{"id":80143,"date":"2026-04-05T12:48:23","date_gmt":"2026-04-05T12:48:23","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/05\/gjirokastra-ana-tjeter-bukuria-e-padukshme\/"},"modified":"2026-04-05T12:48:23","modified_gmt":"2026-04-05T12:48:23","slug":"gjirokastra-ana-tjeter-bukuria-e-padukshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/05\/gjirokastra-ana-tjeter-bukuria-e-padukshme\/","title":{"rendered":"Gjirokastra: ana tjet\u00ebr, bukuria e padukshme\u2026"},"content":{"rendered":"<p>Nga Luan Rama<br \/>\nPas kalas\u00eb, n\u00ebn hijen e s\u00eb cil\u00ebs lindi dhe u rrit vet\u00eb qyteti, Qafa e Pazarit \u00ebsht\u00eb mbase adresa m\u00eb e vjet\u00ebr dhe m\u00eb e njohur e Gjirokastr\u00ebs. Ajo \u00ebsht\u00eb edhe adresa m\u00eb e k\u00ebrkuar. Ndoshta sepse prej Qaf\u00ebs s\u00eb Pazarit mund t\u00eb zgjedh\u00ebsh t\u00eb shkosh mandej gjithkund tjet\u00ebr n\u00ebp\u00ebr qytetin e gurt\u00eb, bukurit\u00eb e t\u00eb cilit shp\u00ebrfaqen magjish\u00ebm rreth e p\u00ebr rreth kalas\u00eb. Prej andej mund t\u00eb marr\u00ebsh udh\u00eb p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb qytetin \u201cndoshta m\u00eb t\u00eb pjerr\u00ebtin n\u00eb bot\u00eb\u201d, si\u00e7 e ka p\u00ebrshkruar Ismail Kadare.<\/p>\n<p>Q\u00eb prej kur kronisti bizantin Johan Kantakuzeni, si\u00e7 d\u00ebshmohet nga burimet historike, e p\u00ebrmend p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb Argyrokastr\u00ebn n\u00eb vitin 1336 e t\u00ebhu, qyteti \u00ebsht\u00eb rritur e imponuar me bukurin\u00eb dhe madh\u00ebshtin\u00eb e vet.<\/p>\n<p>Vepra m\u00eb e bukur dhe m\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese e shkruar p\u00ebr Gjirokastr\u00ebn \u00ebsht\u00eb \u201cKronik\u00eb n\u00eb gur\u201d e Kadares\u00eb, shkrimtarit shqiptar m\u00eb t\u00eb njohur dhe m\u00eb t\u00eb vler\u00ebsuar n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Romani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb homazh kushtuar qytetit dhe njer\u00ebzve t\u00eb tij; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb monument i gjall\u00eb ku historia, vet\u00eb qyteti dhe \u00e7do gur i tij b\u00ebhen d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Gjirokastra, e bashk\u00eb me t\u00eb edhe Shqip\u00ebria, sot do t\u00eb kishte nj\u00eb fitues t\u00eb \u00e7mimit \u201cNobel\u201d n\u00eb panteonin e vet t\u00eb nderit, n\u00ebse, p\u00ebr paradoks e p\u00ebr turp, nj\u00eb tjet\u00ebr gjirokastrit, nj\u00eb ish-ambasador nga ata t\u00eb shumt\u00ebt q\u00eb vin\u00eb e ven\u00eb si uj\u00ebt n\u00eb zallishte, nuk do t\u00eb rresht\u00ebte s\u00eb vjelluri vrer n\u00eb korridoret e Akademis\u00eb s\u00eb Suedis\u00eb.<\/p>\n<p>Sht\u00ebpia ku u lind Kadareja, e b\u00ebr\u00eb muze pak vite m\u00eb par\u00eb, gjendet ca m\u00eb t\u00ebposht\u00eb Qaf\u00ebs s\u00eb Pazarit. Sokaku i t\u00eb Marr\u00ebve e bashkon sht\u00ebpin\u00eb e shkrimtarit me sht\u00ebpin\u00eb ku u lind Enver Hoxha, sot Muzeu Etnografik i qytetit, nj\u00eb nga qendrat m\u00eb t\u00eb vizituara nga turist\u00ebt e shumt\u00eb vendas e t\u00eb huaj q\u00eb i m\u00ebsyjn\u00eb Gjirokastr\u00ebs n\u00eb \u00e7do koh\u00eb; nj\u00eb vend ku historia, tradita dhe kujtesa bashkohen, duke t\u00eb ftuar t\u00eb udh\u00ebtosh n\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>\u201c\u2026N\u00eb k\u00ebt\u00eb lagje ishin t\u00eb bukura dhe t\u00eb pangjashme me asgj\u00eb sidomos mbr\u00ebmjet. Kur d\u00ebgjoja njer\u00ebzit q\u00eb thoshin \u2018\u2019mir\u00ebmbr\u00ebma!\u2019\u2019, menj\u00ebher\u00eb m\u00eb shkonte mendja tek oborri i sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb babazotit, ku jevgjit, q\u00eb banonin n\u00eb odajasht\u00ebn e sht\u00ebpis\u00eb, i binin violin\u00ebs, nd\u00ebrsa babazoti rrinte n\u00eb shezlong dhe thithte \u00e7ibukun e tij t\u00eb madh e t\u00eb zi.