{"id":78132,"date":"2026-03-26T10:48:35","date_gmt":"2026-03-26T10:48:35","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/03\/26\/rrenjet-e-identitetit\/"},"modified":"2026-03-26T10:48:35","modified_gmt":"2026-03-26T10:48:35","slug":"rrenjet-e-identitetit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/03\/26\/rrenjet-e-identitetit\/","title":{"rendered":"Rr\u00ebnj\u00ebt e identitetit"},"content":{"rendered":"<p>Nga Eduard Zaloshnja\/<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb departamentin ton\u00eb, kemi edhe dy student\u00eb pasuniversitar\u00eb nga Europa Lindore, me t\u00eb cil\u00ebt besoj se do t\u00eb t\u00eb hahet muhabeti.\u201d  K\u00ebto ishin nd\u00ebr fjal\u00ebt e para t\u00eb profesorit q\u00eb kishte nd\u00ebrmjet\u00ebsuar vajtjen time n\u00eb universitetin Virginia Tech, fill pas takimit ton\u00eb n\u00eb aeroport. \u201cSa mir\u00eb,\u201d iu p\u00ebrgjigja profesorit me nj\u00eb k\u00ebnaqsi t\u00eb shtirur, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb desha t\u2019i thoja se ai ndoshta nuk e dinte q\u00eb Shqip\u00ebria kishte pas q\u00ebn\u00eb fare e shk\u00ebputur nga Europa Lindore p\u00ebr 30 vjet, dhe se, pik\u00ebrisht prej e asaj shk\u00ebputje, ne shqiptar\u00ebt nuk ngjasonim shum\u00eb me europiano-lindor\u00ebt e tjer\u00eb.<\/p>\n<p>I bindur p\u00ebr identitetin e ve\u00e7ant\u00eb shqiptar, q\u00eb sipas konceptimit tim t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm (b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr dhjetorin e larg\u00ebt t\u00eb vitit 1991), ishte latuar prej izolimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb disa dekada, kisha qejf t\u2019i thoja tro\u00e7 profesorit se europiano-lindor\u00ebt ishin p\u00ebr mua po aq t\u00eb huaj sa cil\u00ebtdo t\u00eb huaj t\u00eb tjer\u00eb. Por u p\u00ebrmbajta thjesht p\u00ebr t\u00eb ruajtur kortezin\u00eb e takimit t\u00eb par\u00eb. Vet\u00ebm pak dit\u00eb m\u00eb von\u00eb, konstatova se kisha b\u00ebr\u00eb mir\u00eb q\u00eb nuk i kisha th\u00ebn\u00eb ato fjal\u00eb.<\/p>\n<p>Blloku eurolindor<\/p>\n<p>Kur u njoha me dy student\u00ebt europiano-lindor\u00eb t\u00eb departamentit tim \u2013 nj\u00ebri gjermano-lindor e tjetri hungarez \u2013 e ndjeva se kisha t\u00eb b\u00ebja me njer\u00ebz shum\u00eb t\u00eb ngjash\u00ebm me mua. Repertori i shakave tona ishte pothuajse identik; barcaletat q\u00eb tregonim dukeshin si p\u00ebrkthime t\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs; muzika q\u00eb p\u00eblqenim ishte e nj\u00ebjt\u00eb; tifozlliku p\u00ebr klubet per\u00ebndimore t\u00eb futbollit ishte nj\u00ebsoj i zjarrt\u00eb. Me pak fjal\u00eb, kur shoq\u00ebrohesha me ta, m\u00eb dukej vetja sikur isha ulur tek bordura pran\u00eb monumentit t\u00eb Sk\u00ebnderbeut n\u00eb Tiran\u00eb, i rrethuar nga shok\u00ebt e vjet\u00ebr t\u00eb gjimnazit.<\/p>\n<p>\u00c7do dit\u00eb q\u00eb kaloja me miqt\u00eb e rinj europiano-lindor\u00eb ma p\u00ebrforconte mendimin se isha pothuajse nj\u00ebsoj si ta.  Dhe gjat\u00eb provimit t\u00eb par\u00eb q\u00eb pat\u00ebm s\u00eb bashku n\u00eb nj\u00eb nga kurset e programit t\u00eb doktoratur\u00ebs, i thash\u00eb vetes se nuk kishte m\u00eb diskutim q\u00eb edhe un\u00eb isha thjesht nj\u00eb europiano-lindor si gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt.  