{"id":92873,"date":"2026-06-28T07:48:20","date_gmt":"2026-06-28T07:48:20","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/06\/28\/28-vite-drite-larg-dhe-8-here-me-e-madhe-se-planeti-yne-zbulohet-super-toka\/"},"modified":"2026-06-28T07:48:20","modified_gmt":"2026-06-28T07:48:20","slug":"28-vite-drite-larg-dhe-8-here-me-e-madhe-se-planeti-yne-zbulohet-super-toka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/06\/28\/28-vite-drite-larg-dhe-8-here-me-e-madhe-se-planeti-yne-zbulohet-super-toka\/","title":{"rendered":"28 vite drit\u00eb larg dhe 8 her\u00eb m\u00eb e madhe se planeti yn\u00eb, zbulohet \u2018Super Toka\u2019"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb Super-Tok\u00eb e re \u00ebsht\u00eb identifikuar rreth 28 vite drit\u00eb larg Tok\u00ebs. Planeti, i quajtur Gliese 48 b, rrotullohet rreth nj\u00eb xhuxhi t\u00eb kuq dhe p\u00ebrshkruhet n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb publikuar n\u00eb Revist\u00ebn e Hapur Europiane p\u00ebr Yjet e Ndryshuesh\u00ebm nga nj\u00eb ekip nd\u00ebrkomb\u00ebtar i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga astronom\u00ebt Giuseppe Conzo, Mara Moriconi dhe Silvio Antonio Corr\u00eaa Jr.<\/p>\n<p>Zbulimi \u00ebsht\u00eb rezultat i analiz\u00ebs s\u00eb rreth pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb viteve v\u00ebzhgimesh t\u00eb mbledhura me dy spektrograf\u00eb me precizion t\u00eb lart\u00eb, Carmenes dhe Hires, t\u00eb plot\u00ebsuara me t\u00eb dh\u00ebnat fotometrike t\u00eb satelitit TESS t\u00eb NASA-s. Q\u00ebllimi ishte t\u00eb identifikoheshin l\u00ebkundjet e vogla n\u00eb l\u00ebvizjen e yllit t\u00eb shkaktuara nga prania e nj\u00eb planeti n\u00eb orbit\u00eb. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb detyr\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht komplekse n\u00eb rastin e xhuxh\u00ebve t\u00eb kuq, yje t\u00eb karakterizuar nga nj\u00eb aktivitet i fort\u00eb magnetik q\u00eb mund t\u00eb prodhoj\u00eb sinjale t\u00eb ngjashme me ato t\u00eb krijuara nga nj\u00eb planet dhe k\u00ebshtu ta b\u00ebj\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb dallimin mes dy fenomeneve.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb kap\u00ebrcyer k\u00ebt\u00eb problem, studiuesit kombinuan v\u00ebzhgime spektroskopike dhe fotometrike, duke arritur t\u00eb ndajn\u00eb sinjalin q\u00eb vjen nga aktiviteti i yllit nga ai q\u00eb i atribuohet planetit. Analiza tregon me besueshm\u00ebri t\u00eb lart\u00eb pranin\u00eb e Gliese 48 b.<\/p>\n<p>Planeti ka mas\u00eb rreth tet\u00eb her\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe se Toka dhe e p\u00ebrfundon orbit\u00ebn rreth yllit t\u00eb tij n\u00eb pak m\u00eb shum\u00eb se 15 dit\u00eb. Pavar\u00ebsisht vitit jasht\u00ebzakonisht t\u00eb shkurt\u00ebr, ndri\u00e7imi m\u00eb i ul\u00ebt i xhuxhit t\u00eb kuq b\u00ebn q\u00eb planeti t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb sasi energjie t\u00eb p\u00ebrputhshme me intervalin e distancave nga ylli brenda t\u00eb cilit, n\u00ebse do t\u00eb kishte nj\u00eb atmosfer\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme dhe kushte t\u00eb favorshme, mund t\u00eb ekzistonte uj\u00eb i l\u00ebngsh\u00ebm n\u00eb sip\u00ebrfaqe.