{"id":83166,"date":"2026-04-20T21:26:18","date_gmt":"2026-04-20T21:26:18","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/20\/pas-40-vitesh-ne-cernobil-natyra-ka-pushtuar-ate-qe-lane-njerezit-pamje-te-rralla\/"},"modified":"2026-04-20T21:26:18","modified_gmt":"2026-04-20T21:26:18","slug":"pas-40-vitesh-ne-cernobil-natyra-ka-pushtuar-ate-qe-lane-njerezit-pamje-te-rralla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/20\/pas-40-vitesh-ne-cernobil-natyra-ka-pushtuar-ate-qe-lane-njerezit-pamje-te-rralla\/","title":{"rendered":"Pas 40 vitesh n\u00eb \u00c7ernobil\/ Natyra ka pushtuar at\u00eb q\u00eb lan\u00eb njer\u00ebzit (PAMJE TE RRALLA)"},"content":{"rendered":"<p><span>N\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb ndotur, tep\u00ebr t\u00eb rrezikshme p\u00ebr jet\u00ebn e njeriut, kuajt m\u00eb t\u00eb eg\u00ebr n\u00eb bot\u00eb galopojn\u00eb lirisht.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb zon\u00ebn e bllokuar t\u00eb \u00c7ernobilit, kuajt Przewalski \u2013 me origjin\u00eb nga Mongolia, me ngjyr\u00eb r\u00ebre dhe dikur n\u00eb prag t\u00eb zhdukjes \u2013 u soll\u00ebn n\u00eb vitin 1998 si pjes\u00eb e nj\u00eb eksperimenti dhe q\u00eb at\u00ebher\u00eb kullotin lirisht n\u00eb nj\u00eb peizazh radioaktiv m\u00eb t\u00eb madh se Luksemburgu.<\/span><\/p>\n\n<p><span>M\u00eb 26 prill 1986, nj\u00eb shp\u00ebrthim n\u00eb nj\u00eb central b\u00ebrthamor l\u00ebshoi rrezatim n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn dhe detyroi evakuimin e qyteteve t\u00eb t\u00ebra, duke zhvendosur dhjet\u00ebra mij\u00ebra njer\u00ebz. Ishte katastrofa m\u00eb e keqe b\u00ebrthamore n\u00eb histori, duke l\u00ebn\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb Kontinentit t\u00eb Vjet\u00ebr t\u00eb zbraz\u00ebt, por jo t\u00eb vdekur.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Kat\u00ebr dekada m\u00eb von\u00eb, \u00c7ernobili mbetet shum\u00eb i rreziksh\u00ebm p\u00ebr jet\u00ebn njer\u00ebzore. Por n\u00eb munges\u00eb t\u00eb njer\u00ebzve, jeta e eg\u00ebr ka marr\u00eb kontrollin.<\/span><\/p>\n<p><span>Me zhdukjen e presionit njer\u00ebzor, peizazhi n\u00eb zon\u00ebn e madhe t\u00eb bllokuar \u00ebsht\u00eb rikthyer n\u00eb at\u00eb t\u00eb shekujve m\u00eb par\u00eb.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Transformimi i peizazhit \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm kudo. Pem\u00eb q\u00eb mbijn\u00eb nga nd\u00ebrtesat e braktisura; tufa pem\u00ebsh t\u00eb reja \u201cg\u00eblltisin\u201d rrug\u00ebt; tabelat e zbehura t\u00eb epok\u00ebs sovjetike q\u00ebndrojn\u00eb gjysm\u00eb t\u00eb fshehura n\u00eb bim\u00ebsin\u00eb e harlisur.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Ujq\u00ebrit, tani enden n\u00eb zon\u00ebn e gjer\u00eb tampon midis Ukrain\u00ebs dhe Bjellorusis\u00eb, nd\u00ebrsa arinjt\u00eb e murrm\u00eb jan\u00eb rikthyer pas m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb shekulli. Grupe t\u00eb rr\u00ebqebullit, drer\u00ebve t\u00eb zakonsh\u00ebm, drer\u00ebve t\u00eb kuq, maceve t\u00eb egra dhe madje edhe qenve t\u00eb eg\u00ebr kan\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb rikuperim mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs.<\/span><\/p>\n\n<p><span>\u201cFakti q\u00eb Ukraina tani ka nj\u00eb popullat\u00eb t\u00eb lir\u00eb \u2018taki\u2019 (si\u00e7 quhen k\u00ebta kuaj unik\u00eb mongol\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt ndryshojn\u00eb nga racat sht\u00ebpiake n\u00eb at\u00eb q\u00eb kan\u00eb 33 \u00e7ifte kromozomesh, krahasuar me 32 p\u00ebr kuajt sht\u00ebpiak\u00eb) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mrekulli e vog\u00ebl\u201d, \u2013 thot\u00eb Denis Vishnevsky, kryeambientalisti i zon\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span>Kamerat e fshehura kan\u00eb kapur kuajt duke u p\u00ebrshtatur n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb papritura. Ata k\u00ebrkojn\u00eb strehim n\u00eb hambare t\u00eb rr\u00ebnuara dhe sht\u00ebpi t\u00eb braktisura, duke i p\u00ebrdorur ato p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar motit t\u00eb ashp\u00ebr dhe insekteve \u2013 dhe madje edhe p\u00ebr t\u2019u shtrir\u00eb brenda.