Nga Altin Gjeta*<\/p>\n
Disa dit\u00eb ma par\u00eb nj\u00eb grup profesionist\u00ebsh t\u00eb angazhuar n\u00eb jet\u00ebn publike njoftuan krijimin e Forumit p\u00ebr Dialog Politik. Q\u00ebllimi kryesor i k\u00ebsaj nisme \u00ebsht\u00eb t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb tryez\u00eb ku partit\u00eb politike opozitare t\u00eb bisedojn\u00eb dhe eksplorojn\u00eb mund\u00ebsine e nd\u00ebrtimit t\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrimi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb tema t\u00eb m\u00ebdha me interes publik. Dhe n\u00eb arritjen e k\u00ebtij objektivi, Forumi udh\u00ebhiqet nga dy premisa themelore.<\/p>\n
S\u00eb pari, Shqip\u00ebria po rresht \u00e7do dit\u00eb e m\u00eb shum\u00eb drejt nj\u00eb shteti t\u00eb kapur dhe d\u00ebshtuar n\u00eb disa drejtime. N\u00eb mandadin e kat\u00ebrt n\u00eb pushtet, mazhoranca socialiste nuk ka arritur t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb asnj\u00eb reform\u00eb madhe strukturore.<\/p>\n
Edhe pse sipas Bank\u00ebs Bot\u00ebrore ekonomia shqiptare (matur si PPB p\u00ebr frym\u00eb) \u00ebsht\u00eb rritur mesatarisht 3.3% n\u00eb dhjet\u00eb vitet e fundit, shumica e qytetar\u00ebve nuk kan\u00eb p\u00ebrfituar nga rritja. Standardet e jetes\u00ebs madje jan\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar n\u00eb shum\u00eb drejtime pasi inflacioni real (rritja e \u00e7mimeve me rreth 35-40%) pas pandemis\u00eb dhe konfliktit n\u00eb Ukrain\u00eb e ka p\u00ebrlar\u00eb rritjen anemike t\u00eb t\u00eb ardhurave personale. Dhe k\u00ebtu nuk po hyj fare tek debati rreth efekteve rr\u00ebnuese t\u00eb taksimit progresiv q\u00eb kjo qeveri aplikon ndaj t\u00eb ardhurave personale. Pra, fuqia bler\u00ebse e shqiptar\u00ebve ka r\u00ebn\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mos folur p\u00ebr ndikimin e zhvler\u00ebsimit t\u00eb monedhave t\u00eb huaja t\u00eb cilat vijn\u00eb si remitanca nga emigracioni, eskporti kryesor i Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
Shqiptar\u00ebt jan\u00eb m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr n\u00eb terma konkret sepse modeli ekonomik rentier q\u00eb ka nd\u00ebrtuar qeveria bazohet n\u00eb aksiza dhe shp\u00ebrndarjen klienteliste e buxhetit tek nj\u00eb grusht sip\u00ebrmarr\u00ebsish q\u00eb nuk krijojn\u00eb as nuk prodhojn\u00eb. Me fjal\u00eb t\u00eb thjeshta, tepsia e byrekut rritet por nuk zgjerohet. Kjo ka krijuar depresion social duke larguar nga vendi sipas Eurostat 1\/3 e popullsis\u00eb s\u00eb vendit gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit. Tretja demografike ka shkretuar qyetetet dhe fshatrat e Shqip\u00ebris\u00eb duke vrar\u00eb prakikisht fuqin\u00eb krijuese, prodhuese, bler\u00ebse dhe identitare t\u00eb vendit.