N\u00eb at\u00eb provim, profesori yn\u00eb, pasi shkruajti pyetjet n\u00eb d\u00ebrras\u00ebn e zez\u00eb, u nis p\u00ebr n\u00eb sht\u00ebpi dhe na tha t\u2019i fusnim p\u00ebrgjigjet posht\u00eb der\u00ebs s\u00eb zyr\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb mbarim t\u00eb provimit.  Dhe teksa ai po largohej nga auditori, ne europiano-lindor\u00ebt kryq\u00ebzuam menj\u00ebher\u00eb v\u00ebshtrimet me nj\u00ebri-tjetrin me habi dhe, q\u00eb t\u00eb jem i sinqert\u00eb, edhe me pak\u00ebz djall\u00ebzi. Nd\u00ebrkoh\u00eb, nga reagimi i student\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb, kuptohej qart\u00eb se atyre nuk po u dukej se po ndodhte ndonj\u00eb gj\u00eb e jasht\u00ebzakonshme.<\/p>\n<p>Stambolli, kryeqyteti yn\u00eb i dikursh\u00ebm<\/p>\n<p>P\u00ebr ca koh\u00eb pas atij provimi, b\u00ebra paqe me veten n\u00eb lidhje me identitetin tim \u2013 ai, mendoja, kishte t\u00eb g\u00ebdhendura n\u00eb t\u00eb gjurm\u00ebt e t\u00eb jetuarit n\u00eb nj\u00eb shtet komunist, i cili kishte patur shum\u00eb tipare t\u00eb ngjashme me shtetet e tjera komuniste t\u00eb Europ\u00ebs Lindore.  Por ajo paqe nuk zgjati shum\u00eb.  Disa muaj pasi kisha filluar studimet pasuniversitare n\u00eb Virginia Tech, u njoha me dy student\u00eb ballkanas, nj\u00ebri turk e tjetri grek.  (Sesi ata kishin lidhur miq\u00ebsi me nj\u00ebri-tjetrin \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori q\u00eb ndoshta meriton nj\u00eb shkrim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.)<\/p>\n<p>Vet\u00ebm pak koh\u00eb pas njohjes me ta, modeli identitar q\u00eb kisha nd\u00ebrtuar n\u00eb m\u00ebndjen time u shk\u00ebrmoq p\u00ebrs\u00ebri. Sa gj\u00ebra t\u00eb ngjashme vura re tek miqt\u00eb e mij t\u00eb rinj!  Sa e sa her\u00eb m\u00eb q\u00ebllonte t\u2019u thosha se aksh zakon apo aksh preferenc\u00eb kulinare apo muzikore t\u00eb tyren e kishim edhe ne shqiptar\u00ebt! Dhe kur i thoja ato fjal\u00eb, ata shpesh m\u00eb p\u00ebrgjigjeshin: \u201cMos harro se kemi jetuar bashk\u00eb p\u00ebr pothuaj 500 vjet n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn perandori.\u201d<\/p>\n<p>Pas njohjes me miqt\u00eb ballkanas, u detyrova ta rind\u00ebrtoja p\u00ebrs\u00ebri modelin identitar, i cili ishte modifikuar goxha q\u00eb prej mb\u00ebrritjes time n\u00eb universitetin amerikan. Sipas modelit t\u00eb ri, identiteti im ishte nj\u00ebfar\u00eb hibridi q\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e vjetra t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane i kishte pleksur me rr\u00ebnj\u00eb m\u00eb t\u00eb reja, t\u00eb lindura gjat\u00eb regjimit komunist.<\/p>\n<p>Pasi e nd\u00ebrtova k\u00ebt\u00eb model n\u00eb mendje, identifikimi i vetes n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb t\u00eb madhe, t\u00eb mbushur me kultura nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet, m\u00eb dukej m\u00eb i leht\u00eb. Pra arrita n\u00eb p\u00ebrfundimin se i kisha dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebrfundimtare pyetjes rreth origjin\u00ebs s\u00eb identitetit tim kulturor. Por p\u00ebrs\u00ebri isha gabim.<\/p>\n<p>Kalifati<\/p>\n<p>Me kalimin e koh\u00ebs, rrethi i shok\u00ebve t\u00eb mij u zgjerua.  