{"id":60900,"date":"2025-12-29T06:48:23","date_gmt":"2025-12-29T06:48:23","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/12\/29\/si-i-eliminoi-putin-oligarket-kush-kundershtoi-luften-humbi-pasurine-ose-jeten-2\/"},"modified":"2025-12-29T06:48:23","modified_gmt":"2025-12-29T06:48:23","slug":"si-i-eliminoi-putin-oligarket-kush-kundershtoi-luften-humbi-pasurine-ose-jeten-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/12\/29\/si-i-eliminoi-putin-oligarket-kush-kundershtoi-luften-humbi-pasurine-ose-jeten-2\/","title":{"rendered":"Si i eliminoi Putin oligark\u00ebt: Kush kund\u00ebrshtoi luft\u00ebn, humbi pasurin\u00eb ose jet\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p>Pavar\u00ebsisht luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb dhe sanksioneve per\u00ebndimore, numri i miliarder\u00ebve n\u00eb Rusi ka arritur nj\u00eb nivel rekord, raporton BBC.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, n\u00eb 25 vitet e pushtetit t\u00eb Vladimir Putin, m\u00eb t\u00eb pasurit e vendit kan\u00eb humbur pothuajse t\u00eb gjith\u00eb ndikimin politik, duke u shnd\u00ebrruar n\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb heshtur dhe plot\u00ebsisht t\u00eb kontrolluar t\u00eb Kremlinit.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet q\u00eb Putini ka qen\u00eb n\u00eb krye t\u00eb vendit, oligark\u00ebt rus\u00eb e kan\u00eb humbur pothuajse plot\u00ebsisht ndikimin q\u00eb dikur kishin n\u00eb qendrat e vendimmarrjes.<\/p>\n<p>P\u00ebr presidentin rus, ky zhvillim konsiderohet nj\u00eb sukses. Sanksionet per\u00ebndimore nuk kan\u00eb arritur t\u2019i shnd\u00ebrrojn\u00eb bashkatdhetar\u00ebt e tij t\u00eb pasur n\u00eb kund\u00ebrshtar\u00eb t\u00eb regjimit, nd\u00ebrsa strategjia e \u201ckarot\u00ebs dhe shkopit\u201d i ka \u00e7uar ata n\u00eb nj\u00eb gjendje mb\u00ebshtetjeje t\u00eb heshtur.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shembull tipik \u00ebsht\u00eb ish-miliarderi bankar Oleg Tinkov. Nj\u00eb dit\u00eb pasi e p\u00ebrshkroi luft\u00ebn si \u201ct\u00eb \u00e7mendur\u201d n\u00eb nj\u00eb postim n\u00eb Instagram, drejtuesit n\u00eb kompanin\u00eb e tij mor\u00ebn nj\u00eb telefonat\u00eb nga Kremlini. Mesazhi ishte i qart\u00eb: Tinkoff Bank, banka e dyt\u00eb m\u00eb e madhe e Rusis\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, do t\u00eb merrej nga shteti n\u00ebse nuk do t\u00eb nd\u00ebrpriteshin t\u00eb gjitha lidhjet me themeluesin e saj.<\/p>\n<p>\u201cNuk mund ta negocioja \u00e7mimin. Isha si peng. Merr \u00e7far\u00ebdo q\u00eb t\u00eb ofrojn\u00eb. Nuk mund ta negocioja\u201d, tha Tinkov p\u00ebr New York Times.<\/p>\n<p>Disa dit\u00eb m\u00eb von\u00eb, nj\u00eb kompani e lidhur me Vladimir Potan, njeriun e pest\u00eb m\u00eb t\u00eb pasur t\u00eb Rusis\u00eb dhe nj\u00eb furnizues kryesor i nikelit p\u00ebr motor\u00ebt e avion\u00ebve luftarak\u00eb, njoftoi blerjen e bank\u00ebs. Sipas Tinkov, shitja ishte vet\u00ebm p\u00ebr 3% t\u00eb vler\u00ebs s\u00eb saj reale. Ai humbi gati 9 miliard\u00eb dollar\u00eb t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb tij dhe iku nga Rusia.