\u201d<\/p>\n<p>Nuk e di pse m\u00eb erdhi nd\u00ebrmend ky p\u00ebrshkrim i Kadares\u00eb n\u00eb \u201cKronik\u00eb n\u00eb gur\u201d, nd\u00ebrsa q\u00ebndroja p\u00ebrball\u00eb port\u00ebs s\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb shkrimtarit, duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb gjej me syt\u00eb e imagjinat\u00ebs babazotin e tij, mb\u00ebshtjell\u00eb me tymin q\u00eb l\u00ebshonte prej \u00e7ibukut t\u00eb madh e t\u00eb zi dhe i p\u00ebrhumbur n\u00ebn melodin\u00eb e muzik\u00ebs s\u00eb violin\u00ebs s\u00eb jevgjve.<\/p>\n<p>Mbase p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb debati krejt t\u00eb kot\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndezur publikisht dit\u00ebve t\u00eb fundit, ngase nj\u00eb drejtuese e njohur e nj\u00eb emisioni televiziv p\u00ebrdori, pa t\u00eb keq, shprehjen \u201csi pushka e jevgut\u201d.<\/p>\n<p>Dhe thash\u00eb me vete sa mir\u00eb q\u00eb Kadareja e ka shkruar vepr\u00ebn e vet n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb nuk do t\u00eb mund t\u00eb na e jepte dot at\u00eb pamje \u201ctek oborri i sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb babazotit, ku jevgjit [\u2026] i binin violin\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Edhe imzot Nolin, po t\u00eb qe gjall\u00eb e t\u00eb na rr\u00ebfente se si u ndodh edhe ai nj\u00eb her\u00eb n\u00eb ato zijafetet q\u00eb organizonte ministri i tij i Luft\u00ebs dhe ku u \u00e7udit nga vallet e bukura t\u00eb jevgjitkave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, kushedi se si do ta kishin kryq\u00ebzuar n\u00ebp\u00ebr ekrane e portale moralizuesit dhe parimtar\u00ebt e devotsh\u00ebm t\u00eb koh\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n<p>Por le t\u2019i l\u00ebm\u00eb Nolin dhe Kadaren\u00eb n\u00eb paqen e tyre t\u00eb p\u00ebrjetshme. Let\u00ebrsia ka ligjet e veta dhe shkrimtar\u00ebt u binden vet\u00ebm ligjeve t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb.<\/p>\n<p>Le ta lem\u00eb edhe oborrin e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb babazotit t\u00eb Kadares\u00eb dhe t\u00eb kthehemi n\u00eb Qaf\u00ebn e Pazarit. Aty m\u00eb pret Dorian Veliu, gjirokastriti i mir\u00eb nga Fush\u00ebbardha.<\/p>\n<p>\u201cFURRA\u201d, NJ\u00cb NGA ADRESAT M\u00cb T\u00cb K\u00cbRKUARA T\u00cb QYTETIT\u2026<\/p>\n<p>Nuk e kam fjal\u00ebn p\u00ebr furr\u00ebn e xha Xhevatit, t\u00eb Xhevat Avdallit, buk\u00ebpjek\u00ebsit t\u00eb njohur t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, i cili u b\u00eb edhe m\u00eb i njohur n\u00eb mbar\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb fal\u00eb k\u00ebng\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se gjasht\u00ebdhjet\u00eb vjet ai i priu k\u00ebng\u00ebs polifonike t\u00eb Gjirokastr\u00ebs. U b\u00eb nj\u00ebsh me t\u00eb, aq sa n\u00eb Gjirokast\u00ebr edhe sot thon\u00eb se Xhevati ishte k\u00ebnga dhe k\u00ebnga ishte Xhevati.<\/p>\n<p>Un\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb e kam par\u00eb Xhevat Avdallin n\u00eb Festivalin Folklorik Komb\u00ebtar t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, t\u00eb vitit 1978.<\/p>\n<p>E kam njohur prej nj\u00eb k\u00ebnge t\u00eb ansamblit t\u00eb Mirdit\u00ebs. Sepse, Mirdita i kushtoi nj\u00eb k\u00ebng\u00eb gjirokastritit t\u00eb k\u00ebng\u00ebs, nj\u00eb rast i rrall\u00eb p\u00ebr at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>E pat k\u00ebnduar Lindita Vladi kur qe ende f\u00ebmij\u00eb e nuk i pati mbushur as dhjet\u00eb vjet, lindur e rritur n\u00eb Kurbnesh. Akoma i mbaj mend disa nga vargjet e asaj k\u00ebnge:<\/p>\n<p>\u201cSolla zanin n\u2019festival,<\/p>\n<p>kang\u2019 e valle t\u2019mosh\u00ebs time,<\/p>\n<p>lule t\u2019kuqe sot t\u2019i fal<\/p>\n<p>Gjirokastr\u00ebs trime\u2026\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb k\u00ebng\u00ebs Xhevat Avdalli del n\u00eb sken\u00eb e madhe t\u00eb festivalit dhe me Lindit\u00ebn n\u00eb krah merr edhe tuf\u00ebn e luleve t\u00eb respektit d\u00ebrguar nga Mirdita.