{"id":89105,"date":"2026-05-23T14:48:23","date_gmt":"2026-05-23T14:48:23","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/05\/23\/corriere-della-sera-sfida-e-kryeministrit-rama-per-ta-cuar-veren-shqiptare-ne-cdo-cep-te-botes\/"},"modified":"2026-05-23T14:48:23","modified_gmt":"2026-05-23T14:48:23","slug":"corriere-della-sera-sfida-e-kryeministrit-rama-per-ta-cuar-veren-shqiptare-ne-cdo-cep-te-botes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/05\/23\/corriere-della-sera-sfida-e-kryeministrit-rama-per-ta-cuar-veren-shqiptare-ne-cdo-cep-te-botes\/","title":{"rendered":"\u2018Corriere della Sera\u2019: Sfida e kryeministrit Rama p\u00ebr ta \u00e7uar ver\u00ebn shqiptare n\u00eb \u00e7do cep t\u00eb bot\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>Kampion basketbolli, skulptor, pedagog n\u00eb Akademin\u00eb e Arteve t\u00eb Bukura. Dhe tani edhe kultivues i ver\u00ebs. Edi Rama, kryeministri shqiptar, \u00ebnd\u00ebrron dhe projekton Rilindjen enologjike t\u00eb vendit t\u00eb tij. Ai mb\u00ebshtetet te rrushi autokton dhe vreshtat me rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb lashta, t\u00eb l\u00ebna pas dore gjat\u00eb viteve t\u00eb regjimit komunist t\u00eb Enver Hoxha deri n\u00eb vitin 1991. Tani nis nj\u00eb etap\u00eb e re; Shqip\u00ebria e gomoneve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kujtim. Turist\u00ebt jan\u00eb konsumator\u00eb t\u00eb mundsh\u00ebm t\u00eb ver\u00ebs. Modeli i Ram\u00ebs \u00ebsht\u00eb Italia e ver\u00ebs. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, kryeministri, q\u00eb flet dhe shkruan italisht dhe ka marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me Giorgia Meloni, ka thirrur si konsulent presidentin bot\u00ebror t\u00eb enolog\u00ebve, Riccardo Cotarella.<\/p>\n<p>Cila \u00ebsht\u00eb situata e vreshtave n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/p>\n<p>\u201cBujq\u00ebsia po p\u00ebrjeton nj\u00eb transformim t\u00eb heshtur, por t\u00eb thell\u00eb. P\u00ebr vite me radh\u00eb ajo \u00ebsht\u00eb par\u00eb si nj\u00eb sektor mbijetese, i fragmentuar, familjar, pothuaj nostalgjik. Sot po shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb sektor identiteti, cil\u00ebsie dhe vlere t\u00eb shtuar. Vreshtat jan\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb simbolike e k\u00ebsaj: ende nuk flasim p\u00ebr volume t\u00eb m\u00ebdha, por p\u00ebr nj\u00eb potencial shum\u00eb serioz. Shqip\u00ebria ka rreth 10 mij\u00eb hektar\u00eb vreshta dhe nj\u00eb tradit\u00eb shum\u00eb t\u00eb lasht\u00eb, t\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb sidomos nga komunizmi. M\u00eb pas nisi rim\u00ebk\u00ebmbja dhe rritja vit pas viti\u201d.<\/p>\n<p>A ka nj\u00eb rilindje?<\/p>\n<p>\u201cJo vet\u00ebm nj\u00eb rilindje. Ka qen\u00eb nj\u00eb rikthim i asaj q\u00eb na p\u00ebrket. Vera i p\u00ebrket historis\u00eb son\u00eb, tok\u00ebs son\u00eb dhe m\u00ebnyr\u00ebs son\u00eb mesdhetare t\u00eb jetes\u00ebs. Pas viteve \u201990, ky sektor u detyrua t\u00eb niste pothuajse nga zeroja. Sot shohim familje, prodhues t\u00eb rinj, enolog\u00eb dhe sip\u00ebrmarr\u00ebs q\u00eb po rind\u00ebrtojn\u00eb nj\u00eb histori\u201d.<\/p>\n<p>Cili \u00ebsht\u00eb projekti q\u00eb po lan\u00e7oni?<\/p>\n<p>\u201cI thjesht\u00eb p\u00ebr t\u2019u th\u00ebn\u00eb dhe i v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u realizuar: ta vendosim ver\u00ebn shqiptare n\u00eb hart\u00ebn e Evrop\u00ebs. Jo si nj\u00eb kuriozitet folklorik, por si nj\u00eb produkt serioz i nj\u00eb vendi mesdhetar me varietete autoktone, peizazhe t\u00eb jasht\u00ebzakonshme dhe nj\u00eb kultur\u00eb t\u00eb re cil\u00ebsie. Kemi nj\u00eb garanci t\u00eb madhe p\u00ebr ta arritur k\u00ebt\u00eb: Riccardo Cotarella, mjesht\u00ebr i madh i ver\u00ebs, i dashuruar pas Shqip\u00ebris\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb do t\u00eb b\u00ebni?