{"id":6370,"date":"2025-02-14T07:01:42","date_gmt":"2025-02-14T07:01:42","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/02\/14\/zgjedhjet-e-23-shkurtit-ne-gjermani-analiza-e-voa-s-partia-e-ekstremit-te-djathte-pret-rritje-te-mbeshtetjes\/"},"modified":"2025-02-14T07:01:42","modified_gmt":"2025-02-14T07:01:42","slug":"zgjedhjet-e-23-shkurtit-ne-gjermani-analiza-e-voa-s-partia-e-ekstremit-te-djathte-pret-rritje-te-mbeshtetjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/02\/14\/zgjedhjet-e-23-shkurtit-ne-gjermani-analiza-e-voa-s-partia-e-ekstremit-te-djathte-pret-rritje-te-mbeshtetjes\/","title":{"rendered":"Zgjedhjet e 23 shkurtit n\u00eb Gjermani, analiza e VOA-s: Partia e ekstremit t\u00eb djatht\u00eb pret rritje t\u00eb mb\u00ebshtetjes"},"content":{"rendered":"<p>Alternativa p\u00ebr Gjermanin\u00eb (AfD) duket se po shkon drejt rezultatit m\u00eb t\u00eb fort\u00eb n\u00eb zgjedhjet komb\u00ebtare deri tani. Zgjedhjet gjermane do t\u00eb mbahen k\u00ebt\u00eb muaj. Pavar\u00ebsisht q\u00eb ka shum\u00eb pak gjasa t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb pushtetit s\u00eb shpejti, partia \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb faktor q\u00eb politikan\u00ebt e tjer\u00eb nuk mund ta injorojn\u00eb dhe ka arritur t\u00eb ket\u00eb ndikim n\u00eb debatin mbi migracionin n\u00eb Gjermani.<\/p>\n<p>Partia e ekstremit t\u00eb djatht\u00eb hyri p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb parlamentin komb\u00ebtar t\u00eb Gjermanis\u00eb para tet\u00eb vitesh p\u00ebr shkak t\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsive me ardhjen e nj\u00eb numri t\u00eb madh emigrant\u00ebsh n\u00eb mesin e viteve 2010. Frenimi i imigracionit mbetet tema e saj kryesore. Megjithat\u00eb, partia \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmuar e aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb shfryt\u00ebzuar pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb edhe me \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera: largimi i Gjermanis\u00eb nga karburantet fosile, kufizimet gjat\u00eb pandemis\u00eb COVID-19 dhe mb\u00ebshtetja p\u00ebr Ukrain\u00ebn pas fillimit t\u00eb agresionit t\u00eb Mosk\u00ebs para gati tre vjet\u00ebsh.<\/p>\n<p>Alternativa p\u00ebr Gjermanin\u00eb (AfD), u themelua m\u00eb 2013 dhe fillimisht u p\u00ebrq\u00ebndrua n\u00eb kund\u00ebrshtimin e ndihmave financiare p\u00ebr vendet n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi gjat\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb borxhit t\u00eb eurozon\u00ebs. Masat ishin p\u00ebrshkruar nga kancelarja gjermane Angela Merkel si \u201cpa alternativ\u00eb\u201d. Fillimisht njihej si \u201cpartia e profesor\u00ebve\u201d, nj\u00eb referenc\u00eb p\u00ebr figurat kryesore t\u00eb partis\u00eb n\u00eb dit\u00ebt e para, megjith\u00ebse q\u00eb at\u00ebher\u00eb identifikohej me nj\u00eb brez t\u00eb fort\u00eb t\u00eb s\u00eb djatht\u00ebs s\u00eb skajshme.<\/p>\n<p>Me kalimin e viteve, AfD u b\u00eb m\u00eb radikale dhe ndryshoi vazhdimisht drejtuesit. Ishte vendimi i Kancelares Merkel m\u00eb 2015 p\u00ebr t\u00eb lejuar nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh emigrant\u00ebsh q\u00eb e fuqizuan at\u00eb si forc\u00eb politike. N\u00eb zgjedhjet komb\u00ebtare t\u00eb vititi 2017, ajo fitoi 12.6% t\u00eb votave duke siguruar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb vende n\u00eb parlamentin gjerman.<\/p>\n<p>Pas kthimit n\u00eb parlament m\u00eb 2021 me nj\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb reduktuar prej 10.3%, AfD fitoi forc\u00eb nd\u00ebrsa qeveria e qendr\u00ebs s\u00eb majt\u00eb t\u00eb kancelarit Olaf Scholz u p\u00ebrball\u00eb me nj\u00eb s\u00ebr\u00eb krizash, disa t\u00eb krijuara prej saj dhe m\u00eb n\u00eb fund u shemb.