<\/p>\n<p>Me Xhevat Avdallin, k\u00ebnga e bukur polifonike e Gjirokastr\u00ebs nuk pati vet\u00ebm bart\u00ebsin e vet besnik; pati edhe z\u00ebrin m\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues, q\u00eb na e solli dhe e p\u00ebrcolli at\u00eb k\u00ebng\u00eb prej nj\u00eb kohe n\u00eb tjetr\u00ebn me virtuozitetin e njeriut q\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se z\u00ebrin, i dha asaj shpirtin. Ndaj nuk mund t\u00eb jesh n\u00eb Gjirokast\u00ebr e t\u00eb mos kujtosh me nderim edhe Xhevatin e buk\u00ebs dhe t\u00eb k\u00ebng\u00ebs gjirokastrite.<\/p>\n<p>Dori \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb njohurit e Qaf\u00ebs s\u00eb Pazarit. Ai, bashk\u00eb me t\u00eb v\u00ebllan\u00eb, Albanin, kan\u00eb ngritur aty nj\u00eb nga bizneset m\u00eb t\u00eb suksesshme.<\/p>\n<p>\u201cFurra\u201d p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn po ju rr\u00ebfej \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr restorantet m\u00eb me em\u00ebr t\u00eb qytetit. Cilitdo q\u00eb mund t\u2019i drejtohesh n\u00eb Gjirokast\u00ebr p\u00ebr t\u00eb t\u00eb ndihmuar me ndonj\u00eb restorant ku mund t\u00eb shijosh kuzhin\u00ebn aq t\u00eb famshme t\u00eb gjirokastrit\u00ebve, pa asnj\u00eb m\u00ebdyshje do t\u00eb t\u00eb thot\u00eb:<\/p>\n<p>\u201c- Shko te \u2018\u2019Furra\u2019\u2019 n\u00eb Qaf\u00ebn e Pazarit.\u201d<\/p>\n<p>Restoranti \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb plot, sidomos n\u00eb mbr\u00ebmje. Gjall\u00ebria e mbr\u00ebmjeve n\u00eb gjith\u00eb Qaf\u00ebn e Pazarit \u00ebsht\u00eb mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse dhe \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb e magjishme prania e aq shum\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb at\u00eb pak vend.<\/p>\n<p>Me Dorin njihem prej shum\u00eb vitesh. Jetonte e punonte n\u00eb Tiran\u00eb, por iku dhe u kthye n\u00eb Gjirokast\u00ebr. Ndjehet i k\u00ebnaqur me pun\u00ebn q\u00eb b\u00ebn.<\/p>\n<p>\u2014 Eja se do t\u00eb t\u00eb shpie andej nga \u201cana tjet\u00ebr\u201d, \u2014 m\u00eb thot\u00eb, dhe drejton dor\u00ebn nga ajo pjes\u00eb e qytetit ku gjendet universiteti me emrin e albanologut m\u00eb t\u00eb madh shqiptar, Eqrem \u00c7abej.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, Dori, kur thot\u00eb \u201cana tjet\u00ebr\u201d, nuk e ka fjal\u00ebn n\u00eb kuptimin gjeografik. \u201cAna tjet\u00ebr\u201d jan\u00eb bukurit\u00eb e padukshme t\u00eb Gjirokastr\u00ebs.<\/p>\n<p>T\u00eb dy bashk\u00eb marrim tat\u00ebpjet\u00eb udh\u00ebs q\u00eb t\u00eb shpie andej. Ecim n\u00ebp\u00ebr muzeun e gjall\u00eb e t\u00eb gurt\u00eb, duke l\u00ebn\u00eb pas nj\u00ebra\u2011tjetr\u00ebs sht\u00ebpit\u00eb ku, n\u00eb nivelin e \u00e7atis\u00eb s\u00eb nj\u00ebr\u00ebs, gjenden themelet e tjetr\u00ebs, dhe shohim se si \u201cqyteti i pjerr\u00ebt, ndoshta m\u00eb i pjerr\u00ebti n\u00eb bot\u00eb\u201d, i ka thyer t\u00eb gjitha ligjet e arkitektur\u00ebs dhe urbanistik\u00ebs.<\/p>\n<p>Aty ku mbaron kalldr\u00ebmi dhe nis asfalti, bashk\u00eb me rrug\u00ebn ndryshon edhe pamja e qytetit. Nj\u00eb lagje e dal\u00eb boje, me pallatet e koh\u00ebs s\u00eb socializmit, na b\u00ebn t\u00eb kuptojm\u00eb se po \u201chyjm\u00eb\u201d n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb tjet\u00ebr. Mureve t\u00eb gurt\u00eb ua kan\u00eb z\u00ebn\u00eb vendin ato me tulla. Uniformiteti \u00ebsht\u00eb i bezdissh\u00ebm, lodh\u00ebs. Mediokriteti arkitekturor dhe urbanistik ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00ebn e vet.