{"id":87915,"date":"2026-05-16T16:48:16","date_gmt":"2026-05-16T16:48:16","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/05\/16\/republika-islamike-3-0-kush-e-ka-pushtetin-ne-iran\/"},"modified":"2026-05-16T16:48:16","modified_gmt":"2026-05-16T16:48:16","slug":"republika-islamike-3-0-kush-e-ka-pushtetin-ne-iran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/05\/16\/republika-islamike-3-0-kush-e-ka-pushtetin-ne-iran\/","title":{"rendered":"Republika Islamike 3.0: Kush e ka pushtetin n\u00eb Iran?"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebr dekada me radh\u00eb, pushteti n\u00eb Iran ka qen\u00eb i centralizuar n\u00eb duart e nj\u00eb njeriu t\u00eb vet\u00ebm: udh\u00ebheq\u00ebsit suprem, Ajatollah Ali Khamenei.<\/p>\n<p>Por, q\u00eb nga vrasja e tij n\u00eb fillim t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb SHBA-s\u00eb dhe Izraelit me Iranin, m\u00eb 28 shkurt, procesi i vendimmarrjes n\u00eb Teheran \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb i decentralizuar, thon\u00eb ekspert\u00ebt.<\/p>\n<p>Mojtaba Khamenei nuk \u00ebsht\u00eb par\u00eb n\u00eb publik q\u00eb kur ka pasuar t\u00eb atin n\u00eb fillim t\u00eb marsit.<\/p>\n<p>N\u00eb munges\u00eb t\u00eb tij, nj\u00eb grup zyrtar\u00ebsh t\u00eb lart\u00eb iranian\u00eb kan\u00eb marr\u00eb, n\u00eb fakt, drejtimin e vendit, p\u00ebrcjell A2.<\/p>\n<p>Trupat e Gard\u00ebs Revolucionare Islamike (IRGC) \u2013 nj\u00eb aktor dominues politik \u2013 jan\u00eb b\u00ebr\u00eb tani forca vendimtare n\u00eb Iran, thon\u00eb ekspert\u00ebt.<\/p>\n<p>Reformist\u00ebt dhe t\u00eb moderuarit jan\u00eb shtyr\u00eb, sipas tyre, n\u00eb skaje t\u00eb politik\u00ebs, duke \u00e7uar n\u00eb nj\u00eb sistem m\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr dhe m\u00eb t\u00eb ngurt\u00eb ideologjikisht.<\/p>\n<p>Qendra dhe figura t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb pushtetit kan\u00eb dal\u00eb n\u00eb pah n\u00eb at\u00eb q\u00eb disa v\u00ebzhgues e quajn\u00eb \u201cRepublika Islamike 3.0\u201d.<\/p>\n<p>Edhe pse shum\u00eb prej k\u00ebtyre figurave jan\u00eb t\u00eb nj\u00eb mendjeje p\u00ebr politikat kryesore, mes tyre kan\u00eb filluar t\u00eb shfaqen edhe disa \u00e7arje.<\/p>\n<p>Mojtaba Khamenei \u2013 udh\u00ebheq\u00ebsi i ri suprem<\/p>\n<p>Si udh\u00ebheq\u00ebs suprem, 56-vje\u00e7ari e ka fjal\u00ebn e fundit p\u00ebr t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>Por, autoriteti i tij \u00ebsht\u00eb dob\u00ebsuar q\u00eb n\u00eb fillim.<\/p>\n<p>Khamenei ka qen\u00eb nj\u00eb zgjedhje e diskutueshme p\u00ebr postin e udh\u00ebheq\u00ebsit suprem.<\/p>\n<p>Kleriku nuk ka mbajtur kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb poste publike, ndaj disa e kan\u00eb konsideruar em\u00ebrimin e tij si prirje drejt \u201ctrash\u00ebgimis\u00eb dinastike\u201d, q\u00eb do t\u2019i vinte n\u00eb pik\u00ebpyetje vet\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt antimonarkiste t\u00eb Revolucionit Islamik t\u00eb vitit 1979.<\/p>\n<p>I plagosur r\u00ebnd\u00eb n\u00eb sulmin ajror q\u00eb i ka vrar\u00eb t\u00eb atin, Khamenei ka munguar n\u00eb syt\u00eb e publikut q\u00eb nga em\u00ebrimi i tij m\u00eb 8 mars.