{"id":79493,"date":"2026-04-01T20:14:41","date_gmt":"2026-04-01T20:14:41","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/01\/shpjegimi-a-mundet-trump-te-terheqe-shba-nga-nato-dhe-a-e-urren-ai-aleancen\/"},"modified":"2026-04-01T20:14:41","modified_gmt":"2026-04-01T20:14:41","slug":"shpjegimi-a-mundet-trump-te-terheqe-shba-nga-nato-dhe-a-e-urren-ai-aleancen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/04\/01\/shpjegimi-a-mundet-trump-te-terheqe-shba-nga-nato-dhe-a-e-urren-ai-aleancen\/","title":{"rendered":"Shpjegimi\/ A mundet Trump t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb SHBA nga NATO dhe a \u201ce urren\u201d ai Aleanc\u00ebn?"},"content":{"rendered":"<p><span>Pas vitesh sulmesh p\u00ebr efikasitetin e saj dhe sulmesh ndaj an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb saj si shp\u00ebrdorues t\u00eb paligjsh\u00ebm, Donald Trump tani duket n\u00eb prag t\u00eb b\u00ebrjes s\u00eb asaj q\u00eb dikur ishte e paimagjinueshme: t\u00ebrheqjes s\u00eb SHBA-s\u00eb nga NATO.<\/span><\/p>\n<p><span>Nj\u00eb veprim i till\u00eb do t\u00eb sinjalizonte nj\u00eb t\u00ebrmet politik p\u00ebr arkitektur\u00ebn per\u00ebndimore t\u00eb siguris\u00eb t\u00eb krijuar pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore dhe q\u00eb i rezistoi konfrontimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb me Bashkimin Sovjetik p\u00ebrpara se t\u00eb zgjerohej pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore n\u00eb vitin 1989.<\/span><\/p>\n<p><span>Organizata e Traktatit t\u00eb Atlantikut t\u00eb Veriut, emri zyrtar i aleanc\u00ebs, u krijua n\u00eb vitin 1949 me nj\u00eb b\u00ebrtham\u00eb fillestare prej 12 an\u00ebtar\u00ebsh, duke p\u00ebrfshir\u00eb SHBA-n\u00eb, Britanin\u00eb, Franc\u00ebn, Kanadan\u00eb dhe Danimark\u00ebn dhe q\u00eb at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb zgjeruar duke p\u00ebrfshir\u00eb 32 vende.<\/span><\/p>\n<p><span>Q\u00ebllimi i saj fillestar ishte t\u00eb siguronte nj\u00eb mburoj\u00eb kund\u00ebr komunizmit sovjetik, i cili at\u00ebher\u00eb konsiderohej si ekspansionist agresiv.<\/span><\/p>\n<p><span>Por kjo u mb\u00ebshtet gjithashtu nga nj\u00eb mendim se mungesa e siguris\u00eb kolektive kishte qen\u00eb \u00e7el\u00ebsi i d\u00ebshtimit p\u00ebr t\u00eb penguar Hitlerin n\u00eb vitet 1930, teksa Gjermania naziste aneksonte vazhdimisht territore para Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Cili \u00ebsht\u00eb parimi qendror i NATO-s?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Siguria kolektive, e sanksionuar n\u00eb nenin 5 t\u00eb aleanc\u00ebs, i cili p\u00ebrcakton nj\u00eb sulm ushtarak ndaj nj\u00eb an\u00ebtari si nj\u00eb sulm ndaj t\u00eb gjith\u00ebve. Nj\u00eb skenar i till\u00eb nuk u shfaq kurr\u00eb n\u00eb Luft\u00ebn e Ftoht\u00eb. E vetmja her\u00eb q\u00eb premisa kolektive u p\u00ebrmend ndonj\u00ebher\u00eb ishte pas sulmeve terroriste t\u00eb al-Kaid\u00ebs n\u00eb Nju Jork dhe Uashington m\u00eb 11 shtator 2001, kur an\u00ebtar\u00ebt e aleanc\u00ebs d\u00ebrguan trupa n\u00eb Afganistan n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb p\u00ebrpjekjeve ushtarake t\u00eb udh\u00ebhequra nga SHBA-t\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Pse Trump po shqyrton t\u00ebrheqjen nga aleanca?