<\/p>\n<p>T\u00eb pakt\u00ebn, bashkia mund dhe duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb ndryshuar pamjen; t\u00eb rregulloj\u00eb fasadat, t\u00eb riparoj\u00eb rrug\u00ebt dhe ndri\u00e7imin e qytetit. Por t\u00eb mendoj\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr lulet dhe gjelb\u00ebrimin. Sepse Gjirokastra nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm ajo e gurta. Gjirokastra ka qen\u00eb edhe e luleve.<\/p>\n<p>Grat\u00eb nikoqire t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, anet\u00eb zem\u00ebrmira e duararta kan\u00eb ditur q\u00eb mbi gur t\u00eb rrisin lule, dhe lulet po aq bukur t\u2019i \u201crrisin\u201d edhe n\u00eb q\u00ebndismat, sixhadet\u00eb e qilimat; t\u00eb gjitha vepra arti prej duarve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb Gjirokastr\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb socializmit ka plot pasuri e bukuri q\u00eb duhen shp\u00ebrfaqur dhe sh\u00ebrbyer.<\/p>\n<p>Universiteti i Gjirokastr\u00ebs \u00ebsht\u00eb nderuar me emrin e Eqrem \u00c7abejt. Nuk di t\u00eb them se sa universiteti e nderon emrin e shkenc\u00ebtarit t\u00eb madh, por Gjirokastra \u2014 dhe kur them Gjirokastra kam parasysh jo vet\u00ebm drejtuesit e bashkis\u00eb apo deputet\u00ebt e zon\u00ebs, por edhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e z\u00ebrit qytetar \u2014 \u00ebsht\u00eb n\u00eb borxh me Eqrem \u00c7abejn.<\/p>\n<p>Edhe pse ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga mendjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha shqiptare, v\u00ebmendja, kujtesa dhe nderimi p\u00ebr t\u00eb n\u00eb qytetin e tij nuk kan\u00eb nj\u00eb adres\u00eb, nuk kan\u00eb nj\u00eb shenj\u00eb. Sht\u00ebpia q\u00eb duhej t\u00eb ishte muze \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnuar. Dhe si ajo jan\u00eb l\u00ebn\u00eb jasht\u00eb v\u00ebmendjes dhe p\u00ebrkujdesjes edhe sht\u00ebpia e \u00c7er\u00e7iz Topullit, edhe sht\u00ebpia e Musine Kokalarit.<\/p>\n<p>N\u00eb Rr\u00ebshenin e Mirdit\u00ebs ku Musineja vuajti internimin e pasburgut, nj\u00eb nga rrug\u00ebt kryesore t\u00eb qytetit mban si nderim emrin e shkrimtares nga Gjirokastra. Po, po, t\u00eb shkrimtares nga Gjirokastra.<\/p>\n<p>Sepse emri i saj, m\u00eb par\u00eb se t\u00eb b\u00ebhej i njohur prej vuajtjeve dhe persekutimit n\u00eb regjimin komunist, t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen me librat q\u00eb botoi n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1940.<\/p>\n<p>Sikur asgj\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb mos kishte shkruar, por vet\u00ebm \u201cSi\u00e7 m\u00eb thot\u00eb n\u00ebnua plak\u00eb\u201d (lib\u00ebr me tregime, q\u00eb n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb d\u00ebshmi unike dhe monumentale p\u00ebr t\u00eb folmen e Gjirokastr\u00ebs, botuar m\u00eb 1941), do t\u00eb mjaftonte q\u00eb nj\u00eb monument i saj t\u00eb nderonte dhe zbukuronte qytetin.<\/p>\n<p>ATY KU GJIROKASTRA E GUR\u00cbVE SHND\u00cbRROHET N\u00cb GJIROKASTR\u00cbN E NGJYRAVE<\/p>\n<p>Stefan Arseni na pret n\u00eb nj\u00eb prej kryq\u00ebzimeve atje posht\u00eb. Dori e ka l\u00ebn\u00eb me t\u00eb q\u00eb t\u00eb shkojm\u00eb bashk\u00eb dhe t\u2019i b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb vizit\u00eb n\u00eb studion e tij t\u00eb pun\u00ebs, piktorit Stavri \u00c7ati.<\/p>\n<p>\u2014 Po ta quash plak, t\u00eb zem\u00ebrohet, \u2014 m\u00eb thot\u00eb Dori. \u2014 Dhe mos e pyet p\u00ebr mosh\u00ebn, se nuk ta tregon.