{"id":72162,"date":"2026-02-22T13:41:18","date_gmt":"2026-02-22T13:41:18","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/22\/reportazhi-kamza-ndertimi-dhe-deshtimi-i-nje-deshire-kolektive\/"},"modified":"2026-02-22T13:41:18","modified_gmt":"2026-02-22T13:41:18","slug":"reportazhi-kamza-ndertimi-dhe-deshtimi-i-nje-deshire-kolektive","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/22\/reportazhi-kamza-ndertimi-dhe-deshtimi-i-nje-deshire-kolektive\/","title":{"rendered":"Reportazhi\/ Kamza, nd\u00ebrtimi (dhe d\u00ebshtimi) i nj\u00eb \u201cD\u00ebshire Kolektive\u201d"},"content":{"rendered":"<p><span><strong>Nga <a href=\"https:\/\/www.balcanicaucaso.org\/cp_article\/kamza-costruire-un-desiderio-collettivo\/\">Osservatorio Balcani e Caucaso<\/a><\/strong>\/ \u201cKamza \u00ebsht\u00eb nj\u00eb laborator i gjall\u00eb p\u00ebr nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb qytetit, ku dimensioni njer\u00ebzor shprehet n\u00eb maksimum dhe nd\u00ebrthuret me d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr jet\u00eb\u201d, \u2013 shkruan arkitektja shqiptare Dorina Pllumbi p\u00ebr at\u00eb q\u00eb dikur ishte periferi e Tiran\u00ebs, por q\u00eb ka qen\u00eb bashki autonome q\u00eb nga viti 1996.<\/span><\/p>\n<p><span>Kamza \u00ebsht\u00eb nj\u00eb laborator sepse u nd\u00ebrtua fjal\u00eb p\u00ebr fjal\u00eb nga banor\u00ebt e saj, dhe historia e saj tregon, me drit\u00ebhijet e saj, at\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Ne fol\u00ebm me Pllumbin p\u00ebrpara se t\u00eb arrinim n\u00eb at\u00eb vend p\u00ebr t\u00eb kuptuar fenomenin e nd\u00ebrtimeve q\u00eb disa i quajn\u00eb \u201cinformale\u201d dhe t\u00eb tjer\u00eb \u201ct\u00eb paligjshme\u201d. Ajo shpjegon se k\u00ebto nd\u00ebrtime ishin \u201cnj\u00eb lloj p\u00ebrgjigjeje hap\u00ebsinore dhe materiale ndaj arkitektur\u00ebs s\u00eb ushtruar si nj\u00eb sistem pushteti, nga lart posht\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht pas transformimeve t\u00eb thella politike, sociale dhe ekonomike t\u00eb viteve 1990\u201d. P\u00ebr Pllumbin, nd\u00ebrtimi jo vet\u00ebm i sht\u00ebpive, por i nj\u00eb qyteti t\u00eb t\u00ebr\u00eb, Kamz\u00ebs, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u201cakt politik praktik\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>P\u00ebr 7 kilometrat q\u00eb ndajn\u00eb Kamz\u00ebn nga Tirana duhen nga 30 deri n\u00eb 50 minuta me makin\u00eb ose autobus, p\u00ebr shkak t\u00eb trafikut.<\/span><\/p>\n<p>Blloqe apartamentesh n\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb n\u00eb Kamz\u00eb<\/p>\n<p><span>Duke ecur n\u00ebp\u00ebr Kamz\u00eb, dy gj\u00ebra bien n\u00eb sy: e para \u00ebsht\u00eb struktura e sht\u00ebpive, secila unike dhe shpesh n\u00eb zhvillim, me pjes\u00eb tashm\u00eb t\u00eb p\u00ebrfunduara dhe t\u00eb tjera n\u00eb nd\u00ebrtim e sip\u00ebr p\u00ebr zgjerim. E dyta \u00ebsht\u00eb numri i kantiereve t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb reja t\u00eb nd\u00ebrtimit.