{"id":76809,"date":"2026-03-17T13:48:21","date_gmt":"2026-03-17T13:48:21","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/03\/17\/zbulimi-i-madh-ne-majen-me-te-larte-te-botes-tregon-shume-per-historine-e-planetit\/"},"modified":"2026-03-17T13:48:21","modified_gmt":"2026-03-17T13:48:21","slug":"zbulimi-i-madh-ne-majen-me-te-larte-te-botes-tregon-shume-per-historine-e-planetit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/03\/17\/zbulimi-i-madh-ne-majen-me-te-larte-te-botes-tregon-shume-per-historine-e-planetit\/","title":{"rendered":"Zbulimi i madh n\u00eb maj\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb bot\u00ebs tregon shum\u00eb p\u00ebr historin\u00eb e planetit"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb zbulim i rrall\u00eb shkencor n\u00eb malin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb bot\u00ebs ka hedhur drit\u00eb mbi historin\u00eb e lasht\u00eb t\u00eb planetit. Studiuesit kan\u00eb gjetur fosile organizmash detar\u00eb rreth 450 milion\u00eb vje\u00e7ar\u00eb pran\u00eb maj\u00ebs s\u00eb Everestit, duke treguar se kjo zon\u00eb dikur ka qen\u00eb fundi i nj\u00eb oqeani tropikal.<\/p>\n<p>Fosilet jan\u00eb zbuluar n\u00eb nj\u00eb lloj shk\u00ebmbi sedimentar t\u00eb njohur si g\u00eblqerorja e Qomolangm\u00ebs. K\u00ebto shk\u00ebmbinj, q\u00eb sot ndodhen n\u00eb lart\u00ebsi mbi 4 mij\u00eb metra, jan\u00eb formuar fillimisht n\u00eb mjedise detare. Brenda tyre shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb identifikuar mbetje t\u00eb organizmave t\u00eb lasht\u00eb detar\u00eb, si krinoid\u00eb, trilobit\u00eb, cefalopod\u00eb dhe brakipod\u00eb, specie q\u00eb jetonin n\u00eb detra t\u00eb ngroht\u00eb dhe t\u00eb cek\u00ebt miliona vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto krijesa kan\u00eb jetuar n\u00eb Oqeanin e lasht\u00eb Tetis, i cili dikur mbulonte nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb rajonit ku sot ndodhet vargmali i Himalajeve. Me kalimin e koh\u00ebs, sedimentet ku u varros\u00ebn mbetjet e tyre u shnd\u00ebrruan n\u00eb shk\u00ebmbinj, t\u00eb cil\u00ebt sot formojn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb maj\u00ebs s\u00eb Everestit.<\/p>\n<p>Procesi gjeologjik vazhdon edhe sot. Sipas shkenc\u00ebtar\u00ebve, Himalajet vazhdojn\u00eb t\u00eb ngrihen me rreth nj\u00eb centimet\u00ebr \u00e7do vit p\u00ebr shkak t\u00eb presionit t\u00eb vazhduesh\u00ebm midis k\u00ebtyre dy pllakave tektonike. Prania e fosileve detare n\u00eb maj\u00ebn e Everestit p\u00ebrb\u00ebn gjithashtu nj\u00eb prov\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr teorin\u00eb e l\u00ebvizjes s\u00eb kontinenteve t\u00eb propozuar nga shkenc\u00ebtari gjerman Alfred Wegener n\u00eb vitin 1915.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb zbulim i rrall\u00eb shkencor n\u00eb malin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb bot\u00ebs ka hedhur drit\u00eb mbi historin\u00eb e lasht\u00eb t\u00eb planetit. Studiuesit kan\u00eb gjetur fosile organizmash detar\u00eb rreth 450 milion\u00eb vje\u00e7ar\u00eb pran\u00eb maj\u00ebs s\u00eb Everestit, duke treguar se kjo zon\u00eb dikur ka qen\u00eb fundi i nj\u00eb oqeani tropikal. Fosilet jan\u00eb zbuluar n\u00eb nj\u00eb lloj shk\u00ebmbi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-76809","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=76809"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76809\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=76809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=76809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=76809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}