{"id":68644,"date":"2026-02-05T15:48:34","date_gmt":"2026-02-05T15:48:34","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/05\/pse-serbia-nuk-eshte-neutrale-2\/"},"modified":"2026-02-05T15:48:34","modified_gmt":"2026-02-05T15:48:34","slug":"pse-serbia-nuk-eshte-neutrale-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/02\/05\/pse-serbia-nuk-eshte-neutrale-2\/","title":{"rendered":"Pse Serbia nuk \u00ebsht\u00eb neutrale?"},"content":{"rendered":"<p>Nga Veton Surroi\/<\/p>\n<p>Vendosja e mundshme e vij\u00ebs e arm\u00ebpushimit p\u00ebr t\u00eb ndalur luft\u00ebn ruse n\u00eb Ukrain\u00eb mund t\u00eb jap\u00eb  indikacione p\u00ebr rrjedh\u00ebn e m\u00ebtejme t\u00eb form\u00ebsimit t\u00eb rendit t\u00eb ri bot\u00ebror.  Fillimisht, do t\u00eb konfirmohet se pas kat\u00ebr vjet\u00ebsh (apo nga viti 2014 p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb m\u00eb preciz) Rusia nuk e ka arritur q\u00ebllimin e vet par\u00ebsor ushtarak, n\u00ebnshtrimin e Ukrain\u00ebs. Dy vjet\u00ebt e fundit, me nj\u00eb \u00e7mim enorm prej nj\u00eb mij\u00eb ushtar\u00ebsh t\u00eb vrar\u00eb n\u00eb jav\u00eb, Rusia ka arritur ta shtyj\u00eb vij\u00ebn e frontit 70 metra n\u00eb dit\u00eb. Nga aspekti demografik, ushtarak dhe ekonomik Rusia n\u00eb k\u00ebt\u00eb luft\u00eb ka treguar at\u00eb q\u00eb ka konstatuar Strategjia Komb\u00ebtare e Mbrojtjes (NDS) e SHBA-s\u00eb se Rusia nuk paraqet rrezikun e t\u00eb qenit hegjemon n\u00eb Evrop\u00eb, gjegj\u00ebsisht se \u00ebsht\u00eb rrezik i q\u00ebndruesh\u00ebm por i menaxhuesh\u00ebm nga Evropa.<\/p>\n<p>Kjo sjell te pika n\u00eb vijim. Ndon\u00ebse Rusia ka dhe do t\u00eb ket\u00eb kapacitete p\u00ebr t\u00eb rrezikuar sigurin\u00eb evropiane, n\u00eb ve\u00e7anti n\u00eb relacion me shtetet fqinje n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Baltik, lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka treguar se nj\u00eb shtet m\u00eb i dob\u00ebt ushtarakisht si Ukraina mund t\u00eb rezistoj\u00eb edhe n\u00eb luft\u00eb konvencionale dhe aq m\u00eb shum\u00eb se k\u00ebt\u00eb mund ta b\u00ebjn\u00eb shtetet evropiane s\u00eb bashku, e me p\u00ebrkrahje t\u00eb NATO-s, gjegj\u00ebsisht p\u00ebrkrahjes ky\u00e7e strategjike amerikane n\u00eb sigurimin e mbrojtjes kund\u00ebrajrore, inteligjenc\u00ebs dhe parandalimit b\u00ebrthamor. Pra, Evropa mund ta mbroj\u00eb veten nga Rusia, n\u00eb nj\u00eb sistem t\u00eb rishp\u00ebrndarjes s\u00eb detyrave, barr\u00ebs financiare e t\u00eb ngjashme, p\u00ebr \u00e7\u2019gj\u00eb tashm\u00eb pothuajse ekziston pajtim brenda NATO-s. <\/p>\n<p>Dhe rrjedhimisht, vija e arm\u00ebpushimit po ashtu b\u00ebn vij\u00ebn ndar\u00ebse t\u00eb sfer\u00ebs s\u00eb interesave. Hap\u00ebsira q\u00eb fillon me territorin e administruar nga Ukraina p\u00ebrb\u00ebn kufijt\u00eb lindor\u00eb t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs unike evropiane t\u00eb siguris\u00eb e cila shtrihet deri te kufijt\u00eb e vet tradicional\u00eb n\u00eb ishujt britanik\u00eb. N\u00eb nj\u00eb k\u00ebso shtrirje q\u00eb po b\u00ebhet tani e do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e dukshme, momenti i vendosjes s\u00eb vij\u00ebs s\u00eb arm\u00ebpushimit e v\u00eb