{"id":92881,"date":"2026-06-28T08:48:29","date_gmt":"2026-06-28T08:48:29","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/06\/28\/the-albanian-files-behu-mbret-rama-sqaron-letren-e-arkitektit-eshte-satire-po-behet-inkuizicion\/"},"modified":"2026-06-28T08:48:29","modified_gmt":"2026-06-28T08:48:29","slug":"the-albanian-files-behu-mbret-rama-sqaron-letren-e-arkitektit-eshte-satire-po-behet-inkuizicion","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/06\/28\/the-albanian-files-behu-mbret-rama-sqaron-letren-e-arkitektit-eshte-satire-po-behet-inkuizicion\/","title":{"rendered":"\u201cThe Albanian Files\u201d\/ \u201cB\u00ebhu mbret\u201d, Rama sqaron letr\u00ebn e arkitektit: \u00cbsht\u00eb satir\u00eb, po b\u00ebhet inkuizicion"},"content":{"rendered":"<p>Me librin \u201cThe Albanian Files\u201d n\u00eb dor\u00eb, kryeministri Edi Rama hapi podcast-in e tij \u201cFlasim.\u201d Ai tha se ka nisur nj\u00eb p\u00ebrndjekje q\u00eb buron nga fryma e bulevardit. Rama tha se libri \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht i pavarur dhe p\u00ebrmbledh kontributet e studiove arkitekturore q\u00eb punojn\u00eb prej dy dekadash n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb botim i ri i koh\u00ebve t\u00eb fundit dhe ka brenda pun\u00ebt, projektet, idet\u00eb, sh\u00ebnimet e 60 arkitekt\u00ebve dhe studiove me reputacion t\u00eb padiskutuesh\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar q\u00eb i lidh s\u00eb bashku n\u00eb gjith\u00eb faqet e librit, Shqip\u00ebria. Nuk dua t\u00eb flas p\u00ebr librin, por p\u00ebr nj\u00eb inkuizicion q\u00eb ka nisur lidhur me librin. Nj\u00eb inkuizicion q\u00eb buron nga fryma e bulevardit ku protesta e filluar p\u00ebr natyr\u00ebn ka krijuar shum\u00eb deg\u00eb t\u00eb tjera dhe nj\u00eb nga deg\u00ebt \u00ebsht\u00eb dega inkuizicionale q\u00eb p\u00ebrndjek, n\u00eb kuptimin me fjal\u00eb, me akuza, me shpifje, nj\u00eb nga gj\u00ebrat dhe nj\u00eb nga grupet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb i jan\u00eb qasur Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb k\u00ebtyre 30 viteve dhe historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Njer\u00ebz q\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb emrin dhe historin\u00eb e tyre n\u00eb sken\u00ebn e arkitektur\u00ebs bot\u00ebrore dhe jan\u00eb mbledhur n\u00eb Shqip\u00ebri duke dh\u00ebn\u00eb kontribute q\u00eb nd\u00ebr t\u00eb tjera, do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb q\u00eb ky vend dhe vajzat e djemt\u00eb e k\u00ebtij vendi, arkitekt\u00eb, urbanist\u00eb, nes\u00ebr t\u00eb nxjerrin em\u00ebr shqiptari q\u00eb do t\u00eb shk\u00eblqej\u00eb n\u00eb sken\u00ebn e bot\u00ebs sepse ne kemi universitetin m\u00eb t\u00eb madh dhe prestigjioz n\u00eb qiell t\u00eb hapur t\u00eb arkitektur\u00ebs dhe zhvillimit urban ku arkitekt\u00eb rrisin ekspertiz\u00ebn e tyre. The Albanian Files \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00ebn sh\u00ebnjest\u00ebr nga inkuizicioni revolucionar i protest\u00ebs, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb libri im dhe as i botuar prej meje, un\u00eb thjesht kam dh\u00ebn\u00eb aty nj\u00eb tekst parath\u00ebn\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb krenari q\u00eb si kryeminist\u00ebr i Shqip\u00ebris\u00eb, isha i ftuar ta shkruaja me gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb armat\u00eb arkitekt\u00ebsh dhe ka ardhur si projekt editorial t\u00ebr\u00ebsisht i pavarur dhe jan\u00eb kontribute t\u00eb studiove q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri dy dekadat e fundit. \u00cbsht\u00eb di\u00e7ka fenomenale, ka gj\u00ebra t\u00eb diskutueshme, t\u00eb kritikueshme, t\u00eb debatueshme, por t\u2019i qepesh nj\u00eb botimi t\u00eb till\u00eb dhe t\u00eb kapesh me nj\u00eb tekst autoironik i nj\u00eb arkitekti q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb prej studiove m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, \u00ebsht\u00eb kulmi!