{"id":72341,"date":"2026-02-23T11:48:15","date_gmt":"2026-02-23T11:48:15","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/23\/retorika-e-dhunshme-e-berishes-nga-perspektiva-e-psikanalizes\/"},"modified":"2026-02-23T11:48:15","modified_gmt":"2026-02-23T11:48:15","slug":"retorika-e-dhunshme-e-berishes-nga-perspektiva-e-psikanalizes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/23\/retorika-e-dhunshme-e-berishes-nga-perspektiva-e-psikanalizes\/","title":{"rendered":"Retorika e dhunshme e Berish\u00ebs nga perspektiva e Psikanaliz\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Nga Fatos Tarifa\/<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>D\u00e9j\u00e0 vu all over again<\/strong><\/em><\/p>\n<p>P\u00ebrs\u00ebri dy dit\u00eb m\u00eb par\u00eb d\u00ebgjuam bresh\u00ebri molotov\u00ebsh, pam\u00eb zjarr, dhun\u00eb, p\u00ebrleshje me forcat e rendit dhe t\u00eb plagosur n\u00eb Bulevardin e Madh t\u00eb Tiran\u00ebs dhe n\u00eb rrethinat e Parlamentit. P\u00ebr 35 vite me radh\u00eb, pra p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e nj\u00eb shekulli, n\u00eb krye t\u00eb protestave t\u00eb dhunshme dhe frym\u00ebzues i tyre ka qen\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjti njeri\u2015Sali Berisha.<\/p>\n<p>Berisha \u00ebsht\u00eb epitoma e t\u00eb gjitha ngjarjeve t\u00eb dhunshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb mbajtur pushtetin e vet, ai i vuri flak\u00ebn Shqip\u00ebris\u00eb m\u00eb 1997. Dhe \u00ebsht\u00eb gati ta b\u00ebj\u00eb p\u00ebrs\u00ebri k\u00ebt\u00eb p\u00ebr ta rimarr\u00eb pushtetin n\u00eb mosh\u00ebn 82 vje\u00e7\u201420 vjet m\u00eb i plakur nga \u00e7\u2019ishte gjyshi im kur nd\u00ebrroi jet\u00eb.<\/p>\n<p>Pasi e humbi pushtetin at\u00eb vit, u p\u00ebrpoq n\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, m\u00eb 1998, t\u00eb rikthehej n\u00eb pushtet me dhun\u00eb. D\u00ebshtoi. K\u00ebt\u00eb p\u00ebrpiqet t\u00eb b\u00ebj\u00eb p\u00ebrs\u00ebri sot.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb mbajtur pushtetin, pasi e rimori at\u00eb m\u00eb 2005, Berisha urdh\u00ebroi vrasjen e qytetar\u00ebve n\u00eb bulevard m\u00eb 21 janar 2011.<\/p>\n<p>Pasi humbi n\u00eb zgjedhjet e vitit 2013, Berisha \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur me dhjet\u00ebra her\u00eb t\u00eb shkaktoj\u00eb trazira t\u00eb dhunshme me shpres\u00eb se p\u00ebrmes dhun\u00ebs mund t\u00eb rikthehet s\u00ebrish n\u00eb pushtet, edhe pse historia e k\u00ebtij vendi i ka lar\u00eb me koh\u00eb hesapet me t\u00eb.<\/p>\n<p>Berisha \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arsonist, nj\u00eb piromaniak, n\u00eb kuptimin real t\u00eb fjal\u00ebs, si\u00e7 mund ta gjeni t\u00eb shpjeguar k\u00ebt\u00eb term n\u00eb \u00e7do fjalor\u2014nj\u00eb individ q\u00eb ka nj\u00eb \u201cimpuls t\u00eb pakontrolluesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ndezur zjarre\u201d dhe q\u00eb \u201cngaz\u00ebllehet kur ndez dhe sheh zjarre\u201d\u2014nj\u00eb person q\u00eb vuan nga piromania. K\u00ebt\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb sot hera e par\u00eb q\u00eb e them.<\/p>\n<p>Si sociolog, kam qen\u00eb gjithnj\u00eb i interesuar t\u00eb kuptoj shkaqet m\u00eb t\u00eb thella t\u00eb sjelljes s\u00eb dhunshme n\u00eb shoq\u00ebri, sidomos nga individ\u00eb t\u00eb veshur me pushtet, ose politikisht t\u00eb fuqish\u00ebm. Kjo dukuri gjer\u00ebsisht e studiuar ka qen\u00eb nj\u00eb subjekt qendror p\u00ebr disa nga mendimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb njohur n\u00eb shkencat mbi shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>Max Weber analizoi mjesht\u00ebrisht marr\u00ebdh\u00ebnien mes autoritetit, legjitimitetit dhe p\u00ebrdorimit t\u00eb dhun\u00ebs, duke argumentuar rolin e shtetit n\u00eb monopolin e forc\u00ebs dhe m\u00ebnyr\u00ebn se si drejtuesit e justifikojn\u00eb dhun\u00ebn n\u00eb em\u00ebr t\u00eb ruajtjes s\u00eb rendit.<\/p>\n<p>Hannah Arendt ofroi nj\u00eb dallim konceptual mes pushtetit dhe dhun\u00ebs, duke argumentuar se dhuna, si rregull, ushtrohet kur autoriteti humbet legjitimitetin. Analiza e saj mbi totalitarizmin \u00ebsht\u00eb esenciale p\u00ebr t\u00eb kuptuar p\u00ebrdorimin e dhun\u00ebs si nj\u00eb mjet politik nga drejtuesit autoritarist\u00eb.