<\/span><\/p>\n<p><span>Ajo q\u00eb po ndodh n\u00eb Kam\u00ebz \u00ebsht\u00eb rezultat i nj\u00eb vale zhvillimi t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme n\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb vitet e fundit, t\u00eb nxitura nga spekulimet me pronat, pastrimi i parave dhe d\u00ebshira e administrat\u00ebs p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga lejet e nd\u00ebrtimit. N\u00eb periferi t\u00eb kryeqytetit, disa sht\u00ebpi t\u00eb nd\u00ebrtuara nga pun\u00ebtor\u00eb t\u00eb vet\u00ebpun\u00ebsuar n\u00eb vitet 1990 jan\u00eb shembur p\u00ebr t\u2019u hapur rrug\u00eb projekteve t\u00eb reja t\u00eb zhvillimit urban. N\u00eb k\u00ebmbim, banor\u00ebve u jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb apartamente n\u00eb nd\u00ebrtesa t\u00eb reja, mes nj\u00eb klime pasigurie dhe mosbesimi. N\u00eb Kam\u00ebz, qeveria \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur vazhdimisht t\u00eb d\u00ebboj\u00eb banor\u00ebt nga sht\u00ebpit\u00eb e tyre, por ata kan\u00eb rezistuar.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Emri i k\u00ebtij qyteti u shfaq n\u00eb mediat nd\u00ebrkomb\u00ebtare disa vite m\u00eb par\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb zgjedhjeje t\u00eb \u00e7uditshme nga administrata: disa rrug\u00eb jan\u00eb em\u00ebruar sipas figurave kontroverse, p\u00ebrfshir\u00eb Donald Trump, George Bush, Silvio Berlusconi dhe Nicolas Sarkozy.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cM\u00eb falni p\u00ebr sinqeritetin tim, por per\u00ebndimor\u00ebt shpesh nuk e kuptojn\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e t\u00eb majt\u00ebs dhe t\u00eb djatht\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d. Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb regjimit komunist n\u00eb vitet 1990, \u201cnjer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb margjinalizuar \u2013 ata q\u00eb pritej t\u00eb votonin t\u00eb majt\u00ebn, edhe pse kjo dogm\u00eb tani \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb kudo \u2013 ishin kund\u00ebr regjimit\u201d. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse n\u00eb Shqip\u00ebri, \u201czonat m\u00eb t\u00eb varfra votuan dhe ende votojn\u00eb p\u00ebr Partin\u00eb Demokratike (PDSH), e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb parti e krahut t\u00eb djatht\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Fol\u00ebsi \u00ebsht\u00eb antropologu Nebi Bardhoshi. E takuam n\u00eb nj\u00eb bar n\u00eb Kam\u00ebz n\u00eb fund t\u00eb dhjetorit. \u201cSigurisht, askush nuk votoi p\u00ebr vendosjen e emrave t\u00eb rrug\u00ebve. Nuk kishte konsultim. Por njer\u00ebzve, disi, u p\u00eblqejn\u00eb ato\u201d, thot\u00eb ai duke buz\u00ebqeshur.<\/span><\/p>\n<p>Nebi Bardhoshi, Dhjetor 2025 | Foto: \u00a9Federico Caruso<\/p>\n<p><span>Sipas Erisa Kryeziut nga Nyje.al, Kamza kombinon disa paradokse: \u201c\u00cbsht\u00eb bashkia m\u00eb e vog\u00ebl shqiptare p\u00ebr sa i p\u00ebrket sip\u00ebrfaqes, por edhe m\u00eb e dendura e popullsis\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb m\u00eb t\u00eb urbanizuar\u00ebn. Gjat\u00eb 20 viteve t\u00eb fundit, ajo ka p\u00ebrjetuar nj\u00eb rritje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme t\u00eb popullsis\u00eb: af\u00ebrsisht 160 000 njer\u00ebz jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej 37.18 kilometrash katror\u00eb.