{"id":66142,"date":"2026-01-24T14:48:13","date_gmt":"2026-01-24T14:48:13","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/01\/24\/pse-shqiperia-promovon-te-paaftet\/"},"modified":"2026-01-24T14:48:13","modified_gmt":"2026-01-24T14:48:13","slug":"pse-shqiperia-promovon-te-paaftet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2026\/01\/24\/pse-shqiperia-promovon-te-paaftet\/","title":{"rendered":"Pse Shqip\u00ebria promovon t\u00eb paaft\u00ebt \u2013"},"content":{"rendered":"<div>\n<p>Nga <strong>Zef Pre\u00e7i<\/strong><\/p>\n<p>Shkak p\u00ebr k\u00ebt\u00eb koment \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebbisedim i gjat\u00eb q\u00eb pata k\u00ebto dit\u00eb me intelektualen e mir\u00ebnjohur dhe aktivisten civile, Irena Beqiraj. Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb lloj p\u00ebrgjigjeje se pse administrata jon\u00eb shtet\u00ebrore \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnuar kaq shum\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ardhur n\u00eb nivelin e sot\u00ebm t\u00eb dominuar nga mediokriteti, mosrespektimi i rregullave t\u00eb shkruara, v\u00ebnia pa kushte n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb elit\u00ebs politike qeveris\u00ebse dhe oligarkis\u00eb s\u00eb lidhur me t\u00eb, p\u00ebrdorimi gjer\u00ebsisht si kontingjent i propagandist\u00ebve elektoral\u00eb p\u00ebr partin\u00eb drejtuese, si dhe shnd\u00ebrrimi i nj\u00eb pjese t\u00eb saj n\u00eb p\u00ebrfituese t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb fondeve publike, lejeve e licencave, etj. Dometh\u00ebn\u00eb, veprimi i k\u00ebsaj administrate n\u00eb kushtet e konfliktit t\u00eb interesit dhe, thelb\u00ebsisht, n\u00eb d\u00ebm t\u00eb interesit publik.<\/p>\n<p>Si rezultat, nj\u00eb num\u00ebr gjithnj\u00eb e m\u00eb i madh qytetar\u00ebsh, edhe pse t\u00eb shkolluar e t\u00eb sprovuar n\u00eb nivele t\u00eb ndryshme t\u00eb qeverisjes qendrore dhe vendore, me vullnet p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb t\u00eb mir\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt, ndjehen t\u00eb p\u00ebrjashtuar nga t\u00eb mirat publike, nga jeta publike, etj. Ata shihen nga pushteti si k\u00ebrc\u00ebnim apo si rrezik dhe mbeten thjesht nj\u00eb subjekt i kontributeve n\u00eb tatime-taksa, por kurrsesi nuk respektohen apo p\u00ebrfshihen si aktor\u00eb q\u00eb \u00e7ojn\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb p\u00ebrpara. Dometh\u00ebn\u00eb, dija, ekspertiza, integriteti dhe reputacioni i k\u00ebsaj kategorie shoq\u00ebrore, ironikisht, b\u00ebhet \u201cpostblloku\u201d q\u00eb i nxjerr n\u00eb pension qysh 50 vje\u00e7 dhe q\u00eb i mban larg \u00e7do angazhimi profesional publik.<\/p>\n<p>Arsyetimi n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb p\u00ebrgjigjes t\u00eb \u00e7on padyshim te lidershipi i vendit, te motivet dhe interesat e k\u00ebtij lidershipi q\u00eb nxisin form\u00ebsimin e administrat\u00ebs publike n\u00eb dualitetin e njohur midis \u201cteknikut\u201d dhe \u201cbesnikut\u201d, pa siguruar dot nj\u00eb balanc\u00eb midis tyre, por duke anuar gjer\u00ebsisht n\u00eb favor t\u00eb k\u00ebtij t\u00eb dytit.