theksin te momenti i p\u00ebrcaktimit t\u00eb shteteve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e arkitektur\u00ebs t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs unike t\u00eb siguris\u00eb. Tri shtete t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor (Shqip\u00ebria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut) tashm\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb hap duke u an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb NATO dhe duke u b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu pjes\u00eb e hap\u00ebsir\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebr Kosov\u00ebn kjo nuk paraqet ndonj\u00eb dilem\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vendim. P\u00ebrgjigja e kamotshme, prej r\u00ebnies s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit deri m\u00eb sot \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb, pra se vendi d\u00ebshiron integrime euroatlantike. Dhe kjo nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrzgjedhje e nj\u00ebr\u00ebs apo tjetr\u00ebs parti politike, nj\u00eb vendim i k\u00ebtill\u00eb strategjik \u00ebsht\u00eb plebishitar n\u00eb shoq\u00ebri, gjithnj\u00eb me mbi 80 p\u00ebr qind p\u00ebrkrahje. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, p\u00ebrgatitja p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb ushtarakisht t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr n\u00eb NATO \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb plan i hartuar nga vendet e NATO-s, i zhvilluar me mbik\u00ebqyrje t\u00eb tyre dhe me rrjedh\u00eb t\u00eb vler\u00ebsuar me nota t\u00eb larta. Kosova brenda k\u00ebtij dhjet\u00ebvjet\u00ebshi \u00ebsht\u00eb e standardizuar ushtarakisht p\u00ebr NATO. Por a do t\u00eb mjaftoj\u00eb kjo p\u00ebr p\u00ebrfshirjen e Kosov\u00ebs dhe Ballkanit Per\u00ebndimor n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn unike t\u00eb siguris\u00eb? <\/p>\n<p>Jo, ngase sfidat p\u00ebr sigurin\u00eb e Ballkanit Per\u00ebndimor (dhe rrjedhimisht hap\u00ebsir\u00ebs evropiane) vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb nj\u00ebjta si dhe n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij shekulli. Ballkanin Per\u00ebndimor nuk po e sfidon, sikur Polonin\u00eb, prania e madhe ushtarake ruse af\u00ebr kufijve t\u00eb saj, por prania, nxitja dhe forcimi i konceptit t\u00eb konflikteve t\u00eb pap\u00ebrfunduara (pra edhe t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs s\u00eb pasigurt evropiane). Rusia ka p\u00ebrfituar nga mbajtja e gjendjes s\u00eb konflikteve t\u00eb pap\u00ebrfunduara n\u00eb BeH dhe mes Kosov\u00ebs e Serbis\u00eb e me p\u00ebrpjekje t\u00eb p\u00ebrhershme t\u00eb destabilizimit t\u00eb Malit t\u00eb Zi; Serbia ka jetuar p\u00ebrgjat\u00eb k\u00ebtij shekulli me nj\u00eb doktrin\u00eb sigurie t\u00eb nd\u00ebrtuar mbi konflikte t\u00eb pap\u00ebrfunduara.