<\/p>\n<p>Michel Foucault eksploroi mekanizmat p\u00ebrmes t\u00eb cil\u00ebve pushteti disiplinon, survejon dhe mban n\u00ebn kontroll qytetar\u00ebt, duke d\u00ebshmuar se si strukturat e autoritetit e normalizojn\u00eb dominimin dhe dhun\u00ebn institucionale.<\/p>\n<p>Nga perspektiva e psikologjis\u00eb forensike, Christopher Webster dhe Andrew Welsh kan\u00eb argumentuar rolin e karakteristikave t\u00eb personalitetit dhe t\u00eb proceseve kognitive n\u00eb sjelljen agresive t\u00eb individ\u00ebve n\u00eb pozita pushteti.<\/p>\n<p>Adrian Raine, nj\u00eb psikolog dhe kriminolog britanik, n\u00eb librin e tij t\u00eb njohur The Anatomy of Violence (2013), ka studiuar predispozitat biologjike t\u00eb sjelljes s\u00eb dhunshme, duke argumentuar se faktor\u00ebt biologjik\u00eb nd\u00ebrveprojn\u00eb me mjedisin shoq\u00ebror p\u00ebr t\u00eb prodhuar sjellje agresive, p\u00ebrfshir\u00eb edhe sjelljen e individ\u00ebve n\u00eb pushtet.<\/p>\n<p>Dhuna \u00ebsht\u00eb, pra, nj\u00eb dukuri shoq\u00ebrore komplekse, q\u00eb nuk mund t\u00eb shpjegohet me nj\u00eb faktor vet\u00ebm individual apo shoq\u00ebror dhe as me nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. T\u00eb kuptuarit e dhun\u00ebs n\u00eb shoq\u00ebri k\u00ebrkon nj\u00eb qasje ekumenike, shum\u00ebdisiplinare. Ajo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me faktor\u00eb biologjik\u00eb (roli i trurit n\u00eb kontrollin e impulsive dhe n\u00eb vendimmarrje, si dhe predispozitat gjenetike q\u00eb mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb prirjet agresive); faktor\u00eb psikologjik\u00eb (tipare t\u00eb personalitetit, t\u00eb tilla si impulsiviteti, mungesa e empatis\u00eb ose prirjet antisociale, gjendja e sh\u00ebndetit mendor dhe sjellja e m\u00ebsuar nga p\u00ebrvojat e hershme t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb; faktor\u00eb shoq\u00ebror\u00eb (mjedisi familjar, n\u00ebse ai ka qen\u00eb abuzues, neglizhues, i dhunsh\u00ebm, streset socio-ekonomik\u00eb, si dhe normat kulturore q\u00eb mund ta tolerojn\u00eb e ta rutinizojn\u00eb sjelljen agresive); faktor\u00eb situacional\u00eb (kur autoriteti dhe zbatimi i ligjit jan\u00eb t\u00eb dob\u00ebt, duke mund\u00ebsuar q\u00eb sjellja e dhunshme t\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzohet).<\/p>\n<p>Retorika e dhunshme, nj\u00eb koncept i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb sociologjin\u00eb politike, n\u00eb shkenc\u00ebn politike dhe n\u00eb studimet mbi komunikimin, e cila ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me gjuh\u00ebn, simbolet dhe diskursin q\u00eb nxit, legjitimon ose normalizon dhun\u00ebn, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tipar i kahersh\u00ebm i Sali Berish\u00ebs. Kjo retorik\u00eb ka nxitur e vazhdon t\u00eb nxit\u00eb e t\u00eb justifikoj\u00eb sjellje t\u00eb dhunshme n\u00eb radh\u00ebt e p\u00ebrkrah\u00ebsve t\u00eb tij, qofshin k\u00ebta qytetar\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb apo eksponent\u00eb t\u00eb partis\u00eb s\u00eb tij, madje edhe an\u00ebtar\u00eb t\u00eb parlamentit nga ajo parti. N\u00eb rastin e Berish\u00ebs, anatomia e retorik\u00ebs s\u00eb dhunshme t\u00eb tij mund t\u00eb shpjegohet, n\u00eb k\u00ebt\u00eb apo at\u00eb mas\u00eb, me t\u00eb gjith\u00eb ata faktor\u00eb\u2014biologjik\u00eb, psikologjik\u00eb, shoq\u00ebror\u00eb dhe situacional\u00eb\u2014q\u00eb p\u00ebrmenda m\u00eb sip\u00ebr.<\/p>\n<p>Retorika e dhunshme e Berish\u00ebs nga perspektiva e Psikanaliz\u00ebs<\/p>\n<p>M\u00eb posht\u00eb p\u00ebrpiqem t\u2019i gjej nj\u00eb shpjegim racional retorik\u00ebs s\u00eb dhunshme politike t\u00eb Sali Berish\u00ebs n\u00eb teorin\u00eb psikanalitike, mb\u00ebshtetur n\u00eb idet\u00eb e kat\u00ebr prej p\u00ebrfaq\u00ebsuesve m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb k\u00ebsaj shkolle\u2014Sigmunt Freud, Otto Gross, Wilhelm Reich dhe Erich Fromm.<\/p>\n<p>Kjo retorik\u00eb dhe kjo sjellje, sipas psikanaliz\u00ebs, duhen par\u00eb t\u00eb lidhura me t\u00eb kaluar\u00ebn autoritariste t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb komuniste dhe me vet\u00eb karrier\u00ebn e Berish\u00ebs n\u00eb at\u00eb sistem.