<\/p>\n<p>Po \u00e7\u2019lidhje ka mosha me Stefan Arsenin? Vitet p\u00ebr t\u00eb jan\u00eb vet\u00ebm numra n\u00eb kalendar. Mosha e tij \u00ebsht\u00eb ajo e hapave, e ecjes, e ritmit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb mbushur plot. Ai rend sa nga nj\u00ebra an\u00eb n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb qytetit, gjithmon\u00eb i pranish\u00ebm dhe i v\u00ebmendsh\u00ebm kur \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr veprimtari q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me artin, kultur\u00ebn, tradit\u00ebn, historin\u00eb dhe trash\u00ebgimin\u00eb.<\/p>\n<p>Elegant dhe me trupin drejt, Stefani ec\u00ebn i pari dhe, edhe pse \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb n\u00ebnt\u00ebdhjetat, ngjitet shkall\u00ebve t\u00eb pallatit n\u00eb katin e pest\u00eb ku ka studion piktori. \u00cbsht\u00eb p\u00ebr t\u2019u patur zili.<\/p>\n<p>Stavri \u00c7aton e gjejm\u00eb mbi telajo, mes boj\u00ebrash, me penelin n\u00eb dor\u00eb. Pas port\u00ebs q\u00eb na hapet p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb studion e tij, mbetur prej koh\u00ebs kur shteti nd\u00ebrtonte studio p\u00ebr piktor\u00ebt dhe skulptor\u00ebt, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb hyjm\u00eb n\u00eb Gjirokastr\u00ebn tjet\u00ebr: n\u00eb Gjirokastr\u00ebn e ngjyrave.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb fati t\u00eb lind\u00ebsh piktor dhe t\u00eb jetosh n\u00eb Gjirokast\u00ebr! Magjia e shpirtit t\u00eb qytetit ndez, ushqen dhe ndih muz\u00ebn e artistit.<\/p>\n<p>N\u00eb tablot\u00eb e shumta gjejm\u00eb jet\u00ebn e qytetit, rrug\u00ebtimin e vet\u00eb piktorit n\u00eb mbi gjasht\u00ebdhjet\u00eb vjet krijimtari. Gjejm\u00eb Gjirokastr\u00ebn q\u00eb ishte dhe q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Stavri nis e m\u00eb m\u00eb flet p\u00ebr jet\u00ebn e vet krijuese n\u00ebp\u00ebr gjith\u00eb k\u00ebto vite, duart krejt pavet\u00ebdijsh\u00ebm ledhatojn\u00eb pun\u00ebt e v\u00ebna stiv\u00eb, nj\u00ebsoj si\u00e7 prindi ledhaton kok\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebs.<\/p>\n<p>\u2014 N\u00eb k\u00ebto piktura \u00ebsht\u00eb e gjith\u00eb jeta ime, \u2014 thot\u00eb ai me emocion.<\/p>\n<p>M\u00eb t\u00ebrheq v\u00ebmendjen nj\u00eb kompozim n\u00eb vaj, me sht\u00ebpit\u00eb e Gjirokastr\u00ebs si nj\u00eb mozaik me fytyra njer\u00ebzish q\u00eb ngjajn\u00eb si nj\u00eb grup polifonik.<\/p>\n<p>\u2014 \u00cbsht\u00eb Gjirokastra q\u00eb vajton. Vajton ikjen, braktisjen, \u2014 thot\u00eb me d\u00ebshp\u00ebrim artisti. \u2014 Jan\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e mbetura bosh q\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se nga koha, rr\u00ebnohen nga dhembja, nga mungesa, nga boshi.<\/p>\n<p>\u2014 Stavri \u00c7ati \u00ebsht\u00eb njeri i rrall\u00eb, \u2014 m\u00eb thot\u00eb p\u00ebr t\u00eb shkrimtari Ko\u00e7o Kosta. \u2014 Artist n\u00eb shpirt, por edhe qytetar me shum\u00eb dinjitet. \u00cbsht\u00eb njeri fisnik q\u00eb t\u00eb imponon respekt.<\/p>\n<p>Ko\u00e7o Kosta nuk \u00ebsht\u00eb kaq i lir\u00eb n\u00eb l\u00ebvdata e vler\u00ebsime p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt. Jeta e ka v\u00ebn\u00eb shpesh n\u00eb sprov\u00eb dhe, n\u00eb jo pak raste, i ka dh\u00ebn\u00eb t\u00eb drejt\u00eb. Por kur flet p\u00ebr Stavrin, nuk heziton t\u00eb shpreh\u00eb gjith\u00eb emocion, respektin dhe nderimin e tij.<\/p>\n<p>\u2014 Eja n\u00eb sht\u00ebpi, do t\u00eb t\u00eb tregoj nj\u00eb pun\u00eb shum\u00eb t\u00eb bukur t\u00eb Stavrit, \u2014 m\u00eb thot\u00eb Ko\u00e7oja. \u2014 Do t\u00eb t\u00eb le ta fotografosh; \u00ebsht\u00eb e vitit 1983.<\/p>\n<p>Shkoj me k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe, mes shum\u00eb pikturave e relikteve, akuareli i Stavrit, i titulluar \u201cMurgana\u201d, \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb krye t\u00eb vendit dhe \u00ebsht\u00eb nga pun\u00ebt m\u00eb t\u00eb dashura p\u00ebr shkrimtarin dhe bashk\u00ebshorten e tij.