{"id":73314,"date":"2026-02-27T11:34:07","date_gmt":"2026-02-27T11:34:07","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/27\/ny-times-politika-e-jashtme-e-trump-ringjallja-e-perandorise\/"},"modified":"2026-02-27T11:34:07","modified_gmt":"2026-02-27T11:34:07","slug":"ny-times-politika-e-jashtme-e-trump-ringjallja-e-perandorise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/27\/ny-times-politika-e-jashtme-e-trump-ringjallja-e-perandorise\/","title":{"rendered":"NY Times: Politika e jashtme e Trump, ringjallja e perandoris\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Politika e jashtme e presidentit amerikan Donald Trump ka l\u00ebvizur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paparashikueshme n\u00eb shum\u00eb rajone t\u00eb bot\u00ebs, por nj\u00eb element ka mbetur i q\u00ebndruesh\u00ebm: qasja agresive dhe mb\u00ebshtetja te p\u00ebrdorimi i forc\u00ebs.<\/p>\n<p>Administrata e tij ka nd\u00ebrmarr\u00eb veprime t\u00eb forta nga Amerika Latine deri n\u00eb Lindjen e Mesme. Trump urdh\u00ebroi operacione kund\u00ebr udh\u00ebheqjes s\u00eb Venezuel\u00ebs duke pretenduar nj\u00ebkoh\u00ebsisht kontroll mbi burimet energjetike t\u00eb vendit, shtoi presionin ndaj Kub\u00ebs p\u00ebrmes bllokad\u00ebs ekonomike dhe madje ngriti pretendime politike mbi Kanadan\u00eb dhe Groenland\u00ebn. Paralelisht, SHBA ka grumbulluar forc\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe ushtarake n\u00eb Lindjen e Mesme q\u00eb nga pushtimi i Irakut n\u00eb vitin 2003, duke rritur tensionet me Iranin.<\/p>\n<p>Trump e p\u00ebrkufizon k\u00ebt\u00eb strategji si politik\u00ebn \u201cAmerica First\u201d, pra p\u00ebrpar\u00ebsi absolute p\u00ebr interesat amerikane. Por analist\u00ebt theksojn\u00eb se kjo nuk \u00ebsht\u00eb izolacioniz\u00ebm dhe as t\u00ebrheqje nga skena globale. P\u00ebrkundrazi, SHBA duket se po k\u00ebrkon t\u00eb ruaj\u00eb dominimin global p\u00ebrmes presionit politik, ekonomik dhe ushtarak.<\/p>\n<h4>Rikthimi i logjik\u00ebs s\u00eb perandorive<\/h4>\n<p>P\u00ebr disa studiues, kjo qasje i ngjan misionit klasik t\u00eb fuqive perandorake europiane t\u00eb shekujve t\u00eb kaluar, zgjerim ndikimi, kontroll territori dhe akses mbi burime strategjike.<\/p>\n<p>N\u00eb fjalimin e inaugurimit vitin e kaluar, Trump vler\u00ebsoi presidentin amerikan William McKinley, i cili n\u00eb fund t\u00eb shekullit XIX e shnd\u00ebrroi SHBA-n\u00eb n\u00eb nj\u00eb fuqi me territore p\u00ebrtej oqeanit pas Luft\u00ebs Spanjollo-Amerikane, duke marr\u00eb Filipinet, Guamin dhe Porto Rikon.<\/p>\n<p>Kjo ide u artikulua edhe m\u00eb qart\u00eb nga Sekretari i Shtetit Marco Rubio gjat\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Siguris\u00eb n\u00eb Mynih.<\/p>\n<p>Rubio argumentoi se p\u00ebr pes\u00eb shekuj Per\u00ebndimi ishte n\u00eb zgjerim global, p\u00ebrmes eksploruesve, ushtar\u00ebve dhe kolonizator\u00ebve, nd\u00ebrsa pas vitit 1945 ai hyri n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb tkurrjeje. Ai kritikoi l\u00ebvizjet antikoloniale, duke i lidhur ato me komunizmin dhe dob\u00ebsimin e fuqis\u00eb per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>Fjalimi mori duartrokitje n\u00eb sall\u00eb, por gjithashtu ngriti debat t\u00eb fort\u00eb mes diplomat\u00ebve dhe historian\u00ebve.<\/p>\n<h4>Aleanca si instrument presioni<\/h4>\n<p>Rubio deklaroi se administrata Trump k\u00ebrkon aleat\u00eb <em>\u201ckrenar\u00eb p\u00ebr qytet\u00ebrimin e tyre\u201d,<\/em> duke paralajm\u00ebruar edhe rrezikun e asaj q\u00eb ai e quajti <em>\u201cfshirje qytet\u00ebrimore\u201d.\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Sipas historianit Stephen Wertheim, politika aktuale amerikane nuk synon t\u00eb largohet nga bota, por t\u00eb forcoj\u00eb dominimin ushtarak global.<\/p>\n<p><em>\u201c\u00cbsht\u00eb globaliz\u00ebm \u2018America First\u2019. SHBA nuk po largohet nga aleancat, por po i p\u00ebrdor ato si mjete presioni,\u201d<\/em> tha ai.