<\/p>\n<p>E para, q\u00eb ky tekst i v\u00ebn\u00eb aty, i cili n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb autoironike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb let\u00ebr drejtuar meje, e cila natyrisht \u00ebsht\u00eb nj\u00eb let\u00ebr q\u00eb mua s\u2019m\u00eb ka ardhur, se s\u2019kishte as pse t\u00eb m\u00eb vinte, \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnim n\u00eb dosjen e arkitektit, ku m\u00eb thot\u00eb: \u201cPse duhet t\u00eb b\u00ebhen dhe zgjedhje? Ti mund t\u00eb b\u00ebhesh mbret dhe t\u00eb b\u00ebsh at\u00eb q\u00eb b\u00ebnin mbret\u00ebrit\u00eb p\u00ebr arkitektur\u00ebn\u2026\u201d e t\u00eb tjer\u00eb, e t\u00eb tjer\u00eb. \u00c7\u00ebshtje dilemash dhe problematikash q\u00eb s\u2019kan\u00eb lidhje fare me ndonj\u00eb thirrje reale p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb mbret, \u00ebsht\u00eb kthyer kok\u00ebposht\u00eb, por tregon q\u00eb, n\u00eb fakt, libri \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht i lir\u00eb, i pakontrolluar\u201d, tha Rama.<\/p>\n<p>Kryeministri n\u00ebnvizoi lirin\u00eb editoriale t\u00eb librit dhe ironin\u00eb q\u00eb nis q\u00eb prej titullit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb gjith\u00eb autor\u00ebt, pra t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsit, kan\u00eb pasur pavar\u00ebsi t\u00eb plot\u00eb n\u00eb dosjen e tyre. Kan\u00eb zgjedhur vet\u00eb projektet, kan\u00eb v\u00ebn\u00eb vet\u00eb tekstet, kan\u00eb caktuar reflektimet dhe materialet q\u00eb kan\u00eb dashur t\u00eb publikojn\u00eb. Dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb parim q\u00eb shprehet qart\u00eb q\u00eb n\u00eb hyrje t\u00eb librit, ku editorja e thot\u00eb se autonomia e autor\u00ebve \u00ebsht\u00eb ruajtur q\u00ebllimisht gjat\u00eb gjith\u00eb procesit editorial dhe p\u00ebrfshirja e letr\u00ebs s\u00eb hapur t\u00eb Reinier de Graaf \u00ebsht\u00eb nj\u00eb d\u00ebshmi e k\u00ebsaj autonomie.<\/p>\n<p>Letra \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e dosjes personale t\u00eb autorit; edhe vet\u00eb \u201cfiles\u201d, dosjet, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb referenc\u00eb ironike e nj\u00eb Shqip\u00ebrie q\u00eb vjen nga nj\u00eb koh\u00eb dosjesh, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb k\u00ebtu dosjet jan\u00eb t\u00eb t\u00ebra t\u00eb hapura p\u00ebr publikun. Ai e ka vendosur aty, s\u2019ka as redaktim, s\u2019ka as censur\u00eb dhe, po t\u00eb ishte nj\u00eb botim propagandistik apo i kontrolluar politikisht, ky tekst nuk do t\u00eb mbetej aty, mbase. Un\u00eb as nuk e kam par\u00eb dhe as nuk m\u00eb ka ardhur, as m\u00eb ka shkuar mendja ta k\u00ebrkoj, ta shoh p\u00ebrpara librin, sesa t\u00eb botohej.<\/p>\n<p>Dhe \u00e7far\u00eb na thot\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb letra e Reinier de Graaf \u00ebsht\u00eb se, s\u00eb pari, duhet njohur autori. Ai nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb arkitekt i njohur nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht. \u00cbsht\u00eb autor librash dhe esesh mbi marr\u00ebdh\u00ebniet mes arkitektur\u00ebs, pushtetit, kapitalit dhe politik\u00ebs. Ka nj\u00eb stil bot\u00ebrisht t\u00eb njohur ironik, satirik, paradoksal, hiperbolik, mjete q\u00eb ai i p\u00ebrdor n\u00eb pun\u00ebn e tij, por nuk jan\u00eb deklarata politike lineare dhe ai shkruan po k\u00ebshtu, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb, p\u00ebr Londr\u00ebn, Dubain, Rusin\u00eb, Bashkimin Sovjetik, Bashkimin Europian, Kin\u00ebn; njeri i lir\u00eb. Dhe, edhe nj\u00ebher\u00eb, e gjith\u00eb kjo kthehet n\u00eb nj\u00eb nga shum\u00eb tekstet e akuz\u00ebs, e akuz\u00ebs inkuizicionale q\u00eb po m\u00eb b\u00ebhet mua nga gjithfar\u00eblloj personazhesh\u201d, u shpreh Rama.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me librin \u201cThe Albanian Files\u201d n\u00eb dor\u00eb, kryeministri Edi Rama hapi podcast-in e tij \u201cFlasim.\u201d Ai tha se ka nisur nj\u00eb p\u00ebrndjekje q\u00eb buron nga fryma e bulevardit. Rama tha se libri \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht i pavarur dhe p\u00ebrmbledh kontributet e studiove arkitekturore q\u00eb punojn\u00eb prej dy dekadash n\u00eb Shqip\u00ebri. \u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb botim i ri i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-92881","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92881"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92881\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}