\u201d Mosha mesatare n\u00eb qytet \u00ebsht\u00eb 27 vje\u00e7, krahasuar me 42.5 n\u00eb Shqip\u00ebri, dhe ka qen\u00eb n\u00eb rritje t\u00eb vazhdueshme.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Migrimi i brendsh\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb regjimit socialist, Shqip\u00ebria p\u00ebrjetoi nj\u00eb fluks masiv migrator. Sipas Departamentit t\u00eb Emigracionit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, af\u00ebrsisht gjysm\u00eb milioni shqiptar\u00eb, 15% e popullsis\u00eb, u larguan midis viteve 1990 dhe 1997. Kjo l\u00ebvizje u shoq\u00ebrua nga nj\u00eb l\u00ebvizje e brendshme, nga zonat rurale n\u00eb periferi t\u00eb qyteteve, e cila kontribuoi n\u00eb form\u00ebsimin e gjeografis\u00eb urbane dhe sociale t\u00eb vendit sot.<\/span><\/p>\n<p><span>Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb regjimit socialist, Kamza ishte nj\u00eb nga destinacionet e migrimit t\u00eb brendsh\u00ebm shqiptar: kryesisht njer\u00ebz q\u00eb vinin nga veriu i vendit t\u00eb cil\u00ebt, pas p\u00ebrfundimit t\u00eb regjimit, nuk kishin mund\u00ebsi t\u00eb emigronin (ose vet\u00ebm nj\u00eb an\u00ebtar i familjes e kishte), n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kryesisht n\u00eb Itali ose Greqi.<\/span><\/p>\n<p><span>K\u00ebto jan\u00eb rrug\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira migrimi, kryesisht t\u00eb paligjshme n\u00ebse jan\u00eb jasht\u00eb vendit: nga deti n\u00eb Itali, nga toka n\u00eb Greqi. Bardhoshi na tregon p\u00ebr baban\u00eb e nj\u00eb t\u00eb njohuri t\u00eb tij: \u201cAi kaloi 9 muaj n\u00eb Itali p\u00ebr t\u00eb kursyer para dhe pastaj u kthye p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar sht\u00ebpin\u00eb e tij. Kjo ishte praktik\u00eb n\u00eb vitet 1990.\u201d Nj\u00eb praktik\u00eb q\u00eb p\u00ebrfshinte familje t\u00eb t\u00ebra, p\u00ebrfshir\u00eb edhe gra.<\/span><\/p>\n<p><span>Disa t\u00eb dh\u00ebna rreth Kamz\u00ebs<\/span><\/p>\n<p><span>Sipas raportit \u201d Ndikimi Social i Emigracionit dhe Zona Rurale-Urbane \u201d t\u00eb prodhuar nga grupi k\u00ebrkimor gjerman GVG p\u00ebr Komisionin Evropian, Kamza kishte 6,000 banor\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1990, duke u rritur n\u00eb 67,000 n\u00eb vitin 2011. Qyteti p\u00ebrballet gjithashtu me disa probleme sociale. GVG citon t\u00eb dh\u00ebna nga Agjencia e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Zhvillim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (UNDP, 2005) sipas t\u00eb cilave 80% e familjeve t\u00eb migrant\u00ebve t\u00eb brendsh\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri jetonin n\u00eb kushte varf\u00ebrie t\u00eb thell\u00eb. N\u00eb vitin 2005, vet\u00ebm 10% e personave n\u00eb mosh\u00eb pune kishin pun\u00ebsim t\u00eb rregullt, nd\u00ebrsa 45% e fuqis\u00eb pun\u00ebtore punonte n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb informale ose sezonale.<\/span><\/p>\n<p><span>Fundi i komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00ebnkuptonte shum\u00eb gj\u00ebra. Nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet ishin ndryshimi n\u00eb pron\u00ebsin\u00eb e tok\u00ebs, decentralizimi i ekonomis\u00eb dhe futja e liris\u00eb s\u00eb l\u00ebvizjes p\u00ebr njer\u00ebzit.