{"id":69823,"date":"2026-02-11T12:48:42","date_gmt":"2026-02-11T12:48:42","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/11\/si-u-be-tirana-kryeqytet-dhe-perse-kongresi-i-lushnjes-nuk-mori-vendim\/"},"modified":"2026-02-11T12:48:42","modified_gmt":"2026-02-11T12:48:42","slug":"si-u-be-tirana-kryeqytet-dhe-perse-kongresi-i-lushnjes-nuk-mori-vendim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/11\/si-u-be-tirana-kryeqytet-dhe-perse-kongresi-i-lushnjes-nuk-mori-vendim\/","title":{"rendered":"Si u b\u00eb Tirana kryeqytet dhe p\u00ebrse Kongresi i Lushnjes nuk mori vendim"},"content":{"rendered":"<p>Nga Roland Qafoku<\/p>\n<p>Nuk ka asnj\u00eb vendim t\u00eb Kongresit t\u00eb Lushnjes at\u00eb shkurt t\u00eb vitit 1920 q\u00eb Tirana shpallej kryeqytet. Po si u b\u00eb qendra e shtetit shqiptar qyteti q\u00eb as mendohej t\u00eb ishte i till\u00eb? Si u b\u00eb kryeqytet ky qytet q\u00eb ishte n\u00ebnprefektur\u00eb dhe varej nga prefektura e Durr\u00ebsit? Nd\u00ebrsa karvani me kuaj dhe karroca shkonin nga Lushnja drejt Durr\u00ebsit kryeqtet, te Ura e Dajlanit italian\u00ebt kishin z\u00ebn\u00eb prit\u00eb me nj\u00eb arsenal arm\u00ebsh. Ushtria italiane ndodhej ende n\u00eb Durr\u00ebs dhe ata nuk e njihnin Kongresin e Lushnjes. K\u00ebshtu, kishin organizuar t\u00eb b\u00ebnin luft\u00eb me qeverin\u00eb e sapoformuar n\u00eb Lushnje. N\u00eb krye t\u00eb karvanit ishte Ahmet Zogu vet\u00ebm 24 vje\u00e7 e 3 muaj q\u00eb sapo ishte zgjedhur minist\u00ebr i Brendsh\u00ebm. P\u00ebr t\u00eb mos b\u00ebr\u00eb luft\u00eb sepse viktimat do ishin t\u00eb m\u00ebdha nga t\u00eb dy pal\u00ebt, ai mori nj\u00eb vendim q\u00eb hyri n\u00eb histori. \u201cDo shkojm\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb dhe qeverin\u00eb do ta vendosim n\u00eb banesat e mamas\u00eb time\u201d tha djaloshi me baba nga Mati dhe n\u00ebn\u00eb nga Tirana. Kaq mjaftoi, karvani u drejtua drejt Tiran\u00ebs at\u00eb 11 shkurt 1920 dhe po at\u00eb dit\u00eb ministrat u sistemuan ku t\u00eb mundnin n\u00eb \u201cbanesat e mamas\u00eb s\u00eb Zogut\u201d.<\/p>\n<p>Dy dit\u00eb m\u00eb pas Zogu nxori dhe firmosi shkres\u00ebn e par\u00eb nga \u201cbanesa e mamas\u00eb\u201d si minist\u00ebr i Brendsh\u00ebm drejtuar t\u00eb gjitha prefekturave teksa shkroi: \u201cTirana u sh\u00ebnue p\u00ebr kryeqytet\u201d (Shkresa e dat\u00ebs 13 shkurt q\u00eb po e publikoj). Pra, Tirana as ishte zgjedhur, as ishte caktuar, as ishte votuar dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb nuk ishte marr\u00eb ndonj\u00eb vendim, por thjesht ishte sh\u00ebnuar. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rast unikal n\u00eb bot\u00eb q\u00eb nj\u00eb qytet t\u00eb b\u00ebhej kryeqytet pa asnj\u00eb vendim. Po ku kishte m\u00eb mir\u00eb se Tirana t\u00eb b\u00ebhej kryeqyet? Dukej sikur vet\u00eb Zoti e kishte zgjedhur q\u00eb qyteti i themeluar n\u00eb vitin 1614 t\u00eb b\u00ebhej kryeqendra e Shqip\u00ebris\u00eb dhe kjo u sanksionua n\u00eb kushtetut\u00eb t\u00eb ishte i p\u00ebrhersh\u00ebm n\u00eb vitin 1925. Megjitaht\u00eb, kjo u arrit dhe me l\u00ebht\u00ebsi. E v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb se pati shum\u00eb