{"id":59391,"date":"2025-12-21T14:48:24","date_gmt":"2025-12-21T14:48:24","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/12\/21\/figura-dhe-origjina-e-skenderbeut-ne-literaturen-greke\/"},"modified":"2025-12-21T14:48:24","modified_gmt":"2025-12-21T14:48:24","slug":"figura-dhe-origjina-e-skenderbeut-ne-literaturen-greke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/12\/21\/figura-dhe-origjina-e-skenderbeut-ne-literaturen-greke\/","title":{"rendered":"Figura dhe Origjina e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb Literatur\u00ebn Greke"},"content":{"rendered":"<p>1<br \/>\nFIGURA DHE ORIGJINA E SK\u00cbNDERBEUT N\u00cb LITERATUR\u00cbN GREKE<\/p>\n<p>Dr. LUAN ZYKA<\/p>\n<p>K\u00ebrkimet p\u00ebr origjin\u00ebn etnike t\u00eb figurave t\u00eb m\u00ebdha historike mund t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb ndryshme; si p\u00ebr zbardhjen e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs historike kur jetoi dhe veproi nj\u00eb figur\u00eb, ashtu edhe p\u00ebr studimin e kushteve konkrete gjeopolitike, t\u00eb etnive dhe grupeve etnike, aleat\u00ebve dhe armiqve (dhe anasjelltas), karakteristikat kulturore dhe aft\u00ebsia organizuese politike e nj\u00eb etnie, etj.<\/p>\n<p>N\u00eb rast t\u00eb kund\u00ebrt, kur referimet e nj\u00eb k\u00ebrkimi t\u00eb till\u00eb b\u00ebhen me lup\u00ebn e koncepteve t\u00eb sotme p\u00ebr kombet dhe shtetformimin, kur mungon thellimi n\u00eb evolucionin e tyre shpirt\u00ebror, gjuh\u00ebsor dhe fetar, etj., dhe kur burimet arkivore jan\u00eb t\u00eb cunguara dhe jo shteruese, t\u00eb q\u00ebmtuara dhe jo gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, at\u00ebhere ato sjellin p\u00ebrfundime sip\u00ebrfaqsore, t\u00eb cilat nuk i sh\u00ebrbejn\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs shkencore historike, por p\u00ebrkundrazi e instrumentalizojn\u00eb historin\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto uj\u00ebra, sipas mendimit tim, lundron edhe nj\u00eb shkrim me titull: \u00abSa \u201cshqiptar\u201d ishte Gjergj Kastrioti ose Sk\u00ebnderbeu dhe \u00e7far\u00eb fsheh varri n\u00eb Manastirin e Hilandarit n\u00eb Malin Athos ?\u00bb, botuar n\u00eb gazet\u00ebn greke \u00abProto Thema\u00bb, m\u00eb 14 dhjetor 2025.<\/p>\n<p>N\u00eb shekullin e 19-t\u00eb, n\u00eb koh\u00ebn e zgjimit komb\u00ebtar, \u00e7do komb ballkanik iu drejtua kujtes\u00ebs s\u00eb tij historike si pik\u00eb referimi, frym\u00ebzimi, fermenti dhe simbol njehsimi p\u00ebr homogjenizimin e kombit p\u00ebrkat\u00ebs dhe formimin e shtetit-komb. Ashtu veproi edhe inteligjenca shqiptare e shekullit t\u00eb 19-t\u00eb, dhe m\u00eb von\u00eb shteti shqiptar, n\u00eb trajtimin e figur\u00ebs s\u00eb Gjergj Kastriotit Sk\u00ebnderbeut, me t\u00eb v\u00ebrtetat dhe hiperbolizimet e saj, por q\u00eb nuk c\u00ebnojn\u00eb thelbin.<\/p>\n<p>Ky nuk ishte fenomen i ri n\u00eb Ballkan, por e ve\u00e7anta me figur\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut \u00ebsht\u00eb fakti se figura e tij, para se t\u00eb b\u00ebhej tem\u00eb e literatur\u00ebs shqiptare, s\u00eb pari \u201cv\u00ebrshoi\u201d n\u00eb letrat greke t\u00eb shekullit 19-t\u00eb kur bota grek\u00eb ishte n\u00eb vorbull\u00ebn e p\u00ebrpjekjeve t\u00eb saj s\u00eb saj p\u00ebr pavarsin\u00eb e vendit nga pushtuesi shekullor otoman, q\u00eb u kuror\u00ebzua me Revolucionin e vitit 1821 dhe shpalljen e pavarsis\u00eb s\u00eb shtetit grek n\u00eb vitin 1830.<\/p>\n<p>P\u00ebrmendja e figur\u00ebs s\u00eb Sk\u00ebnderbeut z\u00eb fill qysh prej shekullit t\u00eb 15-t\u00eb, dhe k\u00ebt\u00eb bibliografi t\u00eb pasur trajton ky shkrim i bazuar n\u00eb burime t\u00eb shumta t\u00eb vet\u00eb historian\u00ebve bizantin\u00eb dhe modern\u00eb grek\u00eb, t\u00eb kronikan\u00ebve fetar\u00eb dhe laik\u00eb, t\u00eb studjuesve, p\u00ebrkthyesve dhe shkrimtar\u00ebve grek\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt prej shekullit t\u00eb 15-t\u00eb e sot, shkruajn\u00eb e d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr luft\u00ebn e tij, vendin, luft\u00ebtar\u00eb, si edhe p\u00ebr origjin\u00ebn shqiptare t\u00eb Gjergj Kastriotit Sk\u00ebnderbeut.