<\/p>\n<p>Kur n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1990 Shqip\u00ebria nisi ndryshimin e kursit t\u00eb saj politik me krijimin e s\u00eb par\u00ebs parti politike opozitare dhe nj\u00eb sistemi politik pluralist, ky ndryshim i papritur e detyroi Sali Berish\u00ebn, i cili papritur u gjen n\u00eb krye t\u00eb opozit\u00ebs, t\u2019u p\u00ebrshtatej shpejt rrethanave t\u00eb reja. Ai nd\u00ebrroi kostumin politik, por stili retorik i tij ruajti tiparet e sistemit t\u00eb vjet\u00ebr\u2014i zjarrt\u00eb, i dhunsh\u00ebm dhe tep\u00ebr polarizues, sipas logjik\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr: Ne dhe Ata, ne kund\u00ebr atyre.<\/p>\n<p>Retorika e Berish\u00ebs ishte qysh nga fillimi\u2014dhe ka mbetur edhe sot\u2014nj\u00eb retorik\u00eb hibride, e ushqyer dhe n\u00ebn ndikimin e tre faktor\u00ebve kryesor\u00eb: (a) tradita autoritariste e Shqip\u00ebris\u00eb socialiste, (b) e kaluara komuniste e vet\u00eb Berish\u00ebs si nj\u00eb an\u00ebtar aktiv i Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs dhe (c) nevoja e ngutshme por t\u2019u \u201ctransformuar\u201d nga nj\u00eb komunist, n\u00eb nj\u00eb demokrat n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb merrte pushtetin dhe ta mbante at\u00eb duke mobilizuar nj\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb gjer\u00eb popullore.<\/p>\n<p>K\u00ebto rrethana b\u00ebn\u00eb q\u00eb retorika politike e Berish\u00ebs t\u00eb artikulohej dje\u2014si\u00e7 vazhdon t\u00eb ndodh\u00eb edhe sot\u2014n\u00eb tri \u201cgjuh\u00eb\u201d, q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb at\u00eb nj\u00eb retorik\u00eb eklektike: gjuha e vjet\u00ebr komuniste (konfrontuese), gjuha e re demokratike (nj\u00eb terminologji e re, si pluraliz\u00ebm, demokraci, t\u00eb drejtat e njeriut) dhe nj\u00eb gjuh\u00eb ideologjike e politike q\u00eb varion mes s\u00eb Majt\u00ebs dhe t\u00eb Djatht\u00ebs, sipas rrethanave, kontekstit dhe interesave imediate.<\/p>\n<p>N\u00eb \u00e7do rast, retorika politike e Berish\u00ebs mbetet e dhunshme dhe kjo shpjegohet me k\u00ebta faktor\u00eb:<\/p>\n<p>S\u00eb pari, ajo \u00ebsht\u00eb vazhdim\u00ebsi e nj\u00eb tradite autoritariste, nga e cila Berisha nuk mundi t\u00eb shk\u00ebputej kurr\u00eb. Si e till\u00eb, kjo retorik\u00eb, si\u00e7 e gjejm\u00eb thuajse n\u00eb t\u00eb gjitha fjalimet e Berish\u00ebs, shpesh pasqyron stilin konfrontues e militant t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs dhe t\u00eb kuadrove t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb periudh\u00ebs socialiste.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, retorika e dhunshme e Berish\u00ebs synonte mbijetes\u00ebn politike t\u00eb tij n\u00eb nj\u00eb sistem demokratik t\u00eb brisht\u00eb, pasi ajo mund t\u00eb mobilizonte nj\u00eb far\u00eb mb\u00ebshtetje popullore dhe t\u00eb delegjitimonte rival\u00ebt e tij politik\u00eb.<\/p>\n<p>S\u00eb treti, kjo retorik\u00eb e dhunshme e polarizuese i ka sh\u00ebrbyer Berish\u00ebs edhe si nj\u00eb narrativ\u00eb p\u00ebr \u201ctransformimin\u201d e tij personal, pasi, duke i paraqitur kund\u00ebrshtar\u00ebt e vet n\u00eb terma ekstrem\u00eb, ai synonte t\u00eb krijonte imazhin e tij si lideri q\u00eb e shk\u00ebputi Shqip\u00ebrin\u00eb nga socializmi shtet\u00ebror, pavar\u00ebsisht lidhjeve t\u00eb tij t\u00eb ngushta e organike t\u00eb m\u00ebparshme me at\u00eb sistem.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha sa thash\u00eb m\u00eb sip\u00ebr gjejn\u00eb nj\u00eb shpjegim racional n\u00eb teorin\u00eb e Psikanaliz\u00ebs. M\u00eb posht\u00eb p\u00ebrpiqem ta ilustroj k\u00ebt\u00eb argument me idet\u00eb e disa prej p\u00ebrfaq\u00ebsuesve m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb k\u00ebsaj shkolle.<\/p>\n<p>Sigmunt Freud e shihte retorik\u00ebn e dhunshme n\u00eb politik\u00eb si shprehje e agresionit t\u00eb sublimuar, si kanalizim i instinkteve primordial\u00eb t\u00eb dhunsh\u00ebm n\u00eb forma shoq\u00ebrisht t\u00eb pranueshme, si\u00e7 jan\u00eb fjalimet apo denoncimet politike. Sipas tij, retorika e dhunshme shpesh \u00ebsht\u00eb nj\u00eb projektim i konflikteve t\u00eb brendshme t\u00eb nj\u00eb individi te kund\u00ebrshtar\u00ebt e vet.<\/p>\n<p>N\u00eb rastin e Berish\u00ebs, Freud do t\u00eb thoshte se gjuha e tij e ashp\u00ebr e konfliktuale \u00ebsht\u00eb nj\u00eb far\u00eb eksternalizimi apo projektimi i tensioneve t\u00eb pazgjidhura nga e kaluara e tij komuniste. Freud argumentoi se njer\u00ebzit p\u00ebrs\u00ebrisin modele nga jeta e tyre e hershme dhe, nga ky k\u00ebndv\u00ebshtrim, stili konfrontues i Berish\u00ebs duket se pasqyron diskursin autoritarist t\u00eb mjedisit shoq\u00ebror n\u00eb t\u00eb cilin ai u rrit, tashm\u00eb n\u00eb nj\u00eb kontekst demokratik.