<\/p>\n<p>\u2014 \u00cbsht\u00eb nj\u00eb peizazh nga Sotira e tij, \u2014 thot\u00eb Ko\u00e7oja.<\/p>\n<p>Dhe me gjas\u00eb, ai liriz\u00ebm i beft\u00eb e aq poetik q\u00eb dominon pun\u00ebt e Stavri \u00c7atit e ka burimin n\u00eb Sotir\u00ebn e bukur.<\/p>\n<p>\u2014 Kam patur nj\u00eb mik t\u00eb mir\u00eb nga Sotira, \u2014 i them jo pa krenari.<\/p>\n<p>Ai gjith\u00eb sy e vesh\u00eb pret se p\u00ebr k\u00eb e kam fjal\u00ebn.<\/p>\n<p>\u2014 Profesor Theodhori Bejin, \u2014 vijoj un\u00eb.<\/p>\n<p>\u2014 Eh, \u00e7\u2019burr\u00eb q\u00eb qe! \u2014 vijon Stavri, dhe t\u00eb dy nisim e sjellim n\u00eb bised\u00eb mbresa p\u00ebr njeriun e mir\u00eb q\u00eb rron n\u00eb kujtimet e atyre q\u00eb e pat\u00ebn njohur e q\u00eb punuan me t\u00eb.<\/p>\n<p>Kalaja, sht\u00ebpit\u00eb e gurta, sokak\u00ebt dhe rrugicat me kalldr\u00ebm t\u00eb qytetit nuk ia kan\u00eb zbehur lirizmin Stavri \u00c7atit. Por, mendoj se edhe pasioni dhe p\u00ebrkushtimi p\u00ebr kostumografin\u00eb ia kan\u00eb latuar m\u00eb shum\u00eb, ia kan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb elegant.<\/p>\n<p>\u2014 Kostumet popullore jan\u00eb nj\u00eb pasuri e pa\u00e7muar e Gjirokastr\u00ebs, q\u00eb mbartin dhe trash\u00ebgojn\u00eb vlera t\u00eb rralla, por q\u00eb po shkat\u00ebrrohen, \u2014 thot\u00eb me trishtim mjeshtri, i cili \u00ebsht\u00eb marr\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebn me kostumet e pasura e t\u00eb larmishme t\u00eb Gjirokastr\u00ebs dhe zonave p\u00ebrreth: Dropullit, Lunxheris\u00eb, Zagoris\u00eb, Pogonit, Kurveleshit t\u00eb Posht\u00ebm, Lab\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>\u2014 \u00c7far\u00eb ekspozohet dhe shitet sot, shumica nuk jan\u00eb kostume popullore. Jan\u00eb sajesa pa asnj\u00eb vler\u00eb dhe, \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb m\u00eb e keqja, k\u00ebto lloj kostumesh gjenden edhe n\u00ebp\u00ebr muzet\u00eb tona, \u2014 n\u00ebnvizon me shqet\u00ebsim Stavri \u00c7ati, duke shpjeguar se kostumet popullore, q\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb tilla dhe t\u00eb ken\u00eb vler\u00eb, duhet t\u2019u n\u00ebnshtrohen disa rregullave strikte: duke nisur nga etimologjia e tyre, motivet, m\u00ebnyra e qepjes, koha dhe vendi i prodhimit, materiali i p\u00ebrdorur e k\u00ebshtu me radh\u00eb.<\/p>\n<p>Stavri \u00c7ati; artisti, piktori, etnografi, kostumografi, studiuesi e mbi t\u00eb gjitha, qytetari i mir\u00eb dhe patriot, \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri prej atyre q\u00eb me artin e vet i ka dh\u00ebn\u00eb Gjirokastr\u00ebs nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb \u00e7muar t\u00eb bukuris\u00eb s\u00eb padukshme t\u00eb saj.<\/p>\n<p>\u2014 \u00cbSHT\u00cb MINIER\u00cb E ART\u00cb GJIROKASTRA\u2026<\/p>\n<p>Ja, k\u00ebshtu m\u00eb tha Ko\u00e7o Kosta kur i thash\u00eb se po shkruaj nj\u00eb reportazh p\u00ebr \u201can\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb Gjirokastr\u00ebs\u201d. Dhe ka t\u00eb drejt\u00eb.<\/p>\n<p>Sepse Gjirokastra nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm ajo q\u00eb vizitohet, ajo q\u00eb duket nga larg dhe nga af\u00ebr. Gjirokastra \u00ebsht\u00eb edhe ajo q\u00eb p\u00ebrjetohet.<\/p>\n<p>Gjirokastra nuk i ka dh\u00ebn\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb vet\u00ebm Ismail Kadaren\u00eb. I ka dh\u00ebn\u00eb edhe shkrimtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Drit\u00ebroi yn\u00eb ka qen\u00eb nx\u00ebn\u00ebs n\u00eb gjimnazin e Gjirokastr\u00ebs. Aty nisi ai t\u00eb ndjej\u00eb Drit\u00ebron\u00eb q\u00eb do t\u00eb vinte.<\/p>\n<p>Nga Gjirokastra \u00ebsht\u00eb edhe Mumtaz Dhrami. Em\u00ebr shum\u00eb i madh. Prej vepr\u00ebs dhe kontributit si qytetar, si artist, si intelektual. Nj\u00ebri nga skulptor\u00ebt tan\u00eb m\u00eb t\u00eb shquar.