<\/p>\n<p>Burimet historike bizantine dhe pasbizantine<\/p>\n<p>Historian\u00ebt bizantin\u00eb edhe pse pak e p\u00ebrshkruajn\u00eb figur\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut, dhe n\u00eb ato koh\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsia e etnike nuk trajtohej nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i sot\u00ebm, p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb to p\u00ebrmenden linjat prin\u00ebdr\u00ebrore t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, vendi ku luftoi \u2013 Alvania, dhe luft\u00ebtar\u00ebt e tij -alvan(o)i.<br \/>\n1. Laonikos Halkokondhilis<br \/>\nNj\u00eb nga kat\u00ebr historian\u00ebt e famsh\u00ebm bizantin\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb 15-t\u00eb, n\u00eb vepr\u00ebn e tij<br \/>\n\u201cApodheikseis Historion\u201d \u2013 D\u00ebshmi historike\u201d, Vol. i 8-t\u00eb, i referohet qart\u00ebsisht<br \/>\nSk\u00ebnderbeut si sundimtar i shqiptar\u00ebve:<br \/>\n2<br \/>\n\u00ab\u0393\u03b5\u03ce\u03c1\u03b3\u03b9\u03bf\u03c2 \u1f41 \u039a\u03b1\u03c3\u03c4\u03c1\u03b9\u03ce\u03c4\u03b7\u03c2, \u1f08\u03bb\u03b2\u03b1\u03bd\u1ff6\u03bd \u1f21\u03b3\u03b5\u03bc\u03ce\u03bd, \u1f00\u03bd\u1f74\u03c1 \u03c0\u03bf\u03bb\u03b5\u03bc\u03b9\u03ba\u03ce\u03c4\u03b1\u03c4\u03bf\u03c2 \u03ba\u03b1\u1f76 \u03c4\u03bf\u1fd6\u03c2 \u03a4\u03bf\u03cd\u03c1\u03ba\u03bf\u03b9\u03c2<br \/>\n\u03c6\u03bf\u03b2\u03b5\u03c1\u03cc\u03c2\u00bb\u00b9.<br \/>\n\u00abGjergj Kastrioti, sundimtar i shqiptar\u00ebve, burr\u00eb jasht\u00ebzakonisht luftarak dhe i<br \/>\ntmerrsh\u00ebm p\u00ebr turqit.\u00bb<br \/>\nGjithashtu Laonikos shkruan;<br \/>\n\u03a3\u03ba\u03b5\u03bd\u03b4\u1f73\u03c1\u03b7\u03c2 \u03bc\u1f72\u03bd \u03bf\u1f56\u03bd \u1f10\u03c0\u1f76 \u03c4\u1f74\u03bd \u1f10\u03c2 \u03c4\u1f78\u03bd \u1f38\u1f79\u03bd\u03b9\u03bf\u03bd \u03c0\u03b1\u03c1\u1f71\u03bb\u03b9\u03bf\u03bd \u03c7\u1f7d\u03c1\u03b1\u03bd \u03c4\u1ff6\u03bd \u039f\u1f50\u03b5\u03bd\u03b5\u03c4\u1ff6\u03bd \u1f51\u03c0\u03b5\u03be\u1f73\u03b8\u03b5\u03c4\u03bf,<br \/>\n\u03b1\u1f50\u03c4\u1f79\u03c2 \u03c4\u03b5 \u03ba\u03b1\u1f76 \u03bf\u1f31 \u1f08\u03bb\u03b2\u03b1\u03bd\u1ff6\u03bd,<br \/>\n\u00abSk\u00ebnderi at\u00ebher\u00eb u drejtua p\u00ebr n\u00eb bregdetin jonian, n\u00eb tokat e Venedikut, bashk\u00eb me<br \/>\nshqiptar\u00ebt e tij.\u00bb<br \/>\n2. Sfrantzis (Frantzis) Georgios, i cili jetoi n\u00eb ishullin e Korfuzit pas r\u00ebnies s\u00eb<br \/>\nKostandinopoj\u00ebs m\u00eb 1453, shkruan edhe p\u00ebr dat\u00ebn e vdekjes s\u00eb heroit shqiptar, Gjergj<br \/>\nKastriotit Sk\u00ebnderbeut.<br \/>\n\u039a\u03b1\u1f76 \u03c4\u1f78\u03bd \u1f38\u03b1\u03bd\u03bd\u03bf\u03c5\u03ac\u03c1\u03b9\u03bf\u03bd \u03c4\u03bf\u1fe6 \u03b1\u1f50\u03c4\u03bf\u1fe6 \u1f14\u03c4\u03bf\u03c5\u03c2 \u03ba\u03b1\u1f76 \u1f41 \u03c4\u1fc6\u03c2 \u1f08\u03bb\u03b2\u03b1\u03bd\u03b9\u03c4\u03af\u03b1\u03c2 \u03b1\u1f50\u03b8\u03ad\u03bd\u03c4\u03b7\u03c2 \u03a3\u03ba\u03b1\u03bd\u03c4\u03ac\u03c1\u03b7\u03c2 \u03c4\u03ad\u03b8\u03bd\u03b7\u03ba\u03b5<br \/>\n\u03c6\u03c5\u03c3\u03b9\u03ba\u1ff7 \u03b8\u03b1\u03bd\u03ac\u03c4\u1ff3\u0387<br \/>\nN\u00eb janar t\u00eb atij viti (1468), vdiq zoti i Shqip\u00ebris\u00eb Skandari nga shkaqe natyrore.<br \/>\n3. Dhositheos \u2013 Patriarku \u03b9 Jeruzalemit n\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 18-t\u00eb shkruan n\u00eb<br \/>\ndor\u00ebshkrimin e tij t\u00eb famsh\u00ebm historik;<br \/>\n\u0393\u03b5\u03ce\u03c1\u03b3\u03b9\u03bf\u03c2 \u039a\u03b1\u03c3\u03c4\u03c1\u03b9\u03c9\u03c4\u03b7\u03c2 \u03a3\u03ba\u03b1\u03bd\u03b4\u03b5\u03c1\u03bc\u03c0\u03ad\u03b3\u03b3\u03b7 \u03c4\u03b7\u03c2 \u0391\u03c1\u03b2\u03b1\u03bd\u03b9\u03c4\u03af\u03b1\u03c2.