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Zem\u00ebrimi i menj\u00ebhersh\u00ebm i Trump \u00ebsht\u00eb nxitur nga refuzimi i NATO-s p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur ose p\u00ebr t\u2019i ardhur n\u00eb ndihm\u00eb SHBA-s\u00eb n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr Iranit. Por asgj\u00eb n\u00eb kart\u00ebn e NATO-s nuk i detyron an\u00ebtar\u00ebt e saj ta b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb. SHBA-t\u00eb nuk u sulmuan dhe nuk u konsultuan paraprakisht me shtetet e tjera t\u00eb NATO-s.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u00c7far\u00eb ka th\u00ebn\u00eb Trump s\u00eb fundmi p\u00ebr NATO-n?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Ai e quajti NATO-n \u201cnj\u00eb tig\u00ebr letre\u201d dhe tha se t\u00ebrheqja e SHBA-s\u00eb nga an\u00ebtar\u00ebsimi ishte \u201cp\u00ebrtej \u00e7do rishqyrtimi\u201d \u2013 fjal\u00eb q\u00eb n\u00ebnkuptonin se ai kishte vendosur.<\/span><\/p>\n<p><span>Ai gjithashtu ka th\u00ebn\u00eb vazhdimisht \u2013 duke p\u00ebrmendur munges\u00ebn e mb\u00ebshtetjes p\u00ebr luft\u00ebn e Iranit dhe mosveprimin evropian p\u00ebr t\u00eb rihapur ngushtic\u00ebn e Hormuzit \u2013 se NATO nuk e mbronte SHBA-n\u00eb, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb SHBA-t\u00eb mbrojn\u00eb Evrop\u00ebn. Kjo p\u00ebrg\u00ebnjeshtrohet nga mb\u00ebshtetja e NATO-s p\u00ebr luft\u00ebn e gjat\u00eb n\u00eb Afganistan.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>A ushqen presidenti amerikan nj\u00eb armiq\u00ebsi m\u00eb t\u00eb thell\u00eb ndaj NATO-s?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Me sa duket. N\u00eb vitin 2017, ai e quajti \u201ct\u00eb vjet\u00ebruar\u201d dhe akuzoi an\u00ebtar\u00ebt e tij, ve\u00e7an\u00ebrisht vendet evropiane, se \u201ci kan\u00eb vjedhur\u201d SHBA-t\u00eb duke mos shpenzuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr buxhetet e tyre t\u00eb mbrojtjes. S\u00eb fundmi, n\u00eb vitin 2024, ai k\u00ebrc\u00ebnoi se do t\u2019i thoshte Rusis\u00eb t\u00eb b\u00ebnte \u201c\u00e7far\u00ebdo q\u00eb t\u00eb doj\u00eb\u201d me \u00e7do vend evropian q\u00eb nuk plot\u00ebsonte k\u00ebrkesat e tij p\u00ebr shpenzime mbrojt\u00ebse.<\/span><\/p>\n<p><span>Trump u shfaq n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrplasje me aleanc\u00ebn edhe n\u00eb janar, kur an\u00ebtar\u00ebt e NATO-s u vun\u00eb n\u00eb gatishm\u00ebri p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimit t\u00eb tij p\u00ebr t\u00eb aneksuar Groenland\u00ebn. Ai u t\u00ebrhoq, por pak veta besonin se fiksimi i tij me Groenland\u00ebn ishte l\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjithmon\u00eb n\u00eb sirtar.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>A kan\u00eb pasur efekt fjal\u00ebt e Trump?