{"id":90973,"date":"2026-06-08T12:48:17","date_gmt":"2026-06-08T12:48:17","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/06\/08\/lea-ypi-reagon-per-protestat-ne-shqiperi\/"},"modified":"2026-06-08T12:48:17","modified_gmt":"2026-06-08T12:48:17","slug":"lea-ypi-reagon-per-protestat-ne-shqiperi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/06\/08\/lea-ypi-reagon-per-protestat-ne-shqiperi\/","title":{"rendered":"Lea Ypi reagon p\u00ebr protestat n\u00eb Shqip\u00ebri"},"content":{"rendered":"<p>Nga Lea Ypi, The Guardian<\/p>\n<p>\u201cK\u00ebshtu e gjet\u00ebm. Ne notuam deri n\u00eb ishull, b\u00ebm\u00eb nj\u00eb sh\u00ebtitje zbathur deri n\u00eb maj\u00eb dhe thjesht u mahnit\u00ebm. Dhe gjat\u00eb shum\u00eb viteve, zhvilluam mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb realizimin e potencialit t\u00eb tij\u201d.<\/p>\n<p>N\u00ebse gruaja q\u00eb ndante d\u00ebshir\u00ebn e saj p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar nj\u00eb ishull t\u00eb huaj do t\u00eb kishte zbritur nga nj\u00eb vark\u00eb kontrabandist\u00ebsh, \u00ebndrra e saj do t\u00eb ishte shkat\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb nga ato qendrat e paraburgimit t\u00eb emigrant\u00ebve q\u00eb Qeveria shqiptare ka nd\u00ebrtuar s\u00eb fundmi me Italin\u00eb.<\/p>\n<p>Por varka n\u00eb fjal\u00eb ishte nj\u00eb jaht multimiliona dollar\u00ebsh dhe gruaja q\u00eb ecte zbathur deri n\u00eb maj\u00eb ishte Ivanka Trump. Realizimi i \u00ebndrr\u00ebs k\u00ebrkonte vet\u00ebm thirrjen e kryeministrit t\u00eb vendit, Edi Rama, dhe ofrimin vullnetar t\u00eb bashk\u00ebshortit t\u00eb saj, Jared Kushner, dhe nj\u00eb prej kompanive t\u00eb tij p\u00ebr t\u00eb shnd\u00ebrruar nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb mbrojtur t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb eg\u00ebr n\u00eb pasuri t\u00eb patundshme luksoze.<\/p>\n<p>Qeveria shqiptare k\u00ebmb\u00ebngul se nuk \u00ebsht\u00eb arritur asnj\u00eb marr\u00ebveshje. Por as nuk e ka fshehur entuziazmin. Kush mund ta faj\u00ebsoj\u00eb? Pas dekadash tranzicioni nga komunizmi n\u00eb kapitaliz\u00ebm dhe negociatave t\u00eb zgjatura t\u00eb pranimit n\u00eb BE, Shqip\u00ebria ka humbur m\u00eb shum\u00eb se 1.2 milion qytetar\u00eb t\u00eb saj p\u00ebr shkak t\u00eb migrimit. Ajo ka nivele t\u00eb ul\u00ebta prodhimi, nj\u00eb sektor bujq\u00ebsor q\u00eb ka nevoj\u00eb urgjente p\u00ebr modernizim dhe nj\u00eb sektor t\u00eb arsimit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb kriz\u00eb q\u00eb nga privatizimi i universiteteve t\u00eb viteve 1990.<\/p>\n<p>Pa kapital industrial, financiar apo njer\u00ebzor p\u00ebr t\u00eb ofruar n\u00eb tregun global, e vetmja gj\u00eb q\u00eb ka mbetur p\u00ebr t\u2019u shitur \u00ebsht\u00eb natyra. Edhe turizmi, i cili koh\u00ebt e fundit \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritje, ka k\u00ebrkuar nj\u00eb fushat\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt qeveritare p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar imazhin e vendit.