{"id":7765,"date":"2025-03-01T23:00:46","date_gmt":"2025-03-01T23:00:46","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/03\/01\/studimi-i-ri-evropa-parashikohet-te-kete-miliona-%ce%bddekje-nga-temperaturat-ekstreme\/"},"modified":"2025-03-01T23:00:46","modified_gmt":"2025-03-01T23:00:46","slug":"studimi-i-ri-evropa-parashikohet-te-kete-miliona-%ce%bddekje-nga-temperaturat-ekstreme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/03\/01\/studimi-i-ri-evropa-parashikohet-te-kete-miliona-%ce%bddekje-nga-temperaturat-ekstreme\/","title":{"rendered":"Studimi i ri: Evropa parashikohet t\u00eb ket\u00eb miliona \u03bddekje nga temperaturat ekstreme"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb studim i ri zbulon se temperaturat ekstreme \u2013 kryesisht nxeht\u00ebsia \u2013 parashikohet t\u00eb vrasin deri n\u00eb 2.3 milion\u00eb njer\u00ebz n\u00eb Evrop\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit, n\u00ebse vendet nuk ulin ndotjen nga karboni dhe nuk p\u00ebrshtaten ndaj motit m\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb.<\/p>\n<p>I publikuar n\u00eb revist\u00ebn \u201cMjek\u00ebsia e Natyr\u00ebs\u201d, raporti thot\u00eb se vendet evropiane m\u00eb t\u00eb af\u00ebrta me Mesdheun do t\u00eb ken\u00eb vdekjet m\u00eb t\u00eb shumta nga i nxehti.<\/p>\n<p>Stina e ver\u00ebs n\u00eb qytete po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb e padurueshme n\u00eb rajonin e Mesdheut. Dhe nxeht\u00ebsia nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm e pak\u00ebndshme, por mund t\u00eb jet\u00eb edhe vdekjeprur\u00ebse.<\/p>\n<p>Studiuesit parashikojn\u00eb se me reduktimet e pakta n\u00eb \u00e7lirimin e gazeve q\u00eb shkaktojn\u00eb efektin serr\u00eb dhe me p\u00ebrpjekjet e pak\u00ebta p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrshtatur, si p.sh. me krijimin e qendrave t\u00eb ajrit t\u00eb kondicionuar, vendet si Italia, Spanja jugore dhe Greqia ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb p\u00ebsojn\u00eb rritje masive n\u00eb shkall\u00ebn e vdekjeve nga nxeht\u00ebsia p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimeve klimatike.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, pjesa m\u00eb e madhe e vendeve skandinave dhe Britanis\u00eb do t\u00eb shohin m\u00eb pak vdekje nga temperaturat, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb temperaturave t\u00eb ftohta t\u00eb moderuara, sipas studimit t\u00eb ri nga Shkolla e Higjien\u00ebs dhe Mjek\u00ebsis\u00eb Tropikale n\u00eb Lond\u00ebr (LSHTM).<\/p>\n<p>Raporti i botuar n\u00eb revist\u00ebn \u201cMjek\u00ebsia e Natyr\u00ebs\u201d (\u201cNature Medicine\u201d) zbulon se aktualisht temperaturat e ftohta vrasin shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr njer\u00ebz n\u00eb Evrop\u00eb se nxeht\u00ebsia, por programet e simulimit klimatik me skenar\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm p\u00ebr 854 qytete, treguan se kjo do t\u00eb ndryshoj\u00eb.<\/p>\n<h4>T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se me ngrohjen e klim\u00ebs, do t\u00eb pak\u00ebsohen dal\u00ebngadal\u00eb vdekjet nga i ftohti, por se vdekjet nga nxeht\u00ebsia pritet t\u00eb rriten me shpejt\u00ebsi, duke vrar\u00eb deri n\u00eb 2.3 milion\u00eb njer\u00ebz n\u00eb Evrop\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit.<\/h4>\n<p>Autori kryesor, Pierre Masselot, \u00ebsht\u00eb studiues p\u00ebr statistikat e aplikuara n\u00eb Shkoll\u00ebn e Higjien\u00ebs dhe Mjek\u00ebsis\u00eb Tropikale n\u00eb Lond\u00ebr (LSHTM).<\/p>\n<p>\u201cKa disa vende tek t\u00eb cilat vler\u00ebsojm\u00eb se do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb ulje t\u00eb leht\u00eb t\u00eb vdekjeve n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi n\u00eb t\u00eb ardhmen. K\u00ebto jan\u00eb vendet veriore, si Irlanda, Britania e Madhe dhe vendet skandinave, por ato p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb popullsis\u00eb evropiane, nd\u00ebrsa shohim nj\u00eb rritje n\u00eb pjes\u00ebt m\u00eb jugore t\u00eb Evrop\u00ebs. P\u00ebrgjith\u00ebsisht pritet nj\u00eb rritje masive e vdekjeve t\u00eb lidhura me temperatur\u00ebn n\u00eb pjes\u00ebn lindore t\u00eb Spanj\u00ebs, Franc\u00ebn jugore, n\u00eb Itali, Greqi dhe n\u00eb Ballkan\u201d, thot\u00eb Masselot.