{"id":85364,"date":"2026-05-02T16:48:19","date_gmt":"2026-05-02T16:48:19","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/05\/02\/video-drejtesia-ne-tri-kohe-dhe-spektakli-ne-emer-te-popullit\/"},"modified":"2026-05-02T16:48:19","modified_gmt":"2026-05-02T16:48:19","slug":"video-drejtesia-ne-tri-kohe-dhe-spektakli-ne-emer-te-popullit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/05\/02\/video-drejtesia-ne-tri-kohe-dhe-spektakli-ne-emer-te-popullit\/","title":{"rendered":"VIDEO\/ Drejt\u00ebsia n\u00eb tri koh\u00eb dhe spektakli \u201cn\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Kur Musine Kokalari ecte drejt hyrjes s\u00eb kinema \u201c17 N\u00ebntorit\u201d n\u00eb qershorin e vitit 1946, i duhej t\u00eb p\u00ebrshkonte nj\u00eb korridor njer\u00ebzor, ngritur q\u00ebllimisht p\u00ebr ta posht\u00ebruar si \u201carmike e popullit\u201d. N\u00eb at\u00eb shteg t\u00eb ngusht\u00eb, disa gra i v\u00ebrsuleshin duke e shtyr\u00eb, shar\u00eb dhe duke i shkulur flok\u00ebt. Duar t\u00eb zgjatura, sy t\u00eb zgurdulluar, britma histerike\u2026 dhe Musineja ecte n\u00ebp\u00ebr at\u00eb korridor, q\u00eb ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb sken\u00eb spektakli makab\u00ebr. I vetmi \u201cfaj\u201d i saj ishte se kund\u00ebrshtonte nj\u00eb proces zgjedhor t\u00eb manipuluar. Do t\u00eb p\u00ebrballej me nj\u00eb proces gjyq\u00ebsor t\u00eb drejtuar prej turmave, pa asnj\u00eb lidhje me elementet e ligjit, ku posht\u00ebrimi ishte pjes\u00eb e d\u00ebnimit. Historia tregoi se e ardhmja e nj\u00eb vendi po kalonte n\u00ebp\u00ebr at\u00eb korridor britmash histerike e dhune. Do t\u00eb quhej drejt\u00ebsi \u201cn\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit\u201d. Ky ritual turpi do t\u00eb kthehej n\u00eb nj\u00eb model q\u00eb zgjati p\u00ebr 40 vjet, nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr ta kthyer drejt\u00ebsin\u00eb n\u00eb shfaqje, p\u00ebr ta ushqyer turm\u00ebn me p\u00ebruljen e tjetrit, dhe e gjitha e p\u00ebrkthyer n\u00eb pushtetin e nj\u00eb individi ose nj\u00eb grupi rreth tij.<\/p>\n<p>Mij\u00ebra shqiptar\u00eb u vran\u00eb, u pushkatuan dhe u burgos\u00ebn \u201cn\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit\u201d. E gjith\u00eb elita intelektuale n\u00eb vitet e para t\u00eb regjimit u ekzekutua dhe u shua. Diktatori Enver Hoxha shfryt\u00ebzoi emrin e popullit p\u00ebr t\u00eb vrar\u00eb dhe denigruar \u00e7do element q\u00eb i rrezikonte pushtetin, nd\u00ebrsa populli brohoriste: \u201cParti Enver!\u201d.<\/p>\n<p>Sallat e gjyqeve mbusheshin me publik t\u00eb organizuar p\u00ebr t\u00eb klithur \u201carmiqt\u00eb n\u00eb litar\u201d, dhe drejt\u00ebsia e popullit shnd\u00ebrrohej n\u00eb nj\u00eb akt dhune brenda vet\u00eb sall\u00ebs, ku t\u00eb akuzuarit ekspozoheshin si armiq. Altoparlant\u00ebt transmetonin audion n\u00ebp\u00ebr Tiran\u00eb, duke e kthyer procesin n\u00eb nj\u00eb spektak\u00ebl publik. Kjo praktik\u00eb u p\u00ebrs\u00ebrit deri n\u00eb vitet \u201960, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbyllur spastrimin e kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb regjimit.<\/p>\n<p>Do t\u00eb vinte shpejt faza tjet\u00ebr e terrorit, zbulimi i \u201carmiqve\u201d brenda partis\u00eb. Figura si Ko\u00e7i Xoxe, Beqir Balluku, Kadri Hazbiu dhe shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb kishin ushtruar drejt\u00ebsin\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit, u b\u00ebn\u00eb m\u00eb pas viktima t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit mekaniz\u00ebm. Asgj\u00eb nuk ndryshonte: populli brohoriste, nd\u00ebrsa t\u00eb d\u00ebnuarit i n\u00ebnshtroheshin verdiktit t\u00eb partis\u00eb, \u201cpartia ime m\u00eb d\u00ebnon\u201d.<\/p>\n<p>Historia p\u00ebrs\u00ebritej n\u00eb cikle t\u00eb zbulimit t\u00eb grupeve \u201carmiq\u00ebsore\u201d, nd\u00ebrsa elita e kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb regjimit ishte shuar.<\/p>\n<p>Me r\u00ebnien e regjimit komunist n\u00eb vitin 1990, u premtua se drejt\u00ebsia do t\u00eb vihej n\u00eb vend, duke nisur me nd\u00ebshkimin e krimeve t\u00eb diktatur\u00ebs. Por n\u00eb praktik\u00eb, gjith\u00e7ka u shnd\u00ebrrua s\u00ebrish n\u00eb nj\u00eb spektak\u00ebl, k\u00ebsaj here i fokusuar n\u00eb nj\u00eb retorik\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr antikomuniste, q\u00eb konsumohej n\u00eb podiumet e politik\u00ebs pa u p\u00ebrkthyer n\u00eb veprime konkrete p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar para drejt\u00ebsis\u00eb autor\u00ebt e mij\u00ebra vrasjeve, burgimeve dhe internimeve. Viktimat e diktatur\u00ebs komuniste nuk mund t\u00eb prehen n\u00eb paqe, sepse pothuajse askush nuk vuajti asnj\u00eb dit\u00eb burg p\u00ebr k\u00ebto krime dhe askush nuk u p\u00ebrball realisht me drejt\u00ebsin\u00eb. Sepse, p\u00ebr fat t\u00eb keq, shum\u00eb prej atyre q\u00eb kishin dh\u00ebn\u00eb d\u00ebnime me vdekje u b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb e sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb demokraci.