<\/p>\n<p>\u201cMe Cotarell\u00ebn dhe me nj\u00eb grup t\u00eb madh pasionant\u00ebsh e profesionist\u00ebsh t\u00eb fush\u00ebs do t\u00eb punohet n\u00eb tre drejtime: s\u00eb pari, t\u00eb hart\u00ebzohen dhe mbrohen zonat e ver\u00ebs dhe varietetet autoktone; s\u00eb dyti, t\u00eb ndihmohen prodhuesit dhe kantinat t\u00eb rrisin cil\u00ebsin\u00eb p\u00ebrmes teknologjis\u00eb, paketimit dhe certifikimit; s\u00eb treti, t\u00eb lidhen vera, turizmi, gastronomia dhe territoret\u201d.<\/p>\n<p>Cili \u00ebsht\u00eb objektivi?<\/p>\n<p>\u201cNuk \u00ebsht\u00eb t\u00eb b\u00ebhemi nj\u00eb prodhues i madh industrial. Shqip\u00ebria duhet t\u00eb synoj\u00eb cil\u00ebsin\u00eb, autenticitetin dhe ve\u00e7antin\u00eb. Mund t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb nj\u00eb mark\u00eb: Shqip\u00ebria, tok\u00eb ver\u00ebrash autoktone, territoresh t\u00eb vogla, kantinash familjare dhe peizazhesh ende autentike\u201d.<\/p>\n<p>A mund t\u00eb ket\u00eb treg nd\u00ebrkomb\u00ebtar?<\/p>\n<p>\u201cPo, duke hyr\u00eb nga porta e identitetit. Askush n\u00eb bot\u00eb nuk pret nj\u00eb Cabernet shqiptar \u00e7far\u00ebdo. Por nj\u00eb Kallmet i mir\u00eb, nj\u00eb Shesh i Zi i mir\u00eb, nj\u00eb Vlosh i mir\u00eb, nj\u00eb Puls i mir\u00eb e k\u00ebshtu me radh\u00eb, me nj\u00eb histori t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb pas tyre, mund t\u00eb zgjojn\u00eb kureshtje dhe t\u00eb fitojn\u00eb tregun. Bota e ver\u00ebs k\u00ebrkon gjithmon\u00eb gjeografi t\u00eb reja, p\u00ebr sa koh\u00eb jan\u00eb t\u00eb besueshme. Shqip\u00ebria mund t\u00eb jet\u00eb e till\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>A frym\u00ebzoheni nga Italia?<\/p>\n<p>\u201cItalia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkoll\u00eb bot\u00ebrore e ver\u00ebs, por mbi t\u00eb gjitha \u00ebsht\u00eb prova se vera nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm bujq\u00ebsi. \u00cbsht\u00eb peizazh, kultur\u00eb, arkitektur\u00eb, kuzhin\u00eb, kujtes\u00eb familjare, turiz\u00ebm, eksport dhe krenari komb\u00ebtare. Por t\u00eb frym\u00ebzohesh nuk do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb kopjosh. Vera jon\u00eb duhet t\u00eb flas\u00eb shqip\u201d.<\/p>\n<p>Po synoni te enoturizmi?<\/p>\n<p>\u201cAbsolutisht po. Enoturizmi \u00ebsht\u00eb ndoshta pjesa m\u00eb natyrale e projektit. Shqip\u00ebria ka nj\u00eb fat t\u00eb madh: turisti nuk k\u00ebrkon vet\u00ebm detin, por p\u00ebrvoj\u00ebn. D\u00ebshiron t\u00eb haj\u00eb, t\u00eb pij\u00eb, t\u00eb ec\u00eb dhe t\u00eb takoj\u00eb njer\u00ebz t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Kantinat mund t\u00eb b\u00ebhen porta hyr\u00ebse drejt territoreve: Berat, P\u00ebrmet, Lezh\u00eb, Kor\u00e7\u00eb, Shkod\u00ebr, Elbasan, lugina e Vjosa dhe madje rrethinat e Tiran\u00eb apo Durr\u00ebs. Ne nuk duam vet\u00ebm t\u00eb shesim shishe vere. Duam q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb p\u00ebrjetojn\u00eb vendin nga ku lind ajo shishe\u201d.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb qarkullimi ekonomik mund t\u00eb ket\u00eb?<\/p>\n<p>\u201cNuk dua t\u00eb hedh shifra magjike. Por vera \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga ata sektor\u00eb ku ndikimi \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i gjer\u00eb sesa vet\u00eb shishja: bujq\u00ebsi, p\u00ebrpunim, logjistik\u00eb, dizajn, paketim, restorante, turiz\u00ebm, eksport dhe formim profesional. Nj\u00eb kantin\u00eb e nd\u00ebrtuar mir\u00eb nuk krijon vet\u00ebm pun\u00eb direkte; krijon nj\u00eb ekosistem\u201d.<\/p>\n<p>Cilat jan\u00eb zonat m\u00eb t\u00eb mira?