<\/span><\/p>\n<p><span>Bardhoshi na tregon se Shqip\u00ebria kishte nj\u00eb nga normat m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb urbanizimit n\u00eb Evrop\u00eb. N\u00eb vitin 1990, vet\u00ebm 35% e popullsis\u00eb jetonte n\u00eb zona urbane, t\u00eb p\u00ebrqendruara kryesisht n\u00eb rrethet per\u00ebndimore, dhe strategjia e regjimit kishte qen\u00eb t\u2019i mbante njer\u00ebzit n\u00eb zonat rurale.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cN\u00eb vitin 1991, fermat shtet\u00ebrore dhe kooperativat u shfuqizuan dhe filloi procesi i dekolektivizimit. N\u00eb at\u00eb pik\u00eb, njer\u00ebzit filluan t\u00eb pyesnin veten se ku do t\u00eb jetonin\u201d, sepse fshatrave u mungonin sht\u00ebpit\u00eb dhe kriza n\u00eb sektorin e minierave kishte l\u00ebn\u00eb shum\u00eb t\u00eb papun\u00eb. Ardhja n\u00eb qytete ishte opsioni i zgjedhur nga ata q\u00eb nuk mund t\u00eb largoheshin: \u201cP\u00ebr t\u00eb mbijetuar. Por edhe me shpres\u00ebn e nj\u00eb jete m\u00eb t\u00eb mir\u00eb\u201d. Ata po dilnin nga nj\u00eb periudh\u00eb dhe kontekst n\u00eb t\u00eb cilin \u201ckontrolli shoq\u00ebror ishte intensiv. P\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb, ishte nj\u00eb ndjenj\u00eb e papritur lirie\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Askush nuk e dinte se \u00e7far\u00eb i priste, na tregon Bardhoshi me delikates\u00eb: \u201cIsha i ri n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Varf\u00ebria ishte reale, por kishte shum\u00eb energji pozitive p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Ishim plot shpresa. Dhe shum\u00eb prej tyre u realizuan.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>Bardhoshi e p\u00ebrshkruan at\u00eb si nj\u00eb \u201cl\u00ebvizje shoq\u00ebrore\u201d. Dhe, n\u00eb terma ligjor\u00eb, si nj\u00eb fenomen \u201ci paligjsh\u00ebm\u201d. Toka i p\u00ebrkiste shtetit dhe fillimisht nuk k\u00ebrkoheshin leje, ose jo nga t\u00eb gjith\u00eb; n\u00eb disa raste, zbatoheshin praktikat e tok\u00ebs komunale; n\u00eb t\u00eb tjera, disa bliheshin nga njer\u00ebz t\u00eb cil\u00ebve shteti u kishte dh\u00ebn\u00eb tok\u00ebn: ndonj\u00ebher\u00eb me dokumente, ndonj\u00ebher\u00eb pa t\u00eb. Shkurt, ishte nj\u00eb koh\u00eb konfuzioni t\u00eb madh ligjor dhe shoq\u00ebror.<\/span><\/p>\n<p><span>Njer\u00ebzit donin t\u00eb blinin, k\u00ebmb\u00ebngul Bardhoshi, dhe \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb n\u00ebnvizohet kjo sepse \u201cretorika e partive, dhe ve\u00e7an\u00ebrisht e Partis\u00eb Socialiste, \u00ebsht\u00eb t\u00eb flas\u00eb p\u00ebr k\u00ebta njer\u00ebz si \u2018t\u00eb paligjsh\u00ebm\u2019\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00c7\u00ebshtja e vendbanimeve \u201ct\u00eb paligjshme\u201d ose \u201cinformale\u201d \u00ebsht\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb nj\u00eb debati, i p\u00ebrdorur nga politikan\u00eb t\u00eb t\u00eb gjitha ngjyrave p\u00ebr t\u00eb mbledhur vota dhe konsensus. Q\u00eb nga viti 2004, n\u00eb Kam\u00ebz si gjetk\u00eb, ka filluar nj\u00eb proces legalizimi, t\u00eb cilit banor\u00ebt i jan\u00eb p\u00ebrgjigjur duke paguar p\u00ebr t\u00eb legalizuar sht\u00ebpit\u00eb q\u00eb kishin nd\u00ebrtuar me shpenzimet e tyre.