{"id":82149,"date":"2026-04-15T11:48:18","date_gmt":"2026-04-15T11:48:18","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/15\/flota-e-fshehte-e-naftes-dhe-lufta-per-hormuzin-si-tankeret-po-drejtojne-ekonomine-boterore\/"},"modified":"2026-04-15T11:48:18","modified_gmt":"2026-04-15T11:48:18","slug":"flota-e-fshehte-e-naftes-dhe-lufta-per-hormuzin-si-tankeret-po-drejtojne-ekonomine-boterore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/15\/flota-e-fshehte-e-naftes-dhe-lufta-per-hormuzin-si-tankeret-po-drejtojne-ekonomine-boterore\/","title":{"rendered":"Flota e fsheht\u00eb e naft\u00ebs dhe lufta p\u00ebr Hormuzin, si tanker\u00ebt po drejtojn\u00eb ekonomin\u00eb bot\u00ebrore"},"content":{"rendered":"<p>Adventurier\u00eb grek\u00eb, flota hije t\u00eb padukshme p\u00ebr satelit\u00ebt, sip\u00ebrmarr\u00ebs t\u00eb fuqish\u00ebm si shtete. \u00c7do dit\u00eb 79,8 milion\u00eb fu\u00e7i nafte bruto udh\u00ebtojn\u00eb n\u00eb det, rreth 76% e prodhimit ditor t\u00eb naft\u00ebs. P\u00ebr ta transportuar nga nj\u00eb skaj i globit n\u00eb tjetrin p\u00ebrdoren anije deri n\u00eb 400 metra t\u00eb gjata, sa kat\u00ebr fusha futbolli, t\u00eb afta t\u00eb ngarkojn\u00eb 300 mij\u00eb ton \u201car t\u00eb zi\u201d, ekuivalente me 260 pishina olimpike, me ekuipazhe prej 25\u201330 personash, q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb det p\u00ebr gati dy muaj p\u00ebr nj\u00eb dor\u00ebzim t\u00eb vet\u00ebm.<\/p>\n<p>Efekti i bllokad\u00ebs s\u00eb Hormuzit<\/p>\n<p>Pronar\u00ebt jan\u00eb figura t\u00eb ngjyrosura, shum\u00eb t\u00eb prirur ndaj rrezikut. Ndonj\u00ebher\u00eb sip\u00ebrmarrjet e tyre rrethohen nga legjenda, t\u00eb ushqyera nga fakti se zakonisht i shmangen dritave t\u00eb tok\u00ebs. Ka pronarin e anijeve t\u00eb pasionuar pas mundjes s\u00eb krahut (sudkoreani Ga-Hyun Chung), at\u00eb q\u00eb mban gjithmon\u00eb nj\u00eb kapel\u00eb bejsbolli (greku George Prokopiou), dhe at\u00eb q\u00eb ruan t\u00eb gjitha dokumentet n\u00eb dhjet\u00ebra valixhe (qiprioto-norvegjezi John Fredriksen). N\u00eb jav\u00ebt e fundit, megjithat\u00eb, v\u00ebmendja \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendruar te l\u00ebvizjet e tankereve t\u00eb tyre. Publiku i gjer\u00eb po v\u00ebzhgon \u00e7do l\u00ebvizje dhe po num\u00ebron anijet: papritur \u00ebsht\u00eb kuptuar sa jetike \u00ebsht\u00eb lundrimi i lir\u00eb p\u00ebr funksionimin e ekonomis\u00eb bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>\u201cBllokada e ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit nga Irani nuk ka ulur vet\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb drastike ofert\u00ebn e naft\u00ebs\u201d, v\u00ebren Riccardo Boin, partner n\u00eb McKinsey, \u201cpor ka bllokuar edhe mbi 400 tanker\u00eb, duke hequr nga tregu nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb kapacitetit t\u00eb transportit t\u00eb naft\u00ebs bruto.