N\u00eb t\u00eb hyn\u00eb edhe nj\u00eb bolivian, nj\u00eb italiano-jugor, nj\u00eb spanjoll, e nj\u00eb egjyptian. Dhe p\u00ebrs\u00ebri vura re se mund ta identifikoja veten leht\u00eb me cilindo nga miqt\u00eb e rinj. Vija re tek ta t\u00eb nj\u00ebjtin predispozicion p\u00ebr ta shijuar \u00e7astin, edhe p\u00ebrkund\u00ebr sfidave q\u00eb mund t\u00eb na prisnin t\u00eb nes\u00ebrmen (provime, teste, detyra, etj.); vija re tek ta t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn d\u00ebshir\u00eb p\u00ebr t\u2019u ulur rreth tavolin\u00ebs s\u00eb nj\u00eb kafeneje, e p\u00ebr ta tjerr\u00eb bised\u00ebn me or\u00eb t\u00eb t\u00ebra; dhe \u00e7\u2019ishte m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, vija re tek ta t\u00eb nj\u00ebjtin mentalitet fatalist q\u00eb shpesh e kisha v\u00ebn\u00eb re tek vetja kur mendoja p\u00ebr t\u00eb ardhmen \u2013 futi nj\u00eb mendje t\u00eb leht\u00eb, mbaj mend t\u2019i thosha vetes shpesh at\u00ebhere, sepse si t\u00eb jet\u00eb e shkruar, do t\u00eb b\u00ebhet\u2026<\/p>\n<p>Pas njohjes me miqt\u00eb e rinj, kuptohet q\u00eb p\u00ebrs\u00ebri u vura n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb rr\u00ebnj\u00ebve t\u00eb identitetit tim.  Dhe zhbirilimet historike gjat\u00eb meditimeve rreth tyre m\u00eb \u00e7uan n\u00eb koh\u00ebn e larg\u00ebt kur Kalifati Arab ishte shtrir\u00eb deri n\u00eb Spanj\u00ebn dhe Italin\u00eb Jugore, e kur qytet\u00ebrimi i zhvilluar arab dominonte totalisht Mesdheun.  Patjet\u00ebr duhet t\u00eb kemi rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta nga ajo koh\u00eb, mendoja me vete, tek shija ngjasimin e habitsh\u00ebm n\u00eb mentalitet q\u00eb kisha me miqt\u00eb e rinj.  Pra, me pak fjal\u00eb, modelit identitar fillestar i b\u00ebra edhe modifikimin e fundit q\u00eb prej mb\u00ebrritjes n\u00eb SHBA \u2013 atij i shtova edhe rr\u00ebnj\u00ebt mij\u00ebvje\u00e7are t\u00eb Kalifatit Arab.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrfundim<\/p>\n<p>Shum\u00eb vite kan\u00eb kaluar nga dita kur shkela p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb SHBA, dhe kuptohet q\u00eb nuk jam m\u00eb ai studenti pasuniversitar q\u00eb sapo kishte dal\u00eb nga burgu i quajtur \u201cShqip\u00ebria komuniste\u201d.  Por sadoq\u00eb jeta atje ma ndryshoi konstruktin kulturor (mardh\u00ebniet me shok\u00ebt n\u00eb universitet fillimisht, dhe me koleg\u00ebt n\u00eb pun\u00eb e fqinj\u00ebt n\u00eb lagje m\u00eb pas, vetvetiu e latojn\u00eb at\u00eb), modelin p\u00ebr shpjegimin e origjin\u00ebs s\u00eb identitetit tim q\u00eb krijova n\u00eb vitin e par\u00eb t\u00eb q\u00ebndrimit n\u00eb Amerik\u00eb ende e quaj t\u00eb vlefsh\u00ebm\u2026<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Eduard Zaloshnja\/ \u201cN\u00eb departamentin ton\u00eb, kemi edhe dy student\u00eb pasuniversitar\u00eb nga Europa Lindore, me t\u00eb cil\u00ebt besoj se do t\u00eb t\u00eb hahet muhabeti.\u201d K\u00ebto ishin nd\u00ebr fjal\u00ebt e para t\u00eb profesorit q\u00eb kishte nd\u00ebrmjet\u00ebsuar vajtjen time n\u00eb universitetin Virginia Tech, fill pas takimit ton\u00eb n\u00eb aeroport. \u201cSa mir\u00eb,\u201d iu p\u00ebrgjigja profesorit me nj\u00eb k\u00ebnaqsi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-78132","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=78132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/78132\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=78132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=78132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=78132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}