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, shum\u00eb analist\u00eb paralajm\u00ebrojn\u00eb se glorifikimi i ideve perandorake duket i pap\u00ebrshtatsh\u00ebm n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb q\u00eb pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar mbi dekolonizimin dhe sovranitetin komb\u00ebtar.<\/p>\n<h4>Pasojat globale<\/h4>\n<p>Eksperti i politik\u00ebs s\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme, Nader Hashemi, paralajm\u00ebron se nj\u00eb qasje e till\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb pasoja t\u00eb m\u00ebdha sidomos n\u00eb vendet e Jugut Global, identiteti politik i t\u00eb cilave \u00ebsht\u00eb formuar pik\u00ebrisht kund\u00ebr imperializmit per\u00ebndimor.<\/p>\n<p>Sipas tij, retorika e re amerikane mund t\u00eb shfryt\u00ebzohet nga grupet ekstremiste p\u00ebr rekrutim, nd\u00ebrsa Rusia dhe Kina mund t\u00eb fitojn\u00eb terren diplomatik duke akuzuar SHBA-n\u00eb p\u00ebr imperializ\u00ebm.<\/p>\n<h4>Kritikat ndaj narrativ\u00ebs historike<\/h4>\n<p>N\u00eb fjalimin e tij, Rubio lavd\u00ebroi kolonizator\u00ebt europian\u00eb dhe amerikan\u00eb q\u00eb, sipas tij, transformuan territore t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb fuqi ekonomike. Por historian\u00ebt theksojn\u00eb se k\u00ebto territore nuk ishin <em>\u201ctoka bosh\u201d,<\/em> pasi aty jetonin popullsi indigjene p\u00ebr mij\u00ebra vite, t\u00eb cilat u zhvendos\u00ebn ose u shtyp\u00ebn gjat\u00eb zgjerimit kolonial.<\/p>\n<p>Ai gjithashtu shmangu diskutimin mbi skllav\u00ebrin\u00eb dhe trash\u00ebgimin\u00eb sociale t\u00eb perandorive n\u00eb Per\u00ebndim.<\/p>\n<p>Disa studiues vler\u00ebsojn\u00eb se rrall\u00ebher\u00eb n\u00eb dekadat e fundit nj\u00eb zyrtar i lart\u00eb amerikan ka folur kaq hapur n\u00eb favor t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb perandorake.<\/p>\n<h4>Nj\u00eb ndryshim i ri n\u00eb politik\u00ebn amerikane?<\/h4>\n<p>Sipas analist\u00ebve n\u00eb konferenc\u00ebn e Mynihut, mesazhi i Rubios mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb normalizuar iden\u00eb e nj\u00eb Amerike m\u00eb ekspansioniste, p\u00ebrfshir\u00eb edhe pretendimet e p\u00ebrs\u00ebritura t\u00eb Trump p\u00ebr Groenland\u00ebn.<\/p>\n<p>T\u00eb tjer\u00eb konservator\u00eb amerikan\u00eb argumentojn\u00eb se q\u00ebllimi nuk \u00ebsht\u00eb rikthimi i kolonializmit, por ringritja e vet\u00ebbesimit kulturor t\u00eb Per\u00ebndimit. Megjithat\u00eb, edhe brenda s\u00eb djatht\u00ebs amerikane ekziston skepticiz\u00ebm ndaj nj\u00eb politike q\u00eb shihet si shum\u00eb nd\u00ebrhyr\u00ebse n\u00eb nivel global.<\/p>\n<p>N\u00eb fund, debati mbetet i hapur: a po rikthehet SHBA drejt nj\u00eb roli klasik dominues n\u00eb bot\u00eb, apo b\u00ebhet fjal\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb strategji m\u00eb agresive p\u00ebr t\u00eb mbrojtur interesat amerikane n\u00eb nj\u00eb rend nd\u00ebrkomb\u00ebtar gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb paq\u00ebndruesh\u00ebm?<\/p>\n<p>The New York Times, p\u00ebrgatiti n\u00eb shqip <strong>\u00a9LAPSI.AL\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2026\/02\/27\/ny-times-politika-e-jashtme-e-trump-ringjallja-e-perandorise\/\">NY Times: Politika e jashtme e Trump, ringjallja e perandoris\u00eb<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Politika e jashtme e presidentit amerikan Donald Trump ka l\u00ebvizur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paparashikueshme n\u00eb shum\u00eb rajone t\u00eb bot\u00ebs, por nj\u00eb element ka mbetur i q\u00ebndruesh\u00ebm: qasja agresive dhe mb\u00ebshtetja te p\u00ebrdorimi i forc\u00ebs. Administrata e tij ka nd\u00ebrmarr\u00eb veprime t\u00eb forta nga Amerika Latine deri n\u00eb Lindjen e Mesme. Trump urdh\u00ebroi operacione kund\u00ebr udh\u00ebheqjes [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-73314","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73314"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73314\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}