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Po. Pas k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura, udh\u00ebheq\u00ebsit evropian\u00eb u p\u00ebrpoq\u00ebn ta mbanin Trumpin n\u00eb an\u00ebn e tyre. Qershorin e kaluar, an\u00ebtar\u00ebt e NATO-s ran\u00eb dakord t\u00eb rrisnin objektivin e tyre t\u00eb shpenzimeve t\u00eb mbrojtjes n\u00eb 5% t\u00eb PBB-s\u00eb deri n\u00eb vitin 2025. Nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb par\u00eb, disa vende nuk arrinin t\u00eb p\u00ebrmbushnin nj\u00eb shif\u00ebr m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt, objektivin prej 2% t\u00eb PBB-s\u00eb. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, Mark Rutte, sekretari i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i NATO-s dhe ish-kryeminist\u00ebr holandez, ka b\u00ebr\u00eb \u00e7mos p\u00ebr ta lajkatuar Trumpin \u2013 duke iu referuar atij si \u201cbabai\u201d i aleanc\u00ebs dhe duke fituar nj\u00eb reputacion si nj\u00eb \u201cp\u00ebshp\u00ebrit\u00ebs i Trumpit\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Rutte madje ka shprehur mb\u00ebshtetje p\u00ebr luft\u00ebn e Iranit, n\u00eb kontrast me kund\u00ebrshtimin e an\u00ebtar\u00ebve jo-amerikan\u00eb t\u00eb NATO-s.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>A ka t\u00eb drejt\u00eb Trump? A \u00ebsht\u00eb NATO nj\u00eb \u201ctig\u00ebr letre\u201d?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Mb\u00ebshtetja e NATO-s p\u00ebr Ukrain\u00ebn \u2013 n\u00eb form\u00ebn e ndihm\u00ebs ushtarake nga SHBA-ja dhe aleat\u00ebt evropian\u00eb \u2013 ka luajtur nj\u00eb rol jet\u00ebsor n\u00eb pengimin e pushtimit t\u00eb vendit nga Rusia, tani n\u00eb vitin e tij t\u00eb pest\u00eb. Duke vepruar k\u00ebshtu, kjo e pengon Rusin\u00eb t\u00eb sulmoj\u00eb an\u00ebtar\u00ebt aktual\u00eb t\u00eb NATO-s (Ukraina nuk \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e aleanc\u00ebs) si\u00e7 jan\u00eb Polonia ose republikat baltike t\u00eb Lituanis\u00eb, Letonis\u00eb dhe Estonis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Vladimir Putin, presidenti i Rusis\u00eb, nuk e ka mbajtur sekret d\u00ebshir\u00ebn e tij p\u00ebr ta shp\u00ebrb\u00ebr\u00eb NATO-n ose p\u00ebr ta shk\u00ebputur at\u00eb nga SHBA-ja \u2013 nj\u00eb rezultat q\u00eb mund t\u2019i l\u00ebr\u00eb fqinj\u00ebt e Rusis\u00eb n\u00eb Evrop\u00ebn Lindore t\u00eb hapur ndaj agresionit t\u00eb ardhsh\u00ebm t\u00eb Kremlinit.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn m\u00eb t\u00eb larg\u00ebt, NATO nd\u00ebrmori veprime ushtarake n\u00eb vitin 1999 p\u00ebr ta penguar udh\u00ebheq\u00ebsin e fort\u00eb serb Slobodan Millosheviqin t\u00eb nd\u00ebrmerrte spastrimin etnik t\u00eb mysliman\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb, nj\u00eb fushat\u00eb q\u00eb Moska e konsideroi si nj\u00eb fyerje dhe nj\u00eb nd\u00ebrhyrje n\u00eb sfer\u00ebn e saj tradicionale t\u00eb ndikimit.<\/span><\/p>\n<p><span>Shkurt, NATO \u2013 si\u00e7 \u00ebsht\u00eb \u2013 nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u201ctig\u00ebr letre\u201d. Por duket dometh\u00ebn\u00ebse q\u00eb Trump e p\u00ebrmend Putinin duke e p\u00ebrshkruar at\u00eb si t\u00eb till\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u00c7far\u00eb u ofron SHBA-ja aleat\u00ebve t\u00eb saj t\u00eb NATO-s?<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Para s\u00eb gjithash, nj\u00eb ombrell\u00eb b\u00ebrthamore. Arsenali b\u00ebrthamor i SHBA-s\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i madh se ai i Britanis\u00eb dhe Franc\u00ebs. