{"id":66597,"date":"2026-01-26T17:48:20","date_gmt":"2026-01-26T17:48:20","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/01\/26\/dokumenti-si-u-propozua-ne-1918-qe-shqiperia-te-shpallej-republike-nen-mbikqyrjen-e-shba-per-25-vite\/"},"modified":"2026-01-26T17:48:20","modified_gmt":"2026-01-26T17:48:20","slug":"dokumenti-si-u-propozua-ne-1918-qe-shqiperia-te-shpallej-republike-nen-mbikqyrjen-e-shba-per-25-vite","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/01\/26\/dokumenti-si-u-propozua-ne-1918-qe-shqiperia-te-shpallej-republike-nen-mbikqyrjen-e-shba-per-25-vite\/","title":{"rendered":"DOKUMENTI\/ Si u propozua n\u00eb 1918 q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb shpallej Republik\u00eb n\u00ebn mbikqyrjen e SHBA p\u00ebr 25 vite!"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb n\u00ebntor t\u00eb vitit 1918, n\u00eb kulmin e perfundimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore, n\u00eb<br \/>\nSHBA u botua nj\u00eb tekst q\u00eb sot duket i<br \/>\npabesueshem.<\/p>\n<p>N\u00eb revisten The Christian Work, William Willard Howard, Sekretar i Fondit t\u00eb Ndihmes per Ballkanin, propozoi qe Shaperia te shpallej Republike n\u00ebn drejtimin dhe mbikegyrjen e Shteteve t\u00eb Bashkuara per 25 vjet.<\/p>\n<p>Artikulli iu d\u00ebrgua Presidentit Woodrow Wilson nga kryeredaktori Frederick Lynch, si nj\u00eb thirrje per veprim n\u00eb em\u00ebr t\u00eb nj\u00eb populli q\u00eb, sipas autorit, ishte shkat\u00ebrruar nga lufterat, pushtimet dhe uria.<\/p>\n<p>Howard e p\u00ebrshkruan Shgip\u00ebrin\u00eb si nj\u00eb vend te rr\u00ebnuar nga dhuna e ushtrive serbe, greke dhe austro hungareze, me qindra fshatra t\u00eb shkaterruar dhe nj\u00eb popullsi t\u00eb rraskapitur nga uria. <\/p>\n<p>Ai flet p\u00ebr nj\u00eb tok\u00eb q\u00eb kishte humbur gjithcka, por q\u00eb ende mbante gjall\u00eb krenarin\u00eb dhe identitetin e vet komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, ai paraqet nj\u00eb plan radikal: Shqiperia t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb republik\u00eb e modeluar sipas sistemit amerikan, me nj\u00eb qeveri vendase, por n\u00ebn mbik\u00ebqyrjen e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb SHBA.<\/p>\n<p>Sipas tij, Amerika ishte e vetmja fuqi q\u00eb mund ta b\u00ebnte k\u00ebt\u00eb pa interesa koloniale, sepse kishte hyr\u00eb n\u00eb luft\u00eb<br \/>\n\u201cp\u00ebr parime dhe jo p\u00ebr territore\u201d.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb qendrore e vizionit te tij ishte diaspora shgiptare n\u00eb SHBA, t\u00eb cil\u00ebn ai e konsideronte b\u00ebrtham\u00ebn e Shqiperis\u00eb s\u00eb re.<\/p>\n<p>Ai shpalos nj\u00eb vizion t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr ringritjen ekonomike: rrug\u00eb, bujq\u00ebsi moderne, fabrika, shfryt\u00ebzim burimesh natyrore, energji nga uj\u00ebrat malore dhe industri per eksport.<\/p>\n<p>N\u00eb thelb, Shqip\u00ebria shihej si nj\u00eb vend me potencial t\u00eb madh, por q\u00eb, sipas tij, kishte nevoj\u00eb per \u201cdor\u00eb t\u00eb fort\u00eb\u201d dhe drejtim per\u00ebndimor per t\u00eb dal\u00eb nga prapambetja.<\/p>\n<p>Sot, gjuha e k\u00ebtij dokumenti ting\u00ebllon thellesisht kolonialiste dhe paternaliste.<br \/>\nShgiptar\u00ebt pershkruhen si t\u00eb mbetur n\u00eb<br \/>\nMesjet\u00eb dhe elitat vendase si t\u00eb paafta.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, teksti mbetet nj\u00eb d\u00ebshmi e rrall\u00eb historike qe tregon se sa afer ishte Shqip\u00ebria nj\u00eb rruge krejt tjet\u00ebr politike dhe gjeopolitike.\/AlbanianPost<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb n\u00ebntor t\u00eb vitit 1918, n\u00eb kulmin e perfundimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore, n\u00eb SHBA u botua nj\u00eb tekst q\u00eb sot duket i pabesueshem. N\u00eb revisten The Christian Work, William Willard Howard, Sekretar i Fondit t\u00eb Ndihmes per Ballkanin, propozoi qe Shaperia te shpallej Republike n\u00ebn drejtimin dhe mbikegyrjen e Shteteve t\u00eb Bashkuara per [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-66597","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66597"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66597\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}