<\/p>\n<p>Otto Gross argumentoi se retorika e dhunshme n\u00eb politik\u00eb mund t\u00eb kuptohet si simptom\u00eb e shtypjes dhe si nj\u00eb form\u00eb e shtremb\u00ebruar rebelimi kund\u00ebr saj. Ai argumentoi se sistemet autoritarist\u00eb prodhojn\u00eb personalitete neurotik\u00eb q\u00eb l\u00ebkunden mes n\u00ebnshtrimit dhe dominimit. Nga ky k\u00ebndv\u00ebshtrim, retorika e dhunshme e Berish\u00ebs mund t\u00eb konsiderohet si produkt i k\u00ebsaj patologjie t\u00eb formuar nga e kaluara komuniste e Shqip\u00ebris\u00eb dhe e vet\u00eb Berish\u00ebs.<\/p>\n<p>Gross besonte se sh\u00ebndeti i v\u00ebrtet\u00eb psikologjik k\u00ebrkon \u00e7lirimin e prirjeve instinktive nga kufizimet autoritariste. Sot ai do t\u00eb thoshte se gjuha e dhunshme e Berish\u00ebs mund t\u00eb konsiderohet si nj\u00eb \u00e7lirim i d\u00ebshtuar, pasi ajo karakterizohet s\u00ebrish nga dhuna dhe dominimi. Ashtu si Freud, Gross do t\u00eb thoshte se retorika e Berish\u00ebs rezonon ende te nj\u00eb mas\u00eb jo e vog\u00ebl e shqiptar\u00ebve pasi ajo pasqyron nj\u00eb traum\u00eb psikologjike t\u00eb pazgjidhur p\u00ebr mjaft prej tyre.<\/p>\n<p>Wilhelm Reich solli konceptin e \u201carmatur\u00ebs s\u00eb karakterit\u201d (character armor), si nj\u00eb strategji p\u00ebr t\u2019u mbrojtur psikologjikisht e p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar shtypjen. Ai do t\u00eb thoshte sot se n\u00eb sistemin autoritarist t\u00eb socializmit shtet\u00ebror, Berisha mund t\u00eb ket\u00eb internalizuar modele t\u00eb ngurt\u00eb e konfrontues t\u00eb t\u00eb folurit si mekanizma mbrojt\u00ebs, ndaj edhe retorika e tij e dhunshme nga viti 1990 deri m\u00eb sot mund t\u00eb shihet si nj\u00eb manifestim i k\u00ebtij personaliteti t\u00eb \u201cblinduar\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb vepr\u00ebn e tij t\u00eb njohur Psikologjia masive e fashizmit, Reich argumentoi se lider\u00ebt autoritarist\u00eb mobilizojn\u00eb ndjek\u00ebsit e tyre p\u00ebrmes nj\u00eb gjuh\u00eb emocionale e shpesh her\u00eb t\u00eb dhunshme. Retorika politike e Berish\u00ebs i ngjason k\u00ebtij modeli, pasi ajo synon t\u00eb ushqej\u00eb emocione q\u00eb i orientojn\u00eb ndjek\u00ebsit e tij fanatik\u00eb n\u00eb veprime t\u00eb dhunshme ndaj institucioneve dhe forcave t\u00eb rendit.<\/p>\n<p>Erich Fromm, n\u00eb librin e tij Arratisja nga liria, argumentoi se individ\u00ebt shpesh kan\u00eb frik\u00eb nga liria e v\u00ebrtet\u00eb sepse ajo sjell pasiguri dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi. N\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb q\u00eb dalin nga nj\u00eb e kaluar autoritariste, si Shqip\u00ebria pas vitit 1990, lider\u00ebt e rinj mund t\u00eb rikthehen te retorika autoritare si nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb ofruar siguri psikologjike. Fromm e p\u00ebrshkroi personalitetin autoritarist si nj\u00eb individ q\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht i n\u00ebnshtrohet autoritetit dhe dominon mbi t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n<p>Fromm do t\u00eb thoshte sot se e kaluara komuniste e Berish\u00ebs ka ushqyer tek ai pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb dualitet, dikur iu n\u00ebnshtruar Partis\u00eb n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn dhe duke synuar t\u00eb dominoj\u00eb sot partin\u00eb e tij dhe kund\u00ebrshtar\u00ebt e vet politik\u00eb p\u00ebrmes nj\u00eb retorike t\u00eb ashp\u00ebr e t\u00eb dhunshme. Fromm vuri dukje, gjithashtu, dallimet mes prirjeve afirmuese t\u00eb jet\u00ebs (biofili) dhe atyre shkat\u00ebrruese (nekrofili), \u00e7ka mund\u00ebson q\u00eb retorika e dhunshme e Berish\u00ebs t\u00eb kuptohet se reflekton nj\u00eb orientim nekrofilik, t\u00eb kapurit pas kontrollit, dhun\u00ebs dhe shkat\u00ebrrimit, n\u00eb vend t\u00eb hapjes, rritjes e zhvillimit.