\nP\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, korrupsioni \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sistemike n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet e qeverisjes sipas raportit t\u00eb<\/p>\n
Departamentit Amerikan t\u00eb Shtetit. N\u00eb fakt, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb vler\u00ebsimet e raporteve nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb cilat kan\u00eb qen\u00eb gjithnj\u00eb referenc\u00eb e kontestueshme mes pal\u00ebve politike kan\u00eb kaluar n\u00eb rend t\u00eb dyt\u00eb sepse SPAK dhe GJKKO (produkt i presionit nd\u00ebrkomb\u00ebtar) kan\u00eb ekspozuar dhe provuar korrupsionin dhe ndikimin e bot\u00ebs s\u00eb krimit n\u00eb vendimarrjen publike dhe ekonomin\u00eb e vendit. Zyrtar\u00eb t\u00eb niveleve ma t\u00eb larta jan\u00eb d\u00ebnuar ose ndodhen n\u00ebn hetim nga sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb p\u00ebr vepra penale si korrupsioni dhe shp\u00ebrdorimi i detyr\u00ebs.<\/p>\n
S\u00eb dyti, megjithat\u00eb edhe pse n\u00eb kushtet e k\u00ebtij degradimi t\u00eb qeverisjes, opozita nuk arrin t\u00eb kapitalizoj\u00eb pik\u00eb politike dhe ushtroj\u00eb presionin e nevojshm\u00eb p\u00ebr kolaps t\u00eb mazhoranc\u00ebs. Nuk don shum\u00eb mend q\u00eb ka faktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb paradoks, por shkaku kryesor mbetet p\u00ebr\u00e7arja. Partit\u00eb politike opozitare po shpenzojn\u00eb shum\u00eb energji n\u00eb aksione politike t\u00eb nj\u00ebnashme. Kjo strategji jo vet\u00ebm q\u00eb nuk ka krijuar efekt, por rrezikon t\u00eb thelloj\u00eb hendekun mes aspiratave p\u00ebr ndryshim politik sepse opozita perceptohet nga njerezit si e pafuqishme p\u00ebr krijuar alternativ\u00eb politike dhe fituar zgjedhjet. Jo rast\u00ebsisht theksoj zgjedhjet, sepse ato jan\u00eb mekanizmi i vet\u00ebm q\u00eb do ta sjell\u00eb n\u00eb pushtet opozit\u00ebn. Dhe rruga drejt fitimit t\u00eb zgjedhjeve \u00ebsht\u00eb proces. Kushdo q\u00eb pret q\u00eb fitorja ndaj mazhoranc\u00ebs socialiste do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb ngjarje e vetme alla shp\u00ebrthim krijues big bang krijon iluzione t\u00eb kota. Opozita mund t\u00eb kthehet n\u00eb shumic\u00eb si pasoj\u00eb e nj\u00eb procesi me disa ngjarje q\u00eb normalisht kluminojn\u00eb n\u00eb fitimin e zgjedhjeve.<\/p>\n
Por, p\u00ebr t\u00eb arritur tek ky moment kulmor, opozita si fillim duhet t\u00eb krijoj\u00eb konhezion t\u00eb brendsh\u00ebm rreth disa \u00e7\u00ebshtjeve q\u00eb rezonojn\u00eb me shumic\u00ebn e shqiptar\u00ebve. E v\u00ebrtet\u00eb, PD ka problemet e veta serioze, por asnj\u00eb aktor politik opozitar nuk mund t\u00eb sfidoj\u00eb e vetme mazhoranc\u00ebn socialiste n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb afatmesme. Opozita e p\u00ebr\u00e7ar\u00eb n\u00eb Serbi ka d\u00ebshtuar prej disa vitesh rresht t\u00eb mund Presidentin Vucic. L\u00ebvizjes Vet\u00ebvendosje i jan\u00eb dashur 15 vite luft\u00eb politike q\u00eb t\u00eb fitoj\u00eb zgjedhjet dhe vij n\u00eb pushtet n\u00eb Kosov\u00eb. Dhe Kosova ka ve\u00e7anisit\u00eb e veta historike dhe strukturore q\u00eb nuk ndajn\u00eb shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta as me sistemin politik as rrafshin social n\u00eb Shqip\u00ebri. Prandaj, politik\u00ebs s\u00eb ideve duhet t\u2019i bashkangjitet edhe ajo e numrave.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb shkuar tek numrat dhe shpejt, opozita duhet t\u00eb gjej\u00eb nj\u00eb terra communis (pik\u00ebtakim) n\u00eb teza politike.<\/p>\n
