{"id":67099,"date":"2026-01-29T09:48:17","date_gmt":"2026-01-29T09:48:17","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/01\/29\/friedman-une-jam-vajza-qe-hitleri-e-kishte-frike\/"},"modified":"2026-01-29T09:48:17","modified_gmt":"2026-01-29T09:48:17","slug":"friedman-une-jam-vajza-qe-hitleri-e-kishte-frike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/01\/29\/friedman-une-jam-vajza-qe-hitleri-e-kishte-frike\/","title":{"rendered":"Friedman: Un\u00eb jam vajza q\u00eb Hitleri e kishte frik\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb Bundestag, Tova Friedman, nj\u00eb e mbijetuar e kampit t\u00eb p\u00ebrqendrimit t\u00eb Auschwitz-it, u b\u00ebri thirrje deputet\u00ebve t\u00eb Bundestagut: \u201cMos lejoni q\u00eb antisemitizmi t\u00eb rritet p\u00ebrs\u00ebri.\u201d<\/p>\n<p>Me fjal\u00eb prek\u00ebse, e mbijetuara e Auschwitz-it, Tova Friedman, p\u00ebrkujtoifundin e Holokaustit 81 vjet m\u00eb par\u00eb n\u00eb nj\u00eb ceremoni p\u00ebrkujtimore n\u00eb Bundestag. \u201cUn\u00eb jam vajza q\u00eb Hitleri e kishte frik\u00eb\u201d, tha 87-vje\u00e7arja. Motoja e Adolf Hitlerit ishte q\u00eb t\u00eb mos mbetej asnj\u00eb d\u00ebshmitar. Tani ajo flet n\u00eb em\u00ebr t\u00eb gjasht\u00eb milion\u00eb njer\u00ebzve, z\u00ebrat e t\u00eb cil\u00ebve i hesht\u00ebn.<\/p>\n<p>\u201cMos lejoni q\u00eb antisemitizmi t\u00eb rritet p\u00ebrs\u00ebri\u201d, k\u00ebrkoi Friedman-i mes duartrokitjeve t\u00eb deputet\u00ebve t\u00eb Bundestagut. Duhet t\u00eb b\u00ebhen p\u00ebrpjekje p\u00ebrmes politik\u00ebs, arsimit dhe mbrojtjes s\u00eb qytetar\u00ebve hebrenj. \u201cLe t\u00eb na shtyj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsia drejt veprimit. Dhe le t\u00eb sigurohemi q\u00eb th\u00ebnia \u2018Kurr\u00eb m\u00eb\u2019 t\u00eb mos jet\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb slogan, por nj\u00eb angazhim i p\u00ebrhersh\u00ebm.\u201d<\/p>\n<p>\u201cKur urrejtja b\u00ebhet normale\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, Friedman-i, e cila, s\u00eb bashku me nipin e saj, e p\u00ebrkujton Holokaustin n\u00eb video t\u00eb shkurtra n\u00eb TikTok, theksoi vler\u00ebsimin e saj p\u00ebr angazhimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb Gjermanis\u00eb n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr antisemitizmit. \u201cGjermania e kupton, ndoshta m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do vend tjet\u00ebr, se \u00e7far\u00eb ndodh kur urrejtja normalizohet dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsia braktiset.\u201d Gjerman\u00ebt kan\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u00eb luftuar urrejtjen ndaj hebrenjve. Kjo vlen n\u00eb shkolla dhe universitete, n\u00eb vendin e pun\u00ebs, n\u00eb internet, n\u00eb shoqata dhe midis miqve.<\/p>\n<p>Gruaja hebreje, e lindur pran\u00eb Danzigut, k\u00ebrkoi me forc\u00eb q\u00eb d\u00ebshmia e t\u00eb mbijetuarve t\u00eb merret seriozisht. Sipas Friedman-it, plag\u00ebt e vjetra nuk duhen rihapur, por duhet shmangur \u201chumbja e kujtes\u00ebs\u201d. Sepse historia ka treguar se harresa \u00ebsht\u00eb e rrezikshme. Fal\u00eb faktit q\u00eb d\u00ebshmitar\u00ebt mbijetuan, e v\u00ebrteta ende ka nj\u00eb z\u00eb. Por numri i t\u00eb mbijetuarve q\u00eb ende mund t\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb po zvog\u00eblohet.<\/p>\n<p>Sado e pamundur t\u00eb dukej, ajo dhe n\u00ebna e saj mbijetuan Auschwitzin, kampin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb p\u00ebrqendrimit nazist, ku u vran\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb milion njer\u00ebz, shumica prej tyre hebrenj. \u201cKur u larguam nga Auschwitzi, duke mbajtur duart, ajo m\u00eb p\u00ebshp\u00ebriti: \u2018Mbaje mend\u2019. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, e kam kujtuar \u00e7do dit\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Nazist\u00ebt vran\u00eb 150 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjes s\u00eb n\u00ebn\u00ebs s\u00eb saj. Babai i saj u kthye nga kampi i p\u00ebrqendrimit Dachau i thyer fizikisht dhe emocionalisht. \u201cAi mezi fliste p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.\u201d Tani ajo ia kushton koh\u00ebn informimit t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ndodhi at\u00ebher\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht brezit t\u00eb ri, tha Friedman, e cila tani jeton n\u00eb SHBA. \u201cDo t\u00eb vazhdoj ta b\u00ebj k\u00ebt\u00eb derisa t\u00eb vdes.\u201d<\/p>\n<p>\u00c7do vit, n\u00eb Dit\u00ebn e P\u00ebrkujtimit t\u00eb Holokaustit, m\u00eb 27 janar, Bundestagu u b\u00ebn homazh viktimave dhe t\u00eb mbijetuarve t\u00eb krimeve naziste. N\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb dimri t\u00eb vitit 1945, u \u00e7lirua kampi i shfarosjes s\u00eb Aushvicit n\u00eb Polonin\u00eb e pushtuar nga nazist\u00ebt. Vitin e kaluar, i mbijetuari i Holokaustit, Roman Schwarzman, nga Ukraina, iu drejtua deputet\u00ebve t\u00eb parlamentit n\u00eb Berlin dhe ishte gjithashtu i pranish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb ceremoni p\u00ebrkujtimore.\/DW<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Bundestag, Tova Friedman, nj\u00eb e mbijetuar e kampit t\u00eb p\u00ebrqendrimit t\u00eb Auschwitz-it, u b\u00ebri thirrje deputet\u00ebve t\u00eb Bundestagut: \u201cMos lejoni q\u00eb antisemitizmi t\u00eb rritet p\u00ebrs\u00ebri.\u201d Me fjal\u00eb prek\u00ebse, e mbijetuara e Auschwitz-it, Tova Friedman, p\u00ebrkujtoifundin e Holokaustit 81 vjet m\u00eb par\u00eb n\u00eb nj\u00eb ceremoni p\u00ebrkujtimore n\u00eb Bundestag. \u201cUn\u00eb jam vajza q\u00eb Hitleri e kishte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-67099","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67099","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67099"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67099\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}