{"id":76147,"date":"2026-03-12T19:48:26","date_gmt":"2026-03-12T19:48:26","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/03\/12\/perspektiva-evropiane-per-ballkanin-perendimor-nga-premtimet-e-anetaresimit-te-mbetja-ne-nje-dhome-pritjeje\/"},"modified":"2026-03-12T19:48:26","modified_gmt":"2026-03-12T19:48:26","slug":"perspektiva-evropiane-per-ballkanin-perendimor-nga-premtimet-e-anetaresimit-te-mbetja-ne-nje-dhome-pritjeje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/03\/12\/perspektiva-evropiane-per-ballkanin-perendimor-nga-premtimet-e-anetaresimit-te-mbetja-ne-nje-dhome-pritjeje\/","title":{"rendered":"Perspektiva Evropiane p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor: Nga Premtimet e An\u00ebtar\u00ebsimit te mbetja n\u00eb nj\u00eb \u201cDhom\u00eb Pritjeje\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Nga Alush Gashi\/<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2003, n\u00eb Samitin e Selanikut, Bashkimi Evropian pohoi publikisht p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb se e ardhmja e Ballkanit Per\u00ebndimor \u00ebsht\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb, duke premtuar an\u00ebtar\u00ebsim p\u00ebrfundimtar p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, Malin e Zi, Kosov\u00ebn, Bosnj\u00ebn dhe Hercegovin\u00ebn, Maqedonin\u00eb e Veriut dhe Serbin\u00eb. Ky angazhim synonte t\u00eb konsolidonte paqen, t\u00eb promovonte reformat demokratike dhe t\u00eb integronte nj\u00eb rajon t\u00eb pllakosur prej koh\u00ebsh nga konflikti n\u00eb rrjedh\u00ebn kryesore evropiane.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb takim historik, Presidentit Ibrahim Rugova iu bashkua edhe UNMIK-u. Tani, n\u00eb vitin 2026, n\u00eb vend t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit, k\u00ebto vende mbeten n\u00eb at\u00eb q\u00eb shum\u00eb e quajn\u00eb \u201cDhoma e Pritjes\u201d e BE-s\u00eb. Pas Selanikut, shtetet e Ballkanit Per\u00ebndimor nis\u00ebn axhenda ambicioze reformash. Negociatat p\u00ebr Marr\u00ebveshjet e Stabilizim-Asociimit (MSA) u p\u00ebrshpejtuan, duke vendosur korniza p\u00ebr liberalizimin e tregtis\u00eb, bashk\u00ebpunimin ekonomik dhe p\u00ebrafrimin me normat e BE-s\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb,<\/p>\n<p>BE-ja ishte e p\u00ebrqendruar n\u00eb zgjerimin q\u00eb pranoi dhjet\u00eb vende t\u00eb Evrop\u00ebs Qendrore dhe Lindore, p\u00ebrfshir\u00eb Polonin\u00eb, Hungarin\u00eb, Rumanin\u00eb dhe Bullgarin\u00eb. Nd\u00ebrsa ky zgjerim siguroi kufirin lindor t\u00eb BE-s\u00eb, ai gjithashtu prodhoi lodhje nga zgjerimi, duke ngadal\u00ebsuar ndjekjen praktike t\u00eb premtimeve t\u00eb Selanikut. Megjithat\u00eb, kjo periudh\u00eb hodhi themele t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme: iniciativa p\u00ebr dialog rajonal, bashk\u00ebpunim t\u00eb hersh\u00ebm n\u00eb infrastruktur\u00eb dhe energji, dhe nj\u00eb sinjal t\u00eb besuesh\u00ebm se an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE ishte i arritsh\u00ebm.<\/p>\n<p>M\u00eb 2010, zgjerimi i BE-s\u00eb ngeci. Krizat e brendshme, Traktati i Lisbon\u00ebs, kriza e borxhit sovran evropian dhe populizmi n\u00eb rritje e zhvendos\u00ebn fokusin nga Ballkani. P\u00ebr t\u00eb ruajtur vrullin e reformave, Procesi i Berlinit u lan\u00e7ua n\u00eb vitin 2014, duke promovuar bashk\u00ebpunimin nd\u00ebrkufitar, investimet dhe zhvillimin e infrastruktur\u00ebs, edhe pse an\u00ebtar\u00ebsimi i plot\u00eb mbeti i larg\u00ebt.