<\/p>\n<p>Ish-an\u00ebtar\u00ebt e Byros\u00eb Politike dhe udh\u00ebheqja komuniste dol\u00ebn para gjykatave jo p\u00ebr k\u00ebto krime, por p\u00ebr akuza dyt\u00ebsore: disa kilogram\u00eb mish m\u00eb shum\u00eb t\u00eb konsumuar n\u00eb koh\u00eb varf\u00ebrie, disa filxhan\u00eb kafeje apo privilegje t\u00eb tjera t\u00eb k\u00ebsaj natyre. N\u00eb videon q\u00eb publikon sot Tema, shfaqet e veja e diktatorit, Nexhmije Hoxha, teksa p\u00ebrpiqet t\u00eb justifikoj\u00eb akuzat si t\u00eb padrejta, duke dh\u00ebn\u00eb detaje p\u00ebr drekat dhe darkat e shtruara n\u00eb vil\u00ebn e saj. Nj\u00eb qasje e ngjashme u pa edhe te Ramiz Alia, pasardh\u00ebsi i diktatorit n\u00eb krye t\u00eb partis\u00eb-shtet, por edhe te an\u00ebtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Byros\u00eb Politike, duke e zhvendosur v\u00ebmendjen nga p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb reale tek detaje q\u00eb nuk prek\u00ebn kurr\u00eb thelbin e padrejt\u00ebsis\u00eb gjat\u00eb 45 viteve diktatur\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebtu nis edhe historia e pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb: nj\u00eb model q\u00eb do t\u00eb shtrihej p\u00ebr dekada, ku udh\u00ebheqja zhytej n\u00eb korrupsion dhe drejt\u00ebsia vazhdonte t\u00eb mbetej mekaniz\u00ebm n\u00eb duart e nj\u00eb individi apo grupi rreth tij, p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrdorur n\u00eb funksion t\u00eb forcimit t\u00eb pushtetit.<\/p>\n<p>Faza e fundit \u00ebsht\u00eb ajo e \u201cdrejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb re\u201d, q\u00eb erdhi pas nj\u00eb reforme t\u00eb cil\u00ebsuar si thelb\u00ebsore, ku \u00e7do individ i sistemit kaloi n\u00eb procesin e vettingut dhe ku pritej q\u00eb m\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vendosej drejt\u00ebsia. Populli, s\u00ebrish si spektator, pret nd\u00ebshkimin e atyre q\u00eb akuzohen p\u00ebr korrupsion n\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, shifra q\u00eb perceptohen si t\u00eb pakrahasueshme me vende t\u00eb tjera n\u00eb kushte t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>Procesi nisi me arrestime t\u00eb zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb: ministra, ish-z\u00ebvend\u00ebskryeministra, madje edhe ish-president\u00eb si Ilir Meta. K\u00ebshtu, fundi i pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb u paraqit si nj\u00eb objektiv i arritur. Aktet e arrestimit shpesh u servir\u00ebn si t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb shuar etjen e publikut p\u00ebr nd\u00ebshkim. Spektakli tashm\u00eb zhvendoset n\u00eb nj\u00eb dimension tjet\u00ebr, n\u00eb rrjetet sociale dhe n\u00eb studiot televizive, ku \u00e7do arrestim kthehet n\u00eb ngjarje p\u00ebr konsum publik.<\/p>\n<p>Nuk kan\u00eb asgj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb akuzuarit; nuk u p\u00ebrngjajn\u00eb e as nuk krahasohen me \u201carmiqt\u00eb e popullit\u201d n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs. Por proceset kan\u00eb elementin e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb denigrimit publik. Nis nga momenti i arrestimit spektakolar dhe vazhdon gjat\u00eb seancave gjyq\u00ebsore, ku t\u00eb akuzuarit p\u00ebr korrupsion shfaqen t\u00eb mbyllur n\u00eb kafaz, p\u00ebrpara kamerave dhe opinionit publik. Rasti i ish-presidentit Ilir Meta \u00ebsht\u00eb shembull tipik i m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb arrestimit, trajtimit n\u00eb paraburgim dhe gjykimit, duke ushqyer vazhdimisht publikun me pamje spektakolare.<\/p>\n<p>Ka nj\u00eb perceptim p\u00ebr korrupsion t\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb shifra alarmante dhe n\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb qeverisjes, por drejt\u00ebsia nuk mund t\u00eb mb\u00ebshtetet vet\u00ebm mbi perceptime; ajo k\u00ebrkon prova t\u00eb qarta dhe fakte penale. Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se k\u00ebto prova mungojn\u00eb, sepse indiciet apo gjurm\u00ebt e r\u00ebnd\u00ebsishme shfaqen vazhdimihst n\u00eb dosjet e b\u00ebra publike t\u00eb zyrtar\u00ebve q\u00eb ndodhen pas hekurave apo t\u00eb tjer\u00ebve q\u00eb pritet t\u00eb shkojn\u00eb aty. Pyetja mbetet \u00e7far\u00eb e pengon drejt\u00ebsin\u00eb e re t\u2019i strukturoj\u00eb k\u00ebto prova dhe t\u2019i paraqes\u00eb n\u00eb procese gjyq\u00ebsore dinjitoze, sipas standardeve t\u00eb nj\u00eb gjykimi t\u00eb rregullt?. Deri tani, m\u00eb e dukshme ka qen\u00eb forma, spektakli p\u00ebrmes kafazit t\u00eb xhamit, nd\u00ebrsa t\u00eb akuzuarit p\u00ebrpiqen t\u00eb paraqiten si viktima t\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsie q\u00eb e cil\u00ebsojn\u00eb represive. Nd\u00ebrkoh\u00eb, pritshm\u00ebria mbetet e nj\u00ebjt\u00eb: procese t\u00eb drejta q\u00eb provojn\u00eb faj\u00ebsin\u00eb dhe sigurojn\u00eb kthimin n\u00eb buxhetin e shtetit t\u00eb pasurive t\u00eb p\u00ebrfituara p\u00ebrmes korrupsionit.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht ndryshimeve t\u00eb sistemit, mbetet i pandryshuar elementi i drejt\u00ebsis\u00eb si spektak\u00ebl. Nga korridoret e turm\u00ebs q\u00eb posht\u00ebronte \u201carmikun\u201d te ekranet e rrjetet sociale, forma ndryshon por thelbi shpesh mbetet i nj\u00ebjt\u00eb. N\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsie t\u00eb bazuar n\u00eb ligj dhe prova, dominon shfaqja dhe nd\u00ebshkimi i duksh\u00ebm. Sfida mbetet e nj\u00ebjt\u00eb, shk\u00ebputja e drejt\u00ebsis\u00eb nga spektakli dhe kthimi i saj tek parimet e saj themelore.