Nd\u00ebrtimi i nj\u00eb qendrimi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt \u2013 theksoj, jo shkrije e partive tek PD \u2013 kundrejt reform\u00ebs zgjedhore, ndarjes s\u00eb re territoriale dhe sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb do t\u00eb krijonte sinergji dhe p\u00ebr\u00e7onte besim tek qytetar\u00ebt.<\/p>\n
Kuvendi i Shqip\u00ebris\u00eb ka krijuar dy komisione t\u00eb posa\u00e7me; nj\u00eb p\u00ebr refom\u00ebn zgjedhore q\u00eb ka p\u00ebr objekt rishikimin e Kodit Zgjedhor dhe hartimin e nj\u00eb ligji t\u00eb ri p\u00ebr partit\u00eb politike, si dhe nj\u00eb komision tjet\u00ebr p\u00ebr reform\u00ebn territoriale.<\/p>\n
Mazhoranca ka treguar n\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebn se nuk e ka hi\u00e7 p\u00ebr gj\u00eb t\u00eb miratoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebanshme ndryshime q\u00eb i shkojn\u00eb p\u00ebrshtat si n\u00eb Kodin Zgjedhor ashtu edhe n\u00eb ndarjen administrative. Prandaj, bashk\u00ebpunimi i opozit\u00ebs rreth disa parimeve q\u00eb forcojn\u00eb demokracin\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese dhe krijojn\u00eb nj\u00eb fush\u00eb t\u00eb barabart\u00eb loje n\u00eb zgjedhje do t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsonte opinionin publik brenda dhe jasht\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
P\u00ebr shembull, rikthimi i kualicione parazgjedhore n\u00eb Kod duke lejuar k\u00ebshtu partit\u00eb t\u00eb konkurojn\u00eb n\u00eb bllok opozitar pa vrar\u00eb indentitetin politik t\u00eb partive t\u00eb reja, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht maksimalizoj\u00eb mandatet duke veprur si en\u00eb t\u00eb ndryshme por komunikuese n\u00eb kualicion, do t\u00eb ishte me p\u00ebrfitim publik; do t\u00eb adresonte nj\u00eb nga problemet themelore n\u00eb zgjedhje, pabarazin\u00eb e rregullave t\u00eb loj\u00ebs, shmangte djegien e mij\u00ebrave vota pa p\u00ebrfaq\u00ebsim vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb sistemit, dhe p\u00ebrfundimisht do t\u00eb rriste shanset p\u00ebr fitore t\u00eb opozit\u00ebs.<\/p>\n
Po k\u00ebshtu, krijimi i nj\u00eb q\u00ebndrimi koherent kundrejt ndarjes s\u00eb re administrative do t\u00eb ishte jet\u00ebsore p\u00ebr hartimin e nj\u00eb harte t\u00eb qeverisjes vendore q\u00eb jo vet\u00ebm p\u00ebrmir\u00ebson sh\u00ebrbimin publik por krijon balancat e nevojshme elektorale. Bojkoti i pun\u00ebs s\u00eb Komisionit t\u00eb Posa\u00e7\u00ebm p\u00ebr reform\u00ebn administrative n\u00eb vitin 2014 ishte akt politik vet\u00ebvras\u00ebs. PS e qepi hart\u00ebn e re administrative at\u00ebbot\u00eb sipas trupit t\u00eb vet elektoral, dhe pasojat jan\u00eb tashm\u00eb histori. K\u00ebshtu, n\u00ebse opozita shkon e bashkuar dhe m\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrim n\u00eb interesin publik n\u00eb raport m\u00eb reform\u00ebn administrative jo vet\u00ebm do t\u00eb fitonte pik\u00eb, por do t\u00eb siguronte kushte loje t\u00eb barbarta n\u00eb zgjedhje.<\/p>\n
Deri n\u00eb korrik 2026 Komisionet e Posa\u00e7me duhet t\u00eb d\u00ebrgojn\u00eb draftet n\u00eb Kuvend. K\u00ebshtu, koha nuk pret, dhe bashk\u00ebpunimi \u00ebsht\u00eb imperativ.<\/p>\n