<\/span><\/p>\n<p><span>Fenomeni nuk filloi rast\u00ebsisht; zgjedhjet u caktuan p\u00ebr vitin 2005. \u201cM\u00eb shum\u00eb se 50% e njer\u00ebzve jetonin n\u00eb vendbanime informale. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqindje e madhe\u201d, shpjegon Bardhoshi. Ideja ishte t\u00eb legalizohej, pastaj t\u00eb shpron\u00ebsohej ligj\u00ebrisht dhe n\u00eb fund t\u00eb \u201curbanizohej\u201d.<\/span><\/p>\n<p>Kam\u00ebz, dhjetor 2025 | Foto: \u00a9Federico Caruso<\/p>\n<p><span>Partia Socialiste, dhe n\u00eb ve\u00e7anti Edi Rama, Kryeministri aktual, i ka cil\u00ebsuar gjithmon\u00eb banor\u00ebt e Kamz\u00ebs dhe zonave t\u00eb tjera t\u00eb nd\u00ebrtuara n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb si t\u00eb paqytet\u00ebruar, anti-urban dhe anti-shtet. Ky proces ka vazhduar prej vitesh dhe, sipas Bardhoshit, \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e \u201cnj\u00eb debati midis ruralitetit dhe urbanitetit q\u00eb \u00ebsht\u00eb mjaft i p\u00ebrhapur n\u00eb Evrop\u00ebn Lindore\u201d. Ashtu si n\u00eb vendet e tjera t\u00eb Evrop\u00ebs post-socialiste, \u201cpati k\u00ebt\u00eb p\u00ebrplasje midis t\u00eb ardhurve dhe borgjezis\u00eb socialiste q\u00eb e pan\u00eb qytetin, t\u00eb perceptuar si nj\u00eb \u2018parajs\u00eb socialiste\u2019, duke u transformuar\u201d. Nj\u00eb lloj \u201cnostalgjie urbane socialiste\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Dorina Pllumbi na foli edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebndrim ndaj Kamz\u00ebs, duke e p\u00ebrshkruar at\u00eb si nj\u00eb shembull t\u00eb diskursit politik: \u201cIdentiteti i saj iu caktua disi nga qendra e elit\u00ebs s\u00eb pushtetit, p\u00ebrkat\u00ebsisht Tirana. Ajo u etiketua \u2018tjetra\u2019. Dhe ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb simbol i k\u00ebsaj tjet\u00ebrsie.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>Njer\u00ebzit vinin k\u00ebtu me iden\u00eb p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, mund\u00ebsi p\u00ebr arsim, pun\u00eb\u2026 N\u00eb vendbanimin e ri, nuk kishte shkolla dhe m\u00ebsimdh\u00ebnia organizohej n\u00eb sht\u00ebpi. \u201c\u00cbsht\u00eb interesante se si, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb shtetit, k\u00ebto komunitete ishin n\u00eb gjendje t\u00eb b\u00ebnin at\u00eb q\u00eb b\u00ebn\u00eb.\u201d<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Grupi ATA apo \u201ctjetri\u201d<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Nj\u00eb grup banor\u00ebsh t\u00eb Kamz\u00ebs e ka shnd\u00ebrruar k\u00ebt\u00eb \u201ctjetrin\u201d n\u00eb nj\u00eb projekt politik. ATA \u201cnuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akronim\u201d, na thot\u00eb Diana Malaj n\u00eb nj\u00eb italishte t\u00eb p\u00ebrsosur, por p\u00ebremri \u201cloro\u201d (ata). \u201cAta\u201d kush? \u201cAta\u201d \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra se si \u201cperceptohen njer\u00ebzit q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb margjinat e shoq\u00ebris\u00eb\u201d. Malaj, e cila themeloi grupimin n\u00eb vitin 2014, \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e brezit q\u00eb migroi nga zonat rurale n\u00eb Kam\u00ebz. Ne vizituam selin\u00eb e grupit t\u00eb shoq\u00ebruar nga Ronald Qema, i cili u bashkua nd\u00ebrsa ishte ende n\u00eb shkoll\u00eb t\u00eb mesme, n\u00eb vitin 2016. Grupi u krijua pik\u00ebrisht sepse \u201cishim t\u00eb lodhur nga stigma q\u00eb Kamza kishte dhe vazhdon t\u00eb ket\u00eb\u201d. Ajo e t\u00eb qenit \u201cuzurpues t\u00eb paligjsh\u00ebm\u201d, \u201cuzurpues\u201d.