<\/p>\n<p>Ai ka p\u00ebsuar plag\u00eb n\u00eb kok\u00eb, n\u00eb pjes\u00ebn e poshtme t\u00eb shpin\u00ebs dhe n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, por tani \u00ebsht\u00eb \u201cn\u00eb gjendje t\u00eb mir\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore\u201d, ka th\u00ebn\u00eb m\u00eb 8 maj Mazahar Hosseini, shef i protokollit n\u00eb Zyr\u00ebn e Udh\u00ebheq\u00ebsit Suprem.<\/p>\n<p>Sh\u00ebrbimet e inteligjenc\u00ebs amerikane kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se besojn\u00eb q\u00eb Khamenei luan rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb strategjin\u00eb e luft\u00ebs dhe n\u00eb menaxhimin e bisedimeve t\u00eb paqes me Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n<p>Por, n\u00eb nj\u00eb sistem ku udh\u00ebheq\u00ebsi suprem \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb i pranish\u00ebm \u2013 p\u00ebrmes audio-mesazheve, video-paraqitjeve dhe daljeve publike p\u00ebr t\u00eb shfaqur autoritetin e tij \u2013 mungesa e tij \u00ebsht\u00eb e dukshme.<\/p>\n<p>\u201cIrani ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb tranzicioni pas vdekjes s\u00eb Ali Khameneit dhe p\u00ebrfundimit t\u00eb 36 vjet\u00ebve t\u00eb udh\u00ebheqjes s\u00eb tij\u201d, thot\u00eb p\u00ebr Radion Farda t\u00eb Radios Evropa e Lir\u00eb analisti politik iranian, Ali Afshari, me baz\u00eb n\u00eb Uashington.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb sfiduese, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn rreshtimi i forcave pas luft\u00ebs do t\u00eb jet\u00eb vendimtar\u201d, shton ai.<\/p>\n<p>Hossein Taeb \u2013 operatori n\u00eb prapasken\u00eb<\/p>\n<p>Si klerik i linj\u00ebs s\u00eb ashp\u00ebr, Hossein Taeb ka drejtuar deg\u00ebn e inteligjenc\u00ebs s\u00eb Gard\u00ebs Revolucionare Islamike (IRGC) p\u00ebr 13 vjet, deri n\u00eb vitin 2022, kur \u00ebsht\u00eb shkarkuar n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb nj\u00eb riorganizimi t\u00eb madh t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n<p>Taeb, i cili \u00ebsht\u00eb n\u00eb list\u00ebn e zez\u00eb t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Bashkimit Evropian p\u00ebr rolin e tij t\u00eb dyshuar n\u00eb represionin shtet\u00ebror, ka punuar n\u00eb Zyr\u00ebn e Udh\u00ebheq\u00ebsit Suprem p\u00ebrpara se t\u00eb em\u00ebrohej shef i inteligjenc\u00ebs s\u00eb IRGC-s\u00eb n\u00eb vitin 2009.<\/p>\n<p>Nj\u00eb besnik i hersh\u00ebm i Khameneit t\u00eb ri, Taeb konsiderohet si nj\u00eb figur\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb prapasken\u00eb.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt thon\u00eb se ai mund t\u00eb luaj\u00eb nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb menaxhimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb Khameneit me aktor\u00ebt kryesor\u00eb brenda sistemit.<\/p>\n<p>Ahmad Vahidi \u2013 shefi i IRGC-s\u00eb<br \/>\nGarda Revolucionare Islamike (IRGC), krahu elitar i forcave t\u00eb armatosura t\u00eb Iranit, ka luajtur gjithmon\u00eb rol ky\u00e7 n\u00eb politik\u00eb.<\/p>\n<p>Por, pas vrasjes s\u00eb Ali Khameneit, ajo \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb forca dominuese politike n\u00eb Republik\u00ebn Islamike.<\/p>\n<p>Kjo, edhe p\u00ebrkund\u00ebr faktit se Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara kan\u00eb goditur r\u00ebnd\u00eb lidershipin e IRGC-s\u00eb, duke vrar\u00eb edhe komandantin e saj t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, Mohammad Pakpour.