<\/p>\n<p>Me koh\u00eb kam v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se, me retorik\u00ebn dhe demagogjin\u00eb e tij dhe me pushtetin q\u00eb mori n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1990, Berisha krijoi p\u00ebr veten kultin e nj\u00eb demokrati, t\u00eb nj\u00eb lideri pro-amerikan dhe t\u00eb nj\u00eb patrioti t\u00eb pakompromentuesh\u00ebm. Ky kult \u00ebsht\u00eb provuar se ishte i rrem\u00eb. Berisha nuk \u00ebsht\u00eb\u2014dhe as ka qen\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb\u2014as nj\u00eb demokrat i v\u00ebrtet\u00eb, as nj\u00eb pro-amerikan i v\u00ebrtet\u00eb, as nj\u00eb patriot i v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p>Berisha nuk la gj\u00eb pa b\u00ebr\u00eb q\u00eb brenda e jasht\u00eb vendit q\u00eb t\u00eb besohej se ai ishte dhe mbetet \u201cheroi\u201d i demokracis\u00eb shqiptare. Shum\u00eb njer\u00ebz naiv\u00eb e besuan k\u00ebt\u00eb dhe ka ende nga ata q\u00eb e shohin Berish\u00ebn si nj\u00eb \u201chero\u201d. N\u00eb fakt, Berisha nuk ka asgj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt me heronjt\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb; ai, p\u00ebrkundrazi, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb sot antiheroi i koh\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e \u00e7uditshme se si Berisha, nga nj\u00eb individ thuajse i panjohur p\u00ebr publikun deri n\u00eb fundin e viteve 1980, p\u00ebrve\u00e7se si nj\u00eb mjek\u2014dhe si sekretar i organizat\u00ebs s\u00eb partis\u00eb (komuniste) t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb spitalin ku ushtronte profesionin e tij\u2014u shfaq n\u00eb sken\u00ebn e politik\u00ebs shqiptare krejt papritur, me imazhin e nj\u00eb intelektuali disident antikomunist (pa qen\u00eb as edhe nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb vetme i till\u00eb) dhe pretendoi se themeloi t\u00eb par\u00ebn parti opozitare antikomuniste n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1990. N\u00eb fakt, ishin t\u00eb tjer\u00eb individ\u00eb ata q\u00eb e organizuan dhe e drejtuan l\u00ebvizjen studentore t\u00eb dhjetorit 1990, e cila \u00e7oi n\u00eb galvanizimin e sken\u00ebs politike shqiptare, n\u00eb krijimin e Partis\u00eb Demokratike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb zgjedhjet e para demokratike dhe n\u00eb r\u00ebnien e sistemit socialist.<\/p>\n<p>Berisha ishte nj\u00eb free rider. Ai diti t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb p\u00ebrpjekjet e t\u00eb tjer\u00ebve pa rrezikuar vet\u00eb asgj\u00eb, p\u00ebr t\u00eb fituar gjith\u00e7ka p\u00ebr vete. Humbi n\u00eb zgjedhjet parlamentare t\u00eb vitit 1991, por fitoi n\u00eb zgjedhjet e nj\u00eb viti m\u00eb von\u00eb dhe u b\u00eb presidenti i par\u00eb i Shqip\u00ebris\u00eb postsocialiste.<\/p>\n<p>N\u00eb Poloni, e para qeveri postsocialiste, e krijuar n\u00eb vitin 1989, zgjodhi n\u00eb krye t\u00eb saj nj\u00eb individ si Mazoviecki, nj\u00eb prej figurave qendrore t\u00eb l\u00ebvizjes opozitare \u201cSolidarnost\u201d, i burgosur nga regjimi i Jaruzelskit n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1980, nd\u00ebrsa president i par\u00eb i atij vendi u b\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi kryesor i \u201cSolidarnostit\u201d, Les Valesa, edhe ky i burgosur n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb dhe, n\u00eb liri, shum\u00eb her\u00eb i papun\u00eb n\u00ebn at\u00eb regjim.<\/p>\n<p>N\u00eb \u00c7ekosllovaki, presidenti i par\u00eb pas r\u00ebnies s\u00eb socializmit shtet\u00ebror n\u00eb at\u00eb vend u zgjodh Vaslav Havel, nj\u00eb dramaturg disident dhe nj\u00eb aktivist i njohur p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut, i burgosur edhe ky disa her\u00eb n\u00ebn at\u00eb sistem. M\u00eb von\u00eb, pas ndarjes s\u00eb \u00c7ekosllovakis\u00eb n\u00eb dy shtete m\u00eb vete p\u00ebrmes nj\u00eb marr\u00ebveshjeje paq\u00ebsore q\u00eb u konsiderua si nj\u00eb velvet divorce, Havel u zgjodh presidenti i par\u00eb i Republik\u00ebs \u00c7eke.<\/p>\n<p>N\u00eb Bullgari, gjithashtu, njeriu q\u00eb u b\u00eb presidenti i par\u00eb postsocialist i atij vendi, Zhelyu Zhelev, kishte qen\u00eb m\u00eb par\u00eb nj\u00eb disident.<\/p>\n<p>Po Berisha? Nga mbiu ai?! Ai kurr\u00eb nuk kishte qen\u00eb nj\u00eb disident n\u00eb periudh\u00ebn e diktatur\u00ebs s\u00eb proletariatit. P\u00ebrkundrazi, Berisha ishte dhe mbeti deri n\u00eb p\u00ebrmbysjen e sistemit t\u00eb vjet\u00ebr nj\u00eb komunist parimor, sektar, militant dhe karrierist, me fjal\u00eb t\u00eb tjera, sh\u00ebmb\u00eblltyra m\u00eb e sh\u00ebmtuar e nj\u00eb komunisti bolshevik n\u00eb karakter, n\u00eb mentalitet dhe n\u00eb sjellje.