{"id":80867,"date":"2026-04-08T21:12:49","date_gmt":"2026-04-08T21:12:49","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/08\/trump-dhe-teoria-e-te-cmendurit-qe-ai-kopjoi-nga-nixon\/"},"modified":"2026-04-08T21:12:49","modified_gmt":"2026-04-08T21:12:49","slug":"trump-dhe-teoria-e-te-cmendurit-qe-ai-kopjoi-nga-nixon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/08\/trump-dhe-teoria-e-te-cmendurit-qe-ai-kopjoi-nga-nixon\/","title":{"rendered":"Trump dhe \u201cteoria e t\u00eb \u00e7mendurit\u201d q\u00eb ai kopjoi nga Nixon"},"content":{"rendered":"<p><span>Donald Trump nuk e ka fshehur admirimin e tij p\u00ebr Richard Nixon, pavar\u00ebsisht skandalit Watergate dhe largimit t\u00eb tij me turp detyra.<\/span><\/p>\n<p><span>Presidenti amerikan e ka \u00e7uar m\u00ebnyr\u00ebn e tij t\u00eb sjelljes agresive n\u00eb nivele t\u00eb reja kur k\u00ebrc\u00ebnoi t\u00eb fshij\u00eb Iranin si qytet\u00ebrim, duke u t\u00ebrhequr m\u00eb pas nga buza e gremin\u00ebs vet\u00ebm kur regjimi i Teheranit pranoi t\u00eb rihap\u00eb ngushtic\u00ebn ekonomikisht jet\u00ebsore t\u00eb Hormuzit.<\/span><\/p>\n<p><span>Shablloni \u00ebsht\u00eb \u201cteoria e t\u00eb \u00e7mendurit\u201d e Nixon gjat\u00eb angazhimit t\u00eb tij diplomatik. Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra kur i nxit kund\u00ebrshtar\u00ebt t\u00eb dyshojn\u00eb n\u00eb sh\u00ebndetin tuaj mendor dhe paq\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb mendore deri n\u00eb at\u00eb pik\u00eb sa ata frik\u00ebsohen dhe b\u00ebjn\u00eb l\u00ebshime q\u00eb p\u00ebrndryshe do t\u00eb ishin t\u00eb pamundura.<\/span><\/p>\n<p><span>Nixon ia shpjegoi iden\u00eb shefit t\u00eb tij t\u00eb ardhsh\u00ebm t\u00eb stafit t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb, Bob Haldeman, gjat\u00eb nj\u00eb sh\u00ebtitjeje n\u00eb plazh pran\u00eb Oqeanit Paq\u00ebsor n\u00eb vitin 1968, p\u00ebrpara se t\u00eb zgjidhej president, duke sugjeruar se kjo mund t\u2019i jepte fund luft\u00ebs n\u00eb Vietnam.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cUn\u00eb e quaj \u201cteoria e t\u00eb \u00e7mendurit\u201d Bob\u201d, \u2013 i tha ai Haldeman, si\u00e7 rr\u00ebfehet nga Anthony Summers n\u00eb librin e tij \u201cArroganca e Pushtetit\u201d, botuar n\u00eb vitin 2000.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cDua q\u00eb vietnamez\u00ebt e veriut t\u00eb besojn\u00eb se kam arritur n\u00eb pik\u00ebn ku mund t\u00eb b\u00ebj gjith\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb ndaluar luft\u00ebn. Do t\u2019u themi atyre thjesht se \u201cp\u00ebr hir t\u00eb Zotit, e dini q\u00eb Nixon \u00ebsht\u00eb i fiksuar pas komunist\u00ebve. Nuk mund ta frenojm\u00eb kur \u00ebsht\u00eb i zem\u00ebruar dhe ai e ka dor\u00ebn te butoni b\u00ebrthamor\u201d. Pas k\u00ebsaj edhe vet\u00eb Ho Chi Minh do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb Paris brenda 2 jav\u00ebsh duke u lutur p\u00ebr paqe\u201d \u2013 thuhet t\u00eb jet\u00eb shprehur Nixon.