<\/p>\n<p>Z\u00ebvend\u00ebsi i Pakpourit, Ahmad Vahidi, ish-minist\u00ebr i Brendsh\u00ebm dhe i Mbrojtjes, ka marr\u00eb drejtimin e IRGC-s\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb marsit.<\/p>\n<p>Por, ekspert\u00ebt thon\u00eb se mbetet e paqart\u00eb n\u00ebse Vahidi ka pesh\u00eb dhe kredibilitet p\u00ebr t\u00eb bashkuar fraksionet konkurruese brenda Gard\u00ebs Revolucionare.<\/p>\n<p>Sipas tyre, lufta dhe rritja e siguris\u00eb n\u00eb Iran, pas vdekjes s\u00eb Ali Khameneit, i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb IRGC-s\u00eb rol qendror n\u00eb politik\u00ebn e brendshme dhe t\u00eb jashtme t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>\u201cEpoka pas Ali Khameneit mbetet e paqart\u00eb. Megjithat\u00eb, nj\u00eb fakt ky\u00e7 \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm: roli dhe fuqia n\u00eb rritje e IRGC-s\u00eb n\u00eb administrimin e Republik\u00ebs Islamike\u201d, thot\u00eb p\u00ebr Radion Farda komentuesi politik iranian me baz\u00eb n\u00eb Franc\u00eb, Mojtaba Najafi.<\/p>\n<p>\u201cSot, nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e administrimit t\u00eb vendit \u00ebsht\u00eb n\u00eb duart e IRGC-s\u00eb. Militarizimi n\u00eb ekonomi, politik\u00eb, kultur\u00eb dhe shoq\u00ebri ka arritur tashm\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb konsoliduar\u201d, shton ai.<\/p>\n<p>Mohammad Baqer Qalibaf \u2013 nd\u00ebrmjet\u00ebsuesi<\/p>\n<p>Mohammad Baqer Qalibaf \u00ebsht\u00eb nj\u00eb politikan konservator dhe ish-komandant ushtarak, i cili, p\u00ebr dekada me radh\u00eb, ka nd\u00ebrtuar lidhje t\u00eb forta me lidershipin suprem t\u00eb Iranit dhe me Gard\u00ebn Revolucionare (IRGC).<\/p>\n<p>Pas nj\u00eb karriere t\u00eb shoq\u00ebruar me skandale korrupsioni dhe disa kandidime t\u00eb pasuksesshme p\u00ebr president, ai sot shihet si nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb fuqishme q\u00eb kan\u00eb mbetur n\u00eb Republik\u00ebn Islamike.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt e p\u00ebrshkruajn\u00eb Qalibafin \u2013 kryetar i Parlamentit dhe negociator kryesor i Iranit me Shtetet e Bashkuara \u2013 si nd\u00ebrmjet\u00ebs mes qendrave t\u00eb ndryshme t\u00eb pushtetit n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Ai konsiderohet i af\u00ebrt edhe me udh\u00ebheq\u00ebsin e ri suprem.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb roli q\u00eb m\u00eb her\u00ebt e ka pasur shefi i siguris\u00eb s\u00eb Iranit, Ali Larijani, i cili \u00ebsht\u00eb vrar\u00eb n\u00eb mars.<\/p>\n<p>Larijani ka qen\u00eb nj\u00eb figur\u00eb unifikuese, q\u00eb ka bashkuar fraksionet politike n\u00eb gar\u00eb dhe ka mbajtur lidhje t\u00eb forta me IRGC-n\u00eb, aparatin e inteligjenc\u00ebs dhe establishmentin klerikal.<\/p>\n<p>\u201cQalibaf gjithmon\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb \u2018gur shahu\u2019 i p\u00ebrdorur nga lidershipi\u201d, thot\u00eb p\u00ebr Radion Farda analisti politik me baz\u00eb n\u00eb Gjermani, Hossein Razzaq.<\/p>\n<p>\u201cSot, me eliminimin e \u2018gur\u00ebve\u2019 t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, roli q\u00eb ai luan p\u00ebr sistemin, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb i theksuar\u201d, sipas tij.