{"id":86041,"date":"2026-05-06T14:46:59","date_gmt":"2026-05-06T14:46:59","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/05\/06\/pse-po-ngrihet-nje-alarm-global-per-hantavirusin-frike-per-nje-pandemi-te-re\/"},"modified":"2026-05-06T14:46:59","modified_gmt":"2026-05-06T14:46:59","slug":"pse-po-ngrihet-nje-alarm-global-per-hantavirusin-frike-per-nje-pandemi-te-re","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/05\/06\/pse-po-ngrihet-nje-alarm-global-per-hantavirusin-frike-per-nje-pandemi-te-re\/","title":{"rendered":"Pse po ngrihet nj\u00eb alarm global p\u00ebr Hantavirusin: Frik\u00eb p\u00ebr nj\u00eb pandemi t\u00eb re"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb shp\u00ebrthim i fundit i rasteve t\u00eb Hantavirus n\u00eb nj\u00eb anije turistike mund t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm fillimi i nj\u00eb rreziku m\u00eb t\u00eb madh global, paralajm\u00ebrojn\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri t\u00eb publikuar n\u00eb Nature, ndryshimet klimatike pritet t\u00eb rrisin ndjesh\u00ebm transmetimin e viruseve nga brejt\u00ebsit te njer\u00ebzit. Studiuesit theksojn\u00eb se rritja e temperaturave dhe ndryshimet n\u00eb habitatet natyrore do t\u00eb favorizojn\u00eb p\u00ebrhapjen e viruseve t\u00eb rrezikshme, p\u00ebrfshir\u00eb edhe Arenaviruset, n\u00eb zona ku m\u00eb par\u00eb nuk jan\u00eb shfaqur.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se k\u00ebto zhvillime mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb epidemi q\u00eb rrezikojn\u00eb miliona njer\u00ebz, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Amerik\u00ebn e Jugut. Paralelisht me k\u00ebt\u00eb paralajm\u00ebrim, nj\u00eb situat\u00eb alarmante \u00ebsht\u00eb regjistruar n\u00eb anijen turistike MV Hondius, e cila ndodhet pran\u00eb brigjeve t\u00eb Kepit t\u00eb Gjelb\u00ebr.<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb se 20 turist\u00eb britanik\u00eb raportohet se jan\u00eb t\u00eb bllokuar n\u00eb bord, nd\u00ebrsa tre persona \u2013 nj\u00eb \u00e7ift holandez dhe nj\u00eb shtetas gjerman \u2013 kan\u00eb humbur jet\u00ebn si pasoj\u00eb e infektimit. Anija kishte ndaluar m\u00eb par\u00eb n\u00eb Argjentin\u00eb, nj\u00eb zon\u00eb ku k\u00ebto viruse shkaktojn\u00eb \u00e7do vit dhjet\u00ebra viktima.<\/p>\n<p>Arenaviruset, nj\u00eb grup virusesh t\u00eb transmetuara nga brejt\u00ebsit, p\u00ebrfshijn\u00eb s\u00ebmundje si virusi Guanarito, Machupo dhe Junin, t\u00eb cilat shkaktojn\u00eb ethe hemorragjike me shkall\u00eb vdekshm\u00ebrie nga 5% deri n\u00eb 30%. K\u00ebto infeksione jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura, por ende pak t\u00eb studiuara.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt theksojn\u00eb se p\u00ebrhapja e tyre lidhet drejtp\u00ebrdrejt me ndryshimet n\u00eb klim\u00eb dhe habitatet e brejt\u00ebsve. Rritja e temperaturave dhe ndryshimet n\u00eb reshje po ndikojn\u00eb n\u00eb zhvendosjen e k\u00ebtyre kafsh\u00ebve, duke rritur kontaktin me njer\u00ebzit.<\/p>\n<p>N\u00eb studimin e tyre, ekspert\u00ebt p\u00ebrdor\u00ebn modele t\u00eb avancuara me inteligjenc\u00eb artificiale p\u00ebr t\u00eb parashikuar se si k\u00ebto viruse mund t\u00eb p\u00ebrhapen n\u00eb dekadat e ardhshme. Rezultatet tregojn\u00eb se brenda 20 deri n\u00eb 40 viteve, rreziku i infeksionit do t\u00eb ndryshoj\u00eb ndjesh\u00ebm, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb skenar\u00ebve t\u00eb ndryshimeve klimatike.<\/p>\n<p>Sipas studiuesve, disa viruse pritet t\u00eb zgjerojn\u00eb ndjesh\u00ebm zon\u00ebn e tyre t\u00eb p\u00ebrhapjes. Virusi Guanarito mund t\u00eb shtrihet nga Venezuela n\u00eb Kolumbi dhe Brazil, nd\u00ebrsa Machupo pritet t\u00eb p\u00ebrhapet n\u00eb zonat malore t\u00eb Andeve. Nd\u00ebrkoh\u00eb, virusi Junin mund t\u00eb zgjerohet p\u00ebrtej zonave aktuale n\u00eb Argjentin\u00eb.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se popullatat q\u00eb nuk jan\u00eb ekspozuar m\u00eb par\u00eb ndaj k\u00ebtyre viruseve do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikuara, pasi mungon imuniteti natyror.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, situata n\u00eb anijen MV Hondius mbetet kritike. Rreth 150 persona ndodhen ende n\u00eb bord, nd\u00ebrsa Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb ka konfirmuar disa raste infektimi me hantavirus.<\/p>\n<p>Autoritetet dyshojn\u00eb se virusi mund t\u00eb jet\u00eb transmetuar nga brejt\u00ebsit n\u00eb anije ose gjat\u00eb nj\u00eb ndalese n\u00eb Amerik\u00ebn e Jugut. Ekspert\u00ebt e sh\u00ebndetit publik nuk p\u00ebrjashtojn\u00eb asnj\u00eb skenar, duke theksuar se situata k\u00ebrkon monitorim t\u00eb vazhduesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt p\u00ebrfundojn\u00eb se kombinimi i ndryshimeve klimatike, urbanizimit dhe zgjerimit t\u00eb aktiviteteve njer\u00ebzore n\u00eb habitatet natyrore po krijon kushtet p\u00ebr shp\u00ebrthime t\u00eb reja epidemike, duke e kthyer k\u00ebt\u00eb rrezik n\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb globale p\u00ebr dekadat e ardhshme.<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2026\/05\/06\/pse-po-ngrihet-nje-alarm-global-per-hantavirusin-frike-per-nje-pandemi-te-re\/\">Pse po ngrihet nj\u00eb alarm global p\u00ebr Hantavirusin: Frik\u00eb p\u00ebr nj\u00eb pandemi t\u00eb re<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb shp\u00ebrthim i fundit i rasteve t\u00eb Hantavirus n\u00eb nj\u00eb anije turistike mund t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm fillimi i nj\u00eb rreziku m\u00eb t\u00eb madh global, paralajm\u00ebrojn\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt. Sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri t\u00eb publikuar n\u00eb Nature, ndryshimet klimatike pritet t\u00eb rrisin ndjesh\u00ebm transmetimin e viruseve nga brejt\u00ebsit te njer\u00ebzit. Studiuesit theksojn\u00eb se rritja e temperaturave dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-86041","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=86041"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86041\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=86041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=86041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}