<br \/>\nGjergj Kastriot Skanderbegun e Arvanitias (Arb\u00ebris\u00eb)<br \/>\n4. Dapontes murgu i famshem grek i shek. 18 q\u00eb shkruan poezi p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun trimin<br \/>\ne Shqip\u00ebris\u00eb dhe bile shkruan i shqet\u00ebsuar q\u00eb nuk mund t\u00eb botoj\u00eb nj\u00eb biografi t\u00eb<br \/>\nSk\u00ebnderbeut q\u00eb e kishte n\u00eb dor\u00ebshkrim (nga autor tjet\u00ebr).<br \/>\n\u03a4\u03bf\u03c5 \u039a\u03b1\u03c3\u03c4\u03c1\u03b9\u03ce\u03c4\u03bf\u03c5 \u03b4\u03b5\u03cd\u03c4\u03b5\u03c1\u03bf \u03c4\u03bf\u03c5 \u039a\u03c1\u03cc\u03b9\u03b1 \u0393\u03b5\u03c9\u03c1\u03b3\u03af\u03bf\u03c5<br \/>\n\u03a4\u03bf\u03c5 \u03b1\u03bd\u03b9\u03ba\u03ae\u03c4\u03bf\u03c5 \u03bd\u03b9\u03ba\u03b7\u03c4\u03bf\u03cd \u03b5\u03ba\u03b5\u03af\u03bd\u03bf\u03c5 \u03c4\u03bf\u03c5 \u03b1\u03be\u03af\u03bf\u03c5.<br \/>\n\u039b\u03ad\u03b3\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9 \u03ba\u03b1\u03b9 \u03a3\u03ba\u03b5\u03bd\u03c4\u03ad\u03c1\u03bc\u03c0\u03b5\u03b7\u03c2 \u03bf \u03af\u03b4\u03b9\u03bf\u03c2 \u03c4\u03bf\u03cd\u03c4\u03bf\u03c2<br \/>\n\u03a4\u03b7\u03c2 \u0391\u03bb\u03b2\u03b1\u03bd\u03af\u03b1\u03c2 \u03b7\u03b3\u03b5\u03bc\u03ce\u03bd \u03ba\u03b1\u03b9 \u03c4\u03b7\u03c2 \u0397\u03c0\u03b5\u03af\u03c1\u03bf\u03c5 \u03c0\u03bb\u03bf\u03cd\u03c4\u03bf\u03c2<br \/>\n\u201cKastrioti i dyt\u00eb, Gjergji i Kruj\u00ebs,<br \/>\nai fitimtari i pathyesh\u00ebm, trimi ngadhnjmtar.<br \/>\nSk\u00ebnderbe i thot\u00eb vetes ky trim legjendar<br \/>\nprij\u00ebs i Shqip\u00ebris\u00eb dhe i Epirit visar.<br \/>\n5. Georgios Dhimitriu nga Gjirokastra, n\u00eb librin e tij botuar m\u00eb 1785 \u201cGramatik\u00eb<br \/>\ngrekolatine\u201d, p\u00ebrmend luftrat e heroit shqiptar, Gjergj Kastrioti Sk\u00ebnderbeun.<br \/>\nShkrimet greke t\u00eb shekullit t\u00eb 18-t\u00eb dhe n\u00eb vazhdim<br \/>\nNj\u00eb pjes\u00eb e madhe e shkrimeve n\u00eb greqisht p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun jan\u00eb p\u00ebrkthimeve t\u00eb<br \/>\nhistorian\u00ebve t\u00eb njohur si Paganel, Duponcet, Lamartin etj, ku n\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto shkruhet<br \/>\nn\u00eb k\u00ebt\u00eb trajt\u00eb, Georgios Kastriotis Sk\u00ebnderbeu, mbreti i shqiptar\u00ebve ose i Shqip\u00ebris\u00eb.<br \/>\n1. Karatzas, i cili konsderohet historiani i par\u00eb grek i koh\u00ebs s\u00eb re, n\u00eb shekullin e 18-t\u00eb<br \/>\nka shkruajtur nj\u00eb p\u00ebrkthim t\u00eb biografis\u00eb s\u00eb Sk\u00ebnderbeut.<br \/>\n2. Miliarakis, profesor historian n\u00eb Universitetin e Athin\u00ebs, dhe sekretar i Parlamentit<br \/>\ngrek n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb shkuan nj\u00eb ese me titull \u00ab\u039f\u03bb\u03af\u03b3\u03b5\u03c2 \u03bb\u03ad\u03be\u03b5\u03b9\u03c2 \u03c0\u03b5\u03c1\u03b9 \u03c4\u03b7\u03c2 \u03ba\u03b1\u03c4\u03b1\u03b3\u03c9\u03b3\u03ae\u03c2<br \/>\n\u03c4\u03bf\u03c5 \u03a3\u03ba\u03b5\u03bd\u03c4\u03b5\u03c1\u03bc\u03c0\u03b5\u03b7\u00bb (Pak fjal\u00eb p\u00ebr origjin\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut), fundin e s\u00eb cil\u00ebs e mbyll<br \/>\nm\u00eb nj\u00eb ditiramb (si shfryerje ndaj p\u00ebrqasjes s\u00eb kund\u00ebrt)<br \/>\n\u03a4\u03ad\u03bb\u03bf\u03c2. \u038c\u03c4\u03b9 \u03bf \u0393\u03b5\u03ce\u03c1\u03b3\u03b9\u03bf\u03c2 \u039a\u03b1\u03c3\u03c4\u03c1\u03b9\u03ce\u03c4\u03b7\u03c2 \u03a3\u03ba\u03b5\u03bd\u03c4\u03b5\u03c1\u03bc\u03c0\u03ad\u03b7\u03c2 \u03b5\u03af\u03bd\u03b1\u03b9 \u0391\u03bb\u03b2\u03b1\u03bd\u03cc\u03c2 !