<\/p>\n<p>Kur Musine Kokalari ecte drejt hyrjes s\u00eb kinema \u201c17 N\u00ebntorit\u201d n\u00eb qershorin e vitit 1946, i duhej t\u00eb p\u00ebrshkonte nj\u00eb korridor njer\u00ebzor, ngritur q\u00ebllimisht p\u00ebr ta posht\u00ebruar si \u201carmike e popullit\u201d. N\u00eb at\u00eb shteg t\u00eb ngusht\u00eb, disa gra i v\u00ebrsuleshin duke e shtyr\u00eb, shar\u00eb dhe duke i shkulur flok\u00ebt. Duar t\u00eb zgjatura, sy t\u00eb zgurdulluar, britma histerike\u2026 dhe Musineja ecte n\u00ebp\u00ebr at\u00eb korridor, q\u00eb ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb sken\u00eb spektakli makab\u00ebr. I vetmi \u201cfaj\u201d i saj ishte se kund\u00ebrshtonte nj\u00eb proces zgjedhor t\u00eb manipuluar. Do t\u00eb p\u00ebrballej me nj\u00eb proces gjyq\u00ebsor t\u00eb drejtuar prej turmave, pa asnj\u00eb lidhje me elementet e ligjit, ku posht\u00ebrimi ishte pjes\u00eb e d\u00ebnimit. Historia tregoi se e ardhmja e nj\u00eb vendi po kalonte n\u00ebp\u00ebr at\u00eb korridor britmash histerike e dhune. Do t\u00eb quhej drejt\u00ebsi \u201cn\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit\u201d. Ky ritual turpi do t\u00eb kthehej n\u00eb nj\u00eb model q\u00eb zgjati p\u00ebr 40 vjet, nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr ta kthyer drejt\u00ebsin\u00eb n\u00eb shfaqje, p\u00ebr ta ushqyer turm\u00ebn me p\u00ebruljen e tjetrit, dhe e gjitha e p\u00ebrkthyer n\u00eb pushtetin e nj\u00eb individi ose nj\u00eb grupi rreth tij.<\/p>\n<p>Mij\u00ebra shqiptar\u00eb u vran\u00eb, u pushkatuan dhe u burgos\u00ebn \u201cn\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit\u201d. E gjith\u00eb elita intelektuale n\u00eb vitet e para t\u00eb regjimit u ekzekutua dhe u shua. Diktatori Enver Hoxha shfryt\u00ebzoi emrin e popullit p\u00ebr t\u00eb vrar\u00eb dhe denigruar \u00e7do element q\u00eb i rrezikonte pushtetin, nd\u00ebrsa populli brohoriste: \u201cParti Enver!\u201d.<\/p>\n<p>Sallat e gjyqeve mbusheshin me publik t\u00eb organizuar p\u00ebr t\u00eb klithur \u201carmiqt\u00eb n\u00eb litar\u201d, dhe drejt\u00ebsia e popullit shnd\u00ebrrohej n\u00eb nj\u00eb akt dhune brenda vet\u00eb sall\u00ebs, ku t\u00eb akuzuarit ekspozoheshin si armiq. Altoparlant\u00ebt transmetonin audion n\u00ebp\u00ebr Tiran\u00eb, duke e kthyer procesin n\u00eb nj\u00eb spektak\u00ebl publik. Kjo praktik\u00eb u p\u00ebrs\u00ebrit deri n\u00eb vitet \u201960, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbyllur spastrimin e kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb regjimit.<\/p>\n<p>Do t\u00eb vinte shpejt faza tjet\u00ebr e terrorit, zbulimi i \u201carmiqve\u201d brenda partis\u00eb. Figura si Ko\u00e7i Xoxe, Beqir Balluku, Kadri Hazbiu dhe shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb kishin ushtruar drejt\u00ebsin\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit, u b\u00ebn\u00eb m\u00eb pas viktima t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit mekaniz\u00ebm. Asgj\u00eb nuk ndryshonte: populli brohoriste, nd\u00ebrsa t\u00eb d\u00ebnuarit i n\u00ebnshtroheshin verdiktit t\u00eb partis\u00eb, \u201cpartia ime m\u00eb d\u00ebnon\u201d.<\/p>\n<p>Historia p\u00ebrs\u00ebritej n\u00eb cikle t\u00eb zbulimit t\u00eb grupeve \u201carmiq\u00ebsore\u201d, nd\u00ebrsa elita e kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb regjimit ishte shuar.<\/p>\n<p>Me r\u00ebnien e regjimit komunist n\u00eb vitin 1990, u premtua se drejt\u00ebsia do t\u00eb vihej n\u00eb vend, duke nisur me nd\u00ebshkimin e krimeve t\u00eb diktatur\u00ebs. Por n\u00eb praktik\u00eb, gjith\u00e7ka u shnd\u00ebrrua s\u00ebrish n\u00eb nj\u00eb spektak\u00ebl, k\u00ebsaj here i fokusuar n\u00eb nj\u00eb retorik\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr antikomuniste, q\u00eb konsumohej n\u00eb podiumet e politik\u00ebs pa u p\u00ebrkthyer n\u00eb veprime konkrete p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar para drejt\u00ebsis\u00eb autor\u00ebt e mij\u00ebra vrasjeve, burgimeve dhe internimeve. Viktimat e diktatur\u00ebs komuniste nuk mund t\u00eb prehen n\u00eb paqe, sepse pothuajse askush nuk vuajti asnj\u00eb dit\u00eb burg p\u00ebr k\u00ebto krime dhe askush nuk u p\u00ebrball realisht me drejt\u00ebsin\u00eb. Sepse, p\u00ebr fat t\u00eb keq, shum\u00eb prej atyre q\u00eb kishin dh\u00ebn\u00eb d\u00ebnime me vdekje u b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb e sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb demokraci.