<\/p>\n<p>Zhvillimi i q\u00ebndruesh\u00ebm dhe mbrojtja e mjedisit jan\u00eb t\u00eb lehta p\u00ebr t\u2019u k\u00ebrkuar, por t\u00eb kushtueshme dhe t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u realizuar. N\u00ebn globalizimin konkurrues, pasurit\u00eb e patundshme dhe turizmi luksoz gjenerojn\u00eb rritje m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb, edhe n\u00ebse ato rrisin pabarazin\u00eb dhe shterojn\u00eb burimet natyrore. Modelet q\u00eb ofrohen jan\u00eb ato q\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb pasura i provuan 30 vjet m\u00eb par\u00eb dhe tani pendohen.<\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt e din\u00eb se spekulimi me pasuri t\u00eb paluajtshme pa mb\u00ebshtetje shtet\u00ebrore do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb qytetar\u00ebt e zakonsh\u00ebm do t\u00eb ken\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb blejn\u00eb nj\u00eb apartament ose t\u00eb paguajn\u00eb qiran\u00eb. Ata e din\u00eb se turizmi luksoz do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb pushimet n\u00eb vendin tuaj do t\u00eb b\u00ebhen nj\u00eb privilegj p\u00ebr pak veta. Pa sindikata p\u00ebr t\u00eb cilat mund t\u00eb flitet dhe nj\u00eb l\u00ebvizje pun\u00ebtore q\u00eb shfaqet vet\u00ebm n\u00eb pamjet e epok\u00ebs komuniste t\u00eb paradave t\u00eb 1 Majit, kushtet e pun\u00ebs jan\u00eb aq shfryt\u00ebzuese saq\u00eb vet\u00ebm ata nga vende edhe m\u00eb t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruara jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb marrin pun\u00ebt q\u00eb lindin.<\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt thjesht paketojn\u00eb gj\u00ebrat e tyre dhe shp\u00ebrngulen n\u00eb vende t\u00eb tjera, t\u00eb p\u00ebrballur me abuzim dhe ksenofobi. Ata mbajn\u00eb kok\u00ebn ulur, duke e ditur se \u00ebsht\u00eb \u00e7mimi q\u00eb duhet t\u00eb paguajn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb maj 2025, partia socialiste n\u00eb pushtet fitoi zgjedhjet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt. Me af\u00ebrsisht 44%, pjes\u00ebmarrja ishte nj\u00eb nivel historikisht i ul\u00ebt, pavar\u00ebsisht zgjerimit t\u00eb vot\u00ebs p\u00ebr shqiptar\u00ebt e diaspor\u00ebs p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb. Nuk pati asnj\u00eb manifest zgjedhor, asnj\u00eb debat parimor me opozit\u00ebn (lideri i s\u00eb cil\u00ebs, Sali Berisha, u shfaq kryesisht i p\u00ebrshkruar si nj\u00eb buf n\u00eb mediat sociale qeveritare). N\u00eb nj\u00eb vend ku m\u00eb shum\u00eb se 90% e qytetar\u00ebve mb\u00ebshtesin integrimin evropian, mjaftoi t\u00eb mbusheshin tabela reklamuese me fotografi t\u00eb pasaportave evropiane dhe t\u00eb shkruhej me nj\u00eb dat\u00eb t\u00eb vetme: an\u00ebtar\u00ebsimi deri n\u00eb vitin 2030.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb ana tjet\u00ebr e integrimit evropian: kritika ndaj qeveris\u00eb b\u00ebhet kund\u00ebrshtim ndaj vet\u00eb Evrop\u00ebs. Nuk ka zgjedhje midis vizioneve konkurruese t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, vet\u00ebm midis menaxher\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs trajektore t\u00eb pashmangshme. Me politik\u00ebn e reduktuar n\u00eb sundim teknokratik, e vetmja lente p\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs mund t\u00eb lexohet konflikti politik \u00ebsht\u00eb \u201ckorrupsioni\u201d: sikur shoq\u00ebrit\u00eb postkomuniste ta mbanin at\u00eb n\u00eb gjak, sikur problemi t\u00eb ishin shkeljet individuale dhe jo vet\u00eb rregullat.