<\/p>\n<p>\u201cNuk duam nj\u00eb kryeqytet t\u00eb vet\u00ebm t\u00eb ver\u00ebs, por nj\u00eb konstelacion zonash. Berati ka tashm\u00eb nj\u00eb reputacion t\u00eb fort\u00eb; Lezha lidhet me Kallmetin; P\u00ebrmeti ka potencial t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm p\u00ebr natyr\u00ebn, gastronomin\u00eb dhe autenticitetin; Kor\u00e7a dhe zonat m\u00eb t\u00eb larta japin freski dhe karakter; Shkodra, Elbasani, Tirana dhe Durr\u00ebsi kan\u00eb tradita dhe tregje t\u00eb af\u00ebrta. Forca jon\u00eb \u00ebsht\u00eb diversiteti: det, kodra, male, lumenj dhe mikroklima pran\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>A i p\u00eblqejn\u00eb turist\u00ebve?<\/p>\n<p>\u201cReagimi m\u00eb i shpesht\u00eb \u00ebsht\u00eb surpriza. Dhe surpriza \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kapital i \u00e7muar. Shum\u00eb prej tyre vijn\u00eb pa pritur shum\u00eb nga vera shqiptare, pastaj zbulojn\u00eb kantina t\u00eb bukura, prodhues pasionant\u00eb, varietete t\u00eb panjohura dhe \u00e7mime ende t\u00eb arsyeshme. Detyra jon\u00eb \u00ebsht\u00eb ta kthejm\u00eb surpriz\u00ebn n\u00eb besim\u201d.<\/p>\n<p>Ka prodhues t\u00eb rinj?<\/p>\n<p>\u201cPo, dhe ky \u00ebsht\u00eb ndoshta sinjali m\u00eb i bukur. Ka t\u00eb rinj q\u00eb nuk e shohin m\u00eb fshatin si nj\u00eb d\u00ebnim, por si nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb sip\u00ebrmarrjeje, krijimtarie dhe rikthimi te rr\u00ebnj\u00ebt. Disa kan\u00eb studiuar jasht\u00eb, t\u00eb tjer\u00eb kan\u00eb m\u00ebsuar n\u00eb familje, nd\u00ebrsa disa po eksperimentojn\u00eb. Kjo brez \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsor sepse bashkon kujtes\u00ebn me modernitetin\u201d.<\/p>\n<p>Cila \u00ebsht\u00eb vera juaj e preferuar shqiptare? Po italiane?<\/p>\n<p>\u201cMes ver\u00ebrave shqiptare kam nj\u00eb dashuri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr Kallmetin, sepse ka di\u00e7ka thell\u00ebsisht ton\u00ebn. Mes ver\u00ebrave italiane \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb zgjedh pa i b\u00ebr\u00eb padrejt\u00ebsi dikujt\u201d.<\/p>\n<p>Marr\u00ebdh\u00ebnia juaj me ver\u00ebn?<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr mua nuk \u00ebsht\u00eb thjesht alkool. \u00cbsht\u00eb bised\u00eb, koh\u00eb, tryez\u00eb dhe miq\u00ebsi. Dhe n\u00eb pun\u00ebn q\u00eb b\u00ebj, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrall\u00ebsi e mir\u00ebpritur\u201d.<\/p>\n<p>A ka ndonj\u00eb ver\u00eb q\u00eb ju kujton nj\u00eb episod?<\/p>\n<p>\u201cM\u00eb shum\u00eb sesa nj\u00eb ver\u00eb, m\u00eb kujtohen disa tryeza. N\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, vera ka qen\u00eb edhe kjo: jo nj\u00eb objekt luksi, por nj\u00eb gjest sht\u00ebpie. Dhe ndoshta ringritja e ver\u00ebs shqiptare duhet t\u00eb nis\u00eb pik\u00ebrisht nga aty: ta kthej\u00eb nj\u00eb gjest familjar n\u00eb nj\u00eb kart\u00eb prezantuese p\u00ebr bot\u00ebn\u201d.\/ Corriere della Serra<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kampion basketbolli, skulptor, pedagog n\u00eb Akademin\u00eb e Arteve t\u00eb Bukura. Dhe tani edhe kultivues i ver\u00ebs. Edi Rama, kryeministri shqiptar, \u00ebnd\u00ebrron dhe projekton Rilindjen enologjike t\u00eb vendit t\u00eb tij. Ai mb\u00ebshtetet te rrushi autokton dhe vreshtat me rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb lashta, t\u00eb l\u00ebna pas dore gjat\u00eb viteve t\u00eb regjimit komunist t\u00eb Enver Hoxha deri n\u00eb vitin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-89105","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89105"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89105\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}