<\/p>\n<p>Evropa Jugore pritet t\u00eb p\u00ebrjetoj\u00eb ndryshime m\u00eb t\u00eb mprehta t\u00eb temperaturave se rajonet e tjera t\u00eb globit.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb pjes\u00eb e arsyes p\u00ebr rritjen masive t\u00eb vdekjeve nga nxeht\u00ebsia \u00ebsht\u00eb fakti se Mesdheu \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr t\u00eb ashtuquajturat pika t\u00eb nxehta t\u00eb ndryshimeve klimatike, k\u00ebshtu q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rajon q\u00eb po ngrohet shum\u00eb m\u00eb shpejt se pjesa tjet\u00ebr e bot\u00ebs\u201d, thot\u00eb Masselot.<\/p>\n<p>Shkolla e Higjien\u00ebs dhe Mjek\u00ebsis\u00eb Tropikale n\u00eb Lond\u00ebr p\u00ebrdori simulime klimatike t\u00eb skenar\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm dhe vler\u00ebsoi shkall\u00ebn e vdekshm\u00ebris\u00eb n\u00eb 854 qytete. Studiuesit zbuluan se me ngrohjen e klim\u00ebs, vdekjet nga i ftohti bien dal\u00ebngadal\u00eb, por se vdekjet nga nxeht\u00ebsia rriten me shpejt\u00ebsi.<\/p>\n<p>Studiuesit besojn\u00eb se shkalla e vdekjeve mund t\u00eb modifikohet n\u00ebse k\u00ebto vende ulin emetimet dhe marrin masa p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrshtatur ndryshimeve klimatike, por se gjith\u00ebsesi, Evropa Per\u00ebndimore duke qen\u00eb m\u00eb e pasur do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjendje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se ajo lindore. Qytetet e m\u00ebdha me shum\u00eb popullsi dhe q\u00eb gjenden m\u00eb pran\u00eb Mesdheut, mund t\u00eb shohin rritje t\u00eb madhe t\u00eb vdekjeve gjat\u00eb pjes\u00ebs tjet\u00ebr t\u00eb shekullit.<\/p>\n<h4>Studiuesit i p\u00ebrshtat\u00ebn shifrat duke p\u00ebrllogaritur si faktor popullsin\u00eb n\u00eb plakje n\u00eb Evrop\u00eb, qytetet me banesa m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebruara, t\u00eb cilat jan\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u izoluar nga nxeht\u00ebsia dhe rekomandojn\u00eb masa si\u00e7 jan\u00eb nd\u00ebrtimi i godinave me aj\u00ebr t\u00eb kondicionuar dhe qendra freskie n\u00ebp\u00ebr qytete.<\/h4>\n<p>\u201cStudimi mund t\u2019i ndihmoj\u00eb politikan\u00ebt, politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit q\u00eb t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb bot\u00ebkuptim m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe q\u00eb t\u00eb kuptojn\u00eb se cilat do t\u00eb jen\u00eb pasojat n\u00ebse nuk marrin masa\u201d, thot\u00eb Masselot.<\/p>\n<p>Ekipi i studimit ka krijuar edhe nj\u00eb faqe interneti interaktive, ku paraqiten t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr \u00e7do qytet dhe faktor\u00ebt e ndrysh\u00ebm q\u00eb mund t\u00eb ndikojn\u00eb.\/VOA<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/03\/02\/studimi-i-ri-evropa-parashikohet-te-kete-miliona-%CE%BDdekje-nga-temperaturat-ekstreme\/\">Studimi i ri: Evropa parashikohet t\u00eb ket\u00eb miliona \u03bddekje nga temperaturat ekstreme<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb studim i ri zbulon se temperaturat ekstreme \u2013 kryesisht nxeht\u00ebsia \u2013 parashikohet t\u00eb vrasin deri n\u00eb 2.3 milion\u00eb njer\u00ebz n\u00eb Evrop\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit, n\u00ebse vendet nuk ulin ndotjen nga karboni dhe nuk p\u00ebrshtaten ndaj motit m\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb. I publikuar n\u00eb revist\u00ebn \u201cMjek\u00ebsia e Natyr\u00ebs\u201d, raporti thot\u00eb se vendet evropiane m\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7765","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7765"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7765\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}