{"id":72968,"date":"2026-02-25T21:48:39","date_gmt":"2026-02-25T21:48:39","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/25\/inati-i-shqiptareve-me-hekurudhat\/"},"modified":"2026-02-25T21:48:39","modified_gmt":"2026-02-25T21:48:39","slug":"inati-i-shqiptareve-me-hekurudhat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/25\/inati-i-shqiptareve-me-hekurudhat\/","title":{"rendered":"\u201cInati i shqiptar\u00ebve me hekurudhat\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Nga Auron Tare<\/p>\n<p>Shkodran\u00ebt, mjeshtrit e humorit, m\u00eb kan\u00eb treguar nj\u00eb histori e cila me shum\u00eb gjas\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. Pas vitit 1997, qeveria e koh\u00ebs vendosi t\u00eb rifilloj\u00eb l\u00ebvizjen e trenave (\u00e7far\u00eb kishte shp\u00ebtuar nga katrahura) dhe nisi nj\u00eb lokomotiv\u00eb me disa vagona nga Tirana p\u00ebr n\u00eb Shkod\u00ebr. Pas dy dit\u00ebsh q\u00eb treni ishte nisur, makinisti, i cili n\u00eb k\u00ebmb\u00eb kishte bredhur p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb telefon, raportoi se ishte ende n\u00eb dalje t\u00eb Lezh\u00ebs.<br \/>\n\u201cPse nuk vazhdon p\u00ebr Shkod\u00ebr?\u201d \u2013 e kishte pyetur drejtori i koh\u00ebs.<br \/>\n\u201cKu t\u00eb shkoj?\u201d \u2013 ishte p\u00ebrgjigjur ai. \u201cK\u00ebtu e paskan marr\u00eb t\u00eb gjith\u00eb hekurudh\u00ebn.\u201d<br \/>\nKjo histori m\u00eb erdhi nd\u00ebr mend kur po kaloja n\u00eb Janar n\u00eb rrug\u00ebn drejt Kor\u00e7\u00ebs. Atje ku sot ka rr\u00ebshqitur e gjith\u00eb traseja e rrug\u00ebs, mund t\u00eb shoh\u00ebsh se bashk\u00eb me rrug\u00ebn ka ikur edhe hekurudha. Jo vet\u00ebm kaq: n\u00ebse vazhdon rrug\u00ebn drejt Prrenjasit, sheh pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb d\u00ebmtuara apo t\u00eb braktisura. Madje disa nga tunelet i kan\u00eb prishur kompanit\u00eb q\u00eb po nd\u00ebrtojn\u00eb rrug\u00ebn.<br \/>\nN\u00eb Luft\u00ebn e Par\u00eb Bot\u00ebrore, Shqip\u00ebria kishte nj\u00eb rrjet hekurudhor nga veriu deri n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb jugut. I nd\u00ebrtuar nga ushtrit\u00eb nd\u00ebrluftuese p\u00ebr q\u00ebllime ushtarake, ai fillonte nga Shkodra drejt Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Mesme, duke u ndar\u00eb n\u00eb nj\u00eb deg\u00eb drejt Tiran\u00ebs dhe nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrgjat\u00eb bregut t\u00eb Shkumbinit deri n\u00eb Elbasan. N\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebsaj hekurudhe u realizua edhe vizita e famshme e Arqiduk\u00ebs Maksimilian, trash\u00ebgimtar i fronit austro-hungarez, n\u00eb Tiran\u00eb, Durr\u00ebs, Kavaj\u00eb e deri n\u00eb Peqin, e dokumentuar me fotografi t\u00eb koh\u00ebs.<br \/>\nNd\u00ebrkoh\u00eb, italian\u00ebt, p\u00ebr q\u00ebllimet e tyre ushtarake, nd\u00ebrtuan hekurudh\u00ebn (dekovilin) nga Vlora drejt Selenic\u00ebs dhe m\u00eb pas drejt Fierit.<br \/>\nMe largimin e ushtrive, hekurudha i mbeti Shqip\u00ebris\u00eb dhe n\u00eb segmente t\u00eb ndryshme u p\u00ebrdor p\u00ebr nevoja lokale, diku me qerre e diku me karroca me kuaj. Por shum\u00eb shpejt, udha e hekurit, e nd\u00ebrtuar nga inxhinier\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb ushtarak\u00eb t\u00eb koh\u00ebs, u shkul nga banor\u00ebt p\u00ebrgjat\u00eb saj dhe u p\u00ebrdor p\u00ebr nevojat e tyre: kush p\u00ebr pjergulla, kush p\u00ebr trar\u00eb e kush p\u00ebr hardhi. K\u00ebshtu, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb rekord, shqiptar\u00ebt e asaj kohe mund\u00ebn t\u00eb zhduknin pa l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb gjith\u00eb rrjetin hekurudhor Shkod\u00ebr-Tiran\u00eb-Elbasan dhe at\u00eb Fier-Vlor\u00eb.