<\/p>\n<p>P\u00ebr shum\u00eb vite, shqiptar\u00ebt e pranuan k\u00ebt\u00eb me t\u00eb nj\u00ebjtin fataliz\u00ebm q\u00eb pranon nj\u00eb fatkeq\u00ebsi natyrore. Tani, t\u00eb rinjt\u00eb po kund\u00ebrshtojn\u00eb. Protestat aktuale p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00eb ligj t\u00eb koh\u00ebve t\u00eb fundit mbi investimet strategjike, i cili p\u00ebrforcon kapjen oligarkike t\u00eb shtetit. Kjo u p\u00ebrshkall\u00ebzua kur makinerit\u00eb e r\u00ebnda u zhvendos\u00ebn n\u00eb nj\u00eb ligatin\u00eb bregdetare t\u00eb mbrojtur dhe nj\u00eb video virale tregoi roje private t\u00eb siguris\u00eb duke rrahur nj\u00eb protestues nd\u00ebrsa policia shtet\u00ebrore q\u00ebndronte pran\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb brez i m\u00ebsuar t\u00eb mendonte se pyetjet e vetme jan\u00eb se sa shpejt t\u00eb nd\u00ebrtohet infrastruktura p\u00ebr turizmin, sa shpejt t\u00eb integrohet n\u00eb BE, sa me efikasitet t\u00eb t\u00ebrhiqen investimet, tani pyet: a duhet t\u00eb jet\u00eb k\u00ebshtu? A duhet t\u00eb jet\u00eb demokracia sundimi i nj\u00eb grushti super t\u00eb pasurish?<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb nj\u00eb shembull frym\u00ebzues i aktivizmit qytetar q\u00eb nuk e kisha par\u00eb q\u00eb nga r\u00ebnia e komunizmit, dukshm\u00ebria nd\u00ebrkomb\u00ebtare e t\u00eb cilit pa dyshim ndihmohet nga v\u00ebmendja e medias ndaj familjes Trump.<\/p>\n<p>Por pse tani? Opozita u p\u00ebrpoq m\u00eb kot p\u00ebr vite me radh\u00eb t\u00eb mobilizonte publikun kund\u00ebr, e pra, \u201ckorrupsionit\u201d. Zjarre jan\u00eb ndezur n\u00eb Parlament dhe kokteje molotovi jan\u00eb hedhur n\u00eb nd\u00ebrtesat qeveritare. Por, n\u00eb rastin e Kushner, opozita \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb mendje me qeverin\u00eb. Ndoshta kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb i mund\u00ebsoi mij\u00ebra t\u00eb rinjve t\u00eb v\u00ebrshonin rrug\u00ebve: siguria se mosbindja nuk do t\u00eb kapet. \u00cbsht\u00eb prek\u00ebse t\u2019i shoh\u00ebsh ata duke k\u00ebnduar, k\u00ebrcyer, duke pastruar rrug\u00ebn pas protestave dhe duke u dh\u00ebn\u00eb lule Policis\u00eb. Ndryshe nga opozita e vjet\u00ebr, ata nuk po heqin dor\u00eb nga shteti, por k\u00ebmb\u00ebngulin se ai u p\u00ebrket atyre.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet e fundit, p\u00ebrgjigja ndaj heqjes s\u00eb t\u00eb drejt\u00ebs politike n\u00eb Evrop\u00ebn postkomuniste ka qen\u00eb rritja e l\u00ebvizjeve ksenofobike. Vet\u00ebm e djathta ekstreme korri p\u00ebrfitimet e protestave kund\u00ebr sistemit. Rasti i Shqip\u00ebris\u00eb v\u00ebrteton se nj\u00eb lloj tjet\u00ebr mobilizimi \u00ebsht\u00eb i mundur. Larg nacionalizmit regresiv apo nostalgjis\u00eb, thirrja e vetme e l\u00ebvizjes p\u00ebr t\u2019u mbledhur, \u201cShqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb shitje\u201d, pasqyron di\u00e7ka q\u00eb qeveria socialiste ka harruar: se vet\u00ebrespekti \u00ebsht\u00eb parakushti p\u00ebr t\u2019u respektuar nga t\u00eb tjer\u00ebt, dhe se nj\u00eb popull i gatsh\u00ebm t\u00eb shes\u00eb shpirtin e tij p\u00ebr investim do t\u00eb zbuloj\u00eb, n\u00eb fund, se shpirti ishte e vetmja gj\u00eb me vler\u00eb q\u00eb kishte.