<br \/>\nP\u00ebrfundimisht. Gjergj Kastrioti Sk\u00ebnderbeu \u00ebsht\u00eb shqiptar !<br \/>\n3<br \/>\n3. Paparigopulos, themeluesi i historiografis\u00eb moderne greke, n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb, n\u00eb<br \/>\nfillim ishte shprehur se Sk\u00ebnderbeu ishte me origjin\u00eb sllave, duke p\u00ebrcjell mendimin e<br \/>\nKarl Hopf.<br \/>\nPor shpejt, historiani serioz grek, ndryshon mendimin e tij, duke shkruajtur;<br \/>\n\u039f \u03a3\u03ba\u03b5\u03bd\u03c4\u03ad\u03c1\u03bc\u03c0\u03b5\u03b7\u03c2 \u2026\u03ba\u03bf\u03b9\u03bd\u03ce\u03c2 \u03bb\u03bf\u03b3\u03af\u03b6\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9 \u0391\u03bb\u03b2\u03b1\u03bd\u03cc\u03c2 \u03bf\u03c5\u03c7\u03af \u0388\u03bb\u03bb\u03b7\u03bd<br \/>\nSk\u00ebnderbeu\u2026 \u00ebsht\u00eb shqiptar, dhe jo grek.<br \/>\n4. Palamas, poet komb\u00ebtar grek i shekullit t\u00eb 19, n\u00eb poezin\u00eb e tij \u00abVajza e Limnos\u00bb<br \/>\np\u00ebrmend Sk\u00ebnderbeun,<br \/>\n\u03b1\u03bd\u03af\u03ba\u03b7\u03c4\u03b5 \u0391\u03c1\u03b2\u03b1\u03bd\u03ae\u03c4\u03b7<br \/>\nShqiptar i pamposhtur.<br \/>\n5. Sathas, studiues i burimeve mesjetare, e p\u00ebrfshin qart\u00eb Sk\u00ebnderbeun n\u00eb familjet<br \/>\nfeudale shqiptare:<br \/>\n\u201cFamilja e Kastriot\u00ebve b\u00ebn pjes\u00eb nd\u00ebr dinastit\u00eb m\u00eb t\u00eb shquara shqiptare t\u00eb shekullit t\u00eb<br \/>\n15-t\u00eb\u201d<br \/>\n6. Spiridon Lambros shkruan;<br \/>\nSk\u00ebnderbeu ishte hero komb\u00ebtar i shqiptar\u00ebve<br \/>\n7. Dhimitsas \u2013 intelektuar i shquar grek me origjin\u00eb nga Ohri, ish drejtor gjimnazi n\u00eb<br \/>\nAthin\u00eb dhe Selanik, ka botuar n\u00eb vitin 1887 nj\u00eb studim t\u00ebr\u00ebsor prej 180 faqesh p\u00ebr<br \/>\norigjin\u00ebn e Sk\u00ebnderbeut me titull \u00abK\u00ebrkime kritike p\u00ebr prejardhjen dhe komb\u00ebsin\u00eb e<br \/>\nGjergj Kastriotit Sk\u00ebnderbeut\u00bb, ku me argumenta t\u00eb dokumentuara historike dhe me<br \/>\nnj\u00eb analiz\u00eb shteruese thekson se Sk\u00ebnderbeu \u00ebshte e origjin\u00eb shqiptare.<br \/>\n8. Leons Leontiou, publicist i njohur grek shkruan m\u00eb 1897;<br \/>\n\u2026\u03bc\u03ad\u03b3\u03b9\u03c3\u03c4\u03bf\u03c2 \u03c4\u1ff6\u03bd \u1f21\u03c1\u03ce\u03c9\u03bd \u03c4\u1fc6\u03c2 \u1fbf\u0391\u03bb\u03b2\u03b1\u03bd\u03af\u03b1\u03c2, \u1f41 \u03b3\u03b5\u03bd\u03b9\u03ba\u1f78\u03c2 \u03b1\u1f50\u03c4\u1fc6\u03c2 \u1f00\u03c1\u03c7\u03b7\u03b3\u03cc\u03c2 \u0393\u03b5\u03ce\u03c1\u03b3\u03b9\u03bf\u03c2 \u039a\u03b1\u03c3\u03c4\u03c1\u03b9\u03ce\u03c4\u03b7\u03c2 \u1f41<br \/>\n\u03a3\u03ba\u03b5\u03bd\u03c4\u03ad\u03c1\u03bc\u03c0\u03b5\u03b7\u03c2\u00bb<br \/>\nI madh\u00ebrishmi i heronj\u00ebve shqiptar\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi i saj Gjergj Kastrioti Sk\u00ebnderbeu.<\/p>\n<p>Origjina e N\u00ebn\u00ebs s\u00eb Sk\u00ebnderbeut, Vojsav\u00ebs<\/p>\n<p>Lidhur me origjin\u00ebn e n\u00ebn\u00ebs s\u00eb Sk\u00ebnd\u00ebrbeut, mund t\u00eb themi se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me rastin<br \/>\nklasik t\u00eb shprehjes s\u00eb gjeografit t\u00eb madh t\u00eb shek 1-r\u00eb Strabonit, i cili shkruan p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb me t\u00eb cilat iu desh t\u00eb p\u00ebrballej n\u00eb p\u00ebrshkrimin e popujve t\u00eb Ballkanit. Sepse, sipas tij, aq shum\u00eb jan\u00eb p\u00ebrzier midis tyre racat atje.