{"id":60159,"date":"2025-12-25T09:48:25","date_gmt":"2025-12-25T09:48:25","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/12\/25\/krishtlindjet-ne-nje-vend-ku-zoti-ishte-i-ndaluar\/"},"modified":"2025-12-25T09:48:25","modified_gmt":"2025-12-25T09:48:25","slug":"krishtlindjet-ne-nje-vend-ku-zoti-ishte-i-ndaluar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/12\/25\/krishtlindjet-ne-nje-vend-ku-zoti-ishte-i-ndaluar\/","title":{"rendered":"Krishtlindjet n\u00eb nj\u00eb vend ku Zoti ishte i ndaluar"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb oborrin e Katedrales s\u00eb Sh\u00ebn Palit n\u00eb Tiran\u00eb, mbr\u00ebmjen e s\u00eb h\u00ebn\u00ebs n\u00eb prag t\u00eb Krishtlindjes, pak besimtar\u00eb katolik\u00eb mblidhen p\u00ebr mesh\u00ebn e pasdites. Pran\u00eb hyrjes, nj\u00eb instalacion i thjesht\u00eb me dru dhe kasht\u00eb rikrijon n\u00eb miniatur\u00eb sken\u00ebn e lindjes s\u00eb Krishtit, nj\u00eb kujtes\u00eb e qet\u00eb e nj\u00eb historie t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur brez pas brezi.<\/p>\n<p>Mes tyre \u00ebsht\u00eb Prena Frroku, 63 vje\u00e7e, e cila nuk mungon asnj\u00eb dit\u00eb n\u00eb mesh\u00eb. Ajo u rrit mes ritualeve fetare q\u00eb prind\u00ebrit i ruanin me fanatiz\u00ebm, fillimisht n\u00eb Spa\u00e7 t\u00eb Mirdit\u00ebs, ku lindi, e m\u00eb pas n\u00eb Sh\u00ebnkoll t\u00eb Lezh\u00ebs, ku kaloi rinin\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb sht\u00ebpi e kishim kryqin dhe figurat e Zoj\u00ebs,\u201d kujton Prena, me z\u00ebrin q\u00eb i dridhet. \u201cBaba i ruante n\u00eb nj\u00eb kuti q\u00eb t\u00eb mos i shihnim ne dhe i nxirrte vet\u00ebm p\u00ebr festat e bashk\u00eb me nan\u00ebn luteshin pran\u00eb votr\u00ebs.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb familjen Pren\u00ebs, vigjilja e Krishtlindjeve niste  me ritualin e Buzmit \u2013 nj\u00eb zakon i lasht\u00eb pagan, q\u00eb sh\u00ebnonte fillimin e nj\u00eb jete t\u00eb re p\u00ebrmes djegies n\u00eb vat\u00ebr t\u00eb druve nga pem\u00eb t\u00eb ndryshme dhe q\u00eb, me kalimin e koh\u00ebs, u nd\u00ebrthur me kremtimin e lindjes s\u00eb Krishtit.<\/p>\n<p>M\u00eb pas, e \u00ebma shtronte sofr\u00ebn me \u00e7far\u00eb kishte m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn \u2013 zakonisht nj\u00eb \u00ebmb\u00eblsir\u00eb dhe byrek me kungull e arra. I ati ulej n\u00eb gjunj\u00eb pran\u00eb nj\u00eb qiriu t\u00eb ndezur dhe lutej, me rruzaren n\u00eb dor\u00eb dhe ikon\u00ebn e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb p\u00ebrpara.<\/p>\n<p>\u201cIsha e vog\u00ebl dhe nuk kuptoja,\u201d shton ajo, \u201cpor kur na pyesnin n\u00eb shkoll\u00eb nuk tregonim, sepse e dija se n\u00ebse festonim festat fetare, prind\u00ebrit tan\u00eb mund t\u00eb d\u00ebnoheshin me burg.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb familjen e Pren\u00ebs, Krishtlindjet jan\u00eb festuar gjithmon\u00eb. P\u00ebr 33-vjet, gjat\u00eb regjimit komunist larg syve t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve.<\/p>\n<p>\u201cMe frik\u00eb,\u201d kujton ajo, duke sjell\u00eb nd\u00ebr mend mbr\u00ebmjet e K\u00ebrsh\u00ebndellave \u2013 si\u00e7 quhet festa n\u00eb Veri, t\u00eb sh\u00ebnuara nga varf\u00ebria dhe ankthi i nd\u00ebshkimit n\u00eb nj\u00eb pushtet q\u00eb e kishte nxjerr\u00eb jasht\u00eb ligjit besimin fetar.<\/p>\n<p>Vendi i par\u00eb ateist n\u00eb bot\u00eb<\/p>\n<p>Feja e krishter\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri besohet se daton q\u00eb n\u00eb shekullin e par\u00eb pas Krishtit, nd\u00ebrsa dokumenti m\u00eb i hersh\u00ebm i shkruar n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr liturgjike, Meshari i Gjon Buzukut, i botuar n\u00eb vitin 1555, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur trojet shqiptare ndodheshin n\u00ebn sundimin e Perandoris\u00eb Osmane.