<\/p>\n<p>Ish-an\u00ebtar\u00ebt e Byros\u00eb Politike dhe udh\u00ebheqja komuniste dol\u00ebn para gjykatave jo p\u00ebr k\u00ebto krime, por p\u00ebr akuza dyt\u00ebsore: disa kilogram\u00eb mish m\u00eb shum\u00eb t\u00eb konsumuar n\u00eb koh\u00eb varf\u00ebrie, disa filxhan\u00eb kafeje apo privilegje t\u00eb tjera t\u00eb k\u00ebsaj natyre. N\u00eb videon q\u00eb publikon sot Tema, shfaqet e veja e diktatorit, Nexhmije Hoxha, teksa p\u00ebrpiqet t\u00eb justifikoj\u00eb akuzat si t\u00eb padrejta, duke dh\u00ebn\u00eb detaje p\u00ebr drekat dhe darkat e shtruara n\u00eb vil\u00ebn e saj. Nj\u00eb qasje e ngjashme u pa edhe te Ramiz Alia, pasardh\u00ebsi i diktatorit n\u00eb krye t\u00eb partis\u00eb-shtet, por edhe te an\u00ebtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Byros\u00eb Politike, duke e zhvendosur v\u00ebmendjen nga p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb reale tek detaje q\u00eb nuk prek\u00ebn kurr\u00eb thelbin e padrejt\u00ebsis\u00eb gjat\u00eb 45 viteve diktatur\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebtu nis edhe historia e pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb: nj\u00eb model q\u00eb do t\u00eb shtrihej p\u00ebr dekada, ku udh\u00ebheqja zhytej n\u00eb korrupsion dhe drejt\u00ebsia vazhdonte t\u00eb mbetej mekaniz\u00ebm n\u00eb duart e nj\u00eb individi apo grupi rreth tij, p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrdorur n\u00eb funksion t\u00eb forcimit t\u00eb pushtetit.<\/p>\n<p>Faza e fundit \u00ebsht\u00eb ajo e \u201cdrejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb re\u201d, q\u00eb erdhi pas nj\u00eb reforme t\u00eb cil\u00ebsuar si thelb\u00ebsore, ku \u00e7do individ i sistemit kaloi n\u00eb procesin e vettingut dhe ku pritej q\u00eb m\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vendosej drejt\u00ebsia. Populli, s\u00ebrish si spektator, pret nd\u00ebshkimin e atyre q\u00eb akuzohen p\u00ebr korrupsion n\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, shifra q\u00eb perceptohen si t\u00eb pakrahasueshme me vende t\u00eb tjera n\u00eb kushte t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>Procesi nisi me arrestime t\u00eb zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb: ministra, ish-z\u00ebvend\u00ebskryeministra, madje edhe ish-president\u00eb si Ilir Meta. K\u00ebshtu, fundi i pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb u paraqit si nj\u00eb objektiv i arritur. Aktet e arrestimit shpesh u servir\u00ebn si t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb shuar etjen e publikut p\u00ebr nd\u00ebshkim. Spektakli tashm\u00eb zhvendoset n\u00eb nj\u00eb dimension tjet\u00ebr, n\u00eb rrjetet sociale dhe n\u00eb studiot televizive, ku \u00e7do arrestim kthehet n\u00eb ngjarje p\u00ebr konsum publik.<\/p>\n<p>Nuk kan\u00eb asgj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb akuzuarit; nuk u p\u00ebrngjajn\u00eb e as nuk krahasohen me \u201carmiqt\u00eb e popullit\u201d n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs. Por proceset kan\u00eb elementin e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb denigrimit publik. Nis nga momenti i arrestimit spektakolar dhe vazhdon gjat\u00eb seancave gjyq\u00ebsore, ku t\u00eb akuzuarit p\u00ebr korrupsion shfaqen t\u00eb mbyllur n\u00eb kafaz, p\u00ebrpara kamerave dhe opinionit publik. Rasti i ish-presidentit Ilir Meta \u00ebsht\u00eb shembull tipik i m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb arrestimit, trajtimit n\u00eb paraburgim dhe gjykimit, duke ushqyer vazhdimisht publikun me pamje spektakolare.<\/p>\n<p>Ka nj\u00eb perceptim p\u00ebr korrupsion t\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb shifra alarmante dhe n\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb qeverisjes, por drejt\u00ebsia nuk mund t\u00eb mb\u00ebshtetet vet\u00ebm mbi perceptime; ajo k\u00ebrkon prova t\u00eb qarta dhe fakte penale. Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se k\u00ebto prova mungojn\u00eb, sepse indiciet apo gjurm\u00ebt e r\u00ebnd\u00ebsishme shfaqen vazhdimihst n\u00eb dosjet e b\u00ebra publike t\u00eb zyrtar\u00ebve q\u00eb ndodhen pas hekurave apo t\u00eb tjer\u00ebve q\u00eb pritet t\u00eb shkojn\u00eb aty. Pyetja mbetet \u00e7far\u00eb e pengon drejt\u00ebsin\u00eb e re t\u2019i strukturoj\u00eb k\u00ebto prova dhe t\u2019i paraqes\u00eb n\u00eb procese gjyq\u00ebsore dinjitoze, sipas standardeve t\u00eb nj\u00eb gjykimi t\u00eb rregullt?. Deri tani, m\u00eb e dukshme ka qen\u00eb forma, spektakli p\u00ebrmes kafazit t\u00eb xhamit, nd\u00ebrsa t\u00eb akuzuarit p\u00ebrpiqen t\u00eb paraqiten si viktima t\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsie q\u00eb e cil\u00ebsojn\u00eb represive. Nd\u00ebrkoh\u00eb, pritshm\u00ebria mbetet e nj\u00ebjt\u00eb: procese t\u00eb drejta q\u00eb provojn\u00eb faj\u00ebsin\u00eb dhe sigurojn\u00eb kthimin n\u00eb buxhetin e shtetit t\u00eb pasurive t\u00eb p\u00ebrfituara p\u00ebrmes korrupsionit.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht ndryshimeve t\u00eb sistemit, mbetet i pandryshuar elementi i drejt\u00ebsis\u00eb si spektak\u00ebl. Nga korridoret e turm\u00ebs q\u00eb posht\u00ebronte \u201carmikun\u201d te ekranet e rrjetet sociale, forma ndryshon por thelbi shpesh mbetet i nj\u00ebjt\u00eb. N\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsie t\u00eb bazuar n\u00eb ligj dhe prova, dominon shfaqja dhe nd\u00ebshkimi i duksh\u00ebm. Sfida mbetet e nj\u00ebjt\u00eb, shk\u00ebputja e drejt\u00ebsis\u00eb nga spektakli dhe kthimi i saj tek parimet e saj themelore.