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb p\u00ebr Vojsav\u00ebn burimet historike jan\u00eb t\u00eb dy anshme, ka nga ato q\u00eb e konsiderojn\u00eb nga familje serbe, por pa asnj\u00eb dokument, p\u00ebrve\u00e7 faktit se Vojsava ishte nga fisi i Triball\u00ebve q\u00eb jetonte n\u00eb zon\u00ebn e Tetov\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa p\u00ebr fisin e Triball\u00ebve mendimet jan\u00eb t\u00eb ndryshme n\u00eb koh\u00eb t\u00eb ndryshme, q\u00eb nga<br \/>\nStaraboni q\u00eb i konsideronte Thrak\u00eb, Stefani shkruan se triballet jan\u00eb Ilirian\u00eb (\u03a4\u03c1\u03af\u03b2\u03b1\u03bb\u03bb\u03bf\u03b9<br \/>\n\u03ad\u03b8\u03bd\u03bf\u03c2 \u0399\u03bb\u03bb\u03b9\u03c1\u03b9\u03ba\u03cc, dhe Halkokondili shkruan se jan\u00eb sllav\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr prejardhjen e Vojs\u00ebv\u00ebs theksohet se ishte me lidhje gjaku t\u00eb af\u00ebrta me der\u00ebn e madhe t\u00eb Muzakajve. Dy t\u00eb dh\u00ebna interesanta jepen n\u00eb librin e Gjon Muzak\u00ebs \u00abKujtim i shkurt\u00ebr mbi pasardh\u00ebsit e familjes son\u00eb t\u00eb Muzakajve\u00bb (Breve memoria de li discendenti de nostra casa Musachi), t\u00eb shkruajtur m\u00eb 1510 dhe t\u00eb botuar n\u00eb Chroniques gr\u00e9co-romaines n\u00eb vitin 1873 n\u00eb Paris nga Karl Hopf. Vet\u00eb Gjon Muzaka shkruan se Muzakajt e kishin prejardhjen nga Mollos\u00ebt e Epirt, dhe paraardh\u00ebsi i tyre, Andrea Muzaka, mundi mbretin e Bullgaris\u00eb, Vukashin. Nd\u00ebrsa i biri i tij, Kostandin Muzaka, thekson se Triball\u00ebt, sot quhen serb\u00eb. Gjithashtu, lidhur me p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb racore apo etnike t\u00eb Triballenjve kemi nj\u00eb d\u00ebshmi me shkrim n\u00eb nj\u00eb Sh\u00ebrbes\u00eb p\u00ebr Gjon Vladimirin (Sh\u00ebn Gjoni i Shijonit n\u00eb Elbasan) e shekullit t\u00eb 18-t\u00eb ku shkruhet;<br \/>\n4<br \/>\n\u2026 \u03c4\u03b1 \u03bc\u03ad\u03c1\u03b7 \u03c4\u03bf\u03cd\u03c4\u03b1 \u03c4\u03c9\u03bd \u03a4\u03c1\u03b9\u03b2\u03b1\u03bb\u03bb\u03ce\u03bd \u03c4\u03b7\u03c2 \u0391\u03bb\u03b2\u03b1\u03bd\u03af\u03b1\u03c2<br \/>\n\u2026k\u00ebto vende t\u00eb Triballenjve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<br \/>\nMegjithat\u00eb, martesat midis sundimtar\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb asaj kohe kryesisht mb\u00ebshtetesin tek forcimi i aleancave midis tyre pa pr\u00ebfillur prejardhjen racore, t\u00eb ciln pasardh\u00ebsi e merrte nga linja mashkullore e familjes.<\/p>\n<p>E \u00e7far\u00eb mund t\u00eb themi p\u00ebr perandorin e fundit t\u00eb Bizantit Kostandin Paleologun, i cili p\u00ebrve\u00e7 mbiemrit si romios (grek), njihet edhe me mbiemrin Draga\u00e7i, sepse e \u00ebma e tij ishte me origjin\u00eb serbe ?!<\/p>\n<p>Mati i Sk\u00ebnderbeut dhe Imathia e Maqedonis\u00eb<\/p>\n<p>Autori i shkrimit n\u00eb gazet\u00eb i referohet Papa Pius II, t\u00eb shek t\u00eb 15-t\u00eb, i cili shkruan se Sk\u00ebnderbeu ishte me prejardhja nga Imathia e Maqedonis\u00eb. Kjo tez\u00eb e Pap\u00ebs \u00ebsht\u00eb hedhur posht\u00eb q\u00eb para 2 shekujsh nga Fallmerayer, i cili i b\u00ebri nj\u00eb leksion gjeografie Pap\u00ebs, duke theksuar se tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb Imathia e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Mesme, dhe tjet\u00ebr Imathia e Maqedonis\u00eb n\u00eb Greqin\u00eb Veriore.<\/p>\n<p>Bile lidhur me kuptimet e zonave t\u00eb m\u00ebdha gjeografike, ato duhen shikuar n\u00eb kontekstin konkret t\u00eb koh\u00ebs. Meletiu (Mitro i thoshin n\u00eb vendlindjen e tij n\u00eb Epir), nj\u00eb nga gjeograf\u00ebt e<br \/>\nm\u00ebdhenj grek, peshkopi i Athin\u00ebs m\u00eb 1703 shkruan p\u00ebr pozcionin gjeografik t\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebris\u00eb;<br \/>\n\u2026\u0391\u03bb\u03b2\u03b1\u03bd\u03af\u03b1 \u03ae\u03c4\u03bf\u03b9 \u0391\u03c1\u03b2\u03b1\u03bd\u03b9\u03c4\u03af\u03b1\u2026\u03c4\u03bf \u03b4\u03c5\u03c4\u03b9\u03ba\u03cc \u03bc\u03ad\u03c1\u03bf\u03c2 \u03c4\u03b7\u03c2 \u039c\u03b1\u03ba\u03b5\u03b4\u03bf\u03bd\u03af\u03b1\u03c2<br \/>\nShqip\u00ebria, dmth, Arvanitia\u2026pjesa jugore e Makedonis\u00eb. Dhe pastaj \u00e7uditemi pse Sk\u00ebnderbeu e quante veten edhe pasardh\u00ebs i Aleksandrit t\u00eb Madh t\u00eb Maqedonis\u00eb ! Kaq t\u00eb nd\u00ebrthurura ishin lidhjet, p\u00ebrzierjet dhe paqart\u00ebsit\u00eb gjeografike dhe racore n\u00eb ato koh\u00eb.