{"id":75350,"date":"2026-03-08T16:52:50","date_gmt":"2026-03-08T16:52:50","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/03\/08\/durresi-perkujton-eksodin-e-marsit-1991\/"},"modified":"2026-03-08T16:52:50","modified_gmt":"2026-03-08T16:52:50","slug":"durresi-perkujton-eksodin-e-marsit-1991","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/03\/08\/durresi-perkujton-eksodin-e-marsit-1991\/","title":{"rendered":"Durr\u00ebsi p\u00ebrkujton eksodin e marsit 1991"},"content":{"rendered":"<p><em><span>\u201cKur flitet p\u00ebr eksodin e shqiptar\u00ebve drejt Italis\u00eb, kujtesa kolektive th\u00ebrret thuajse gjithmon\u00eb eksodin e gushtit 1991; ai q\u00eb ka mbetur m\u00eb shum\u00eb n\u00eb imazhet dhe n\u00eb faqet e librave t\u00eb historis\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr ne italian\u00ebt, ngaq\u00eb shkaktoi nj\u00eb katakliz\u00ebm politik n\u00eb nivel rajonal dhe n\u00eb raportet me qeverisjen komb\u00ebtare\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n<p><span>35 vjet pas eksodit nga Durr\u00ebsi, me k\u00ebto fjal\u00eb fillon shkrimi i botuar dje n\u00eb nj\u00eb prej gazetave t\u00eb jugut t\u00eb Italis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Autori i shkrimit, Tommaso Garofalo, korespondent p\u00ebr dy media t\u00eb vendit fqinj nga Shqip\u00ebria, i tha BIRN-it se pran\u00eb ngjarjes simbolike t\u00eb gushtit ekziston edhe nj\u00eb moment tjet\u00ebr themelor, q\u00eb meriton t\u00eb kujtohet dhe t\u00eb tregohet: eksodi i marsit 1991.<\/span><\/p>\n<p><span>T\u00eb premten, n\u00eb hyrje t\u00eb portit t\u00eb Durr\u00ebsit, detar\u00ebt e viteve \u201990 kujtuan periudh\u00ebn kur anijet nuk transportonin mallra, por shpres\u00eb; ato nuk bartnin ngarkes\u00eb tregtare, por fate njer\u00ebzore \u2013 si\u00e7 u tha t\u00eb pranishm\u00ebve Hamdi Domi, kryetar i Shoqat\u00ebs Komb\u00ebtare t\u00eb Detar\u00ebve \u201cAdrijon\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Shum\u00eb m\u00eb t\u00eb pakt\u00eb n\u00eb num\u00ebr krahasuar me tre dekada m\u00eb par\u00eb, detar\u00ebt e moshuar kujtojn\u00eb dit\u00ebt e v\u00ebshtira t\u00eb fillim-marsit 1991, kur gjat\u00eb nat\u00ebs shkonin n\u00eb anijet p\u00ebrkat\u00ebse nga banesat e tyre ose nga detyra t\u00eb tjera brenda portit.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cShpesh mb\u00ebrrinim n\u00eb mjetin lundrues kur anija ishte mbushur plot me njer\u00ebz,\u201d<\/em> tregon Bedin Bedini, mekanik n\u00eb anijen \u201cLirija\u201d, e cila m\u00eb 6 mars 1991 transportoi drejt Italis\u00eb rreth 4 mij\u00eb vet\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Ai kujton edhe disa nga koleg\u00ebt detar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt mor\u00ebn n\u00eb anije edhe familjet e tyre, duke vendosur t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb vendin fqinj.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cGjith\u00e7ka ndodhi nga Durr\u00ebsi. Nj\u00eblloj si\u00e7 ndodhi gjat\u00eb eksodit nga ambasadat e kryeqytetit dhe kur gjat\u00eb nat\u00ebs autobus\u00ebt me njer\u00ebz zbarkuan n\u00eb portin e Durr\u00ebsit p\u00ebr t\u2019u nisur me anije ushtarake drejt Gjermanis\u00eb, Italis\u00eb dhe Franc\u00ebs,\u201d<\/em> tha Bedini.