<\/p>\n<p>Kosova u p\u00ebrball me sfida t\u00eb ve\u00e7anta: mosnjohje nga pes\u00eb shtete an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb (Greqia, Qiproja, Spanja, Sllovakia, Rumania) dhe nj\u00eb proces t\u00eb pazgjidhur normalizimi me Serbin\u00eb, i cili kufizoi rrug\u00ebn e saj drejt an\u00ebtar\u00ebsimit formal n\u00eb BE, pavar\u00ebsisht reformave teknike. Deri n\u00eb fund t\u00eb viteve 2010 dhe fillim t\u00eb viteve 2020, konkurrenca gjeopolitike, ve\u00e7an\u00ebrisht nga Rusia dhe Kina, e p\u00ebrkufizoi m\u00eb tej zgjerimin si nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje strategjike dhe sigurie, duke lidhur integrimin me harmonizimin e politik\u00ebs s\u00eb jashtme dhe stabilitetin rajonal. Momente t\u00eb tilla si liberalizimi i vizave p\u00ebr Kosov\u00ebn n\u00eb vitin 2024 dhe progresi gradual n\u00eb MSA-t\u00eb treguan se BE mund t\u00eb shp\u00ebrblente reformat pa dh\u00ebn\u00eb an\u00ebtar\u00ebsim t\u00eb plot\u00eb. Deri n\u00eb vitin 2026, Ballkani Per\u00ebndimor do t\u00eb ket\u00eb arritur reforma t\u00eb konsiderueshme, megjithat\u00eb pengesat strukturore dhe politike mbeten. Rruga e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb e bllokuar nga mosnjohja nga pes\u00eb shtete an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, mosmarr\u00ebveshjet dypal\u00ebshe midis Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut dhe Bullgaris\u00eb vazhdojn\u00eb dhe vendimmarrja e BE-s\u00eb ende k\u00ebrkon unanimitet, duke u dh\u00ebn\u00eb an\u00ebtar\u00ebve individual\u00eb fuqi vetoje joproporcionale.<\/p>\n<p>Nga Selaniku 2003 deri n\u00eb vitin 2026, p\u00ebrvoja e Ballkanit Per\u00ebndimor n\u00ebnvizon nj\u00eb m\u00ebsim qendror: perspektiva evropiane \u00ebsht\u00eb aq e besueshme sa angazhimi politik i BE-s\u00eb. Pasiguria e zgjatur ka krijuar nj\u00eb \u201cefekt dhome pritjeje\u201d, duke g\u00ebrryer besimin publik n\u00eb BE dhe duke nxjerr\u00eb n\u00eb pah hendekun n\u00eb rritje midis premtimeve evropiane dhe realiteteve politike.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Alush Gashi\/ N\u00eb vitin 2003, n\u00eb Samitin e Selanikut, Bashkimi Evropian pohoi publikisht p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb se e ardhmja e Ballkanit Per\u00ebndimor \u00ebsht\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb, duke premtuar an\u00ebtar\u00ebsim p\u00ebrfundimtar p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, Malin e Zi, Kosov\u00ebn, Bosnj\u00ebn dhe Hercegovin\u00ebn, Maqedonin\u00eb e Veriut dhe Serbin\u00eb. Ky angazhim synonte t\u00eb konsolidonte paqen, t\u00eb promovonte reformat demokratike [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-76147","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=76147"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76147\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=76147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=76147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=76147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}