<\/p>\n<p>Sk\u00ebnd\u00ebrbeu n\u00eb kujtes\u00ebn historike t\u00eb shqiptar\u00ebve<\/p>\n<p>Pavarsisht nd\u00ebrprerjes s\u00eb ngjizjes s\u00eb kombfomrimit shqiptar pas vdekjes s\u00eb Sk\u00ebnderbeut dhe pushtimit otoman, me pasoj\u00eb tjet\u00ebrsimin fetar dhe social t\u00eb rac\u00ebs shqiptare, dhe shkat\u00ebrrimi i cdo d\u00ebshmie p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun, deri tek eshtrat e tij, p\u00ebrs\u00ebri kujtimet p\u00ebr Sk\u00ebnderbut nuk u shuan t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb folklorin e shqiptar\u00ebve. Sado q\u00eb d\u00ebshmit\u00eb jan\u00eb t\u00eb rralla, ato p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb v\u00ebrtetime t\u00eb ngulitura ne gjenetik\u00ebn kulturore t\u00eb kujtimit t\u00eb epok\u00ebs Sk\u00ebnderbiane.<\/p>\n<p>K\u00ebto d\u00ebshmi gjenden edhe n\u00eb shkrimet greke. N\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 19-t\u00eb, studjuesi grek me banim n\u00eb Austri, Stagjeritis n\u00eb nj\u00eb botim t\u00eb tij p\u00ebrmend se, populli i Himar\u00ebs akoma sot e k\u00ebsaj dite (fillim i shekullit 18-t\u00eb), k\u00ebndon k\u00ebng\u00eb trim\u00ebrie p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun.<\/p>\n<p>Studjuesi grek Vamvas, n\u00eb nj\u00eb studim p\u00ebr arb\u00ebresh\u00ebt n\u00eb vitin 1877 p\u00ebrshkruan nj\u00eb histori q\u00eb e tregonin arb\u00ebresh\u00ebt e Italis\u00eb p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun dhe djalin e tij Gjonin. Ka d\u00ebshmi me shkrim se sunduesi shqiptar i Shkodr\u00ebs, Kara Mahmut Bushatlliu, n\u00eb shekullin e 18-t\u00eb e quante veten si nj\u00eb Sk\u00ebnd\u00ebrbe i dyt\u00eb. Jani Vreto shkruan n\u00eb mes t\u00eb shekullit t\u00eb 19-t\u00eb se ishte njohur me hostorin\u00eb e<br \/>\nSk\u00ebnderbeut nga shok\u00ebt e tij n\u00eb gjimnazin e famsh\u00ebm Zosimea t\u00eb Janin\u00ebs, ku ishte nx\u00ebn\u00ebs. Q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 19-t\u00eb n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb grek shkruhen e botohen poezi, drama dhe tregime p\u00ebr mbretin e shqiptar\u00ebve, Sk\u00ebnderbeun. Nuk jan\u00eb pak ato q\u00eb kemi gjetur deri tani, por jan\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar pranin\u00eb e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb kujtes\u00ebn historike t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>5<\/p>\n<p>Kastriot\u00ebt dhe lidhjet e tyre fetare<\/p>\n<p>Ashtu si gjith\u00eb ballkani, edhe shqiptar\u00ebt i p\u00ebrkisnin fes\u00eb s\u00eb krishter\u00eb, ku pas sqizm\u00ebs s\u00eb 1054 u ndan\u00eb zonat e krisht\u00ebrimit katolik me at\u00eb ortodoks. P\u00ebrve\u00e7 lidhjeve me kish\u00ebn katolike n\u00eb Veriun e Shqip\u00ebris\u00eb, shqiptar\u00ebt, n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe, u gjend\u00ebn n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb vorbull\u00ebs s\u00eb dy kishave si edhe n\u00eb presionin e madh t\u00eb kishave bullgare dhe sidomos asaj serbe, q\u00eb i dhan\u00eb karakter etnik organizimeve t\u00eb tyre fetare. Sidomos n\u00eb fundshekullin e 14-t\u00eb dhe fillim shekullin e 15-t\u00eb, me ardhjen e osman\u00ebve, shqiptar\u00ebt p\u00ebsuan shndrime t\u00eb m\u00ebdha fetare, bile edhe brenda familjeve t\u00eb<br \/>\ntyre, ashtu si\u00e7 p\u00ebrmend edhe prifti nga Voskopoja Nektar Terpo n\u00eb shekullin e 18-t\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr, duhet shikuar edhe p\u00ebrkat\u00ebsia fetare e Kastriot\u00ebve dhe e Sk\u00ebnd\u00ebrbeut, ku p\u00ebr t\u00eb ruajtur status qup-n e tyre shfryt\u00ebzuan lidhjet e ndyshme fetare, si me faktorin katolik. Ashtu