<\/p>\n<p>Edhe pse gjat\u00eb shekujve t\u00eb pushtimit osman feja islame u b\u00eb besimi mbizot\u00ebrues, disa zona arrit\u00ebn t\u00eb ruajn\u00eb besimin katolik, kryesisht n\u00eb veri t\u00eb vendit \u2013 n\u00eb Mirdit\u00eb, Shkod\u00ebr, Dukagjin, Mat, Lur\u00eb dhe Mal\u00ebsi t\u00eb Madhe.<\/p>\n<p>K\u00ebto rite, t\u00eb ruajtura prej shekujsh, u vun\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr p\u00ebr t\u2019u fshir\u00eb p\u00ebrmes terrorit dhe frik\u00ebs nga regjimi totalitar komunist i drejtuar nga Enver Hoxha, i cili u vendos n\u00eb Shqip\u00ebri pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Q\u00eb n\u00eb vitet e para, regjimi sulmoi ashp\u00ebr Kish\u00ebn Katolike, duke burgosur, torturuar dhe pushkatuar dhjet\u00ebra prift\u00ebrinj.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se gjat\u00eb gjith\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb diktatur\u00ebs, 58 prift\u00ebrinj u pushkatuan ose vdiq\u00ebn n\u00ebn tortura n\u00eb hetuesit\u00eb e ish-Sigurimit t\u00eb Shtetit, nd\u00ebrsa mbi 160 t\u00eb tjer\u00eb u burgos\u00ebn, u internuan ose u persekutuan. N\u00eb vitin 2016, Vatikani nisi procesin e lumturimit t\u00eb 38 martir\u00ebve t\u00eb Kish\u00ebs Katolike, t\u00eb vrar\u00eb nga regjimi komunist, shumica e t\u00eb cil\u00ebve ende pa varr.<\/p>\n<p>Mesh\u00ebn n\u00eb Katedralen e Sh\u00ebn Palit e mbajti At Konradi, nj\u00eb prift belg q\u00eb e ushtron detyr\u00ebn e tij n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb prej vitit 1993.<\/p>\n<p>\u201cIsha n\u00eb Gjermani ku jam shuguruar prift kur d\u00ebgjova p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb p\u00ebr prift\u00ebrinjt\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb vrar\u00eb nga komunizmi, kjo ishte arsyeja q\u00eb erdha k\u00ebtu\u201d, thot\u00eb ai me nj\u00eb shqipe t\u00eb past\u00ebr.<\/p>\n<p>Nj\u00eb politik\u00eb e ngjashme represive u ndoq edhe ndaj besimeve t\u00eb tjera fetare. Dhjet\u00ebra klerik\u00eb mysliman\u00eb, ortodoks\u00eb dhe bektashinj u burgos\u00ebn dhe u persekutuan.<\/p>\n<p>Propaganda komuniste ishte antifetare q\u00eb n\u00eb fillimet e diktatur\u00ebs, por ajo arriti kulmin n\u00eb vitin 1967, pas nj\u00eb fjalimi t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs n\u00eb shkurt t\u00eb atij viti dhe vendimit p\u00ebr mbylljen e kishave dhe xhamive n\u00eb n\u00ebntor. Ky vendim \u00e7oi n\u00eb shembjen e mij\u00ebra objekteve t\u00eb kultit ose n\u00eb kthimin e tyre n\u00eb institucione me funksione kulturore dhe arg\u00ebtuese.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria u shpall shteti i par\u00eb ateist n\u00eb bot\u00eb kur n\u00eb Kushtetut\u00ebn e vitit 1976 u sanksionua se \u201cShteti nuk njeh asnj\u00eb fe dhe p\u00ebrkrah e zhvillon propagand\u00ebn ateiste p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebnjosur te njer\u00ebzit bot\u00ebkuptimin materialist shkencor\u201d dhe nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb n\u00eb Kodin Penal propaganda fetare d\u00ebnohej me burg nga 3 deri n\u00eb 10 vjet.<\/p>\n<p>Prena ishte ende f\u00ebmij\u00eb kur e gjith\u00eb kjo ndodhi, por e kujton me krenari nj\u00eb akt q\u00eb babai i saj, Ndue, kreu nat\u00ebn e Krishtlindjeve t\u00eb atij viti t\u00eb mbrapsht\u00eb, kur Krishti ishte shpallur \u201carmik\u201d nga pushteti komunist.