<\/p>\n<p>Pamja aktuale \u00ebsht\u00eb shum\u00eb larg periudh\u00ebs pas-sovjetike, kur nj\u00eb grup rus\u00ebsh blen\u00eb nd\u00ebrmarrje t\u00eb m\u00ebdha shtet\u00ebrore dhe u pasuruan duke shfryt\u00ebzuar mund\u00ebsit\u00eb e kapitalizmit t\u00eb ri. Pasuria e asaj epoke u p\u00ebrkthye n\u00eb ndikim dhe pushtet politik, duke krijuar fenomenin e oligark\u00ebve.<\/p>\n<p>M\u00eb i fuqishmi prej tyre, Boris Berezovski, kishte pretenduar se e kishte ndihmuar Putinin t\u00eb ngjitej n\u00eb presidenc\u00eb n\u00eb vitin 2000. N\u00eb vitin 2012, ai k\u00ebrkoi falje p\u00ebr at\u00eb zgjedhje, duke shkruar se nuk e kishte parashikuar \u201ctiranin dhe uzurpatorin e ardhsh\u00ebm lakmitar\u201d. Nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, Berezovski u gjet i vdekur n\u00eb rrethana misterioze nd\u00ebrsa ishte n\u00eb m\u00ebrgim n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar \u2013 nj\u00eb periudh\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn oligarkia ruse kishte marr\u00eb fund n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive.<\/p>\n<p>Kur, m\u00eb 24 shkurt 2022, disa or\u00eb pasi urdh\u00ebroi nj\u00eb pushtim n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb Ukrain\u00ebs, Putini mblodhi rus\u00ebt m\u00eb t\u00eb pasur n\u00eb Kremlin. T\u00eb pranishmit e dinin se pasuria e tyre do t\u00eb p\u00ebsonte nj\u00eb goditje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb. Megjithat\u00eb, mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr reagim ishin minimale. \u201cShpresoj q\u00eb n\u00eb k\u00ebto kushte t\u00eb reja t\u00eb bashk\u00ebpunojm\u00eb po aq mir\u00eb dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive\u201d, \u2013 u tha ai atyre. Nj\u00eb gazetar q\u00eb ishte n\u00eb takim i p\u00ebrshkroi ata si \u201ct\u00eb zbeht\u00eb dhe pa gjum\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Sipas Forbes, n\u00eb dy muajt e at\u00ebhersh\u00ebm, deri n\u00eb prill 2022, numri i miliarder\u00ebve rus\u00eb ra nga 117 n\u00eb 83, p\u00ebr shkak t\u00eb luft\u00ebs, sanksioneve dhe r\u00ebnies s\u00eb rubl\u00ebs. N\u00eb total, ata humb\u00ebn 263 miliard\u00eb dollar\u00eb, ose mesatarisht 27% t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Por vitet q\u00eb pasuan treguan se ekonomia e luft\u00ebs krijoi mund\u00ebsi t\u00eb reja. Rritja e shpenzimeve ushtarake nxiti nj\u00eb rritje prej m\u00eb shum\u00eb se 4% n\u00eb vitet 2023 dhe 2024, duke p\u00ebrfituar edhe ata miliarder\u00eb q\u00eb nuk p\u00ebrfituan drejtp\u00ebrdrejt nga kontratat e mbrojtjes.<\/p>\n<p>Deri n\u00eb vitin 2024, m\u00eb shum\u00eb se gjysma e miliarder\u00ebve rus\u00eb ishin ose t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb furnizimin e ushtris\u00eb ose p\u00ebrfituan nga pushtimi, sipas Giacomo Tonini. Si\u00e7 i tha ai BBC-s\u00eb, kushdo q\u00eb b\u00ebn biznes n\u00eb Rusi \u201cduhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie me qeverin\u00eb\u201d. Po at\u00eb vit, Rusia shtoi nj\u00eb rekord prej 140 miliarder\u00ebsh n\u00eb list\u00ebn e Forbes, me nj\u00eb pasuri t\u00eb kombinuar prej 580 miliard\u00eb dollar\u00ebsh \u2013 vet\u00ebm 3 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00ebn nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb para pushtimit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa p\u00ebrfitimet ishin aty p\u00ebr besimtar\u00ebt, Kremlini i nd\u00ebshkoi ata q\u00eb sfiduan linj\u00ebn e tij n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shembullore. Rus\u00ebt ende e kujtojn\u00eb rastin e manjatit t\u00eb naft\u00ebs Mikhail Khodorkovsky, i cili kaloi 10 vjet n\u00eb burg pasi formoi nj\u00eb organizat\u00eb pro-demokraci n\u00eb vitin 2001 dhe shtet\u00ebzoi Yukos.<\/p>\n<p>Pas pushtimit, pothuajse t\u00eb gjith\u00eb manjat\u00ebt rus\u00eb hesht\u00ebn, nd\u00ebrsa ata q\u00eb e kund\u00ebrshtuan publikisht ik\u00ebn nga vendi, duke humbur shum\u00eb nga pasuria e tyre. Edhe pse shum\u00eb prej tyre u vun\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr t\u00eb sanksioneve per\u00ebndimore, q\u00ebllimi i kthimit kund\u00ebr Kremlinit nuk u arrit.<\/p>\n<p>\u201cPer\u00ebndimi b\u00ebri gjith\u00e7ka q\u00eb mundi p\u00ebr t\u00eb mbledhur miliarder\u00ebt rus\u00eb rreth flamurit\u201d, v\u00ebren Alexander Kolyandr i Qendr\u00ebs p\u00ebr Analiz\u00ebn e Politikave Evropiane, duke shpjeguar se ngrirja e llogarive dhe sekuestrimi i aseteve n\u00eb fund t\u00eb fundit forcuan kontrollin e Putinit.<\/p>\n<p>Boshll\u00ebku i l\u00ebn\u00eb nga largimi i kompanive t\u00eb huaja pas pushtimit u mbush nga biznesmen\u00eb pro-Kremlin, t\u00eb cil\u00ebt fituan asete fitimprur\u00ebse me \u00e7mime t\u00eb ul\u00ebta. Si\u00e7 argumenton Alexandra Prokopenko e Qendr\u00ebs Carnegie Rusia Eurasia, kjo krijoi nj\u00eb \u201cushtri t\u00eb re besnik\u00ebsh aktiv\u00eb dhe me ndikim\u201d, mir\u00ebqenia e t\u00eb cil\u00ebve varet nga vazhdimi i konfrontimit me Per\u00ebndimin.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm n\u00eb vitin 2024, 11 miliarder\u00eb t\u00eb rinj dol\u00ebn n\u00eb Rusi n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb. Pavar\u00ebsisht luft\u00ebs dhe sanksioneve \u2013 dhe, n\u00eb disa raste, fal\u00eb tyre \u2013 Putini mban kontroll t\u00eb ngusht\u00eb mbi lojtar\u00ebt kryesor\u00eb n\u00eb sken\u00ebn ekonomike dhe politike ruse.<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/12\/si-i-eliminoi-putin-oligarket-kush-kundershtoi-luften-humbi-pasurine-ose-jeten\/\">Si i eliminoi Putin oligark\u00ebt: Kush kund\u00ebrshtoi luft\u00ebn, humbi pasurin\u00eb ose jet\u00ebn<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pavar\u00ebsisht luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb dhe sanksioneve per\u00ebndimore, numri i miliarder\u00ebve n\u00eb Rusi ka arritur nj\u00eb nivel rekord, raporton BBC. Megjithat\u00eb, n\u00eb 25 vitet e pushtetit t\u00eb Vladimir Putin, m\u00eb t\u00eb pasurit e vendit kan\u00eb humbur pothuajse t\u00eb gjith\u00eb ndikimin politik, duke u shnd\u00ebrruar n\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb heshtur dhe plot\u00ebsisht t\u00eb kontrolluar t\u00eb Kremlinit. N\u00eb vitet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-60900","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60900"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60900\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}