<\/p>\n<p>Gjermania u p\u00ebrball\u00eb me nj\u00eb val\u00eb protestash nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb t\u00eb nxitura nga nj\u00eb raport q\u00eb tregonte se ekstremist\u00ebt e krahut t\u00eb djatht\u00eb u takuan p\u00ebr t\u00eb diskutuar deportimin e miliona emigrant\u00ebve, duke p\u00ebrfshir\u00eb disa me n\u00ebnshtet\u00ebsi gjermane. N\u00eb at\u00eb takim, raporti thoshte se t\u00eb pranish\u00ebm ishin an\u00ebtar\u00ebt e AfD-s\u00eb.<\/p>\n<p>Por kjo nuk i b\u00ebri d\u00ebm afatgjat\u00eb AfD-s\u00eb n\u00eb sondazhe. Ajo p\u00ebrfundoi e dyta n\u00eb zgjedhjet p\u00ebr Parlamentin Evropian n\u00eb qershor dhe n\u00eb shtator. Nd\u00ebrkaq n\u00eb nj\u00eb pal\u00eb zgjedhje shtet\u00ebrore ishte figura m\u00eb e njohur n\u00eb krahun e saj m\u00eb t\u00eb djatht\u00eb, Bj\u00f6rn H\u00f6cke, q\u00eb siguroi fitoren e par\u00eb t\u00eb ekstremit t\u00eb djatht\u00eb n\u00eb Gjermanin\u00eb e pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>AfD po shkon n\u00eb zgjedhjet e 23 shkurtit me besim t\u00eb p\u00ebrt\u00ebrir\u00eb dhe gjuh\u00eb m\u00eb radikale. Alice Weidel, kandidatja e saj e par\u00eb grua p\u00ebr kancelare, ka futur n\u00eb p\u00ebrdorim termin \u201cri-emigrim\u201d pasi partia b\u00ebn thirrje p\u00ebr d\u00ebbime n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb njer\u00ebzve pa t\u00eb drejt\u00eb ligjore p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb n\u00eb Gjermani.<\/p>\n<p>AfD b\u00ebn thirrje p\u00ebr heqjen e menj\u00ebhershme t\u00eb sanksioneve kund\u00ebr Rusis\u00eb dhe kund\u00ebrshton d\u00ebrgesat e arm\u00ebve n\u00eb Ukrain\u00eb. Ajo d\u00ebshiron q\u00eb Gjermania t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb p\u00ebrdor nj\u00eb monedh\u00eb komb\u00ebtare. Ajo gjithashtu k\u00ebrkon q\u00eb Bashkimi Evropian t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb \u201cshoqat\u00eb t\u00eb kombeve evropiane\u201d q\u00eb vepron m\u00eb lirsh\u00ebm, megjith\u00ebse nuk k\u00ebrkon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebdrejt\u00eb largimin nga blloku 27-vendesh.<\/p>\n<p>Agjencia gjermane e inteligjenc\u00ebs e mban partin\u00eb n\u00ebn v\u00ebzhgim p\u00ebr ekstremiz\u00ebm t\u00eb dyshuar t\u00eb krahut t\u00eb djatht\u00eb. Deg\u00ebt e AfD-s\u00eb n\u00eb tre shtete lindore quhen grupe \u201ct\u00eb konfirmuara ekstremiste t\u00eb krahut t\u00eb djatht\u00eb\u201d. AfD kund\u00ebrshton ashp\u00ebr k\u00ebto vler\u00ebsime dhe kund\u00ebrshton \u00e7do lidhje me t\u00eb kaluar\u00ebn naziste. Zoti H\u00f6cke ka apeluar dy d\u00ebnime p\u00ebr p\u00ebrdorimin me vet\u00ebdije t\u00eb nj\u00eb slogani nazist n\u00eb nj\u00eb ngjarje politike.<\/p>\n<p>AfD ka mb\u00ebshtetje n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Gjermanin\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb t\u00eb gjitha, p\u00ebrve\u00e7 dy nga 16 legjislaturat shtet\u00ebrore, por partia \u00ebsht\u00eb m\u00eb e forta n\u00eb lindjen ish-komuniste dhe m\u00eb pak t\u00eb begat\u00eb.<\/p>\n<p>Ajo ka nj\u00eb aft\u00ebsi unike p\u00ebr t\u00eb shfryt\u00ebzuar \u00e7\u00ebshtjet \u201cq\u00eb partit\u00eb e tjera nuk i trajtojn\u00eb qart\u00ebsi dhe t\u00eb nj\u00ebjtin intensitet apo radikaliz\u00ebm\u201d, thot\u00eb Wolfgang Schroeder, profesor i shkencave politike n\u00eb Qendr\u00ebn e Shkencave Sociale t\u00eb Berlinit. \u201cP\u00ebrpos k\u00ebsaj ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb parti interneti dhe q\u00eb n\u00eb fillim p\u00ebrdori fuqin\u00eb e internetit p\u00ebr komunikim shum\u00eb m\u00eb mir\u00eb se t\u00eb gjitha partit\u00eb e tjera gjermane s\u00eb bashku.