<\/span><\/p>\n<p><span>Ishte nj\u00eb tem\u00eb t\u00eb cil\u00ebs Nixon iu rikthye disa her\u00eb n\u00eb vitet q\u00eb pasuan, duke i udh\u00ebzuar ndihm\u00ebsit t\u2019u komunikonin zyrtar\u00ebve sovjetik\u00eb se shefi i tyre ishte \u201cdisi i \u00e7mendur\u201d dhe \u201ci aft\u00eb p\u00ebr brutalitetin e p\u00ebrgjaksh\u00ebm\u201d. Disa mendonin se nuk nevojitej asnj\u00eb ekzagjerim apo shpikje.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb vitin 1972, teksa lufta n\u00eb Vietnam ishte ende duke vijuar, pavar\u00ebsisht pretendimeve t\u00eb Nixon p\u00ebr \u00e7menduri, ai i tha Henry Kissinger, k\u00ebshilltarit t\u00eb tij t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare, se donte t\u00eb p\u00ebrdorte arm\u00eb b\u00ebrthamore kund\u00ebr veriut komunist.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cDo ta shkat\u00ebrroj at\u00eb vend t\u00eb mallkuar, m\u00eb besoni?\u201d \u2013 tha ai. Edhe m\u00eb von\u00eb, ai i tha s\u00ebrish Kissinger: \u201cDo t\u00eb preferoja t\u00eb p\u00ebrdorja bomb\u00ebn b\u00ebrthamore. A e ke gati?\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cKjo, mendoj un\u00eb, do t\u00eb ishte shum\u00eb\u201d, \u2013 iu p\u00ebrgjigj Kissinger vet\u00ebm p\u00ebr t\u2019i th\u00ebn\u00eb se ishte \u201cshum\u00eb i shqet\u00ebsuar p\u00ebr civil\u00ebt\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Megjithat\u00eb provat se sjellja e \u00e7mendur e Nixon ishte nj\u00eb instrument produktiv i diplomacis\u00eb jan\u00eb t\u00eb pakta.<\/span><\/p>\n<p><span>Qasja e tij ndaj Mosk\u00ebs prodhoi nj\u00eb periudh\u00eb qet\u00ebsimi n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet amerikano-sovjetike q\u00eb \u00e7oi n\u00eb n\u00ebnshkrimin e dy traktateve p\u00ebr kontrollin e arm\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span>Por zbatimi i taktik\u00ebs n\u00eb Vietnam kulmoi me nj\u00eb sulm t\u00eb eg\u00ebr bombardimi kund\u00ebr Hanoit dhe objektivave t\u00eb tjer\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e Krishtlindjeve t\u00eb vitit 1972 p\u00ebr t\u00eb shkat\u00ebrruar infrastruktur\u00ebn jet\u00ebsore dhe p\u00ebr t\u2019i rikthyer vietnamez\u00ebt e veriut n\u00eb tryez\u00ebn e negociatave. <\/span><\/p>\n<p><span>Rezultati ishte nj\u00eb traktat paqeje, kushtet e t\u00eb cilit, argumentuan kritik\u00ebt, ishin af\u00ebrsisht t\u00eb nj\u00ebjta me ato t\u00eb r\u00ebna dakord para bombardimeve.<\/span><\/p>\n<p><span>Disa sugjeruan q\u00eb lidhja e Nixon me \u00e7mendurin\u00eb shtrihej p\u00ebrtej teoris\u00eb. Libri i Summers n\u00ebnvizon se psikiatri i presidentit prej m\u00eb shum\u00eb se 40 vitesh kishte shprehur shqet\u00ebsimin se ai \u201cmund t\u00eb mos jet\u00eb njeriu i duhur p\u00ebr t\u00eb pasur gishtin te butoni b\u00ebrthamor\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>E gjith\u00eb kjo na \u00e7on te Trump dhe marr\u00ebveshja e tij p\u00ebr nj\u00eb arm\u00ebpushim me Iranin menj\u00ebher\u00eb pasi k\u00ebrc\u00ebnoi se do t\u00eb \u201cshfaroste qytet\u00ebrimin e tij\u201d, \u201cdo ta kthente at\u00eb n\u00eb epok\u00ebn e gurit\u201d dhe do t\u00eb shkat\u00ebrronte urat dhe termocentralet e tij.