<\/p>\n<p>Viti 2026 \u00ebsht\u00eb viti i n\u00ebnt\u00ebdhjet\u00ebvjetorit t\u00eb lindjes s\u00eb skulptorit.<\/p>\n<p>Sa nder do t\u2019i b\u00ebnte vetes bashkia e Gjirokastr\u00ebs po ta shpallte vitin 2026 \u201cVitin e Mumtaz Dhramit\u201d e, me k\u00ebt\u00eb rast, t\u2019i rikthente qytetit nj\u00eb p\u00ebrmas\u00eb t\u00eb munguar: galerin\u00eb e arteve.<\/p>\n<p>Le ta marr\u00eb kryetari i bashkis\u00eb s\u00eb Gjirokastr\u00ebs Mumtaz Dhramin dhe ta ul\u00eb n\u00eb krye t\u00eb vendit si\u00e7 e meriton, se k\u00ebshtu nderon Gjirokastr\u00ebn. Le ta marr\u00eb edhe Ksenofon Dilon, \u201cdjaloshin\u201d 93-vje\u00e7ar, se edhe ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr artist i madh q\u00eb Gjirokastra i dha Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Imagjinoni p\u00ebr nj\u00eb moment gjith\u00eb koh\u00ebn e mbetur t\u00eb vitit t\u00eb mbushur me veprimtari arti e kulture, me ekspozita dhe konferenca, me Mumtaz Dhramin dhe Ksenofon Dilon n\u00eb krye e dhjet\u00ebra e dhjet\u00ebra artist\u00eb, piktor\u00eb e skulptor\u00eb, shkrimtar\u00eb e muzikant\u00eb, etnograf\u00eb e kritik\u00eb nga Gjirokastra, Shqip\u00ebria mbar\u00eb, por edhe nga Kosova e viset e tjera shqiptare, nga bota arb\u00ebreshe e gjithkund tjet\u00ebr ku jetojn\u00eb shqiptar\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb mbledhur n\u00eb Gjirokast\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb kuptuar se \u00e7far\u00eb dimensioni e vlere do t\u2019i jepnin qytetit e jet\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb bashkia e Gjirokastr\u00ebs do t\u2019i shp\u00ebtonte nderin vetes. \u00cbsht\u00eb ende n\u00eb koh\u00eb. Le t\u2019ia nis\u00eb pun\u00ebs duke nxjerr\u00eb nga burgu e harresa pasurin\u00eb e madhe t\u00eb veprave t\u00eb artit q\u00eb i ka l\u00ebn\u00eb kthinave t\u00eb kalas\u00eb. T\u00eb programoj\u00eb dhe t\u00eb organizoj\u00eb ekspozita, takime e festivale me skulptor\u00eb dhe me piktor\u00eb shqiptar\u00eb e t\u00eb huaj, me t\u00eb famsh\u00ebm, t\u00eb afirmuar e t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>Le t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb drejtuesit e bashkis\u00eb nga ajo q\u00eb b\u00ebn prej koh\u00ebsh botuesi i njohur dhe miku i piktor\u00ebve e skulptor\u00ebve, Fatmir To\u00e7i. Kush nuk do t\u00eb donte t\u00eb vinte n\u00eb Gjirokast\u00ebr!\u2026<\/p>\n<p>N\u00eb Palorton\u00eb, atje ku Sokaku i t\u00eb Marr\u00ebve lidh sht\u00ebpin\u00eb ku u lind Enver Hoxha me sht\u00ebpin\u00eb ku u lind Kadareja, vet\u00ebm pak m\u00eb posht\u00eb ka banuar edhe nj\u00eb tjet\u00ebr gjirokastrit: Vangjel Ko\u00e7a.<\/p>\n<p>Ai qe gazetar, p\u00ebrkthyes, publicist dhe kritik e mendimtar n\u00eb periudh\u00ebn mes dy luftrave bot\u00ebrore, i njohur me emrin e pen\u00ebs Vangjo Nirvana. Nj\u00eb nga mendjet m\u00eb t\u00eb ndritura t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb vet bashk\u00eb me gjirokastritin tjet\u00ebr Branko Merxhani.<\/p>\n<p>Themeluesi i neoshqiptarizm\u00ebs, Merxhani \u00ebsht\u00eb po aq edhe themeluesi i sociologjis\u00eb shqiptare. Vizionar e me kurajon e njeriut t\u00eb angazhuar, bashk\u00eb me Vangjel Ko\u00e7\u00ebn, u p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb krijonin nj\u00eb sistem t\u00eb mendimit modern shqiptar.