<\/p>\n<p>Kur Musine Kokalari ecte drejt hyrjes s\u00eb kinema \u201c17 N\u00ebntorit\u201d n\u00eb qershorin e vitit 1946, i duhej t\u00eb p\u00ebrshkonte nj\u00eb korridor njer\u00ebzor, ngritur q\u00ebllimisht p\u00ebr ta posht\u00ebruar si \u201carmike e popullit\u201d. N\u00eb at\u00eb shteg t\u00eb ngusht\u00eb, disa gra i v\u00ebrsuleshin duke e shtyr\u00eb, shar\u00eb dhe duke i shkulur flok\u00ebt. Duar t\u00eb zgjatura, sy t\u00eb zgurdulluar, britma histerike\u2026 dhe Musineja ecte n\u00ebp\u00ebr at\u00eb korridor, q\u00eb ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb sken\u00eb spektakli makab\u00ebr. I vetmi \u201cfaj\u201d i saj ishte se kund\u00ebrshtonte nj\u00eb proces zgjedhor t\u00eb manipuluar. Do t\u00eb p\u00ebrballej me nj\u00eb proces gjyq\u00ebsor t\u00eb drejtuar prej turmave, pa asnj\u00eb lidhje me elementet e ligjit, ku posht\u00ebrimi ishte pjes\u00eb e d\u00ebnimit. Historia tregoi se e ardhmja e nj\u00eb vendi po kalonte n\u00ebp\u00ebr at\u00eb korridor britmash histerike e dhune. Do t\u00eb quhej drejt\u00ebsi \u201cn\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit\u201d. Ky ritual turpi do t\u00eb kthehej n\u00eb nj\u00eb model q\u00eb zgjati p\u00ebr 40 vjet, nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr ta kthyer drejt\u00ebsin\u00eb n\u00eb shfaqje, p\u00ebr ta ushqyer turm\u00ebn me p\u00ebruljen e tjetrit, dhe e gjitha e p\u00ebrkthyer n\u00eb pushtetin e nj\u00eb individi ose nj\u00eb grupi rreth tij.<\/p>\n<p>Mij\u00ebra shqiptar\u00eb u vran\u00eb, u pushkatuan dhe u burgos\u00ebn \u201cn\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit\u201d. E gjith\u00eb elita intelektuale n\u00eb vitet e para t\u00eb regjimit u ekzekutua dhe u shua. Diktatori Enver Hoxha shfryt\u00ebzoi emrin e popullit p\u00ebr t\u00eb vrar\u00eb dhe denigruar \u00e7do element q\u00eb i rrezikonte pushtetin, nd\u00ebrsa populli brohoriste: \u201cParti Enver!\u201d.<\/p>\n<p>Sallat e gjyqeve mbusheshin me publik t\u00eb organizuar p\u00ebr t\u00eb klithur \u201carmiqt\u00eb n\u00eb litar\u201d, dhe drejt\u00ebsia e popullit shnd\u00ebrrohej n\u00eb nj\u00eb akt dhune brenda vet\u00eb sall\u00ebs, ku t\u00eb akuzuarit ekspozoheshin si armiq. Altoparlant\u00ebt transmetonin audion n\u00ebp\u00ebr Tiran\u00eb, duke e kthyer procesin n\u00eb nj\u00eb spektak\u00ebl publik. Kjo praktik\u00eb u p\u00ebrs\u00ebrit deri n\u00eb vitet \u201960, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbyllur spastrimin e kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb regjimit.<\/p>\n<p>Do t\u00eb vinte shpejt faza tjet\u00ebr e terrorit, zbulimi i \u201carmiqve\u201d brenda partis\u00eb. Figura si Ko\u00e7i Xoxe, Beqir Balluku, Kadri Hazbiu dhe shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb kishin ushtruar drejt\u00ebsin\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit, u b\u00ebn\u00eb m\u00eb pas viktima t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit mekaniz\u00ebm. Asgj\u00eb nuk ndryshonte: populli brohoriste, nd\u00ebrsa t\u00eb d\u00ebnuarit i n\u00ebnshtroheshin verdiktit t\u00eb partis\u00eb, \u201cpartia ime m\u00eb d\u00ebnon\u201d.<\/p>\n<p>Historia p\u00ebrs\u00ebritej n\u00eb cikle t\u00eb zbulimit t\u00eb grupeve \u201carmiq\u00ebsore\u201d, nd\u00ebrsa elita e kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb regjimit ishte shuar.<\/p>\n<p>Me r\u00ebnien e regjimit komunist n\u00eb vitin 1990, u premtua se drejt\u00ebsia do t\u00eb vihej n\u00eb vend, duke nisur me nd\u00ebshkimin e krimeve t\u00eb diktatur\u00ebs. Por n\u00eb praktik\u00eb, gjith\u00e7ka u shnd\u00ebrrua s\u00ebrish n\u00eb nj\u00eb spektak\u00ebl, k\u00ebsaj here i fokusuar n\u00eb nj\u00eb retorik\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr antikomuniste, q\u00eb konsumohej n\u00eb podiumet e politik\u00ebs pa u p\u00ebrkthyer n\u00eb veprime konkrete p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar para drejt\u00ebsis\u00eb autor\u00ebt e mij\u00ebra vrasjeve, burgimeve dhe internimeve. Viktimat e diktatur\u00ebs komuniste nuk mund t\u00eb prehen n\u00eb paqe, sepse pothuajse askush nuk vuajti asnj\u00eb dit\u00eb burg p\u00ebr k\u00ebto krime dhe askush nuk u p\u00ebrball realisht me drejt\u00ebsin\u00eb. Sepse, p\u00ebr fat t\u00eb keq, shum\u00eb prej atyre q\u00eb kishin dh\u00ebn\u00eb d\u00ebnime me vdekje u b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb e sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb demokraci.<\/p>\n<p>Ish-an\u00ebtar\u00ebt e Byros\u00eb Politike dhe udh\u00ebheqja komuniste dol\u00ebn para gjykatave jo p\u00ebr k\u00ebto krime, por p\u00ebr akuza dyt\u00ebsore: disa kilogram\u00eb mish m\u00eb shum\u00eb t\u00eb konsumuar n\u00eb koh\u00eb varf\u00ebrie, disa filxhan\u00eb kafeje apo privilegje t\u00eb tjera t\u00eb k\u00ebsaj natyre. N\u00eb videon q\u00eb publikon sot Tema, shfaqet e veja e diktatorit, Nexhmije Hoxha, teksa p\u00ebrpiqet t\u00eb justifikoj\u00eb akuzat si t\u00eb padrejta, duke dh\u00ebn\u00eb detaje p\u00ebr drekat dhe darkat e shtruara n\u00eb vil\u00ebn e saj. Nj\u00eb qasje e ngjashme u pa edhe te Ramiz Alia, pasardh\u00ebsi i diktatorit n\u00eb krye t\u00eb partis\u00eb-shtet, por edhe te an\u00ebtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Byros\u00eb Politike, duke e zhvendosur v\u00ebmendjen nga p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb reale tek detaje q\u00eb nuk prek\u00ebn kurr\u00eb thelbin e padrejt\u00ebsis\u00eb gjat\u00eb 45 viteve diktatur\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebtu nis edhe historia e pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb: nj\u00eb model q\u00eb do t\u00eb shtrihej p\u00ebr dekada, ku udh\u00ebheqja zhytej n\u00eb korrupsion dhe drejt\u00ebsia vazhdonte t\u00eb mbetej mekaniz\u00ebm n\u00eb duart e nj\u00eb individi apo grupi rreth tij, p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrdorur n\u00eb funksion t\u00eb forcimit t\u00eb pushtetit.