{"id":83202,"date":"2026-04-21T08:48:12","date_gmt":"2026-04-21T08:48:12","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/21\/zbulimi-ylli-me-i-paster-i-universit-eshte-cuditerisht-shume-prane-tokes\/"},"modified":"2026-04-21T08:48:12","modified_gmt":"2026-04-21T08:48:12","slug":"zbulimi-ylli-me-i-paster-i-universit-eshte-cuditerisht-shume-prane-tokes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/21\/zbulimi-ylli-me-i-paster-i-universit-eshte-cuditerisht-shume-prane-tokes\/","title":{"rendered":"Zbulimi\/ Ylli m\u00eb i past\u00ebr i Universit \u00ebsht\u00eb \u00e7udit\u00ebrisht shum\u00eb pran\u00eb Tok\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>Zbulohet nj\u00eb yll i lindur pas Big Bang, i pakontaminuar dhe shum\u00eb pran\u00eb Tok\u00ebs, n\u00eb terma astronomik\u00eb. Quhet SDSS J0715-7334, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gjigant i kuq brenda n\u00eb Rrug\u00ebn e Qum\u00ebshtit dhe ka nj\u00eb p\u00ebrmbajtje tejet t\u00eb ul\u00ebt metalesh, \u00e7ka sipas shkenc\u00ebtar\u00ebve, mund t\u2019i p\u00ebrkas\u00eb gjeneratave primitive t\u00eb trupave qiellor\u00eb, q\u00eb jan\u00eb krijuar disa qindra milion\u00eb vite pas lindjes s\u00eb Universit, i cili datohet 13.8 miliard\u00eb vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Profili i plot\u00eb i k\u00ebtij ylli \u00ebsht\u00eb publikuar n\u00eb revist\u00ebn Nature Astronomy dhe \u00ebsht\u00eb zbuluar e vrojtuar fal\u00eb Sloan Digital Sky Survey-V dhe teleskopit Magellan n\u00eb Kili.<\/p>\n<p>Sipas ekipit k\u00ebrkimor, ky yll \u00ebsht\u00eb krijuar diku tjet\u00ebr n\u00eb kozmos, ndoshta n\u00eb Mjegullnaj\u00ebn e Madhe t\u00eb Magelanit, dhe m\u00eb pas \u00ebsht\u00eb t\u00ebrhequr n\u00eb galaktik\u00ebn ton\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb koh\u00ebrave.<\/p>\n<p>Zbulimi\/ Ylli m\u00eb i past\u00ebr i Universit \u00ebsht\u00eb<\/p>\n<p>Big Bang i dha origjin\u00eb Universit si nj\u00eb p\u00ebrzierje e nxeht\u00eb dhe e turbullt pjes\u00ebzash energjike. Me kalimin e koh\u00ebs, ky material u shp\u00ebrnda, nisi t\u00eb ftohej e t\u00eb kondensohej n\u00eb gaz hidrogjeni neutral. Disa zona ishin me dend\u00ebsi m\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe, pas qindra miliona viteve, si pasoj\u00eb e gravitetit, materiali u kolapsua duke i dh\u00ebn\u00eb jet\u00eb k\u00ebshtu gjenerat\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb yjeve, t\u00eb formuar nga helium dhe hidrogjen n\u00eb gjendje primitive. K\u00ebta yje u shuan t\u00eb rinj, por nga shp\u00ebrthimet lind\u00ebn t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb rinj q\u00eb klasifikohen si gjenerata e dyt\u00eb, me gam\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb elementesh dhe me prani p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsish t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, pra metalesh.<\/p>\n<p>Dhe ylli i gjetur s\u00eb fundmi \u00ebsht\u00eb pothuajse plot\u00ebsisht i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga helium dhe hidrogjen dhe ka vet\u00ebm 0.005% p\u00ebrb\u00ebrje metalesh, pra \u00ebsht\u00eb pothuajse i past\u00ebr si n\u00eb krye t\u00eb her\u00ebs.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zbulohet nj\u00eb yll i lindur pas Big Bang, i pakontaminuar dhe shum\u00eb pran\u00eb Tok\u00ebs, n\u00eb terma astronomik\u00eb. Quhet SDSS J0715-7334, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gjigant i kuq brenda n\u00eb Rrug\u00ebn e Qum\u00ebshtit dhe ka nj\u00eb p\u00ebrmbajtje tejet t\u00eb ul\u00ebt metalesh, \u00e7ka sipas shkenc\u00ebtar\u00ebve, mund t\u2019i p\u00ebrkas\u00eb gjeneratave primitive t\u00eb trupave qiellor\u00eb, q\u00eb jan\u00eb krijuar disa qindra milion\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-83202","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83202"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83202\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}