<br \/>\nPas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, qeveria komuniste u p\u00ebrpoq shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb rifilluar hekurudh\u00ebn, duke p\u00ebrdorur t\u00eb nj\u00ebjtin kontur gjeografik si ai i nd\u00ebrtuar nga italian\u00ebt dhe austro-hungarez\u00ebt. Me pun\u00eb vullnetare dhe me nj\u00eb propagand\u00eb t\u00eb madhe, dal\u00ebngadal\u00eb hekurudha u shtrua n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn trase si ajo e dikurshmja. E p\u00ebrdorur gjer\u00ebsisht p\u00ebr transportin e popullsis\u00eb dhe m\u00eb von\u00eb p\u00ebr nevojat e industris\u00eb s\u00eb r\u00ebnd\u00eb, udha e hekurit ishte funksionale deri n\u00eb r\u00ebnien e komunizmit.<br \/>\nPas vitit 1992 u braktis dhe shum\u00eb pak njer\u00ebz din\u00eb p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e saj. Sot hekurudha \u00ebsht\u00eb jasht\u00eb funksionit n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe dhe, \u00e7udit\u00ebrisht, n\u00eb segmentin Elbasan-Guri i Kuq \u00ebsht\u00eb totalisht e braktisur dhe vende-vende, edhe e d\u00ebmtuar. Nj\u00eb pjes\u00eb e harruar, nj\u00eb pjes\u00eb e d\u00ebmtuar nga kompanit\u00eb q\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr rrug\u00ebn. Asnj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr ta ruajtur qoft\u00eb edhe si simbol historik i nj\u00eb kohe t\u00eb shkuar, kur hekurudhat nd\u00ebrtoheshin nga t\u00eb rinjt\u00eb shqiptar\u00eb vullnetarisht. Edhe pse ndoshta e panevojshme sot, ajo fare mir\u00eb mund t\u00eb kthehej n\u00eb nj\u00eb atraksion turistik e historik p\u00ebr t\u00eb treguar nj\u00eb nga periudhat m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse t\u00eb vendit. Ndoshta problemi yn\u00eb me hekurudhat nuk ka qen\u00eb kurr\u00eb vet\u00ebm ekonomik apo teknik. Ato i jane nd\u00ebrtuar disa her\u00eb dhe po aq her\u00eb i kemi l\u00ebn\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrrohen. T\u00eb p\u00ebrdorura p\u00ebr luft\u00eb, p\u00ebr propagand\u00eb, p\u00ebr transport, por rrall\u00ebher\u00eb jo si pasuri t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt q\u00eb duhet ruajtur. Sikur hekurudha, q\u00eb lidh qytete e njer\u00ebz, t\u00eb na ket\u00eb bezdisur gjithmon\u00eb, sepse Udha e Hekurit k\u00ebrkon rregull, disiplin\u00eb dhe mir\u00ebmbajtje afatgjat\u00eb. Dhe k\u00ebshtu, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb simbolike, sa her\u00eb ndryshon koha apo pushteti, ne i prishim p\u00ebrs\u00ebri. Jo vet\u00ebm shinat prej hekuri, por edhe vet\u00eb iden\u00eb e vazhdim\u00ebsis\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Auron Tare Shkodran\u00ebt, mjeshtrit e humorit, m\u00eb kan\u00eb treguar nj\u00eb histori e cila me shum\u00eb gjas\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. Pas vitit 1997, qeveria e koh\u00ebs vendosi t\u00eb rifilloj\u00eb l\u00ebvizjen e trenave (\u00e7far\u00eb kishte shp\u00ebtuar nga katrahura) dhe nisi nj\u00eb lokomotiv\u00eb me disa vagona nga Tirana p\u00ebr n\u00eb Shkod\u00ebr. Pas dy dit\u00ebsh q\u00eb treni ishte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-72968","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72968","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72968"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72968\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72968"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72968"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72968"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}