<\/p>\n<p>Faza e fundit \u00ebsht\u00eb ajo e \u201cdrejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb re\u201d, q\u00eb erdhi pas nj\u00eb reforme t\u00eb cil\u00ebsuar si thelb\u00ebsore, ku \u00e7do individ i sistemit kaloi n\u00eb procesin e vettingut dhe ku pritej q\u00eb m\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vendosej drejt\u00ebsia. Populli, s\u00ebrish si spektator, pret nd\u00ebshkimin e atyre q\u00eb akuzohen p\u00ebr korrupsion n\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, shifra q\u00eb perceptohen si t\u00eb pakrahasueshme me vende t\u00eb tjera n\u00eb kushte t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>Procesi nisi me arrestime t\u00eb zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb: ministra, ish-z\u00ebvend\u00ebskryeministra, madje edhe ish-president\u00eb si Ilir Meta. K\u00ebshtu, fundi i pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb u paraqit si nj\u00eb objektiv i arritur. Aktet e arrestimit shpesh u servir\u00ebn si t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb shuar etjen e publikut p\u00ebr nd\u00ebshkim. Spektakli tashm\u00eb zhvendoset n\u00eb nj\u00eb dimension tjet\u00ebr, n\u00eb rrjetet sociale dhe n\u00eb studiot televizive, ku \u00e7do arrestim kthehet n\u00eb ngjarje p\u00ebr konsum publik.<\/p>\n<p>Nuk kan\u00eb asgj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb akuzuarit; nuk u p\u00ebrngjajn\u00eb e as nuk krahasohen me \u201carmiqt\u00eb e popullit\u201d n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs. Por proceset kan\u00eb elementin e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb denigrimit publik. Nis nga momenti i arrestimit spektakolar dhe vazhdon gjat\u00eb seancave gjyq\u00ebsore, ku t\u00eb akuzuarit p\u00ebr korrupsion shfaqen t\u00eb mbyllur n\u00eb kafaz, p\u00ebrpara kamerave dhe opinionit publik. Rasti i ish-presidentit Ilir Meta \u00ebsht\u00eb shembull tipik i m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb arrestimit, trajtimit n\u00eb paraburgim dhe gjykimit, duke ushqyer vazhdimisht publikun me pamje spektakolare.<\/p>\n<p>Ka nj\u00eb perceptim p\u00ebr korrupsion t\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb shifra alarmante dhe n\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb qeverisjes, por drejt\u00ebsia nuk mund t\u00eb mb\u00ebshtetet vet\u00ebm mbi perceptime; ajo k\u00ebrkon prova t\u00eb qarta dhe fakte penale. Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se k\u00ebto prova mungojn\u00eb, sepse indiciet apo gjurm\u00ebt e r\u00ebnd\u00ebsishme shfaqen vazhdimihst n\u00eb dosjet e b\u00ebra publike t\u00eb zyrtar\u00ebve q\u00eb ndodhen pas hekurave apo t\u00eb tjer\u00ebve q\u00eb pritet t\u00eb shkojn\u00eb aty. Pyetja mbetet \u00e7far\u00eb e pengon drejt\u00ebsin\u00eb e re t\u2019i strukturoj\u00eb k\u00ebto prova dhe t\u2019i paraqes\u00eb n\u00eb procese gjyq\u00ebsore dinjitoze, sipas standardeve t\u00eb nj\u00eb gjykimi t\u00eb rregullt?. Deri tani, m\u00eb e dukshme ka qen\u00eb forma, spektakli p\u00ebrmes kafazit t\u00eb xhamit, nd\u00ebrsa t\u00eb akuzuarit p\u00ebrpiqen t\u00eb paraqiten si viktima t\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsie q\u00eb e cil\u00ebsojn\u00eb represive. Nd\u00ebrkoh\u00eb, pritshm\u00ebria mbetet e nj\u00ebjt\u00eb: procese t\u00eb drejta q\u00eb provojn\u00eb faj\u00ebsin\u00eb dhe sigurojn\u00eb kthimin n\u00eb buxhetin e shtetit t\u00eb pasurive t\u00eb p\u00ebrfituara p\u00ebrmes korrupsionit.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht ndryshimeve t\u00eb sistemit, mbetet i pandryshuar elementi i drejt\u00ebsis\u00eb si spektak\u00ebl. Nga korridoret e turm\u00ebs q\u00eb posht\u00ebronte \u201carmikun\u201d te ekranet e rrjetet sociale, forma ndryshon por thelbi shpesh mbetet i nj\u00ebjt\u00eb. N\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsie t\u00eb bazuar n\u00eb ligj dhe prova, dominon shfaqja dhe nd\u00ebshkimi i duksh\u00ebm. Sfida mbetet e nj\u00ebjt\u00eb, shk\u00ebputja e drejt\u00ebsis\u00eb nga spektakli dhe kthimi i saj tek parimet e saj themelore.