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cIshin mij\u00ebra njer\u00ebz t\u00eb ardhur nga e gjith\u00eb Shqip\u00ebria q\u00eb k\u00ebrkonin t\u00eb niseshin dhe ne, sipas Kondurit, n\u00eb ato dit\u00eb marsi u p\u00ebrpoq\u00ebm t\u00eb sillnim ekuipazhin nga sht\u00ebpit\u00eb e tyre,\u201d<\/em> tha p\u00ebr BIRN Petraq Konduri, i cili n\u00eb fillim t\u00eb viteve \u201990 ishte drejtor i portit.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cAto dit\u00eb nuk mungonte presioni politik, q\u00eb k\u00ebrkonte mbylljen e daljes s\u00eb basenit ujor me dragat thelluese. Arrit\u00ebm t\u2019i bindim se ishte nj\u00eb veprim q\u00eb do t\u00eb bllokonte anijet tregtare me mallra vendase dhe t\u00eb huaja q\u00eb po p\u00ebrpunoheshin,\u201d kujton ish-drejtori i portit, duke shtuar se 35 vjet m\u00eb par\u00eb ndodhi eksodi m\u00eb i madh n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb ceremonin\u00eb e organizuar t\u00eb premten n\u00eb hyrje t\u00eb portit detar mungonin autoritetet vendore.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cNuk kan\u00eb ardhur ndonj\u00ebher\u00eb,\u201d<\/em> thot\u00eb nj\u00eb nga detar\u00ebt e rinj, q\u00eb nuk d\u00ebshiron t\u00eb identifikohet.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cAsnj\u00ebher\u00eb nuk ka pasur nj\u00eb veprimtari p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb,\u201d shton m\u00eb pas. \u201cEdhe n\u00eb fillim hidhnin n\u00eb det ndonj\u00eb tuf\u00eb me lule dhe kaq,\u201d shpreh ai m\u00ebrzin\u00eb e tij.<\/span><\/p>\n<p><span>Detar\u00ebt nuk ndihen mir\u00eb q\u00eb n\u00eb qytetin e Durr\u00ebsit nuk ka asnj\u00eb shenj\u00eb p\u00ebrkujtimore p\u00ebr eksodin e marsit \u201991, nj\u00eb ngjarje q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn eksodin m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb historin\u00eb e shqiptar\u00ebve dhe q\u00eb nuk duhet t\u00eb harrohet.<\/span><\/p>\n<p><span>Brenda 100 or\u00ebsh, nga 5 deri m\u00eb 7 mars, n\u00eb portin e Brindizit mb\u00ebrrit\u00ebn 17 anije tregtare dhe motopeshkatore me rreth 20 mij\u00eb vet\u00eb gjithsej \u2013 n\u00ebnvizohet n\u00eb librin-album \u201cBrindisi, il porto della speranza\u201d. N\u00eb list\u00ebn e tij dallohen anijet \u201cTirana\u201d, \u201cLegend\u201d dhe \u201cLirija\u201d, t\u00eb cilat kan\u00eb zbarkuar n\u00eb Brindizi m\u00eb shum\u00eb se 12 mij\u00eb shqiptar\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>I vetmi monument q\u00eb lidhet me eksodin e gushtit \u00ebsht\u00eb instaluar n\u00eb sh\u00ebtitoren \u201cTaulantia\u201d nga nj\u00eb grup artist\u00ebsh, q\u00eb k\u00ebrkonin t\u00eb kujtonin rolin e kryebashkiakut italian t\u00eb koh\u00ebs n\u00eb Bari.<\/span><\/p>\n<p><span>Por nga institucionet e Durr\u00ebsit ende asgj\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Veprimtaria e fundit p\u00ebrkujtimore p\u00ebr marsin e vitit 1991 i p\u00ebrket nj\u00eb dekade m\u00eb par\u00eb, kur n\u00eb Galerin\u00eb e Arteve t\u00eb Durr\u00ebsit u organizua nj\u00eb ekspozit\u00eb fotografike p\u00ebr eksodin e vitit 1991.<\/span><\/p>\n<p><span>Nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, Autoriteti Portual d\u00ebshtoi n\u00eb p\u00ebrpjekjen p\u00ebr t\u00eb vendosur nj\u00eb monument n\u00eb sheshin e trageteve, ku l\u00ebvizin afro nj\u00eb milion udh\u00ebtar\u00eb \u00e7do vit.