<\/p>\n<p>Mohammad Baqer Zolqadr \u2013 shefi i siguris\u00eb<\/p>\n<p>Ish-komandanti i Gard\u00ebs Revolucionare Islamike (IRGC), Mohammad Baqer Zolqadr, ka pasuar Larijanin si drejtues i K\u00ebshillit Suprem t\u00eb Siguris\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Iranit \u2013 organi kryesor i vendimmarrjes n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Larijani \u00ebsht\u00eb njohur si politikan pragmatik dhe i kalkuluar, Zolqadr p\u00ebrfaq\u00ebson linj\u00ebn e ashp\u00ebr ushtarake dhe t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Razzaqut, em\u00ebrimi i tij shihet si p\u00ebrpjekje e udh\u00ebheq\u00ebsit p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb pushtetin mes besnik\u00ebve t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Ai shton se kjo zgjedhje n\u00ebnvizon edhe m\u00eb shum\u00eb dominimin e IRGC-s\u00eb n\u00eb qendrat e ndryshme t\u00eb pushtetit n\u00eb Iran.<\/p>\n<p>Masud Pezeshkian \u2013 presidenti pa fuqi<\/p>\n<p>Presidenti reformist, Masud Pezeshkian, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aktor i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm politik dhe nuk konsiderohet si k\u00ebrc\u00ebnim nga linja e ashp\u00ebr q\u00eb dominon sistemin.<\/p>\n<p>Roli i Pezeshkianit \u00ebsht\u00eb kryesisht administrativ, duke menaxhuar pun\u00ebt e p\u00ebrditshme t\u00eb Qeveris\u00eb, sepse vendimet p\u00ebrfundimtare p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet madhore, p\u00ebrfshir\u00eb luft\u00ebn dhe diplomacin\u00eb, merren diku tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Ai dhe ministri i Jasht\u00ebm, Abbas Araqchi, jan\u00eb t\u00eb vetmit p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb kampit reformist q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb rol t\u00eb duksh\u00ebm n\u00eb struktur\u00ebn e re t\u00eb pushtetit.<\/p>\n<p>Ashtu si Pezeshkiani, as Araqchi nuk ka fuqi vendimmarr\u00ebse, por zbaton vendimet q\u00eb vijn\u00eb nga lart.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, brenda sistemit kan\u00eb nisur t\u00eb dalin n\u00eb pah edhe dallime: nga nj\u00ebra an\u00eb jan\u00eb ata q\u00eb mb\u00ebshtesin diplomacin\u00eb, si Pezeshkiani dhe Araqchi, dhe nga ana tjet\u00ebr q\u00ebndrojn\u00eb gjeneral\u00ebt q\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb \u00e7do kompromis me Shtetet e Bashkuara p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund luft\u00ebs.\/ REL<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr dekada me radh\u00eb, pushteti n\u00eb Iran ka qen\u00eb i centralizuar n\u00eb duart e nj\u00eb njeriu t\u00eb vet\u00ebm: udh\u00ebheq\u00ebsit suprem, Ajatollah Ali Khamenei. Por, q\u00eb nga vrasja e tij n\u00eb fillim t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb SHBA-s\u00eb dhe Izraelit me Iranin, m\u00eb 28 shkurt, procesi i vendimmarrjes n\u00eb Teheran \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb i decentralizuar, thon\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-87915","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87915"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87915\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}