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, vet\u00eb autor\u00ebt theksojn\u00eb se kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb Gliese 48 b \u00ebsht\u00eb nj\u00eb planet i banuesh\u00ebm. P\u00ebr atmosfer\u00ebn e tij, n\u00eb fakt, nuk dihet ende asgj\u00eb dhe vet\u00ebm pozicioni n\u00eb zon\u00ebn e banueshme nuk mjafton p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar n\u00ebse mund t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb kushte t\u00eb favorshme p\u00ebr jet\u00ebn.<\/p>\n<p>Af\u00ebrsia relative e sistemit e b\u00ebn nj\u00eb objekt interesant p\u00ebr v\u00ebzhgime t\u00eb ardhshme. Instrumente si Teleskopi Hap\u00ebsinor James Webb ose teleskop\u00ebt tok\u00ebsor\u00eb t\u00eb gjenerat\u00ebs s\u00eb ardhshme do t\u00eb mund ta studiojn\u00eb me m\u00eb shum\u00eb detaje karakteristikat e tij dhe, n\u00ebse kushtet e lejojn\u00eb, t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb nxjerrin informacione mbi atmosfer\u00ebn e tij t\u00eb mundshme.<\/p>\n<p>Zbulimi i shtohet numrit n\u00eb rritje t\u00eb planet\u00ebve t\u00eb identifikuar rreth xhuxh\u00ebve t\u00eb kuq, yjet m\u00eb t\u00eb shumt\u00eb n\u00eb Rrug\u00ebn e Qum\u00ebshtit, t\u00eb konsideruar sot nd\u00ebr objektivat m\u00eb premtues n\u00eb k\u00ebrkimin e planet\u00ebve shk\u00ebmbor\u00eb relativisht pran\u00eb sistemit diellor.<\/p>\n<p>Zbulimi i Gliese 48 b i shtohet nj\u00eb katalogu prej mbi 6,000 ekzoplanet\u00ebsh tashm\u00eb t\u00eb njohur, disa prej t\u00eb cil\u00ebve kan\u00eb t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen p\u00ebr karakteristikat e tyre t\u00eb pazakonta. Mes tyre \u00ebsht\u00eb Wasp-127 b, i quajtur planeti \u201cn\u00eb form\u00eb limoni\u201d: v\u00ebzhgime t\u00eb fundit kan\u00eb treguar se er\u00ebrat jasht\u00ebzakonisht t\u00eb forta q\u00eb fryjn\u00eb n\u00eb atmosfer\u00ebn e tij e deformojn\u00eb leht\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm nga nj\u00eb sfer\u00eb perfekte. Nd\u00ebr Super-Tok\u00ebt m\u00eb interesante \u00ebsht\u00eb edhe GJ 251 c, i zbuluar k\u00ebt\u00eb vit rreth nj\u00eb xhuxhi t\u00eb kuq m\u00eb pak se 20 vite drit\u00eb larg nga Dielli dhe gjithashtu e vendosur n\u00eb zon\u00ebn e banueshme t\u00eb yllit t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Mbetet gjithashtu nj\u00eb pik\u00eb referimi Proxima Centauri b, planeti ekstrasolar m\u00eb i af\u00ebrt me Sistemin Diellor, vet\u00ebm 4.2 vite drit\u00eb larg, nd\u00ebrsa sistemi Trappist-1, me shtat\u00eb planet\u00ebt e tij shk\u00ebmbor\u00eb, vazhdon t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nga laborator\u00ebt kozmik\u00eb m\u00eb t\u00eb studiuar p\u00ebr t\u00eb kuptuar sa mund\u00ebsi ekzistojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur planet\u00eb q\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb jet\u00eb. <strong><em>\/Corriere<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb Super-Tok\u00eb e re \u00ebsht\u00eb identifikuar rreth 28 vite drit\u00eb larg Tok\u00ebs. Planeti, i quajtur Gliese 48 b, rrotullohet rreth nj\u00eb xhuxhi t\u00eb kuq dhe p\u00ebrshkruhet n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb publikuar n\u00eb Revist\u00ebn e Hapur Europiane p\u00ebr Yjet e Ndryshuesh\u00ebm nga nj\u00eb ekip nd\u00ebrkomb\u00ebtar i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga astronom\u00ebt Giuseppe Conzo, Mara Moriconi dhe Silvio Antonio [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-92873","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92873","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92873"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92873\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}