<\/span><\/p>\n<p><span>Shp\u00ebrblimi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb t\u00ebrheqje \u00ebsht\u00eb marr\u00ebveshja me Teheranin p\u00ebr t\u00eb rihapur ngushtic\u00ebn e Hormuzit, pik\u00ebn strategjike t\u00eb tranzitit energjetik n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn kalon af\u00ebrsisht 20% e naft\u00ebs bot\u00ebrore. Ajo ishte e hapur derisa SHBA-t\u00eb dhe Izraeli filluan t\u00eb kryenin sulme ushtarake m\u00eb 28 shkurt. Regjimi iranian tani k\u00ebrkon nj\u00eb \u00e7mim prej 2 milion\u00eb dollar\u00ebsh p\u00ebr \u00e7do anije q\u00eb kalon n\u00ebp\u00ebr ngushtic\u00eb, q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrkthehet n\u00eb p\u00ebrfitime nga hapja e saj si kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Teksa fitoret shkojn\u00eb p\u00ebrpara, ato duken qart\u00eb si ato t\u00eb Pirros. Kujtoni at\u00eb q\u00eb mori Nixon nga Vietnami i Veriut n\u00eb vitin 1972.<\/span><\/p>\n<p><span>Megjithat\u00eb, me Iranin q\u00eb nuk tregon shenja t\u00eb p\u00ebrmbysjes pas gati 6 jav\u00ebsh bombardimesh, Trump (ashtu si Nixon para tij) kishte nevoj\u00eb urgjente p\u00ebr nj\u00eb dalje p\u00ebr t\u00eb shmangur t\u00eb dukej i dob\u00ebt, dhe p\u00ebr t\u00eb treguar se k\u00ebrc\u00ebnimet apokaliptike mund t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb bilet\u00eb fituese.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cMeqen\u00ebse ai nuk ka qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb marr\u00eb asnj\u00eb lloj fitoreje t\u00eb past\u00ebr nga ky konflikt deri m\u00eb tani, ai ndoshta po k\u00ebrkon nj\u00eb lloj goditjeje mjesht\u00ebrore n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb largohet dhe t\u00eb shpall\u00eb fitoren pa lejuar kritik\u00ebt t\u00eb hapin vrima n\u00eb narrativ\u00ebn e tij t\u00eb fitores\u201d, \u2013 thot\u00eb Ali Vaez, drejtor i programit p\u00ebr Iranin n\u00eb Grupin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Krizave.<\/span><\/p>\n<p><span>Goditjet mjesht\u00ebrore nuk jan\u00eb t\u00eb lehta dhe ka pak gjasa t\u00eb jen\u00eb pa kosto.<\/span><\/p>\n<p><span>Duke u konsideruar si \u201cnjeriu q\u00eb frik\u00ebson Teheranin\u201d p\u00ebr t\u00eb rihapur ngushtic\u00ebn, kjo mund ta \u00e7liroj\u00eb Trump nga opsioni i friksh\u00ebm i nj\u00eb pushtimi tok\u00ebsor me \u201ctrupa n\u00eb terren\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00c7do pushtim q\u00eb synon marrjen e rezervave t\u00eb uraniumit t\u00eb pasuruar n\u00eb nivel t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Iranit do t\u00eb ishte \u201cnj\u00eb operacion jasht\u00ebzakonisht i nd\u00ebrlikuar, i kushtuesh\u00ebm dhe q\u00eb k\u00ebrkon shum\u00eb koh\u00eb\u201d, \u2013 paralajm\u00ebron Vaez. \u201cNuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eblloj si nj\u00eb nd\u00ebrhyrje ushtarake e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, p\u00ebrdorimi i k\u00ebrc\u00ebnimeve luftarake q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb ndihet gjakatar, me q\u00ebllimin q\u00eb t\u00eb detyroj\u00eb udh\u00ebheqjen iraniane t\u00eb largohet nga detyra, nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u2019u habitur, edhe n\u00ebse kjo vjen me koston e reputacionit t\u00eb SHBA-s\u00eb