<\/p>\n<p>\u201cKa dal\u00eb nga miniera n\u00eb or\u00ebn 12 t\u00eb nat\u00ebs e shkoi mori kamban\u00ebn e kish\u00ebs q\u00eb e kishin hequr komunist\u00ebt dhe i ra disa her\u00eb; njer\u00ebzit n\u00ebp\u00ebr shpia u \u00e7uen n\u00eb kamb\u00eb tu l\u00ebvdu Krishtin\u201d, tregon Prena, duke rikujtuar historin\u00eb q\u00eb ia ka treguar i ati dhe diskutohet n\u00eb fshatin ku ka lindur ende sot.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr kujtim q\u00eb e lidh me Krishtlindjet \u00ebsht\u00eb rrug\u00ebtimi n\u00ebp\u00ebr nat\u00eb me prind\u00ebrit dhe nj\u00eb mot\u00ebr t\u00eb s\u00ebmur\u00eb p\u00ebr t\u00eb shkuar tek Kisha e Sh\u00ebn Ndout \u2013 Sh\u00ebn Antoni i Padov\u00ebs \u2013 nj\u00eb vend i shenjt\u00eb p\u00ebr besimtar\u00ebt e krishter\u00eb, e cila u shkat\u00ebrrua gjat\u00eb komunizmit.<\/p>\n<p>\u201cNat\u00ebn ecnim n\u00ebp\u00ebr p\u00ebrrua e n\u00ebp\u00ebr male p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb n\u00eb Sh\u00ebna Ndu\u2019, ku bashim urat\u00eb, lenim di\u00e7ka te gur\u00ebt \u2013 se s\u2019ka q\u00ebn\u00eb nd\u00ebrtu kisha\u201d, kujton Prena.<\/p>\n<p>Edhe pse e lidhur fort me besimin katolik, mesh\u00ebn n\u00eb kish\u00eb Prena e p\u00ebrjetoi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb vet\u00ebm n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1990.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb dit\u00eb q\u00eb nuk marr pjes\u00eb n\u00eb mesh\u00eb s\u2019marr kurbin e Krishtit m\u00eb duket se m\u00eb mungon gjith\u00e7ka, \u00ebsht\u00eb ushqimi shpirt\u00ebror\u201d, thot\u00eb ajo me buz\u00ebqeshje.<\/p>\n<p>\u201cNat\u00eb e qet\u00eb\u201d n\u00eb ferr<\/p>\n<p>Pak metra mbi rrug\u00ebn nacionale pran\u00eb Tepelen\u00ebs, rr\u00ebnojat e ish-kazermave t\u00eb ushtris\u00eb italiane t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore rrethojn\u00eb dhjet\u00ebra qiparisa t\u00eb mbjell\u00eb vitet e fundit. Pem\u00ebt p\u00ebrkujtojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb humb\u00ebn jet\u00ebn nga s\u00ebmundjet dhe kequshqyerja n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, i cili sh\u00ebrbeu si kamp internimi p\u00ebr mij\u00ebra familje t\u00eb shpallura kund\u00ebrshtare t\u00eb regjimit komunist gjat\u00eb viteve 1949\u20131954 dhe q\u00eb nga t\u00eb mbijetuarit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshkruar si \u201cferri mbi tok\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb cep t\u00eb err\u00ebt t\u00eb regjimit komunist, n\u00eb mesnat\u00ebn e Krishtlindjeve t\u00eb vitit 1953, tingujt e \u201cStille Nacht\u201d (Nat\u00eb e qet\u00eb!) \u2013 himnit t\u00eb Krishtlindjes, krijuar nga nj\u00eb meshtar austriak dy shekuj m\u00eb par\u00eb, erdh\u00ebn me er\u00ebn e ftoht\u00eb t\u00eb dimrit nga nj\u00eb tromb\u00eb q\u00eb luante diku af\u00ebr kampit.<\/p>\n<p>Gjosho Vasija u internua n\u00eb k\u00ebt\u00eb kamp fam\u00ebkeq n\u00eb mosh\u00ebn 18-vje\u00e7are, si nd\u00ebshkim p\u00ebr arratisjen e v\u00ebllait t\u00eb tij nga vendi. Vasija, i cili nuk jeton m\u00eb, shkruan n\u00eb kujtimet e tij se ata tinguj hyjnor\u00eb vinin nga tromba e Gasp\u00ebr \u00c7ur\u00e7is\u00eb, nj\u00eb artist shkodran virtuoz, instrumentist dhe dirigjent i Orkestr\u00ebs s\u00eb Radio Televizionit Shqiptar.<\/p>\n<p>Besohet se \u00c7ur\u00e7ija ishte n\u00eb nj\u00eb turne me orkestr\u00ebn, rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Gjirokast\u00ebr, kur vendosi t\u00eb ndalonte pran\u00eb kampit, ku ai e dinte se kishte shum\u00eb familje shkodrane t\u00eb internuara, p\u00ebr t\u2019u dhuruar pak \u201cdrit\u00eb\u201d n\u00eb qet\u00ebsin\u00eb e pazakont\u00eb t\u00eb nat\u00ebs, n\u00eb kazermat ku mbizot\u00ebronte frika nga vdekja.