<\/p>\n<p>Emrat e tyre dhe, edhe emra t\u00eb tjer\u00eb prej t\u00eb m\u00ebdhenjve q\u00eb Gjirokastra i dha Shqip\u00ebris\u00eb, historis\u00eb e identitetit t\u00eb saj mungojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb monument apo basorelief q\u00eb gjendet n\u00eb nj\u00eb an\u00eb a kthin\u00eb t\u00eb Sheshit t\u00eb \u00c7er\u00e7izit. N\u00eb fakt fjala m\u00eb korrekte n\u00eb kuptimin profesional p\u00ebr t\u00eb \u00ebsht\u00eb altorelif, q\u00eb n\u00eb shqip do t\u00eb thot\u00eb reliev i lart\u00eb, prej se figurat dalin m\u00eb shum\u00eb se gjysm\u00ebn e volumit t\u00eb tyre jashte sfondit. N\u00ebn titullin \u201cNDERI I QYTETIT\u201d aty jan\u00eb vendosur portretet e Eqren \u00c7abejt, Vasil Labovitit (mjek i shquar), Musine Kokalarit, Reuf Ficos (diplomat) dhe Ismail Kadares\u00eb.<\/p>\n<p>Po p\u00ebrse vet\u00ebm k\u00ebta e jo t\u00eb tjer\u00eb po aq t\u00eb famsh\u00ebm?<\/p>\n<p>P\u00ebrse nuk \u00ebsht\u00eb aty edhe Koto Hoxhi, patrioti i madh i arsimit e dijes q\u00eb shkonte sht\u00ebpi m\u00eb sht\u00ebpi n\u00eb Gjirokast\u00ebr e jepte m\u00ebsim falas p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt?<\/p>\n<p>Po Pandeli Sotiri? Po Mu\u00e7o Qulli? Po Hamit Kokalari? Po Thoma Papapano?Po Hysen Hoxha? Po Zihni Sako? Po Xhanfize Keko, Xhani e dashur e filmave aq t\u00eb bukur? Po Feim Ibrahimi? Po Jorgo Bulo? Po Lefter Dilo? Po Farudin Hoxha, akademiku dhe inxhinieri i talentuar i digave t\u00eb hidrocentraleve q\u00eb mbajn\u00eb me drit\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb?<\/p>\n<p>Po shkenc\u00ebtarja e par\u00eb shqiptare Sabiha Kasimati, pse nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb \u201cNderin e Qytetit\u201d?!<\/p>\n<p>Zonjat Kasimati e Kokalari, m\u00eb par\u00eb se viktima t\u00eb rregjimit komunist, qen\u00eb intelektuale, shkenc\u00ebtare nj\u00ebra e shkrimtare tjetra, por q\u00eb p\u00ebr k\u00ebto merita nuk p\u00ebrmenden e as njihen sa duhen, sepse politik\u00ebs i ka vlejtur q\u00eb t\u00eb flas\u00eb per to vet\u00ebm si t\u00eb persekutuara nga rregjimi i koh\u00ebs s\u00eb komunizmit.<\/p>\n<p>Po kush m\u00eb mir\u00eb se sa vet\u00eb bashkia dhe Gjirokstra mund t\u00eb flas\u00eb e t\u00eb krenohet me to?<\/p>\n<p>Un\u00eb p\u00ebrmenda vet\u00ebm disa emra, pa dashur aspak dhe pa pretenduar t\u00eb shkruaj historin\u00eb e Gjirokastr\u00ebs. Se mbi t\u00eb gjitha, nuk m\u00eb takon e as mundem ta b\u00ebj. Por, nj\u00eb mendim mund ta them. Gjirokastra ka edhe shum\u00eb e shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb dhe q\u00eb meritojn\u00eb nderim. Duke i nderuar ata, kuptojm\u00eb dhe njohim edhe m\u00eb mir\u00eb vet\u00eb Gjirokastr\u00ebn.<\/p>\n<p>Sepse e till\u00eb \u00ebsht\u00eb Gjirokastra. Nj\u00ebsoj si me sht\u00ebpit\u00eb ku, n\u00eb nivelin e \u00e7atis\u00eb s\u00eb nj\u00ebr\u00ebs, gjenden themelet e tjetr\u00ebs, ndodh edhe me emrat e saj t\u00eb m\u00ebdhej. N\u00eb lart\u00ebsin\u00eb e emrit t\u00eb nj\u00ebrit, gjenden \u201cthemelet\u201d e lart\u00ebsis\u00eb s\u00eb tjetrit. E t\u00eb gjith\u00eb bashk\u00eb krijojn\u00eb mozaikun q\u00eb gjendet n\u00eb \u201cminier\u00ebn e art\u00eb\u201d, n\u00eb at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb ana tjet\u00ebr e Gjirokastr\u00ebs \u2014 bukuria e padukshme, t\u00eb cil\u00ebn ciceron\u00ebt nuk ta thon\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Luan Rama Pas kalas\u00eb, n\u00ebn hijen e s\u00eb cil\u00ebs lindi dhe u rrit vet\u00eb qyteti, Qafa e Pazarit \u00ebsht\u00eb mbase adresa m\u00eb e vjet\u00ebr dhe m\u00eb e njohur e Gjirokastr\u00ebs. Ajo \u00ebsht\u00eb edhe adresa m\u00eb e k\u00ebrkuar. Ndoshta sepse prej Qaf\u00ebs s\u00eb Pazarit mund t\u00eb zgjedh\u00ebsh t\u00eb shkosh mandej gjithkund tjet\u00ebr n\u00ebp\u00ebr qytetin e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-80143","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=80143"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80143\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=80143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=80143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}