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Pavar\u00ebsisht radioaktivitetit ekzistues, shkenc\u00ebtar\u00ebt nuk kan\u00eb regjistruar vdekje masive, megjith\u00ebse efektet jan\u00eb t\u00eb dukshme. Disa bretkosa kan\u00eb marr\u00eb nj\u00eb l\u00ebkur\u00eb m\u00eb t\u00eb err\u00ebt, nd\u00ebrsa zogjt\u00eb n\u00eb zonat me nivele m\u00eb t\u00eb larta rrezatimi jan\u00eb m\u00eb t\u00eb prirur p\u00ebr t\u00eb zhvilluar katarakte.<\/span><\/p>\n<p><span>Natyra \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshtatur gjithashtu me realitetin radioaktiv, megjith\u00ebse tani kan\u00eb dal\u00eb k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb reja.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Pushtimi rus i Ukrain\u00ebs n\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2022 u pasua me luftime n\u00eb zon\u00ebn e izoluar, nd\u00ebrsa trupat p\u00ebrparuan drejt Kievit, duke g\u00ebrmuar fortifikime n\u00eb tok\u00ebn e kontaminuar. <\/span><\/p>\n<p><span>Zjarret e shkaktuara nga aktiviteti ushtarak kan\u00eb djegur pyje. Shkenc\u00ebtar\u00ebt raportojn\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb numrit t\u00eb pem\u00ebve t\u00eb rr\u00ebzuara dhe kafsh\u00ebve t\u00eb ngordhura \u2013 viktima si t\u00eb dimrave ekstrem\u00eb, ashtu edhe t\u00eb llogoreve t\u00eb improvizuara.<\/span><\/p>\n\n<p><span>\u201cShumica e zjarreve n\u00eb pyje shkaktohen nga dron\u00ebt q\u00eb rr\u00ebzohen\u201d, shpjegon Oleksandr Polisuk, kreu i nj\u00eb departamenti lokal t\u00eb zjarrfik\u00ebsve. \u201cNdonj\u00ebher\u00eb na duhet t\u00eb udh\u00ebtojm\u00eb dhjet\u00ebra kilometra p\u00ebr t\u00eb arritur tek ata\u201d. Zjarret mund t\u00eb l\u00ebshojn\u00eb grimca radioaktive n\u00eb atmosfer\u00eb.<\/span><\/p>\n\n<p><span>\u201cP\u00ebr ne q\u00eb merremi me mbrojtjen e mjedisit dhe ekologjin\u00eb, \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka e mrekullueshme\u201d, \u2013 thot\u00eb Wisniewski. \u201cKjo zon\u00eb dikur ishte shum\u00eb e shfryt\u00ebzuar n\u00eb bujq\u00ebsi, qytete, infrastruktur\u00eb. Por natyra ka arritur ta rikthej\u00eb at\u00eb n\u00eb gjendjen e saj origjinale\u201d. <strong>\u00a9Burimi <span>Associated Press.<\/span><em><span>\u00a0P\u00ebrshtati n\u00eb shqip <\/span><\/em>LAPSI.al<\/strong><\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2026\/04\/20\/pas-40-vitesh-ne-cernobil-natyra-ka-pushtuar-ate-qe-lane-njerezit-pamje-te-rralla\/\">Pas 40 vitesh n\u00eb \u00c7ernobil\/ Natyra ka pushtuar at\u00eb q\u00eb lan\u00eb njer\u00ebzit (PAMJE TE RRALLA)<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb ndotur, tep\u00ebr t\u00eb rrezikshme p\u00ebr jet\u00ebn e njeriut, kuajt m\u00eb t\u00eb eg\u00ebr n\u00eb bot\u00eb galopojn\u00eb lirisht.\u00a0 N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb zon\u00ebn e bllokuar t\u00eb \u00c7ernobilit, kuajt Przewalski \u2013 me origjin\u00eb nga Mongolia, me ngjyr\u00eb r\u00ebre dhe dikur n\u00eb prag t\u00eb zhdukjes \u2013 u soll\u00ebn n\u00eb vitin 1998 si pjes\u00eb e nj\u00eb eksperimenti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":83167,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-83166","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83166","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83166"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83166\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/83167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}