<\/span><\/p>\n<p>Ronald Qema n\u00eb selin\u00eb e ATA-s, dhjetor 2025 | Foto: \u00a9Federico Caruso<\/p>\n<p><span>Malaj dhe Qema tani jetojn\u00eb jasht\u00eb vendit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfunduar studimet ose k\u00ebrkimet e tyre. \u201cNe jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend ku migrimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zgjedhje e domosdoshme p\u00ebr t\u00eb mbijetuar dhe p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb t\u00eb ardhme.\u201d<\/span><br \/>\n<span>Kamza nuk ka kinema, as teat\u00ebr, as arkiv apo muze, shpjegon Malaj.<\/span><\/p>\n<p><span>Grupi ATA filloi duke u angazhuar n\u00eb aktiviz\u00ebm kulturor, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrmes teatrit, p\u00ebr t\u00eb \u201cgjetur gjuh\u00ebn ton\u00eb\u201d, por edhe p\u00ebr t\u00eb \u201cnd\u00ebrtuar nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb, nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm individuale, por mbi t\u00eb gjitha kolektive\u201d.<\/span><\/p>\n\n<p><span>ATA merret gjithashtu me dokumentim, \u2013 p\u00ebrmes gazet\u00ebs online Nyje.al \u2013 dhe antropologji urbane, duke mbledhur histori dhe duke organizuar pun\u00ebtori me banor\u00ebt. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, Qema shpjegon, nd\u00ebrsa na tregon hap\u00ebsir\u00ebn e grupit, e cila sh\u00ebrben edhe si bibliotek\u00eb, se ATA ofron ndihm\u00eb ligjore dhe administrative p\u00ebr qytetar\u00ebt dhe mb\u00ebshtet komunitetet e prekura nga shum\u00eb projekte zhvillimi hidroelektrike q\u00eb po shkat\u00ebrrojn\u00eb peizazhin shqiptar.<\/span><\/p>\n\n<p><span>\u201c\u00cbsht\u00eb detyra jon\u00eb t\u00eb mbushim nj\u00eb boshll\u00ebk brenda kolektivit ton\u00eb dhe brenda vetes son\u00eb.\u201d Por, shton Qema, q\u00ebllimi nuk \u00ebsht\u00eb t\u00eb mbushim boshll\u00ebkun politik, por ta ekspozojm\u00eb at\u00eb. \u201cBrezi i prind\u00ebrve tan\u00eb e nd\u00ebrtoi k\u00ebt\u00eb qytet, k\u00ebt\u00eb komunitet: nga nevoja, p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar jet\u00ebn e tyre. P\u00ebr mua, \u00ebsht\u00eb detyra e brezit ton\u00eb t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb jet\u00ebn publike t\u00eb k\u00ebtij komuniteti.\u201d Dhe t\u00eb krijoj\u00eb \u201ck\u00ebt\u00eb d\u00ebshir\u00eb shoq\u00ebrore\u201d, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb komuniteti t\u00eb mund t\u2019u b\u00ebj\u00eb k\u00ebrkesat e tij atyre q\u00eb jan\u00eb n\u00eb qeveri.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00ebse brezi i prind\u00ebrve t\u00eb grupit ATA nd\u00ebrtoi sht\u00ebpit\u00eb dhe \u201cu kujdes p\u00ebr ne\u201d, detyra e sotme \u00ebsht\u00eb \u201ct\u2019i b\u00ebjm\u00eb k\u00ebto histori t\u00eb dukshme, t\u00eb flasim p\u00ebr komunitetin ton\u00eb dhe t\u00eb nxjerrim n\u00eb pah se si ndodh\u00ebn gj\u00ebrat, dhe gjithashtu, n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, t\u00eb dokumentojm\u00eb dhe mbrojm\u00eb at\u00eb q\u00eb po ndodh dhe at\u00eb q\u00eb mund t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen\u201d.