe tarifa mujore e p\u00ebrdorimit \u00ebsht\u00eb 40-80 dollar\u00eb, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr klient\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb Starlink-ut si Polonia, Italia, Indonezia dhe Groenlanda po shtohen dyshimet p\u00ebr besueshm\u00ebrin\u00eb e sistemit, i cili varet vet\u00ebm nga arbitrariteti i pronarit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Prandaj ka mund\u00ebsi, q\u00eb v\u00ebnia n\u00eb dispozicion e Starlink-ut t\u00eb kufizohet gradualisht (\u201cDownscaling\u201d), fillimisht p\u00ebr zona m\u00eb pak kritike p\u00ebr luft\u00ebn, si p\u00ebrdorimi civil n\u00eb Ukrain\u00eb, pastaj p\u00ebr pjes\u00eb t\u00eb komunikimeve ushtarake dhe n\u00eb fund p\u00ebr p\u00ebrdorimin n\u00eb vij\u00ebn e frontit, derisa qeveria ukrainase t\u2019i dor\u00ebzohet presionit.<\/p>\n<p>Si funksionon Starlink n\u00eb Ukrain\u00eb?<\/p>\n<p>Starlink krijon akses n\u00eb internet, duke transportuar t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebrmes drit\u00ebs, si nj\u00eb kabllo me fib\u00ebr optike. Por ky transferim b\u00ebhet n\u00ebp\u00ebrmjet satelit\u00ebve. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim Elon Musk po nd\u00ebrton prej vitesh nj\u00eb rrjet satelitor, ku satelit\u00ebt e ve\u00e7ant\u00eb i p\u00ebrcjellin nj\u00ebri-tjetrit t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p>Koncerni hap\u00ebsinor i Musk, SpaceX, ka l\u00ebshuar q\u00eb nga viti 2019 gjithsej 7.770 satelit\u00eb starlink n\u00eb orbit\u00ebn e ul\u00ebt t\u00eb tok\u00ebs (gjendja m\u00eb 31 janari 2025). Q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb zgjerimi i rrjetit deri n\u00eb 42.000 satelit\u00eb.<\/p>\n<p>Q\u00eb t\u00eb p\u00ebrdoren t\u00eb dh\u00ebnat satelitore, nevojitet edhe nj\u00eb pajisje marr\u00ebse n\u00eb tok\u00eb, e cila vepron si nj\u00eb ruter dhe lidh pajisjet me satelitin m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt. Marr\u00ebsi e drejton automatikisht pjat\u00ebn marr\u00ebse, q\u00eb i ngjan nj\u00eb pjate satelitore televizive, te nj\u00eb satelit i disponuesh\u00ebm dhe k\u00ebshtu vendoset lidhja me internetin.<\/p>\n<p>Cilat jan\u00eb p\u00ebrfitimet nga Starlink?<\/p>\n<p>Interneti satelitor \u00ebsht\u00eb relativisht i leht\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrdorur. T\u00eb dh\u00ebnat rrjedhin pand\u00ebrprer\u00eb dhe jasht\u00ebzakonisht shpejt. Sepse satelit\u00ebt Starlink rrotullohen n\u00eb nj\u00eb lart\u00ebsi prej 328 deri n\u00eb 614 kilometra rreth tok\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb e ul\u00ebt se satelit\u00ebt e konkurrent\u00ebve.<\/p>\n<p>P\u00ebr krahasim: Satelit\u00ebt e kryesuesit t\u00eb deritanish\u00ebm t\u00eb tregut satelitor Hughesnet rrotullohen rreth tok\u00ebs n\u00eb nj\u00eb lart\u00ebsi prej 35.000 kilometrash. Prandaj transmetimi i t\u00eb dh\u00ebnave zgjat rreth dhjet\u00eb her\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa me Starlink.<\/p>\n<p>Konkurrenc\u00eb n\u00eb orbit\u00eb<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb edhe Elon Musk po \u201cmbush\u201d orbit\u00ebn ton\u00eb me satelit\u00ebt e tij privat\u00eb. M\u00eb shum\u00eb se 13.000 satelit\u00eb u rrotulluan gjithsej rreth tok\u00ebs deri n\u00eb n\u00ebntor 2024. Prej tyre rreth 8.600 i p\u00ebrkasin SHBA.<\/p>\n<p>Rrjeti Starlink do t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen 42.000 satelit\u00eb \u2013 s\u00eb shpejti orbita do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb plot. Kjo rrezikon satelit\u00ebt e tjer\u00eb dhe pengon edhe v\u00ebzhgimet astronomike nga toka. Q\u00eb tani satelit\u00ebt Starlink b\u00ebhen p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr shumic\u00ebn e gati-p\u00ebrplasjeve me satelit\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. Dhe sapo nj\u00eb satelit ndryshon automatikisht trajektoren e tij p\u00ebr t\u00eb shmangur nj\u00eb p\u00ebrplasje t\u00eb mundshme, kjo mund t\u00eb shkaktoj\u00eb nj\u00eb reaksion zinxhir fatal.<\/p>\n<p>Nj\u00eb problem tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsia relativisht e shkurt\u00ebr e satelit\u00ebve Starlink, t\u00eb cil\u00ebt pas rreth pes\u00eb vjet\u00ebsh pushojn\u00eb s\u00eb punuari. Edhe pse ata n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe digjen, kur rihyjn\u00eb n\u00eb atmosfer\u00ebn e tok\u00ebs, satelit\u00eb t\u00eb rinj duhet t\u00eb l\u00ebshohen vazhdimisht n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mos lejuar krijimin e boshll\u00ebqeve n\u00eb rrjet. \/DW<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/03\/elon-musk-mund-te-nderprese-analiza-e-dw-cfare-ndodh-nese-shba-ia-mbyll-ukraines-starlink-un\/\">\u201cElon Musk mund t\u00eb nd\u00ebrpres\u00eb\u2026\u201d, analiza e DW: \u00c7far\u00eb ndodh n\u00ebse SHBA ia mbyll Ukrain\u00ebs Starlink-un?<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pas incidentit n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, SHBA pezulloi ndihm\u00ebn ushtarake p\u00ebr Ukrain\u00ebn. Tani druhen, se Elon Musk mund ta nd\u00ebrpres\u00eb nj\u00eb dit\u00eb edhe aksesin n\u00eb sh\u00ebrbimin satelitor Starlink, q\u00eb i duhet Ukrain\u00ebs p\u00ebr dron\u00ebt. Pas incidentit n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb SHBA pezulloi fillimisht ndihmat ushtarake p\u00ebr Ukrain\u00ebn. S\u00eb fundi u rrit shqet\u00ebsimi, n\u00ebse Elon Musk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-9458","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9458","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9458"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9458\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}