si bart\u00ebse standarde e vlerave t\u00eb qytet\u00ebruara dhe nj\u00eb kori t\u00eb rip\u00ebrt\u00ebrir\u00eb dyshimesh mbi sh\u00ebndetin mendor dhe aft\u00ebsin\u00eb e Trump p\u00ebr detyr\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Gjithashtu nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u2019u habitur p\u00ebrdorimi i strategjis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Nixon nga Trump. Dyshja u b\u00ebn\u00eb miq me korrespondenc\u00eb n\u00eb vitet 1980, kur manjati i at\u00ebhersh\u00ebm i pronave n\u00eb ngritje i shkroi ish-presidentit duke shprehur admirimin e tij dhe duke e cituar at\u00eb si nj\u00eb frym\u00ebzim personal.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Nixon, i cili vdiq n\u00eb vitin 1994, thuhet se i shkroi Trump n\u00eb vitin 1990 p\u00ebr t\u2019i th\u00ebn\u00eb se \u201csulmi masiv mediatik ndaj jush m\u00eb v\u00eb n\u00eb krahun tuaj!\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>Nj\u00eb nga ndihm\u00ebsit e Trump, Roger Stone, gjithashtu ka punuar dikur si ndihm\u00ebs i Nixon <\/span><span>dhe ka nj\u00eb tatuazh t\u00eb ish-presidentit n\u00eb shpin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Megjithat\u00eb, duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb dal\u00eb nga nj\u00eb mo\u00e7al q\u00eb po i afrohet me ndjenj\u00ebn e tij t\u00eb virilitetit t\u00eb paprekur, Trump duhet t\u00eb reflektoj\u00eb mbi d\u00ebmtimin e besueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb tij. Sa shpesh mund t\u2019u drejtohet ai taktikave t\u00eb tilla p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar nj\u00eb situate t\u00eb vet\u00ebshkaktuar?<\/span><\/p>\n<p><span>Ai gjithashtu mund t\u00eb d\u00ebshiroj\u00eb t\u00eb reflektoj\u00eb mbi fatin e Nixonit, identiteti i t\u00eb cilit u lidh me dh\u00ebnien e rolit t\u00eb t\u00eb \u00e7mendurit, nj\u00eb konfuzion q\u00eb n\u00eb fund t\u00eb fundit e pagoi me nj\u00eb \u00e7mim t\u00eb lart\u00eb. <strong>\u00a9The Guardian, Lapsi.al<\/strong><\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2026\/04\/08\/trump-dhe-teoria-e-te-cmendurit-qe-ai-kopjoi-nga-nixon\/\">Trump dhe \u201cteoria e t\u00eb \u00e7mendurit\u201d q\u00eb ai kopjoi nga Nixon<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Donald Trump nuk e ka fshehur admirimin e tij p\u00ebr Richard Nixon, pavar\u00ebsisht skandalit Watergate dhe largimit t\u00eb tij me turp detyra. Presidenti amerikan e ka \u00e7uar m\u00ebnyr\u00ebn e tij t\u00eb sjelljes agresive n\u00eb nivele t\u00eb reja kur k\u00ebrc\u00ebnoi t\u00eb fshij\u00eb Iranin si qytet\u00ebrim, duke u t\u00ebrhequr m\u00eb pas nga buza e gremin\u00ebs vet\u00ebm kur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":80868,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-80867","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=80867"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80867\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/80868"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=80867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=80867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}