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Referenca \u00ebsht\u00eb p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ndodhi n\u00eb lagjet \u201c5 Maji\u201d dhe \u201cKombinat\u201d t\u00eb Tiran\u00ebs, ku sht\u00ebpit\u00eb e nd\u00ebrtuara vet\u00eb nga disa banor\u00eb n\u00eb epok\u00ebn post-socialiste u shkat\u00ebrruan p\u00ebr t\u2019u hapur rrug\u00eb projekteve t\u00eb reja t\u00eb banimit. K\u00ebtu, ashtu si n\u00eb Kamz\u00eb, njer\u00ebzit kan\u00eb jetuar n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb pasigurt ligjore p\u00ebr vite me radh\u00eb. \u201cQ\u00ebllimi ishte t\u2019i mbanin njer\u00ebzit n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb liminaliteti, sikur nuk i p\u00ebrkisnin askund\u201d, shton Qema.<\/span><\/p>\n<p><span>Mendimet tona shkojn\u00eb edhe te kantieret e shumta t\u00eb nd\u00ebrtimit q\u00eb hasim nd\u00ebrsa ecim n\u00ebp\u00ebr Kamz\u00eb, strukturat e tyre q\u00eb rrethojn\u00eb dhe mbivendosen mbi sht\u00ebpit\u00eb dykat\u00ebshe t\u00eb nd\u00ebrtuara nga banor\u00ebt, duke i l\u00ebn\u00eb ato pa aj\u00ebr dhe drit\u00eb: \u201cK\u00ebto nd\u00ebrtesa gjigante po shkat\u00ebrrojn\u00eb historit\u00eb e sht\u00ebpive, t\u00eb nd\u00ebrtuara me kaq shum\u00eb sakrific\u00eb dhe shpres\u00eb.\u201d<\/span><\/p>\n<p><strong><em><span>*Ky artikull u prodhua si pjes\u00eb e PULSE , nj\u00eb iniciativ\u00eb evropiane e koordinuar nga OBCT q\u00eb mb\u00ebshtet bashk\u00ebpunimet gazetareske transnacionale, si pjes\u00eb e nj\u00eb serie mbi zonat \u201cperiferike\u201d t\u00eb qyteteve evropiane n\u00eb bashk\u00ebpunim me Il Sole 24 Ore, Voxeurop dhe El Confidencial. Fal\u00ebnderojm\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht Elira Kadriu t\u00eb Citizens p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e saj n\u00eb p<\/span><\/em><\/strong><strong><em><span>rodhimin e k\u00ebtij raporti.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p><span>\/Titulli \u00ebsht\u00eb i redaksis\u00eb, P\u00ebrshtati n\u00eb shqip <strong>LAPSI.al<\/strong><\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2026\/02\/22\/reportazhi-kamza-ndertimi-dhe-deshtimi-i-nje-deshire-kolektive\/\">Reportazhi\/ Kamza, nd\u00ebrtimi (dhe d\u00ebshtimi) i nj\u00eb \u201cD\u00ebshire Kolektive\u201d<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Osservatorio Balcani e Caucaso\/ \u201cKamza \u00ebsht\u00eb nj\u00eb laborator i gjall\u00eb p\u00ebr nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb qytetit, ku dimensioni njer\u00ebzor shprehet n\u00eb maksimum dhe nd\u00ebrthuret me d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr jet\u00eb\u201d, \u2013 shkruan arkitektja shqiptare Dorina Pllumbi p\u00ebr at\u00eb q\u00eb dikur ishte periferi e Tiran\u00ebs, por q\u00eb ka qen\u00eb bashki autonome q\u00eb nga viti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":72163,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-72162","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72162\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}