\u201d<\/p>\n<p>Rritja e \u00e7mimeve t\u00eb transportit<\/p>\n<p>Kostoja e qirave t\u00eb tanker\u00ebve ka arritur nivele pa precedent, duke kaluar 100 mij\u00eb dollar\u00eb n\u00eb dit\u00eb dhe duke rritur \u00e7mimin e naft\u00ebs dhe karburanteve. Tarifat jan\u00eb rritur ndjesh\u00ebm n\u00eb t\u00eb gjitha rrug\u00ebt e naft\u00ebs, jo vet\u00ebm n\u00eb at\u00eb pothuajse t\u00eb pamundur q\u00eb lidh vendet e Gjirit me pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs p\u00ebrmes 30 kilometrave det mes Iranit dhe Omanit.<\/p>\n<p>\u201cPak pronar\u00eb q\u00eb kan\u00eb guxuar t\u00eb kalojn\u00eb Hormuzin jan\u00eb paguar shum\u00eb mir\u00eb\u201d, thot\u00eb Boin. Mes tyre edhe greku Prokopiou. Besnik ndaj motos s\u00eb tij, \u201cN\u00ebse nuk do rrezik, bli obligacione amerikane\u201d ai ka kaluar n\u00eb fillim t\u00eb marsit, n\u00eb kulmin e luftimeve, t\u00eb pakt\u00ebn pes\u00eb tanker\u00eb t\u00eb kompanis\u00eb s\u00eb tij Dynacom Tankers. Fitimet e sakta nuk dihen, por sipas z\u00ebrave, Kina \u00ebsht\u00eb e gatshme t\u00eb paguaj\u00eb deri n\u00eb 500 mij\u00eb dollar\u00eb n\u00eb dit\u00eb p\u00ebr anijet q\u00eb i sjellin naft\u00eb nga Gjiri.<\/p>\n<p>Kush jan\u00eb protagonist\u00ebt e industris\u00eb<\/p>\n<p>Transporti detar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb industri me histori t\u00eb gjat\u00eb q\u00eb shkon pas n\u00eb shekuj, thot\u00eb Boin. \u201cTregu \u00ebsht\u00eb ende shum\u00eb i fragmentuar vazhdon ai 20 pronar\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj kontrollojn\u00eb rreth 25\u201330% t\u00eb ofert\u00ebs, nd\u00ebrsa pjesa tjet\u00ebr prej rreth 60% shp\u00ebrndahet mes qindra sip\u00ebrmarr\u00ebsve t\u00eb vegj\u00ebl.\u201d<\/p>\n<p>Shum\u00eb prej tyre jan\u00eb t\u00eb bazuar n\u00eb Greqi, e cila sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb OKB-s\u00eb kontrollon mbi 16% t\u00eb kapacitetit global t\u00eb transportit detar, m\u00eb shum\u00eb se Kina dhe Japonia. Greqia, vendi i Aristotel Onassis, ka nj\u00eb tradit\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb industri dhe disa nga kompanit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb bot\u00eb, si Angelicoussis Group i Maria Angelicoussis, Capital Maritime Group i Evangelos Marinakis dhe Athenian Sea Carriers e familjes Kyriakou.<\/p>\n<p>N\u00ebse shikohet shtet\u00ebsia e anijeve, dominojn\u00eb Liberia, Panama dhe Ishujt Marshall, tre shtete t\u00eb vogla q\u00eb s\u00eb bashku mbajn\u00eb 45% t\u00eb kapacitetit global t\u00eb transportit detar. K\u00ebta jan\u00eb t\u00eb ashtuquajtur flamuj komoditeti, q\u00eb ulin taksat, rregulloret dhe transparenc\u00ebn.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb dokumenti t\u00eb Parlamentit Evropian, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e tanker\u00ebve q\u00eb transportojn\u00eb naft\u00eb ruse n\u00ebn sanksione p\u00ebrdorin k\u00ebta flamuj. Krahas transportit ligjor ekziston edhe nj\u00eb \u201cflot\u00eb hije\u201d q\u00eb transporton naft\u00eb n\u00ebn sanksione nga Rusia, Irani dhe Venezuela. K\u00ebto anije shpesh lundrojn\u00eb me transponder\u00eb t\u00eb fikur dhe p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreth 15\u201320% t\u00eb kapacitetit global.