S\u00eb fundi, q\u00ebndrimi ndaj reform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi ka krijuar ndoshta fraktur\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe mes partive opozitare. Kritika e bot\u00ebs akademike dhe medias ndaj sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb legjitime. Politikan\u00ebt jodomosdoshm\u00ebrisht jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrjashtuar nga kritika ndaj drejt\u00ebsis\u00eb, por gjuha dhe argumenti ka shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi. E v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb q\u00eb PD nuk ka qen\u00eb koherente n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. T\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm se kjo \u00ebsht\u00eb tem\u00eb me shum\u00eb ferra, tryeza e bisedimeve mes aktor\u00ebve politik ofron mund\u00ebsi p\u00ebr sheshim q\u00ebndrimesh edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/p>\n
N\u00eb fund t\u00eb fundit, pa shk\u00ebmbyer mendime nuk ka gjasa q\u00eb t\u00eb shkohet drejt mir\u00ebkuptimit edhe n\u00eb tema me ndjeshm\u00ebri t\u00eb lart\u00eb si qasja ndaj sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. Shqip\u00ebria ka nevoj\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb p\u00ebrparim n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit dhe krimit t\u00eb organizuar. Dhe kjo nuk shkon kundra interesave t\u00eb opozit\u00ebs. P\u00ebrkundrazi, goditja e korrupsionit n\u00eb nivele t\u00eb larta dhe krimit t\u00eb organizuar rr\u00ebnon edhe m\u00eb shum\u00eb legjitimetin e mazhoranc\u00ebs socialiste.<\/p>\n
Mbi t\u00eb gjitha, k\u00ebputja e lidhjeve t\u00eb krimit me politik\u00eb krijon kushtet e nevojshme p\u00ebr zgjedhje t\u00eb barabarta mes opozit\u00ebs dhe mazhoranc\u00ebs.<\/p>\n
Bashk\u00ebpunimi rreth k\u00ebtyre ose temave t\u00eb tjera q\u00eb mund t\u00eb identifikohen n\u00eb bisedime e kthen opozit\u00ebn n\u00eb rrafshin e politik\u00ebs. Nga k\u00ebtu mund t\u00eb nis\u00eb mandej artikulimi i nj\u00eb vizioni tjet\u00ebr politik p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. Sepse si\u00e7 thot\u00eb ish-kryeminsitri britanik Boris Johnson, zgjedhjet i fton kush zot\u00ebron t\u00eb ardhmen. \u00cbsht\u00eb koha t\u00eb shtrohet rruga drejt nj\u00eb platforme politike bind\u00ebse. Dhe kjo p\u00ebrpjekje kalon fillimisht nga nd\u00ebrtimi i bashk\u00ebpunimit mes aktor\u00ebve politik opozitar sot, jo nes\u00ebr.<\/p>\n
*Autori \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebthemelues (me Ermal Hasimja, Redi Ramaj, Hektor Ruci dhe Florian Ha\u00e7kaj) i Forumit p\u00ebr Dialog Politik.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nga Altin Gjeta* Disa dit\u00eb ma par\u00eb nj\u00eb grup profesionist\u00ebsh t\u00eb angazhuar n\u00eb jet\u00ebn publike njoftuan krijimin e Forumit p\u00ebr Dialog Politik. Q\u00ebllimi kryesor i k\u00ebsaj nisme \u00ebsht\u00eb t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb tryez\u00eb ku partit\u00eb politike opozitare t\u00eb bisedojn\u00eb dhe eksplorojn\u00eb mund\u00ebsine e nd\u00ebrtimit t\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrimi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb tema t\u00eb m\u00ebdha me interes publik. […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-67528","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67528"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67528\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}