\u201d<\/p>\n<p>Kjo e ka ndihmuar at\u00eb t\u00eb siguroj\u00eb mb\u00ebshtetje mes votuesve t\u00eb rinj n\u00eb zgjedhjet e fundit rajonale. Partia e portretizon veten si nj\u00eb forc\u00eb kund\u00ebr elitave n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur ka r\u00ebnie t\u00eb besimit te politikan\u00ebt. Shpesh AfD-ja i ka quajtur \u2018partit\u00eb e vjetra\u2019 si nj\u00eb \u2018kartel\u2019.<\/p>\n<p>Profesor Schroeder e p\u00ebrshkroi at\u00eb si \u201csi nj\u00eb fush\u00eb q\u00eb mbledh inatin dhe zem\u00ebrimin\u201d. Partit\u00eb e tjera thon\u00eb se nuk do t\u00eb punojn\u00eb me t\u00eb.<\/p>\n<p>Kush jan\u00eb miqt\u00eb e saj jasht\u00eb vendit?<\/p>\n<p>Rritja e AfD-s\u00eb p\u00ebrkon me rritjen e partive t\u00eb ekstremit t\u00eb djatht\u00eb n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb tjera evropiane, duke p\u00ebrfshir\u00eb \u2018Partin\u00eb e Liris\u00eb\u2019 s\u00eb Austris\u00eb dhe \u2018Bashkimin Komb\u00ebtar\u2019 n\u00eb Franc\u00eb, me t\u00eb cilat ajo ka shum\u00eb pika t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. Zonja Weidel ishte n\u00eb Budapest p\u00ebr t\u00eb vizituar Kryeministrin hungarez Viktor Orb\u00e1n t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ajo nuk \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e grupit t\u00eb k\u00ebtyre partive i quajtur \u2018Patriot\u00ebt p\u00ebr Evrop\u00ebn\u2019 n\u00eb Parlamentin Evropian pas disa tensioneve mes tyre para zgjedhjeve t\u00eb BE-s\u00eb t\u00eb vitit t\u00eb kaluar. AfD u p\u00ebrjashtua pasi kandidati kryesor i saj n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, Maximilian Krah, tha se jo t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e grupit nazist\u00eb SS \u201cishin domosdoshm\u00ebrisht kriminel\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Partia ka gjetur nj\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebs entuziast te miliarderi Elon Musk, nj\u00eb aleat i ngusht\u00eb i Presidentit t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara, Donald Trump. Zoti Musk ka deklaruar se \u201cvet\u00ebm AfD mund ta shp\u00ebtoj\u00eb Gjermanin\u00eb\u201d. Ai zhvilloi nj\u00eb bised\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb rrjetin social \u2018X\u2019 me zonj\u00ebn Weidel, kandidaten e AfD-s\u00eb p\u00ebr kancelare dhe b\u00ebri lidhje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt me video n\u00eb nj\u00eb tubim t\u00eb fushat\u00ebs s\u00eb AfD-s\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb tubim, zonja Weidel u zotua ta \u201cb\u00ebj\u00eb Gjermanin\u00eb p\u00ebrs\u00ebri t\u00eb madh\u00ebrishme\u201d duke i b\u00ebr\u00eb jehon\u00eb sloganit t\u00eb presidentit amerikan. \/ VOA<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/02\/zgjedhjet-e-23-shkurtit-ne-gjermani-analiza-e-voa-s-partia-e-ekstremit-te-djathte-pret-rritje-te-mbeshtetjes\/\">Zgjedhjet e 23 shkurtit n\u00eb Gjermani, analiza e VOA-s: Partia e ekstremit t\u00eb djatht\u00eb pret rritje t\u00eb mb\u00ebshtetjes<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alternativa p\u00ebr Gjermanin\u00eb (AfD) duket se po shkon drejt rezultatit m\u00eb t\u00eb fort\u00eb n\u00eb zgjedhjet komb\u00ebtare deri tani. Zgjedhjet gjermane do t\u00eb mbahen k\u00ebt\u00eb muaj. Pavar\u00ebsisht q\u00eb ka shum\u00eb pak gjasa t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb pushtetit s\u00eb shpejti, partia \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb faktor q\u00eb politikan\u00ebt e tjer\u00eb nuk mund ta injorojn\u00eb dhe ka arritur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6370","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6370"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6370\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}