<\/p>\n<p>Berisha nuk e pa kurr\u00eb qelin\u00eb e burgut t\u00eb diktatur\u00ebs, as edhe port\u00ebn e rajonit t\u00eb policis\u00eb, dhe nuk provoi asgj\u00eb nga vuajtjet q\u00eb p\u00ebrjetuan n\u00eb Gulagun shqiptar mij\u00ebra kund\u00ebrshtar\u00eb t\u00eb regjimit politik n\u00eb Shqip\u00ebri. P\u00ebrkundrazi, Berisha hynte e dilte n\u00eb dyert e bllokut fam\u00ebkeq t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsve komunist\u00eb kryesor\u00eb dhe u b\u00eb nj\u00eb \u201cmik\u201d servil i f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>N\u00ebse Berish\u00ebs mund t\u2019i njihet ndonj\u00eb merit\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn q\u00eb i parapriu l\u00ebvizjes studentore t\u00eb dhjetorit 1990 dhe fillimit t\u00eb tranzicionit politik n\u00eb Shqip\u00ebri, kjo merit\u00eb do t\u00eb ishte nuhatja e tij p\u00ebr t\u00eb ndier s\u00eb largu rrezikun q\u00eb vjen, pr\u00e9n\u00eb q\u00eb afrohet dhe\u2014n\u00eb rastin e tij\u2014mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb ofron nj\u00eb rrethan\u00eb e re dhe nj\u00eb mjedis i ri politik p\u00ebr t\u00eb realizuar synimet e veta.<\/p>\n<p>Prognoz\u00eb retrospektive: Berisha si histori e s\u00eb shkuar\u00ebs<\/p>\n<p>Berisha arriti t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb nd\u00ebr ata tre individ\u00eb q\u00eb kan\u00eb dominuar historin\u00eb politike t\u00eb shqiptar\u00ebve qysh nga krijimi i shtetit ton\u00eb t\u00eb pavarur m\u00eb 1912. I pari ishte Ahmet Zogu (1924-1939), si kryeminist\u00ebr, si president dhe, m\u00eb pas, si nj\u00eb mbret i vet\u00ebshpallur. Pas tij ishte Enver Hoxha (1944-1985), kreu m\u00eb i lart\u00eb i Partis\u00eb (komuniste) t\u00eb Pun\u00ebs dhe de facto kreu i t\u00eb gjitha pushteteve n\u00eb sistemin e socializmit shtet\u00ebror, i ashtuquajtur \u201cdemokraci popullore\u201d. Fill pas tij erdhi Sali Berisha (1991-2013), si president e m\u00eb pas si kryeminist\u00ebr i vendit dhe, p\u00ebr periudh\u00ebn m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb koh\u00ebs, si kreu i opozit\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb postsocialiste.<\/p>\n<p>I pari, Zogu, ishte dhe mbetet nj\u00eb figur\u00eb shum\u00eb kund\u00ebrth\u00ebn\u00ebse. Ai e uzurpoi pushtetin me dhun\u00eb, i ndihmuar nga forcat jugosllave dhe rus\u00ebt e bardh\u00eb, asgj\u00ebsoi kund\u00ebrshtar\u00ebt politik\u00eb kryesor\u00eb t\u00eb tij, burgosi shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb dhe, m\u00eb n\u00eb fund, si mbret, e braktisi vendin n\u00eb prag t\u00eb pushtimit fashist italian, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb organizonte e t\u00eb drejtonte rezistenc\u00ebn e armatosur t\u00eb popullit t\u00eb vet kund\u00ebr atij pushtimi.<\/p>\n<p>Hoxha sundoi me dor\u00eb t\u00eb hekurt p\u00ebr dyzet vite me radh\u00eb, por, si\u00e7 kam argumentuar n\u00eb studimin tim \u201cK\u00ebrkimi i legjitimitetit dhe venitja e utopis\u00eb\u201d, ky njeri dhe sistemi politik q\u00eb ai krijoi dhe drejtoi me metoda autoritariste kishin, p\u00ebr nj\u00eb far\u00eb kohe\u2014pas p\u00ebrfundimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore deri aty nga fillimi i viteve 1960\u2014nj\u00eb far\u00eb legjitimiteti q\u00eb u venit dhe humbi krejt\u00ebsisht m\u00eb pas p\u00ebr arsye politike, ekonomike dhe ideologjike, t\u00eb cilat i kam shpjeguar holl\u00ebsisht n\u00eb at\u00eb studim. Sot, nga nj\u00eb distanc\u00eb e mjaftueshme n\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjykuar e vler\u00ebsuar me ftoht\u00ebsi, figura e Enver Hoxh\u00ebs vazhdon t\u00eb jet\u00eb e pranishme, provokuese, kund\u00ebrth\u00ebn\u00ebse dhe polarizuese n\u00eb narrativ\u00ebn postsocialiste dhe n\u00eb debatin publik e at\u00eb akademik q\u00eb zhvillohet n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n<p>Kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr Berish\u00ebn, ky njeri, n\u00eb gjykimin tim, simbolizon tiparet m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija karakteriale t\u00eb mbretit Zog dhe t\u00eb diktatorit komunist Enver Hoxha. K\u00ebto tipare t\u00eb tij i kam p\u00ebrmbledhur shkurtimisht n\u00eb nj\u00eb ese botuar 13 vite m\u00eb par\u00eb, titulluar \u201cPrognoz\u00eb retrospektive: Berisha n\u00eb historin\u00eb e s\u00eb shkuar\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb ese kam argumentuar se fakti q\u00eb nj\u00eb \u201cprognoz\u00eb\u201d retrospektive dhe ahistorike nuk mund t\u00eb verifikohet empirikisht nuk do t\u00eb thot\u00eb se nj\u00eb prognoz\u00eb e till\u00eb nuk mund t\u00eb b\u00ebhet. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb kam parashtruar kat\u00ebr propozime, (ose hipoteza) lidhur me modelin e liderit politik q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson z. Berisha, t\u00eb cilat, edhe pse nuk mund t\u2019i provoj dot, i konsideroja at\u00ebher\u00eb, si\u00e7 i konsideroj edhe sot, t\u00eb vlefshme nga nj\u00eb perspektiv\u00eb logjike e historike.<\/p>\n<p>1. Sikur Berisha t\u00eb kishte hyr\u00eb n\u00eb historin\u00eb politike t\u00eb shqiptar\u00ebve fill para, gjat\u00eb, ose pas shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, sh\u00ebmb\u00eblltyra politike e tij do t\u00eb kish qen\u00eb Esad Pash\u00eb Toptani (jo Ismail Qemali).<\/p>\n<p>2. Sikur Berisha t\u00eb kishte ardhur n\u00eb pushtet n\u00eb vitet 1920 ose 1930, ai, nj\u00eblloj si Ahmet Zogu, do t\u00eb ishte vet\u00ebshpallur \u201cmbret i shqiptar\u00ebve\u201d. Dhe, nj\u00eblloj si Toptani e Zogu, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pushtetin dhe p\u00ebr ta ruajtur at\u00eb, do t\u2019u kishte falur shteteve fqinj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa Shkodr\u00ebn, Vermoshin, Sh\u00ebn Naumin dhe pjes\u00eb t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs shqiptare n\u00eb Detin Jon, dhe do t\u00eb ishte sjell\u00eb po nj\u00eblloj si ata ndaj kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb tij politik\u00eb, duke i asgj\u00ebsuar ata.<\/p>\n<p>3. Sikur Berisha t\u00eb kishte ardhur n\u00eb pushtet n\u00eb vitet 1944-45, ai do t\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb diktator edhe m\u00eb brutal se sa Enver Hoxha.<\/p>\n<p>4. Sikur Berisha t\u00eb kishte munguar n\u00eb k\u00ebto tri dekada e gjysm\u00eb t\u00eb tranzicionit postsocialist n\u00eb Shqip\u00ebri, sot nuk do t\u00eb ishim n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb ku jemi\u2015dhe, ndoshta, as do t\u00eb kishim n\u00eb krye t\u00eb qeveris\u00eb nj\u00eb kryeminist\u00ebr si ky q\u00eb kemi sot.<\/p>\n<p>Pa Berish\u00ebn dhe shkat\u00ebrrimet e tij, Shqip\u00ebria do t\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb progres shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madh. Politika e Berish\u00ebs, si\u00e7 kam shkruar edhe 20 vite m\u00eb par\u00eb, kur ai ishte kryeminist\u00ebr, i ngjante m\u00eb shum\u00eb autoritarizmit t\u00eb Hugo \u00c7avezit (edhe pse pa naft\u00ebn e tij), sesa ishte nj\u00eb politik\u00eb demokratike e largpam\u00ebse, si ajo q\u00eb i ka b\u00ebr\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb Europ\u00ebs Lindore pjes\u00eb t\u00eb Bashkimit Europian.<\/p>\n<p>Pyes veten: Ishte fati yn\u00eb apo zgjedhja jon\u00eb q\u00eb e polli Sali Berish\u00ebn dhe e ngriti at\u00eb n\u00eb fronin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb shtetit m\u00eb 1992?<\/p>\n<p>N\u00ebse ishte thjesht fati, ky pask\u00ebsh qen\u00eb nj\u00eb fat shum\u00eb i keq. Por, un\u00eb nuk besoj n\u00eb fat; n\u00eb rast\u00ebsi, po. Sidoqoft\u00eb, rasti Berisha nuk mund t\u00eb shpjegohet me parimin hegelian t\u00eb filozofis\u00eb s\u00eb historis\u00eb, se domosdoshm\u00ebria e \u00e7an rrug\u00ebn e vet p\u00ebrmes rast\u00ebsis\u00eb. Sepse hyrja e nj\u00eb njeriu si Berisha n\u00eb politik\u00ebn shqiptare dhe ardhja e tij n\u00eb krye t\u00eb shtetit mund t\u00eb ishin \u00e7do gj\u00eb, por jo nj\u00eb domosdoshm\u00ebri historike. Madje as mund t\u00eb shpjegohet me konceptin kantian t\u00eb \u201cdomosdoshm\u00ebris\u00eb empirikisht t\u00eb shkaktuar\u201d, p\u00ebr t\u00eb cilin fliste Kanti n\u00eb Kritik\u00ebn e arsyes s\u00eb kulluar.<\/p>\n<p>N\u00ebse ishte zgjedhja jon\u00eb, kjo ka qen\u00eb zgjedhja m\u00eb e keqe, m\u00eb e gabuar, m\u00eb iracionale q\u00eb nj\u00eb popull mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb. Zgjedhjet q\u00eb b\u00ebjm\u00eb, sidoqoft\u00eb, rrall\u00eb her\u00eb jan\u00eb fatale. T\u00eb gabuara, po. T\u00eb d\u00ebmshme, gjithashtu. Tragjike, disa her\u00eb po. Por rrall\u00eb her\u00eb jan\u00eb fatale. Sepse, pasi kemi nxjerr\u00eb m\u00ebsime prej zgjedhjeve t\u00eb gabuara t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs, mund t\u00eb heqim dor\u00eb e t\u00eb b\u00ebjm\u00eb zgjedhje t\u00eb reja, m\u00eb t\u00eb informuara, m\u00eb t\u00eb arsyeshme, m\u00eb t\u00eb dobishme.