{"id":78575,"date":"2026-03-28T12:48:33","date_gmt":"2026-03-28T12:48:33","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/03\/28\/pionieri-i-ia-se-yann-lecun-nje-mace-eshte-me-inteligjente-se-robotet-shtepiake\/"},"modified":"2026-03-28T12:48:33","modified_gmt":"2026-03-28T12:48:33","slug":"pionieri-i-ia-se-yann-lecun-nje-mace-eshte-me-inteligjente-se-robotet-shtepiake","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/03\/28\/pionieri-i-ia-se-yann-lecun-nje-mace-eshte-me-inteligjente-se-robotet-shtepiake\/","title":{"rendered":"Pionieri i IA-s\u00eb Yann LeCun: Nj\u00eb mace \u00ebsht\u00eb m\u00eb inteligjente se robot\u00ebt sht\u00ebpiak\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Paris, 1970. \u00cbsht\u00eb viti i Apollo 13, p\u00ebrpjekja e d\u00ebshtuar p\u00ebr t\u00eb arritur s\u00ebrish n\u00eb H\u00ebn\u00eb, dhe i fraz\u00ebs ikonike \u201cHouston, kemi nj\u00eb problem\u201d.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb gjithashtu viti kur sonda sovjetike Venera 7 q\u00ebndroi 23 minuta n\u00eb Venus, duke u b\u00ebr\u00eb objekti i par\u00eb i nd\u00ebrtuar nga njeriu q\u00eb u ul me sukses n\u00eb nj\u00eb planet tjet\u00ebr dhe transmetoi t\u00eb dh\u00ebna drejt Tok\u00ebs.<\/p>\n<p>Nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb 9-vje\u00e7ar shkon n\u00eb kinema p\u00ebr t\u00eb par\u00eb filmin \u201c2001: A Space Odyssey\u201d, me v\u00ebllan\u00eb dhe baban\u00eb e tij, nj\u00eb inxhinier aerohap\u00ebsinor. Ai ishte tashm\u00eb i apasionuar pas hap\u00ebsir\u00ebs, shkenc\u00ebs dhe inxhinieris\u00eb, por ai film i mbeti n\u00eb mendje p\u00ebrgjithmon\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cTrajtonte tre tema q\u00eb m\u00eb godit\u00ebn shum\u00eb. E para ishte udh\u00ebtimi n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb. E dyta ishte lindja e inteligjenc\u00ebs tek qeniet njer\u00ebzore. Kjo pyetje m\u00eb magjepste shum\u00eb. Lexoja libra p\u00ebr evolucionin dhe pyesja veten si ishte e mundur q\u00eb evolucioni t\u00eb prodhonte di\u00e7ka si inteligjenca. \u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb inteligjenca? Kjo pyetje, n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre, u b\u00eb profesioni im; at\u00ebher\u00eb ishte thjesht nj\u00eb magjepsje f\u00ebminore. Tema e tret\u00eb ishte inteligjenca artificiale: n\u00eb film ka nj\u00eb kompjuter inteligjent dhe ideja m\u00eb dukej e jasht\u00ebzakonshme. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb fillova t\u00eb mendoj se m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar inteligjenc\u00ebn ishte t\u00eb p\u00ebrpiqesha t\u00eb nd\u00ebrtoja nj\u00eb sistem inteligjent.\u201d, jan\u00eb fjal\u00ebt e Yann LeCun.<\/p>\n<p>Dhe k\u00ebt\u00eb e b\u00ebri, me sukses t\u00eb madh. Yann LeCun, shkenc\u00ebtar francez i natyralizuar amerikan, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga pionier\u00ebt e IA-s\u00eb. N\u00eb vitin 2018 ai fitoi \u00e7mimin Turing Award, i konsideruar si Nobeli i informatik\u00ebs, s\u00eb bashku me Yoshua Bengio dhe Geoffrey Hinton p\u00ebr kontributet e tyre n\u00eb fillimin e epok\u00ebs s\u00eb \u201cdeep learning\u201d. Kjo \u00ebsht\u00eb baza e sistemeve moderne q\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb imitojn\u00eb funksionimin e trurit p\u00ebrmes rrjeteve nervore artificiale.<\/p>\n<p>Fati i ndau rrug\u00ebt e k\u00ebsaj tresheje: Hinton punonte p\u00ebr Google, ku kishte shitur startup-in e tij k\u00ebrkimor, dhe n\u00eb vitin 2023 dha dor\u00ebheqjen p\u00ebr t\u00eb folur mbi rreziqet e IA-s\u00eb; nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb fitoi Nobelin n\u00eb Fizik\u00eb. Bengio mbeti studiues i pavarur dhe themeloi organizat\u00ebn jofitimprur\u00ebse LawZero p\u00ebr modele etike.<\/p>\n<p>LeCun u pun\u00ebsua nga Mark Zuckerberg p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar laboratorin e inteligjenc\u00ebs artificiale t\u00eb Meta-s (at\u00ebher\u00eb Facebook). N\u00eb n\u00ebntor t\u00eb vitit 2025, ai u largua pas 12 vitesh: \u201cMark u m\u00ebrzit q\u00eb po largohesha. Kam marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb shk\u00eblqyera me t\u00eb dhe me Meta-n, por rrug\u00ebt tona po ndaheshin.\u201d<\/p>\n<p>Ai tregon se puna e tij n\u00eb laboratorin FAIR solli rezultate t\u00eb mira, por teknologjia po shkonte p\u00ebrtej fokusit t\u00eb kompanis\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb lidhja mes njer\u00ebzve. \u201cDoja ta shnd\u00ebrroja n\u00eb produkt real dhe ta aplikoja n\u00eb shum\u00eb fusha.