<\/p>\n<p>Kur Musine Kokalari ecte drejt hyrjes s\u00eb kinema \u201c17 N\u00ebntorit\u201d n\u00eb qershorin e vitit 1946, i duhej t\u00eb p\u00ebrshkonte nj\u00eb korridor njer\u00ebzor, ngritur q\u00ebllimisht p\u00ebr ta posht\u00ebruar si \u201carmike e popullit\u201d. N\u00eb at\u00eb shteg t\u00eb ngusht\u00eb, disa gra i v\u00ebrsuleshin duke e shtyr\u00eb, shar\u00eb dhe duke i shkulur flok\u00ebt. Duar t\u00eb zgjatura, sy t\u00eb zgurdulluar, britma histerike\u2026 dhe Musineja ecte n\u00ebp\u00ebr at\u00eb korridor, q\u00eb ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb sken\u00eb spektakli makab\u00ebr. I vetmi \u201cfaj\u201d i saj ishte se kund\u00ebrshtonte nj\u00eb proces zgjedhor t\u00eb manipuluar. Do t\u00eb p\u00ebrballej me nj\u00eb proces gjyq\u00ebsor t\u00eb drejtuar prej turmave, pa asnj\u00eb lidhje me elementet e ligjit, ku posht\u00ebrimi ishte pjes\u00eb e d\u00ebnimit. Historia tregoi se e ardhmja e nj\u00eb vendi po kalonte n\u00ebp\u00ebr at\u00eb korridor britmash histerike e dhune. Do t\u00eb quhej drejt\u00ebsi \u201cn\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit\u201d. Ky ritual turpi do t\u00eb kthehej n\u00eb nj\u00eb model q\u00eb zgjati p\u00ebr 40 vjet, nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr ta kthyer drejt\u00ebsin\u00eb n\u00eb shfaqje, p\u00ebr ta ushqyer turm\u00ebn me p\u00ebruljen e tjetrit, dhe e gjitha e p\u00ebrkthyer n\u00eb pushtetin e nj\u00eb individi ose nj\u00eb grupi rreth tij.<\/p>\n<p>Mij\u00ebra shqiptar\u00eb u vran\u00eb, u pushkatuan dhe u burgos\u00ebn \u201cn\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit\u201d. E gjith\u00eb elita intelektuale n\u00eb vitet e para t\u00eb regjimit u ekzekutua dhe u shua. Diktatori Enver Hoxha shfryt\u00ebzoi emrin e popullit p\u00ebr t\u00eb vrar\u00eb dhe denigruar \u00e7do element q\u00eb i rrezikonte pushtetin, nd\u00ebrsa populli brohoriste: \u201cParti Enver!\u201d.<\/p>\n<p>Sallat e gjyqeve mbusheshin me publik t\u00eb organizuar p\u00ebr t\u00eb klithur \u201carmiqt\u00eb n\u00eb litar\u201d, dhe drejt\u00ebsia e popullit shnd\u00ebrrohej n\u00eb nj\u00eb akt dhune brenda vet\u00eb sall\u00ebs, ku t\u00eb akuzuarit ekspozoheshin si armiq. Altoparlant\u00ebt transmetonin audion n\u00ebp\u00ebr Tiran\u00eb, duke e kthyer procesin n\u00eb nj\u00eb spektak\u00ebl publik. Kjo praktik\u00eb u p\u00ebrs\u00ebrit deri n\u00eb vitet \u201960, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbyllur spastrimin e kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb regjimit.<\/p>\n<p>Do t\u00eb vinte shpejt faza tjet\u00ebr e terrorit, zbulimi i \u201carmiqve\u201d brenda partis\u00eb. Figura si Ko\u00e7i Xoxe, Beqir Balluku, Kadri Hazbiu dhe shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb kishin ushtruar drejt\u00ebsin\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit, u b\u00ebn\u00eb m\u00eb pas viktima t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit mekaniz\u00ebm. Asgj\u00eb nuk ndryshonte: populli brohoriste, nd\u00ebrsa t\u00eb d\u00ebnuarit i n\u00ebnshtroheshin verdiktit t\u00eb partis\u00eb, \u201cpartia ime m\u00eb d\u00ebnon\u201d.<\/p>\n<p>Historia p\u00ebrs\u00ebritej n\u00eb cikle t\u00eb zbulimit t\u00eb grupeve \u201carmiq\u00ebsore\u201d, nd\u00ebrsa elita e kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb regjimit ishte shuar.<\/p>\n<p>Me r\u00ebnien e regjimit komunist n\u00eb vitin 1990, u premtua se drejt\u00ebsia do t\u00eb vihej n\u00eb vend, duke nisur me nd\u00ebshkimin e krimeve t\u00eb diktatur\u00ebs. Por n\u00eb praktik\u00eb, gjith\u00e7ka u shnd\u00ebrrua s\u00ebrish n\u00eb nj\u00eb spektak\u00ebl, k\u00ebsaj here i fokusuar n\u00eb nj\u00eb retorik\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr antikomuniste, q\u00eb konsumohej n\u00eb podiumet e politik\u00ebs pa u p\u00ebrkthyer n\u00eb veprime konkrete p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar para drejt\u00ebsis\u00eb autor\u00ebt e mij\u00ebra vrasjeve, burgimeve dhe internimeve. Viktimat e diktatur\u00ebs komuniste nuk mund t\u00eb prehen n\u00eb paqe, sepse pothuajse askush nuk vuajti asnj\u00eb dit\u00eb burg p\u00ebr k\u00ebto krime dhe askush nuk u p\u00ebrball realisht me drejt\u00ebsin\u00eb. Sepse, p\u00ebr fat t\u00eb keq, shum\u00eb prej atyre q\u00eb kishin dh\u00ebn\u00eb d\u00ebnime me vdekje u b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb e sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb demokraci.<\/p>\n<p>Ish-an\u00ebtar\u00ebt e Byros\u00eb Politike dhe udh\u00ebheqja komuniste dol\u00ebn para gjykatave jo p\u00ebr k\u00ebto krime, por p\u00ebr akuza dyt\u00ebsore: disa kilogram\u00eb mish m\u00eb shum\u00eb t\u00eb konsumuar n\u00eb koh\u00eb varf\u00ebrie, disa filxhan\u00eb kafeje apo privilegje t\u00eb tjera t\u00eb k\u00ebsaj natyre. N\u00eb videon q\u00eb publikon sot Tema, shfaqet e veja e diktatorit, Nexhmije Hoxha, teksa p\u00ebrpiqet t\u00eb justifikoj\u00eb akuzat si t\u00eb padrejta, duke dh\u00ebn\u00eb detaje p\u00ebr drekat dhe darkat e shtruara n\u00eb vil\u00ebn e saj. Nj\u00eb qasje e ngjashme u pa edhe te Ramiz Alia, pasardh\u00ebsi i diktatorit n\u00eb krye t\u00eb partis\u00eb-shtet, por edhe te an\u00ebtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Byros\u00eb Politike, duke e zhvendosur v\u00ebmendjen nga p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb reale tek detaje q\u00eb nuk prek\u00ebn kurr\u00eb thelbin e padrejt\u00ebsis\u00eb gjat\u00eb 45 viteve diktatur\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebtu nis edhe historia e pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb: nj\u00eb model q\u00eb do t\u00eb shtrihej p\u00ebr dekada, ku udh\u00ebheqja zhytej n\u00eb korrupsion dhe drejt\u00ebsia vazhdonte t\u00eb mbetej mekaniz\u00ebm n\u00eb duart e nj\u00eb individi apo grupi rreth tij, p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrdorur n\u00eb funksion t\u00eb forcimit t\u00eb pushtetit.