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb qart\u00ebsisht e provuar kudo n\u00eb bot\u00ebn jodemokratike se interesi vetjak racional i motivon regjimet autokratike t\u00eb pun\u00ebsojn\u00eb idiot\u00eb, pasi ata kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb ofrojn\u00eb sh\u00ebrbim besnik dhe t\u00eb jen\u00eb t\u00eb bindur, sesa sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebt m\u00eb t\u00eb zgjuar t\u00eb shtetit autokratik. Diktator\u00ebt e suksessh\u00ebm e kan\u00eb kuptuar k\u00ebt\u00eb me koh\u00eb. Edhe Sadam Huseini, dikur, i bashkonte hapur bandit\u00ebt n\u00eb radh\u00ebt e larta t\u00eb partis\u00eb n\u00eb pushtet Baath me teknokrat\u00eb q\u00eb dinin \u00e7far\u00eb po b\u00ebnin.<\/p>\n<p>Ndoshta k\u00ebtu gjendet edhe p\u00ebrgjigja p\u00ebr p\u00ebrfshirjen gjer\u00ebsisht n\u00eb administrat\u00ebn publike, si dhe n\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimin politik (Kuvend), t\u00eb individ\u00ebve me t\u00eb shkuar kriminale; t\u00eb atyre q\u00eb, kudo n\u00eb Per\u00ebndim, jan\u00eb subjekte t\u00eb hetimit dhe eventualisht edhe t\u00eb nd\u00ebshkimit penal, por q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e dekad\u00ebs s\u00eb fundit njihen si \u201cbiznesmen\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm\u201d dhe jan\u00eb p\u00ebrfitues t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm kontratash t\u00eb llojit PPP, investitor\u00eb strategjik\u00eb, etj., p\u00ebrve\u00e7se kryetar\u00eb bashkie dhe deputet\u00eb \u201ct\u00eb cil\u00ebt i do komuniteti\u201d, si\u00e7 thoshte vet\u00eb KM Rama koh\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Nevoja q\u00eb regjimet autoritare t\u00eb promovojn\u00eb m\u00eb pak t\u00eb aft\u00ebt \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr t\u2019u kuptuar n\u00eb teori, por rrall\u00eb \u00ebsht\u00eb studiuar shkenc\u00ebrisht, pasi autokracit\u00eb ekzistuese ose ato aspirante, si jona, nuk i zbulojn\u00eb politikat e tyre t\u00eb rekrutimit dhe promovimit.<\/p>\n<p>Disa vite m\u00eb par\u00eb, dy autore t\u00eb njohura n\u00eb Per\u00ebndim (A. Scharpf dhe Ch. Gl\u00e4\u00dfel) shkruan nj\u00eb artikull interesant me titull: \u201cPse ata q\u00eb nuk arrijn\u00eb rezultate t\u00eb mira dominojn\u00eb organizatat e policis\u00eb sekrete: D\u00ebshmi nga Argjentina autokratike\u201d, shkrim q\u00eb u botua n\u00eb Revist\u00ebn Amerikane t\u00eb Shkencave Politike. Ata shqyrtuan karrier\u00ebn e 4,000 oficer\u00ebve n\u00eb institucionin kryesor t\u00eb represionit shtet\u00ebror n\u00eb Argjentin\u00eb gjat\u00eb diktatur\u00ebs ushtarake 1975-83, duke pyetur: \u201cPse do t\u00eb b\u00ebnte dikush pun\u00eb t\u00eb ndyr\u00eb p\u00ebr regjimin? A jan\u00eb k\u00ebta njer\u00ebz psikopat\u00eb sadist\u00eb, fanatik\u00eb sektar\u00eb apo t\u00eb detyruar nga regjimi t\u00eb terrorizojn\u00eb popullsin\u00eb?