edhe me at\u00eb ortodoks. T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb b\u00ebn n\u00eb at\u00eb koh\u00eb edhe perandor\u00ebt bizantin\u00eb, p\u00ebr t\u00eb bashkuar kish\u00ebn ortodokse me kishen katolike, me q\u00ebllim politik p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrballuar k\u00ebrc\u00ebnimit otoman. Lidhur me pranin\u00eb e Kastriot\u00ebve n\u00eb Manastirin e Hilandarit, n\u00eb Malin e Shenjt\u00eb, duhet t\u00eb theksojm\u00eb se n\u00eb kodik\u00ebt e atij Manastiri jan\u00eb t\u00eb shkruajtur p\u00ebr tu p\u00ebrmendur n\u00eb sh\u00ebrbesat fetare jo vet\u00ebm Gjon Kastrioti dhe nj\u00eb nga djemt\u00eb e tij, Reposhi, por edhe dy arvanitas, t\u00eb quajtur Niqifor dhe Kostandin. K\u00ebshtu q\u00eb prania e shqiptar\u00ebve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm aty nuk ishte e vog\u00ebl, fakt i cili hedh drit\u00eb se ai manastir ka qen\u00eb i banuar edhe nga murgj\u00ebr t\u00eb tjer\u00eb ortodoks\u00eb shqiptar\u00eb. Dihet q\u00eb Kastriot\u00ebt ishin ktitor (dhurues, nd\u00ebrtues) t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb k\u00ebtij manastiri, ku ekzistojn\u00eb marr\u00ebveshjet midis Gjon Kastriotit dhe Igumenit t\u00eb Manastirit, duke i dhuruar dy fshatra, Radonisht\u00eb dhe Trebisht\u00eb dhe duke i paguar 60 florina p\u00ebr t\u00eb pasur t\u00eb drejt\u00ebn e p\u00ebrdorimit t\u00eb kat\u00ebr adhalfateve, (truall me nd\u00ebrtes\u00ebn e kull\u00ebs s\u00eb shqiptarit \u201cArbanskij pirg\u201d dhe me sip\u00ebrfaqe bujq\u00ebsore). N\u00eb shekujt 16 dhe 17 n\u00eb k\u00ebt\u00ebt manstir vihet re prania e rumun\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt dhan\u00eb shuma t\u00eb madha p\u00ebr mir\u00ebmbajtjen e tij. P\u00ebr lidhjet fetare t\u00eb Sk\u00ebnderbeut me bot\u00ebn ortodokse duhet t\u00eb theksojm\u00eb pritjen e p\u00ebrz\u00ebm\u00ebrt dhe q\u00ebndrimin p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb n\u00eb oborrin e Sk\u00ebnderbut t\u00eb Sh\u00ebn Nifonit, ish-patriarkut t\u00eb Kostandinopoj\u00ebs bashk\u00eb me Kryepeshkopin e Ohrit Zaharia, i cili u b\u00eb nuni i Sk\u00ebnderbeut nd\u00ebrsaa Sh\u00ebn Nifoni v\u00ebllami i tij.<\/p>\n<p>Brenda kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit \u00ebsht\u00eb edhe varri i Reposhit ku shkruhet \u00abDuka i Iliris\u00eb\u00bb, nd\u00ebrsa varret e zhupan\u00ebve serb\u00eb shkruajn\u00eb p\u00ebr p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb e tyre serbe. Si edhe kulla q\u00eb mori n\u00eb sh\u00ebrbim Gjon Kastrioti vazhdon e quhet prej asaj kohe \u201carbanskij pirg\u201d. \u0480far\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash t\u00eb tjera duhen p\u00ebr t\u00eb sqaruar p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb etnike t\u00eb Kastriot\u00ebve ?! Bile, duhet t\u00eb shtojm\u00eb se n\u00eb shekullin 15 -t\u00eb ne Malin e Shenjt\u00eb kishte me dhjetra murgj shqiptar\u00eb, dhe n\u00eb dokumentat e koh\u00ebs shkruhet se dy manastire, ai i Karakallu-t dhe Filothei-t quheshin manastire shqiptare sepse murigjit ishin shqiptar\u00eb ortodoks\u00eb. Po ashtu theksojm\u00eb se perandori Joan Paleologu mbas Marr\u00ebveshjes s\u00eb Firenc\u00eb-Ferrar\u00ebs n\u00eb vitet 1438-39, lejoji ushtrimin e sh\u00ebrbesave n\u00eb ritin katolik n\u00eb kishat e ortodokse t\u00eb Kostandinopoj\u00ebs.<\/p>\n<p>Shqiponja dykrenore<\/p>\n<p>Deri tani dihet se shqipnja dykrenore \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nga fiset Hittite rreth 17 shekuj para er\u00ebs s\u00eb re. Qysh prej at\u00ebher\u00eb, emblema e shpendit t\u00eb fuqish\u00ebm \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur si nga popujt e krishter\u00eb, ashtu edhe nga popujt arab\u00eb,6 selxhuk\u00ebt etj. Gjthashtu \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb shekullin e 15-t\u00eb si emblem\u00eb e Perandoris\u00eb s\u00eb Shenjt\u00eb Romake.