<\/p>\n<p>Dhe, kjo \u00ebsht\u00eb sfida konceptuale edhe p\u00ebr ambicien evropiane t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs unike t\u00eb siguris\u00eb. N\u00ebse BE-ja dhe NATO po marrin p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb historike p\u00ebr nj\u00eb balanc\u00eb t\u00eb re gjeopolitike n\u00eb kufirin Ukrain\u00eb-Rusi si \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb mos e zgjidhin nj\u00eb problem sigurie t\u00eb nj\u00eb dimensioni shum\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl? N\u00ebse zhvendosja strategjike e SHBA-s\u00eb drejt Indo-Paq\u00ebsorit po shkakton dridhje tektonike edhe n\u00eb balanc\u00ebn e siguris\u00eb SHBA-Evrop\u00eb, si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb resurse njer\u00ebzore (ushtar\u00eb, diplomat\u00eb, akademik\u00eb) ende merren me nj\u00eb regjion si Ballkani Per\u00ebndimor?<\/p>\n<p>P\u00ebrgjigja \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb, sepse p\u00ebrgjat\u00eb k\u00ebtij \u00e7erekshekulli, p\u00ebrderisa bota \u00ebsht\u00eb marr\u00eb me kriza t\u00eb ndryshme n\u00eb Lindje t\u00eb Evrop\u00ebs \u00ebsht\u00eb krijuar nj\u00eb \u201czon\u00eb komforti\u201d sigurie, gjegj\u00ebsisht ligji i inercis\u00eb. Pra, n\u00eb forma t\u00eb ndryshme, p\u00ebrgjat\u00eb \u00e7erekshekullit ka ekzistuar komoditeti q\u00eb t\u00eb vazhdohet me politik\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebrderisa gj\u00ebrat t\u00eb mos p\u00ebrkeq\u00ebsohen apo q\u00eb t\u00eb mos gjendet ndonj\u00eb ide m\u00eb e mir\u00eb, dhe ky komoditet u amplifikua n\u00eb t\u00ebr\u00eb kontinentin, me mb\u00ebshtetjen te mbrojtja amerikane e tij.<\/p>\n<p>Por, ja kthesa n\u00eb regjion dhe tri pik\u00eb p\u00ebr to. Nj\u00eb, sfera e interesit e Rusis\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb lindje t\u00eb vij\u00ebs s\u00eb arm\u00ebpushimit me Ukrain\u00ebn dhe aty duhet t\u00eb mbetet. Rusia nuk ka \u00e7ka t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb an\u00eb t\u00eb arkitektur\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb evropiane, pra t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/p>\n<p>Dy, siguria, si\u00e7 d\u00ebshmohet n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor nuk \u00ebsht\u00eb sinonim i pasivitetit. Pra, vendosja e ombrell\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb mbi regjionin n\u00ebp\u00ebrmjet misioneve paqeruajt\u00ebse\/stabilizuese ndihmon p\u00ebr krijimin e nj\u00eb ambienti t\u00eb siguris\u00eb, por jo vet\u00eb sigurin\u00eb. Banjska \u00ebsht\u00eb shembull eklatant. Ballkani Per\u00ebndimor do t\u00eb jetoj\u00eb n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn evropiane t\u00eb siguris\u00eb kur ta krijojn\u00eb n\u00eb baz\u00eb t\u00eb veprimeve e nd\u00ebrveprimeve aktive, si\u00e7 jan\u00eb traktatet e marr\u00ebveshjet e siguris\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe tre, hap\u00ebsira unike e siguris\u00eb nuk pranon \u201cdykuptim\u00ebsin\u00eb konstruktive\u201d si\u00e7 ka pranuar diplomacia. N\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn unike evropiane nuk mund t\u00eb jesh nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe p\u00ebr NATO, BE, Rusin\u00eb e Kin\u00ebn.