\u201d<\/p>\n<p>Ata arrit\u00ebn n\u00eb p\u00ebrfundimin se, nd\u00ebrsa t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta faktor\u00eb mund t\u00eb luajn\u00eb nj\u00eb rol, profili tipik i agjent\u00ebve t\u00eb policis\u00eb sekrete \u00ebsht\u00eb formuar m\u00eb tep\u00ebr nga nevoja e p\u00ebrditshme p\u00ebr t\u00eb mbajtur nj\u00eb pun\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb fituar promovim. P\u00ebrkthejeni k\u00ebto konkluzione n\u00eb nj\u00eb vend ku, qysh n\u00eb vitin 2021, p\u00ebrqindja e popullsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb jeton me m\u00eb pak se 8.30 USD n\u00eb dit\u00eb u vler\u00ebsua n\u00eb 32.4%. Kjo shif\u00ebr (8.30 USD n\u00eb dit\u00eb) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kufi nd\u00ebrkomb\u00ebtar varf\u00ebrie i vendosur nga Banka Bot\u00ebrore p\u00ebr vendet me t\u00eb ardhura t\u00eb larta-mesatare. Dometh\u00ebn\u00eb, se sa e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb q\u00eb siguron mjetet e jetes\u00ebs p\u00ebr familjen, aq m\u00eb tep\u00ebr kur, n\u00eb harkun e pes\u00eb viteve t\u00eb fundit, treguesi i kufirit t\u00eb varf\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur duke kap\u00ebrcyer duksh\u00ebm 1\/3 e popullsis\u00eb banuese gjithsej t\u00eb vendit q\u00eb kishte m\u00eb 2021.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb konkurrenc\u00eb me koleg\u00eb m\u00eb t\u00eb kualifikuar, zyrtar\u00ebt me performanca t\u00eb dob\u00ebta n\u00eb fillim kan\u00eb pak shanse p\u00ebr t\u2019u ngjitur n\u00eb krye t\u00eb pozicioneve m\u00eb fitimprur\u00ebse\u201d, shkruajn\u00eb autoret e sip\u00ebrcituara. \u201cP\u00ebr ata q\u00eb nuk arrijn\u00eb rezultate t\u00eb mira, natyra e v\u00ebshtir\u00eb e pun\u00ebs s\u00eb policis\u00eb sekrete ofron mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb sinjalizuar vler\u00ebn e tyre p\u00ebr regjimin dhe p\u00ebr t\u00eb ecur p\u00ebrpara konkurrent\u00ebve p\u00ebr pozicione m\u00eb t\u00eb larta.\u201d<\/p>\n<p>E k\u00ebtu mb\u00ebrrijm\u00eb te patronazhist\u00ebt tan\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb te ajo pjes\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme shqiptare q\u00eb, n\u00ebn trukimin e propagand\u00ebs s\u00eb qeveris\u00eb, por sidomos n\u00ebn pamund\u00ebsin\u00eb e sigurimit t\u00eb \u201cbuk\u00ebs s\u00eb goj\u00ebs\u201d, \u00ebsht\u00eb e lidhur pazgjidhshm\u00ebrisht me pushtetin dhe sh\u00ebrben p\u00ebr t\u00eb mobilizuar dhe ushtruar presion mbi familjen, fisin apo komunitetin ku b\u00ebn pjes\u00eb, n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb mbajtjes apo kapjes s\u00eb nj\u00eb vendi pune si m\u00ebnyr\u00eb penetrimi n\u00eb sektorin publik; mandej duke e rritur k\u00ebt\u00eb prezenc\u00eb n\u00eb var\u00ebsi me pushtetin e deleguar nga \u201cLideri Suprem\u201d dhe zgjatimet e tij n\u00eb nivelet e ndryshme t\u00eb administrat\u00ebs.<\/p>\n<p>K\u00ebtu gjendet edhe shpjegimi p\u00ebr \u201csundimin e Nj\u00ebshit\u201d n\u00eb partit\u00eb politike, nepotizmin, krahinorizmin, konfliktin e interesave, deri edhe \u201cgrabitjen me ligj\u201d dhe pa ligj t\u00eb fondeve buxhetore, pasurive publike dhe lejeve e licencave p\u00ebr llogari t\u00eb klaneve sunduese q\u00eb marrin peng t\u00eb sotmen dhe t\u00eb ardhmen ekonomike dhe potencialet zhvillimore t\u00eb vendit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Dometh\u00ebn\u00eb, p\u00ebr shnd\u00ebrrimin, vet\u00ebm brenda nj\u00eb dekade, t\u00eb qeverisjes s\u00eb vendit n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri biznesi ekstra-kushtetuese t\u00eb llojit \u201c5D\u201d (dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb kompanive t\u00eb krijuara enkas) p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb \u201cligj\u00ebrisht\u201d n\u00eb xhepat e \u201cprofitier\u00ebve\u201d politik\u00eb 100% t\u00eb buxhetit t\u00eb shtetit, kontratave koncesionare, lejeve dhe licencave fitimprur\u00ebse, etj.