<\/p>\n<p>\u201cBaba na tregonte se kur d\u00ebgjoi tingujt e tromb\u00ebs s\u00eb Gasp\u00ebr \u00c7ur\u00e7is\u00eb, pati nj\u00eb ngaz\u00ebllim n\u00eb kamp; filluan t\u00eb k\u00ebndonin t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb internuarit,\u201d tregon Angjela Vasija, vajza e tij, e cila \u00ebsht\u00eb rritur duke e d\u00ebgjuar k\u00ebt\u00eb histori nga babai i saj, q\u00eb pati nj\u00eb karrier\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer si aktor humori.<\/p>\n<p>Angjela kujton se babai e rr\u00ebfente shpesh k\u00ebt\u00eb histori, n\u00eb \u00e7do fest\u00eb dhe n\u00eb \u00e7do ambient ku ndodhej, pasi ajo nat\u00eb kishte sh\u00ebnjuar jet\u00ebn e tij p\u00ebr shkak t\u00eb aktit t\u00eb humanizmit q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte gjesti i \u00c7ur\u00e7is\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNuk e di n\u00ebse baba u takua me Gasp\u00ebrin pasi doli nga internimi, por e di q\u00eb ai moment ishte shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb,\u201d thot\u00eb ajo n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb me video nga Italia, ku jeton prej 35 vitesh.<\/p>\n<p>Gasp\u00ebr \u00c7ur\u00e7ija u pushkatua n\u00eb vitin 1985, bashk\u00eb me Shk\u00eblzen Do\u00e7in dhe Gjon Jakun, pas nj\u00eb gjyqi t\u00eb montuar me akuza p\u00ebr falsifikimin e disa biletave treni.<\/p>\n<p>Djali i tij, Alfred \u00c7ur\u00e7ija, ishte vet\u00ebm 19 vje\u00e7 dhe nuk pati kurr\u00eb mund\u00ebsin\u00eb ta d\u00ebgjonte nga goja e t\u00eb atit historin\u00eb e asaj melodie q\u00eb hodhi nj\u00eb tis shprese n\u00eb terrin e kampit t\u00eb Tepelen\u00ebs. Ai tregon n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb telefonike se \u00ebsht\u00eb ndier shum\u00eb krenar p\u00ebr t\u00eb atin, kur e ka m\u00ebsuar historin\u00eb nga Gjosho Vasija.<\/p>\n<p>\u201cMuzika e Krishtlindjeve m\u00eb ngjall kujtime t\u00eb hidhura p\u00ebr humbjen e tij para kohe dhe pa faj, por m\u00eb jep edhe nj\u00eb ndjenj\u00eb krenarie kur mendoj se babai, me tingujt e tij, ka dashur t\u2019u jap\u00eb shpres\u00eb atyre njer\u00ebzve n\u00eb at\u00eb mjerim,\u201d thot\u00eb Alfredi.<\/p>\n<p>N\u00eb familjen Vasija, kujtimi i atyre tingujve \u00ebsht\u00eb mbajtur gjall\u00eb s\u00eb bashku me besimin. Angjela kujton se nata e Krishtlindjes ishte nj\u00eb nat\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb, kur gjyshja nxirrte kryqin e fshehur dhe u b\u00ebnte me gisht shenj\u00ebn e kryqit n\u00eb ball\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n<p>\u201cE festonim me frik\u00eb, se kishte spiun\u00eb gjithkund, dhe gjyshja na thoshte: kur t\u00eb shkoni n\u00eb shkoll\u00eb, tash po e shajn\u00eb Krishtin, po ju rrini urt\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/12\/krishtlindjet-ne-nje-vend-ku-zoti-ishte-i-ndaluar\/\">Krishtlindjet n\u00eb nj\u00eb vend ku Zoti ishte i ndaluar<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb oborrin e Katedrales s\u00eb Sh\u00ebn Palit n\u00eb Tiran\u00eb, mbr\u00ebmjen e s\u00eb h\u00ebn\u00ebs n\u00eb prag t\u00eb Krishtlindjes, pak besimtar\u00eb katolik\u00eb mblidhen p\u00ebr mesh\u00ebn e pasdites. Pran\u00eb hyrjes, nj\u00eb instalacion i thjesht\u00eb me dru dhe kasht\u00eb rikrijon n\u00eb miniatur\u00eb sken\u00ebn e lindjes s\u00eb Krishtit, nj\u00eb kujtes\u00eb e qet\u00eb e nj\u00eb historie t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur brez pas brezi. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-60159","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60159"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60159\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}