<\/p>\n<p>Ka di\u00e7ka t\u00eb admirueshme dhe t\u00eb brisht\u00eb n\u00eb lidhje me nj\u00eb l\u00ebvizje pa udh\u00ebheq\u00ebs, pa nj\u00eb program, pa infrastruktur\u00ebn p\u00ebr ta mb\u00ebshtetur at\u00eb n\u00eb planin afatgjat\u00eb. L\u00ebvizjet pa udh\u00ebheq\u00ebs jan\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u kooptuar, por m\u00eb t\u00eb lehta p\u00ebr t\u2019u infiltruar dhe shp\u00ebrndar\u00eb. P\u00ebr t\u00eb qen\u00eb efektive, ato duhet t\u00eb kalojn\u00eb nga rezistenca n\u00eb propozim, duke gjetur unitetin politik t\u00eb shtypur duke u mbledhur rreth nj\u00eb kauze t\u00eb vetme.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb politika demokratike kapet nga pakica e pasur, politikan\u00ebt vijn\u00eb e shkojn\u00eb, gjyqet kund\u00ebr korrupsionit k\u00ebnaqin d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebshkuar dhe aktivizmi qytetar jep iluzionin e ndryshimit. Nj\u00eb nga nj\u00eb, shoq\u00ebrit\u00eb e gjejn\u00eb veten n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat paradokse t\u00eb zhvillimit kapitalist. Sfida nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm se si t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohen individ\u00ebt, por si t\u00eb nd\u00ebrtohet nj\u00eb sistem i ri.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb her\u00eb, Shqip\u00ebria nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb arrij\u00eb Evrop\u00ebn \u2013 ajo mund t\u00eb udh\u00ebheq\u00eb. Nj\u00eb brez i gatsh\u00ebm t\u00eb mobilizohet p\u00ebr nj\u00eb model alternativ zhvillimi, nj\u00eb q\u00eb refuzon kapjen oligarkike dhe lidh mbrojtjen e mjedisit me legjitimitetin demokratik, nuk duhet t\u00eb ket\u00eb frik\u00eb, por t\u00eb festohet. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet \u201csi pjesa tjet\u00ebr e Evrop\u00ebs\u201d, si\u00e7 thoshte slogani i vjet\u00ebr, Shqip\u00ebria mund t\u2019i jap\u00eb kontinentit t\u00eb vjet\u00ebr nj\u00eb m\u00ebsim p\u00ebr vet\u00ebrespektin.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Lea Ypi, The Guardian \u201cK\u00ebshtu e gjet\u00ebm. Ne notuam deri n\u00eb ishull, b\u00ebm\u00eb nj\u00eb sh\u00ebtitje zbathur deri n\u00eb maj\u00eb dhe thjesht u mahnit\u00ebm. Dhe gjat\u00eb shum\u00eb viteve, zhvilluam mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb realizimin e potencialit t\u00eb tij\u201d. N\u00ebse gruaja q\u00eb ndante d\u00ebshir\u00ebn e saj p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar nj\u00eb ishull t\u00eb huaj do t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-90973","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90973"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90973\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}