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb trondit\u00ebse t\u00eb kuptosh se ajo q\u00eb ishte e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr sh\u00ebrbimet argjentinase t\u00eb siguris\u00eb gjysm\u00eb shekulli m\u00eb par\u00eb ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb zbatohet edhe p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e sotme. N\u00eb terma praktik\u00eb, 184 mij\u00eb punonj\u00ebsit e sektorit publik t\u00eb vendit, ose rreth \u00bc e gjith\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuarve n\u00eb Shqip\u00ebri (2024), \u201ckontribuan\u201d n\u00eb sigurimin e m\u00eb shum\u00eb se 55% t\u00eb votave t\u00eb emigrant\u00ebve n\u00eb zgjedhjet e p\u00ebrgjithshme t\u00eb vitit 2025.<\/p>\n<p>Dometh\u00ebn\u00eb, pushteti aktual shfryt\u00ebzoi nevoj\u00ebn imediate p\u00ebr t\u00eb siguruar mjetet baz\u00eb t\u00eb jetes\u00ebs (p\u00ebr shumic\u00ebn) dhe p\u00ebrfitimet ekstra-ligjore (p\u00ebr pakic\u00ebn drejtuese) t\u00eb administrat\u00ebs publike p\u00ebr t\u00eb arritur segmente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb emigracionit shqiptar jasht\u00eb vendit, t\u00eb cil\u00ebt, p\u00ebr ironi t\u00eb fatit, kan\u00eb l\u00ebn\u00eb vendin pik\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb keq-qeverisjes s\u00eb tij dhe humbjes s\u00eb shpres\u00ebs se Shqip\u00ebria mund t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb vend ku mund t\u00eb jetohet dhe punohet normalisht\u2026<\/p>\n<p>\u201cKapja e shtetit\u201d, si nj\u00eb fenomen q\u00eb vjen natyrsh\u00ebm pas shtimit t\u00eb korrupsionit t\u00eb madh, fuqizimit t\u00eb krimit t\u00eb organizuar dhe bashk\u00ebjetes\u00ebs s\u00eb elit\u00ebs politike drejtuese me t\u00eb, ka shum\u00eb dimensione, dhe kjo q\u00eb analizuam m\u00eb lart \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00ebri nga instrumentet e kapjes.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><!-- CONTENT END 2 --><\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Zef Pre\u00e7i Shkak p\u00ebr k\u00ebt\u00eb koment \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebbisedim i gjat\u00eb q\u00eb pata k\u00ebto dit\u00eb me intelektualen e mir\u00ebnjohur dhe aktivisten civile, Irena Beqiraj. Fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb lloj p\u00ebrgjigjeje se pse administrata jon\u00eb shtet\u00ebrore \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnuar kaq shum\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ardhur n\u00eb nivelin e sot\u00ebm t\u00eb dominuar nga mediokriteti, mosrespektimi i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-66142","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66142"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66142\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}