<\/span><\/p>\n<p><span>Disa koh\u00eb m\u00eb par\u00eb, skulptori i njohur durrsak Qazim K\u00ebrtusha, s\u00eb bashku me arkitektin Viktor Dhimgjini, p\u00ebrgatit\u00ebn nj\u00eb vep\u00ebr kushtuar largimit masiv t\u00eb qytetar\u00ebve shqiptar\u00eb gjat\u00eb vitit 1991.<\/span><\/p>\n<p><span>Megjith\u00ebse boceti i saj ka mbetur n\u00eb studion e artistit, skulptori K\u00ebrtusha flet p\u00ebr t\u00eb sikur t\u00eb ishte gati p\u00ebr t\u2019u instaluar.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cDo t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb plastik\u00eb urbane me p\u00ebrmasa jo t\u00eb m\u00ebdha dhe me nj\u00eb form\u00eb elipsoidale,\u201d<\/em> tregoi para disa koh\u00ebsh Qazim K\u00ebrtusha, artisti i njohur p\u00ebr veprat e parkut n\u00eb qytetin bregdetar.<\/span><\/p>\n<p><span>Gjurm\u00eb k\u00ebpuc\u00ebsh t\u00eb prera, litar\u00eb t\u00eb varur me nyje q\u00eb presupozojn\u00eb ngjitjen dhe q\u00eb kan\u00eb mbetur bosh, nj\u00eb k\u00ebmban\u00eb e vog\u00ebl q\u00eb tring\u00ebllon sa her\u00eb q\u00eb posht\u00eb kalon nj\u00eb kalimtar.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cDuket sikur thot\u00eb \u2018Un\u00eb u ktheva\u2019,<\/em> <em>nj\u00eblloj si\u00e7 do t\u00eb jet\u00eb shkruar sip\u00ebr, atje ku do t\u00eb marr\u00eb drit\u00eb monumenti,\u201d<\/em> shpjegon vepr\u00ebn e tij K\u00ebrtusha.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cDo t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb simbol kund\u00ebr diktatur\u00ebs, por edhe nj\u00eb shpres\u00eb e madhe p\u00ebr jet\u00ebn dhe p\u00ebr rikthimin, k\u00ebshtu si\u00e7 po ndodh gjithnj\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr,\u201d<\/em> thot\u00eb skulptori.<\/span><\/p>\n<p><span>Nj\u00eb monument p\u00ebr eksodin do t\u00eb ishte nj\u00eb shenj\u00eb respekti p\u00ebr veten dhe p\u00ebr historin\u00eb ton\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cT\u2019i rikthesh n\u00eb drit\u00eb k\u00ebto ngjarje do t\u00eb thot\u00eb t\u2019i jap\u00ebsh dinjitet historis\u00eb s\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb kaluan detin me shpres\u00eb n\u00eb zem\u00ebr dhe pasigurin\u00eb para syve. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb mbash t\u00eb ndezur kujtes\u00ebn e nj\u00eb kohe q\u00eb ka sh\u00ebnjuar thell\u00ebsisht historin\u00eb n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt e Adriatikut,\u201d<\/em> shprehet gazetari Tommaso Garofalo. <strong>\/Marr\u00eb nga <a href=\"https:\/\/www.reporter.al\/2026\/03\/08\/durresi-perkujton-eksodin-e-marsit-1991\/\">Reporter.al<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2026\/03\/08\/durresi-perkujton-eksodin-e-marsit-1991\/\">Durr\u00ebsi p\u00ebrkujton eksodin e marsit 1991<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cKur flitet p\u00ebr eksodin e shqiptar\u00ebve drejt Italis\u00eb, kujtesa kolektive th\u00ebrret thuajse gjithmon\u00eb eksodin e gushtit 1991; ai q\u00eb ka mbetur m\u00eb shum\u00eb n\u00eb imazhet dhe n\u00eb faqet e librave t\u00eb historis\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr ne italian\u00ebt, ngaq\u00eb shkaktoi nj\u00eb katakliz\u00ebm politik n\u00eb nivel rajonal dhe n\u00eb raportet me qeverisjen komb\u00ebtare\u201d. 35 vjet pas eksodit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-75350","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75350"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75350\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}