<br \/>\nNd\u00ebrsa n\u00eb Bizant mendohet se \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nga Dinastia e Komninos n\u00eb shek e 11-t\u00eb, si edhe m\u00eb pas nga dinasti t\u00eb ndryshme, por asnj\u00ebher\u00eb si emblem\u00eb zyrtare konstante e Bizantit sepse sipas studjesve grek\u00eb Svoronos etj. theksohet se<br \/>\n\u03c4\u03bf \u0392\u03c5\u03b6\u03ac\u03bd\u03c4\u03b9\u03bf \u03bf\u03c5\u03b4\u03ad\u03c0\u03bf\u03c4\u03b5 \u03b5\u03b3\u03bd\u03ce\u03c1\u03b9\u03c3\u03b5 \u03c4\u03b1\u03c2 \u03c3\u03b7\u03bc\u03b1\u03c4\u03bf\u03bb\u03bf\u03b3\u03b9\u03ba\u03ac\u03c2 \u03c3\u03c5\u03bd\u03b7\u03b8\u03b5\u03af\u03b1\u03c2 \u03c4\u03b7\u03c2 \u0394\u03cd\u03c3\u03b5\u03c9\u03c2<\/p>\n<p>Bizanti kurr\u00eb nuk ushtroi sistemin heraldik t\u00eb Per\u00ebndimit. Shqiponja dykrenare q\u00eb p\u00ebrdorte Sk\u00ebnderbeu n\u00eb flamur tek vulat, tek stema etj., ishte nj\u00eb praktik\u00eb e njohur e shum\u00eb sunduesve t\u00eb Bizantit, t\u00eb Per\u00ebndimit, t\u00eb Serbis\u00eb, Armenis\u00eb etj. K\u00ebshtu q\u00eb p\u00ebrdorimi i k\u00ebtij simboli nga Sk\u00ebnd\u00ebrbeu, ia lart\u00ebson m\u00eb gjasa vler\u00ebn Sk\u00ebnderbeut dhe jo e kund\u00ebrta, si\u00e7 lihet t\u00eb kputohet n\u00eb shkrimin e p\u00ebrmendur t\u00eb gazet\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb shekullin e 15-t\u00eb bota bizantine ishte e drobitur dhe n\u00eb shthurje administrative dhe e cop\u00ebtuar gjeografikisht, serb\u00ebt, kur para nj\u00eb shekulli ishin fuqi e madhe tashm\u00eb ishin n\u00eb shthurje t\u00eb plot\u00eb dhe t\u00eb n\u00ebnshtruar ndaj otoman\u00ebve, dhe kur bullgar\u00ebt nuk po ndiheshin m\u00eb, furia otomane po pushtonte gjithshka. Vet\u00ebm shqiptar\u00ebt dhe popullsit\u00eb e tjera q\u00eb jetonin n\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Ballkanit q\u00eb kryesisht quhej Arb\u00ebri, po rezistonin akoma n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Sk\u00ebnderbeut, p\u00ebr jet\u00eb a<br \/>\nvdekje n\u00eb em\u00ebr t\u00eb liris\u00eb s\u00eb tyre dhe t\u00eb vendit ku jetonin. Dhe luft\u00ebn p\u00ebr liri e b\u00ebjn\u00eb popullsit\u00eb me vet\u00ebdije t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt gjeografike, shpirt\u00ebrore dhe etnike. Studimi i burimeve n\u00eb literatur\u00ebn greke, i d\u00ebshmuar nga personalitetet m\u00eb serioze greke; historian\u00eb, kronist\u00eb, studjues nga shkrimtar\u00eb q\u00eb prej shekullit t\u00eb 15-t\u00eb e t\u00ebhu, na jep nj\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb qart\u00eb se origjina shqiptare e Gjergj Kastriotit Sk\u00ebnderbeut \u00ebsht\u00eb fakt historik i padiskutuesh\u00ebm, dhe se vepra e tij n\u00eb krye t\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb k\u00ebrthiz\u00eb lidh\u00ebse n\u00eb formimit etnohistorik t\u00eb kombit shqiptar.<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/12\/figura-dhe-origjina-e-skenderbeut-ne-literaturen-greke\/\">Figura dhe Origjina e Sk\u00ebnderbeut n\u00eb Literatur\u00ebn Greke<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 FIGURA DHE ORIGJINA E SK\u00cbNDERBEUT N\u00cb LITERATUR\u00cbN GREKE Dr. LUAN ZYKA K\u00ebrkimet p\u00ebr origjin\u00ebn etnike t\u00eb figurave t\u00eb m\u00ebdha historike mund t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb ndryshme; si p\u00ebr zbardhjen e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs historike kur jetoi dhe veproi nj\u00eb figur\u00eb, ashtu edhe p\u00ebr studimin e kushteve konkrete gjeopolitike, t\u00eb etnive dhe grupeve etnike, aleat\u00ebve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-59391","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59391\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}