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb b\u00ebm\u00eb kur Berish\u00ebn e rr\u00ebzuam dy her\u00eb nga pushteti\u2014m\u00eb 1997 dhe 2013. N\u00eb k\u00ebto tremb\u00ebdhjet\u00eb vitet e fundit, Berisha \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur dhe vazhdon t\u00eb p\u00ebrpiqet p\u00ebr t\u2019u rikthyer n\u00eb pushtet me \u00e7do m\u00ebnyr\u00eb e me \u00e7do mjet, me demagogji dhe dhun\u00eb, por ka d\u00ebshtuar ta arrij\u00eb k\u00ebt\u00eb me t\u00eb vetmen rrug\u00eb legjitime\u2014zgjedhjet e lira demokratike.<\/p>\n<p>Berisha humbi n\u00eb zgjedhjet e p\u00ebrgjithshme t\u00eb vitit 2013; humbi p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb zgjedhjet e vitit 2017; humbi edhe n\u00eb zgjedhjet e vitit 2021 dhe p\u00ebrs\u00ebri humbi n\u00eb zgjedhjet vitit t\u00eb shkuar. Ai, si\u00e7 e kam cil\u00ebsuar me koh\u00eb, meriton t\u00eb quhet \u201chumb\u00ebsi i madh\u201d.<\/p>\n<p>Shumica e shqiptar\u00ebve duket se kan\u00eb nxjerr\u00eb m\u00ebsime nga zgjedhjet e gabuara t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs dhe, m\u00eb n\u00eb fund, e kan\u00eb ndar\u00eb mendjen: Berisha \u00ebsht\u00eb koh\u00eb e shkuar! Berisha \u00ebsht\u00eb kthim pas! Berisha \u00ebsht\u00eb pa t\u00eb ardhme. Un\u00eb jam shprehur me koh\u00eb se Berisha, n\u00eb fakt, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fatkeq\u00ebsi komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb nuk dua t\u00eb them se zgjedhjet e viteve t\u00eb fundit kan\u00eb prodhuar qeverisjen m\u00eb t\u00eb mir\u00eb q\u00eb duan shqiptar\u00ebt dhe p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ka nevoj\u00eb vendi p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e BE-s\u00eb. Shkalla e lart\u00eb e korrupsionit, i cili \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb endemik dhe ka prekur \u00e7do nivel t\u00eb organizimit shtet\u00ebror, p\u00ebrhapja e gjer\u00eb e krimit t\u00eb organizuar dhe nj\u00eb parlament, cil\u00ebsia e t\u00eb cilit, pas \u00e7do legjislature, ka ardhur duke r\u00ebn\u00eb, n\u00eb at\u00eb shkall\u00eb sa sot n\u00eb t\u00eb gjen lloj-lloj kloun\u00ebsh cirku, e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb jet\u00ebn e qytetar\u00ebve dhe t\u00eb pashpres\u00eb t\u00eb ardhmen p\u00ebr shum\u00eb prej tyre.<\/p>\n<p>Un\u00eb dua t\u00eb besoj, si\u00e7 besojn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e shqiptar\u00ebve, se prania e Berish\u00ebs n\u00eb politik\u00eb si kreu i opozit\u00ebs dhe dhuna si gjuh\u00eb, si mentalitet dhe si metod\u00eb e tij, e \u201clegjitimojn\u00eb\u201d qeverisjen e keqe t\u00eb socialist\u00ebve n\u00eb kushtet e munges\u00ebs s\u00eb nj\u00eb opozite t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb demokratike. Edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ve\u00e7 dhun\u00ebs q\u00eb ai shkakton, Berisha vazhdon t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb e keqe e madhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vend.<\/p>\n<p>Me largimin e tij le t\u00eb shpresojm\u00eb se do u vij\u00eb fundi edhe zjarreve e dhun\u00ebs n\u00eb rrug\u00ebt e Tiran\u00ebs dhe do t\u00eb shohim nj\u00eb qeveri\u2014cil\u00ebndo qeveri\u2014q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e p\u00ebrgjegjshme se kjo q\u00eb kemi sot dhe e m\u00eb e vendosur p\u00ebr t\u2019i luftuar korrupsionin dhe krimin.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Fatos Tarifa\/ D\u00e9j\u00e0 vu all over again P\u00ebrs\u00ebri dy dit\u00eb m\u00eb par\u00eb d\u00ebgjuam bresh\u00ebri molotov\u00ebsh, pam\u00eb zjarr, dhun\u00eb, p\u00ebrleshje me forcat e rendit dhe t\u00eb plagosur n\u00eb Bulevardin e Madh t\u00eb Tiran\u00ebs dhe n\u00eb rrethinat e Parlamentit. P\u00ebr 35 vite me radh\u00eb, pra p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e nj\u00eb shekulli, n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-72341","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72341"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72341\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}