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, ka baza dhe instalime t\u00eb shumta ushtarake amerikane n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn, shum\u00eb prej t\u00eb cilave t\u00eb p\u00ebrqendruara n\u00eb Gjermani. Nj\u00eb tjet\u00ebr vend ky\u00e7 \u00ebsht\u00eb baza ajrore Incerlik n\u00eb Turqi. T\u00eb gjitha k\u00ebto baza shihen si nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb frenim kund\u00ebr sulmeve ushtarake nga armiqt\u00eb e per\u00ebndimit.<\/span><\/p>\n<p><span>A mund thjesht t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb Trump nj\u00eb gam\u00eb kaq t\u00eb gjer\u00eb mb\u00ebshtetjesh t\u00eb armatosura?<\/span><br \/>\n<span>Duket e komplikuar. Legjislacioni i miratuar n\u00eb vitin 2024 parandalon q\u00eb nj\u00eb president amerikan t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb SHBA-n\u00eb nga NATO pa nj\u00eb shumic\u00eb prej dy t\u00eb tretash n\u00eb Senat ose nj\u00eb akt t\u00eb Kongresit. Por Trump \u00ebsht\u00eb treguar i gatsh\u00ebm t\u00eb shp\u00ebrfill\u00eb legjislacionin ekzistues p\u00ebr t\u00eb anashkaluar Kongresin \u2013 p\u00ebr shembull, duke sulmuar Iranin pa k\u00ebrkuar miratimin e Kongresit, si\u00e7 thot\u00eb Akti i Pushteteve t\u00eb Luft\u00ebs i vitit 1973.<\/span><\/p>\n<p><span>Dhe ka veprime armiq\u00ebsore q\u00eb Trump mund t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb p\u00ebrve\u00e7 t\u00ebrheqjes s\u00eb plot\u00eb. Ivo Daalder, ambasadori i administrat\u00ebs Obama n\u00eb NATO, ka sugjeruar nj\u00eb skenar n\u00eb t\u00eb cilin Trump mund t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb t\u00eb gjitha trupat amerikane dhe t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb oficer\u00ebt amerikan\u00eb nga struktura e komand\u00ebs \u2013 t\u00eb gjitha duke th\u00ebn\u00eb se \u00ebsht\u00eb brenda kushteve t\u00eb nenit, por pa ofruar asnj\u00eb mb\u00ebshtetje ushtarake. <strong>\u00a9LAPSI.al<\/strong><\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2026\/04\/01\/shpjegimi-a-mundet-trump-te-terheqe-shba-nga-nato-dhe-a-e-urren-ai-aleancen\/\">Shpjegimi\/ A mundet Trump t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb SHBA nga NATO dhe a \u201ce urren\u201d ai Aleanc\u00ebn?<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pas vitesh sulmesh p\u00ebr efikasitetin e saj dhe sulmesh ndaj an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb saj si shp\u00ebrdorues t\u00eb paligjsh\u00ebm, Donald Trump tani duket n\u00eb prag t\u00eb b\u00ebrjes s\u00eb asaj q\u00eb dikur ishte e paimagjinueshme: t\u00ebrheqjes s\u00eb SHBA-s\u00eb nga NATO. Nj\u00eb veprim i till\u00eb do t\u00eb sinjalizonte nj\u00eb t\u00ebrmet politik p\u00ebr arkitektur\u00ebn per\u00ebndimore t\u00eb siguris\u00eb t\u00eb krijuar pas [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-79493","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79493"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79493\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=79493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=79493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}