\u201d<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse mohon konfliktet, n\u00eb sfond \u00ebsht\u00eb edhe ardhja e Alexandr Wang, themelues i Scale AI, startup q\u00eb arriti vler\u00eb 29 miliard\u00eb dollar\u00eb duke u fokusuar n\u00eb etiketimin e t\u00eb dh\u00ebnave. Meta investoi miliarda dhe e pun\u00ebsoi Wang, duke krijuar nj\u00eb kontrast mes qasjes shkencore t\u00eb LeCun dhe asaj pragmatike t\u00eb biznesit.<\/p>\n<p>LeCun shpjegon se shum\u00eb kompani po fokusohen te modelet e m\u00ebdha gjuh\u00ebsore si ChatGPT, p\u00ebr t\u00eb mos mbetur pas: \u201cN\u00eb Silicon Valley ekziston nj\u00eb efekt tuf\u00eb: t\u00eb gjith\u00eb ndjekin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn rrug\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Ndryshe nga kjo qasje, ai themeloi startup-in Advanced Machine Intelligence n\u00eb Paris. \u201cKa k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr IA t\u00eb avancuar q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb as amerikane, as kineze.\u201d Projekti i tij mb\u00ebshtetet n\u00eb \u201cworld models\u201d, q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb kuptojn\u00eb bot\u00ebn reale p\u00ebrtej kufizimeve t\u00eb modeleve aktuale.<\/p>\n<p>Sipas tij, modelet gjuh\u00ebsore kan\u00eb dy kufizime kryesore: funksionojn\u00eb mir\u00eb vet\u00ebm me t\u00eb dh\u00ebna simbolike (si teksti) dhe prodhojn\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebrmes parashikimeve probabilistike, q\u00eb mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb gabime (\u201chalucinacione\u201d). \u201cPrandaj kemi sisteme q\u00eb kalojn\u00eb provime juridike, por nuk kemi robot\u00eb sht\u00ebpiak\u00eb m\u00eb inteligjent\u00eb se nj\u00eb mace.\u201d<\/p>\n<p>Me arkitektur\u00ebn e tij t\u00eb re, ai synon t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb sisteme inteligjente universale p\u00ebr industri si automobil\u00ebt, aerohap\u00ebsira dhe biomjek\u00ebsia.<\/p>\n<p>Kur pyetet p\u00ebr p\u00ebrdorimin e Ia-s\u00eb n\u00eb luft\u00eb, duke p\u00ebrmendur figura si Dario Amodei dhe Sam Altman, ai p\u00ebrgjigjet: \u201cNe nuk duhet t\u00eb vendosim p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb. K\u00ebto vendime i takojn\u00eb institucioneve demokratike.\u201d<\/p>\n<p>Ai jep edhe nj\u00eb shembull nga lufta n\u00eb Ukrain\u00eb, ku IA p\u00ebrdoret p\u00ebr dron\u00eb autonom\u00eb: \u201cJan\u00eb zgjedhje morale t\u00eb v\u00ebshtira dhe duhet t\u2019i marr\u00eb shoq\u00ebria.\u201d<\/p>\n<p>Sa i p\u00ebrket ndikimit n\u00eb pun\u00eb, ai mbetet optimist: \u201c\u00c7do teknologji e re ka sjell\u00eb frik\u00eb. IA ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u2019i b\u00ebj\u00eb njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb zgjuar dhe m\u00eb efikas\u00eb, por duhet t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb ta p\u00ebrdorim mir\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Dhe kur do t\u00eb arrijm\u00eb nj\u00eb inteligjenc\u00eb t\u00eb krahasueshme me at\u00eb njer\u00ebzore? \u201cPyetja e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb: a do t\u00eb kemi sisteme m\u00eb inteligjente se njer\u00ebzit? N\u00eb skenarin m\u00eb optimist, ndoshta pas pes\u00eb vitesh, por ka shum\u00eb gjasa t\u00eb duhet m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb.\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Paris, 1970. \u00cbsht\u00eb viti i Apollo 13, p\u00ebrpjekja e d\u00ebshtuar p\u00ebr t\u00eb arritur s\u00ebrish n\u00eb H\u00ebn\u00eb, dhe i fraz\u00ebs ikonike \u201cHouston, kemi nj\u00eb problem\u201d. \u00cbsht\u00eb gjithashtu viti kur sonda sovjetike Venera 7 q\u00ebndroi 23 minuta n\u00eb Venus, duke u b\u00ebr\u00eb objekti i par\u00eb i nd\u00ebrtuar nga njeriu q\u00eb u ul me sukses n\u00eb nj\u00eb planet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-78575","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=78575"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78575\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=78575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=78575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=78575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}