<\/p>\n<p>Fragmentimi i industris\u00eb dhe lojtar\u00ebt kryesor\u00eb<\/p>\n<p>Industria \u00ebsht\u00eb aq e fragmentuar dhe e fsheht\u00eb sa \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktohet madh\u00ebsia e flotave \u201cligjore\u201d. Sipas vler\u00ebsimeve, nd\u00ebr operator\u00ebt kryesor\u00eb jan\u00eb Maersk Tankers, Scorpio Tankers dhe Frontline e John Fredriksen.<\/p>\n<p>Ekzistojn\u00eb edhe flota shtet\u00ebrore, si Cosco dhe China Merchants, q\u00eb i mund\u00ebsojn\u00eb Kin\u00ebs furnizimin me naft\u00eb nga e cila varet 70% e konsumit t\u00eb saj. Edhe Arabia Saudite dhe Emiratet p\u00ebrdorin kompani t\u00eb lidhura p\u00ebr eksportet e tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb treg po spikat kompania koreano-jugore Sinokor, e cila ka bler\u00eb shum\u00eb tanker\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur dhe tani menaxhon rreth 150 supertanker\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do kompani tjet\u00ebr. Ajo drejtohet nga Ga-Hyun Chung, nj\u00eb sip\u00ebrmarr\u00ebs i rezervuar.<\/p>\n<p>Pas rritjes s\u00eb Sinokor-it q\u00ebndron edhe mb\u00ebshtetja financiare e Gianluigi Aponte, pronar i gjigantit MSC. MSC pritet t\u00eb marr\u00eb 50% t\u00eb Sinokor-it, duke hyr\u00eb n\u00eb tregun e transportit t\u00eb naft\u00ebs n\u00eb nj\u00eb moment shum\u00eb delikat por premtues.<\/p>\n<p>Pak para p\u00ebrshkall\u00ebzimit t\u00eb konfliktit, Sinokor vendosi t\u00eb d\u00ebrgoj\u00eb disa supertanker\u00eb bosh n\u00eb Gjirin Persik. Sot, edhe pse t\u00eb bllokuar n\u00eb porte, ato kan\u00eb vler\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb kapacitetit t\u00eb depozitimit t\u00eb naft\u00ebs.<\/p>\n<p>Kompanit\u00eb po i japin me qira deri n\u00eb 500 mij\u00eb dollar\u00eb n\u00eb dit\u00eb, rreth 10 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se tarifat para kriz\u00ebs. Kriza n\u00eb Lindjen e Mesme mund ta kthej\u00eb vitin 2026 n\u00eb nj\u00eb vit shum\u00eb fitimprur\u00ebs p\u00ebr tanker\u00ebt, ashtu si pandemia b\u00ebri fitimprur\u00ebse anijet e kontejner\u00ebve.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adventurier\u00eb grek\u00eb, flota hije t\u00eb padukshme p\u00ebr satelit\u00ebt, sip\u00ebrmarr\u00ebs t\u00eb fuqish\u00ebm si shtete. \u00c7do dit\u00eb 79,8 milion\u00eb fu\u00e7i nafte bruto udh\u00ebtojn\u00eb n\u00eb det, rreth 76% e prodhimit ditor t\u00eb naft\u00ebs. P\u00ebr ta transportuar nga nj\u00eb skaj i globit n\u00eb tjetrin p\u00ebrdoren anije deri n\u00eb 400 metra t\u00eb gjata, sa kat\u00ebr fusha futbolli, t\u00eb afta t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-82149","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=82149"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82149\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=82149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=82149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=82149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}