<\/p>\n<p>Faza e fundit \u00ebsht\u00eb ajo e \u201cdrejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb re\u201d, q\u00eb erdhi pas nj\u00eb reforme t\u00eb cil\u00ebsuar si thelb\u00ebsore, ku \u00e7do individ i sistemit kaloi n\u00eb procesin e vettingut dhe ku pritej q\u00eb m\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vendosej drejt\u00ebsia. Populli, s\u00ebrish si spektator, pret nd\u00ebshkimin e atyre q\u00eb akuzohen p\u00ebr korrupsion n\u00eb p\u00ebrmasa t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, shifra q\u00eb perceptohen si t\u00eb pakrahasueshme me vende t\u00eb tjera n\u00eb kushte t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>Procesi nisi me arrestime t\u00eb zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb: ministra, ish-z\u00ebvend\u00ebskryeministra, madje edhe ish-president\u00eb si Ilir Meta. K\u00ebshtu, fundi i pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb u paraqit si nj\u00eb objektiv i arritur. Aktet e arrestimit shpesh u servir\u00ebn si t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb shuar etjen e publikut p\u00ebr nd\u00ebshkim. Spektakli tashm\u00eb zhvendoset n\u00eb nj\u00eb dimension tjet\u00ebr, n\u00eb rrjetet sociale dhe n\u00eb studiot televizive, ku \u00e7do arrestim kthehet n\u00eb ngjarje p\u00ebr konsum publik.<\/p>\n<p>Nuk kan\u00eb asgj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb akuzuarit; nuk u p\u00ebrngjajn\u00eb e as nuk krahasohen me \u201carmiqt\u00eb e popullit\u201d n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs. Por proceset kan\u00eb elementin e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb denigrimit publik. Nis nga momenti i arrestimit spektakolar dhe vazhdon gjat\u00eb seancave gjyq\u00ebsore, ku t\u00eb akuzuarit p\u00ebr korrupsion shfaqen t\u00eb mbyllur n\u00eb kafaz, p\u00ebrpara kamerave dhe opinionit publik. Rasti i ish-presidentit Ilir Meta \u00ebsht\u00eb shembull tipik i m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb arrestimit, trajtimit n\u00eb paraburgim dhe gjykimit, duke ushqyer vazhdimisht publikun me pamje spektakolare.<\/p>\n<p>Ka nj\u00eb perceptim p\u00ebr korrupsion t\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb shifra alarmante dhe n\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb qeverisjes, por drejt\u00ebsia nuk mund t\u00eb mb\u00ebshtetet vet\u00ebm mbi perceptime; ajo k\u00ebrkon prova t\u00eb qarta dhe fakte penale. Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se k\u00ebto prova mungojn\u00eb, sepse indiciet apo gjurm\u00ebt e r\u00ebnd\u00ebsishme shfaqen vazhdimihst n\u00eb dosjet e b\u00ebra publike t\u00eb zyrtar\u00ebve q\u00eb ndodhen pas hekurave apo t\u00eb tjer\u00ebve q\u00eb pritet t\u00eb shkojn\u00eb aty. Pyetja mbetet \u00e7far\u00eb e pengon drejt\u00ebsin\u00eb e re t\u2019i strukturoj\u00eb k\u00ebto prova dhe t\u2019i paraqes\u00eb n\u00eb procese gjyq\u00ebsore dinjitoze, sipas standardeve t\u00eb nj\u00eb gjykimi t\u00eb rregullt?. Deri tani, m\u00eb e dukshme ka qen\u00eb forma, spektakli p\u00ebrmes kafazit t\u00eb xhamit, nd\u00ebrsa t\u00eb akuzuarit p\u00ebrpiqen t\u00eb paraqiten si viktima t\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsie q\u00eb e cil\u00ebsojn\u00eb represive. Nd\u00ebrkoh\u00eb, pritshm\u00ebria mbetet e nj\u00ebjt\u00eb: procese t\u00eb drejta q\u00eb provojn\u00eb faj\u00ebsin\u00eb dhe sigurojn\u00eb kthimin n\u00eb buxhetin e shtetit t\u00eb pasurive t\u00eb p\u00ebrfituara p\u00ebrmes korrupsionit.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht ndryshimeve t\u00eb sistemit, mbetet i pandryshuar elementi i drejt\u00ebsis\u00eb si spektak\u00ebl. Nga korridoret e turm\u00ebs q\u00eb posht\u00ebronte \u201carmikun\u201d te ekranet e rrjetet sociale, forma ndryshon por thelbi shpesh mbetet i nj\u00ebjt\u00eb. N\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsie t\u00eb bazuar n\u00eb ligj dhe prova, dominon shfaqja dhe nd\u00ebshkimi i duksh\u00ebm. Sfida mbetet e nj\u00ebjt\u00eb, shk\u00ebputja e drejt\u00ebsis\u00eb nga spektakli dhe kthimi i saj tek parimet e saj themelore.<\/p>\n<p>TemA sjell nje video te proceseve gjyq\u00ebsore ne tri koh\u00eb, gjat\u00eb diktatur\u00ebs, n\u00eb vitet \u201990 dhe sot, me drejt\u00ebsin\u00eb e re.<\/p>\n<div class=\"youtube-embed\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur Musine Kokalari ecte drejt hyrjes s\u00eb kinema \u201c17 N\u00ebntorit\u201d n\u00eb qershorin e vitit 1946, i duhej t\u00eb p\u00ebrshkonte nj\u00eb korridor njer\u00ebzor, ngritur q\u00ebllimisht p\u00ebr ta posht\u00ebruar si \u201carmike e popullit\u201d. N\u00eb at\u00eb shteg t\u00eb ngusht\u00eb, disa gra i v\u00ebrsuleshin duke e shtyr\u00eb, shar\u00eb dhe duke i shkulur flok\u00ebt. Duar t\u00eb zgjatura, sy t\u00eb zgurdulluar, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-85364","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=85364"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85364\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=85364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=85364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}