kund\u00ebrshti dhe historian\u00ebt pak shkruajn\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Kandidat\u00eb potencial\u00eb ishin Durr\u00ebsi, Elbasani, Belshi, Kor\u00e7a dhe ve\u00e7an\u00ebrisht Shkodra p\u00ebr t\u00eb cilin kishte propozime serioze deri nga personalitete t\u00eb larta si Fan Noli, Luigj Gurakuqi dhe t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Por, p\u00ebr fat kryeqytet mbeti Tirana. E para ambasad\u00eb q\u00eb u vendos n\u00eb Tiran\u00ebn kryeqtet ishte ajo amerikane n\u00eb korrik t\u00eb vitit 1922. T\u00eb gjitha t\u00eb tjerat ishin n\u00eb Durr\u00ebs. Diplomati Maxwell Blake q\u00eb ishte edhe shefi i par\u00eb i ambasad\u00ebs amerikane n\u00eb Shqip\u00ebri me statusin komisioner mori me qira godin\u00ebn \u201cSarajet e Toptan\u00ebve\u201d q\u00eb p\u00ebr fat ndodhet akoma dhe ato dit\u00eb i shkruante Departamentit t\u00eb Shtetit: Un\u00eb mendoj q\u00eb t\u00eb instalohemi n\u00eb Tiran\u00eb, ndryshe nga legatat e tjera sepse parashikoj q\u00eb ky do jet\u00eb edhe kryeqytet i p\u00ebrhersh\u00ebm\u201d. Gjith\u00e7ka m\u00eb pas \u00ebsht\u00eb histori. Sapo n\u00eb Kushtetut\u00ebn e vitit 1925 Tirana u shpall kryeqytet i p\u00ebrhersh\u00ebm Kongresi Amerikan mori nj\u00eb vendim p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar t\u00eb par\u00ebn godin\u00eb jasht\u00eb kufijve t\u00eb SHBA dhe kjo ishte ambasada amerikane n\u00eb Tiran\u00eb, pik\u00ebrisht godina q\u00eb ndodhet edhe sot.<\/p>\n<p>Sot pas 106 vjet\u00ebsh na mbetet t\u00eb themi vet\u00ebm q\u00eb jemi me fat q\u00eb Tirana \u201cu sh\u00ebnue\u201d kryqytet. Asnj\u00eb qytet tjet\u00ebr nuk do kishte marr\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb mori Tirana por dhe asnj\u00eb qytete tjet\u00ebr nuk do kishte dashamir\u00ebsin\u00eb dhe toleranc\u00ebn q\u00eb jo vet\u00ebm t\u00eb b\u00ebhej kryeqytet por edhe t\u00eb pranonte \u00e7do shqiptar t\u00eb ardhur nga \u00e7do cep I vendit. K\u00ebt\u00eb e perifrazoi aq bukur burri m\u00eb i men\u00e7ur dhe personaliteti i profilit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb q\u00eb ka nxjerra Tirana, Hafiz Ibrahim Dalliu kur m\u00ebsoi q\u00eb Tirana ishte \u201csh\u00ebnue kryeqytet\u201d i cili l\u00ebshoi nga goja nj\u00eb th\u00ebnie lapidare: Lum Tirana kryeqtet, mjer tironsit \u00e7\u00ebr i gjet. Rroft\u00eb Tirana kryeqytet dhe tiransit q\u00eb na pranuan n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet!\/dritare.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Roland Qafoku Nuk ka asnj\u00eb vendim t\u00eb Kongresit t\u00eb Lushnjes at\u00eb shkurt t\u00eb vitit 1920 q\u00eb Tirana shpallej kryeqytet. Po si u b\u00eb qendra e shtetit shqiptar qyteti q\u00eb as mendohej t\u00eb ishte i till\u00eb? Si u b\u00eb kryeqytet ky qytet q\u00eb ishte n\u00ebnprefektur\u00eb dhe varej nga prefektura e Durr\u00ebsit? Nd\u00ebrsa karvani me kuaj [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-69823","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69823","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69823"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69823\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}