<\/p>\n<p>Cilado pik\u00eb \u00ebsht\u00eb pik\u00ebnisje p\u00ebr Serbin\u00eb, por le t\u00eb nisemi prej t\u00eb tret\u00ebs. Serbia n\u00eb pothuajse nj\u00ebzet vjet\u00ebt e fundit \u2013 dhe k\u00ebt\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb gjat\u00eb mandatit t\u00eb presidentit Tadiq \u2013 ka proklamuar politik\u00ebn e uljes n\u00eb kat\u00ebr karrige (Rusia, SHBA, BE dhe Kina). A.Vu\u00e7iq s\u00eb pari si kryeminist\u00ebr e pastaj si president, shpalli se Serbia \u00ebsht\u00eb \u201cushtarakisht neutrale\u201d. P\u00ebrgjat\u00eb k\u00ebtij \u00e7erekshekulli kjo ka funksionuar p\u00ebr Serbin\u00eb dhe toleruar nga NATO\/BE. <\/p>\n<p>Por, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gjendje q\u00eb nuk mund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb m\u00eb, jo vet\u00ebm pse shtete q\u00eb njihen tradicionalisht si neutrale si\u00e7 jan\u00eb Finlanda e Suedia tashm\u00eb jan\u00eb an\u00ebtare t\u00eb NATO-s apo ato si Austria jan\u00eb t\u00eb integruara plot\u00ebsisht n\u00eb politik\u00ebn e mbrojtjes t\u00eb BE-s\u00eb (dhe t\u00eb lidhura ngusht\u00eb me NATO-n), por sepse neutraliteti po ashtu nuk \u00ebsht\u00eb gjendje pasive. Q\u00eb Serbia t\u00eb jet\u00eb neutrale, ajo k\u00ebt\u00eb duhet ta shkruaj\u00eb n\u00eb Kushtetut\u00ebn e vet, t\u00eb shpall\u00eb n\u00eb t\u00eb neutralitetin e p\u00ebrhersh\u00ebm ushtarak, ndalimin me aleancat ushtarake, ndalimin e bazave ushtarake t\u00eb huaja, angazhimin vet\u00ebm p\u00ebr vet\u00ebmbrojtje (dhe pozicionimin e forcave ushtarake n\u00eb k\u00ebso gjendje). Pastaj k\u00ebto duhet t\u2019i formuloj\u00eb n\u00eb form\u00eb traktati t\u00eb cilin ia ofron p\u00ebr n\u00ebnshkrim organizatave shum\u00ebpal\u00ebshe (OKB, NATO) dhe vendeve fqinje. <\/p>\n<p>Dhe pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e t\u00ebr\u00eb k\u00ebsaj procedure, q\u00eb nga Kushtetuta e deri te traktati, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktimi i sakt\u00eb i territorit n\u00eb t\u00eb cilin vlen neutraliteti. Me k\u00ebt\u00eb p\u00ebrmbajtje, t\u00eb territorit t\u00eb p\u00ebrcaktuar, Serbia do t\u00eb duhej t\u2019ua ofronte t\u00eb gjith\u00eb fqinj\u00ebve n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ky neutralitet t\u00eb ratifikohej. P\u00ebr neutralitetin e Serbis\u00eb, pra, do t\u00eb duhej edhe miratimi i kryeministrit t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. Pa t\u00eb, neutraliteti i Serbis\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm mbules\u00eb p\u00ebr t\u00eb vazhduar me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn \u00e7erekshekullin tjet\u00ebr, nxitjen dhe krijimin e pasiguris\u00eb te vendet fqinje t\u00eb saj.\/Koha<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Veton Surroi\/ Vendosja e mundshme e vij\u00ebs e arm\u00ebpushimit p\u00ebr t\u00eb ndalur luft\u00ebn ruse n\u00eb Ukrain\u00eb mund t\u00eb jap\u00eb indikacione p\u00ebr rrjedh\u00ebn e m\u00ebtejme t\u00eb form\u00ebsimit t\u00eb rendit t\u00eb ri bot\u00ebror. Fillimisht, do t\u00eb konfirmohet se pas kat\u00ebr vjet\u00ebsh (apo nga viti 2014 p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb m\u00eb preciz) Rusia nuk e ka arritur q\u00ebllimin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-68644","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68644"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68644\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}