Gazeta e njohur greke \u201cProtothema\u201d ka publikuar nj\u00eb shkrim t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebr prejardhjen e heroit ton\u00eb komb\u00ebtar Sk\u00ebnderbeut. Shkrimi mban titullin \u201cSa \u201cshqiptar\u201d ishte Gjergj Kastrioti apo Sk\u00ebnderbeu, \u00e7far\u00eb fsheh varri i harkuar n\u00eb Manastirin e \u00c7ilandarit n\u00eb Malin Athos?\u201d.<\/p>\n
Ai \u00ebsht\u00eb i mbushur me nj\u00eb s\u00ebr\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash t\u00eb nj\u00ebanshme pasi duke e konsideruar Epirin grek, dhe duke qen\u00eb se Sk\u00ebnderbeu ka pasur edhe epitetin \u201cMbret i Epirit\u201d edhe ai konsiderohet grek. Sipas shkrimit, Sk\u00ebnderbeu ishte ortodoks dhe fliste greqisht. Nj\u00eb tjet\u00ebr pretendim \u00ebsht\u00eb se p\u00ebr t\u00eb nuk ka k\u00ebng\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<\/p>\n
M\u00eb pas thuhet se nj\u00ebri nga v\u00ebllez\u00ebrit e Sk\u00ebnderbeut, Reposhi u b\u00eb murg dhe jetoi n\u00eb malin Athos. N\u00eb at\u00eb vend ekziston nj\u00eb vend q\u00eb quhet \u201cKulla e Shqiptarit\u201d dhe besohet se u ble nga babai i Sk\u00ebnderbeut, Gjoni dhe ku ai u varros s\u00eb bashku me djalin e tij murg.<\/p>\n
Shkrimi i plot\u00eb: \u201cSa \u201cshqiptar\u201d ishte Gjergj Kastrioti apo Sk\u00ebnderbeu, \u00e7far\u00eb fsheh varri i harkuar n\u00eb Manastirin e \u00c7ilandarit n\u00eb Malin Athos?\u201d<\/p>\n
E kemi p\u00ebrmendur gjer\u00ebsisht Gjergj Kastriotin (ose Sk\u00ebnderbeun) n\u00eb artikullin ton\u00eb t\u00eb 5 majit 2018, i cili shkaktoi diskutime t\u00eb nxehta. Ne e dim\u00eb q\u00eb Kastrioti \u00ebsht\u00eb heroi komb\u00ebtar i Shqip\u00ebris\u00eb. Megjithat\u00eb, ka disa fakte t\u00eb paqarta rreth origjin\u00ebs s\u00eb tij. Nj\u00eb studim shum\u00eb interesant nga Paschalis Androudis, Profesor-Ndihm\u00ebs i Arkeologjis\u00eb dhe Artit Bizantin dhe Islamik, n\u00eb Departamentin e Historis\u00eb dhe Arkeologjis\u00eb t\u00eb Universitetit \u201cAristoteli\u201d t\u00eb Selanikut, mbi t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn \u201cKulla Shqiptare\u201d n\u00eb Malin Athos dhe marr\u00ebdh\u00ebnien e babait t\u00eb Gjergjit, Gjon Kastriotit, dhe nj\u00ebrit prej v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb tij me Gadishullin Athos na b\u00ebri ta rishqyrtojm\u00eb k\u00ebt\u00eb tem\u00eb.<\/p>\n
D\u00ebshirojm\u00eb ta fal\u00ebnderojm\u00eb ngroht\u00ebsisht Androudis, i cili na dha leje t\u00eb mb\u00ebshtetemi n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat nga studimi i tij dhe n\u00eb informacionin shtes\u00eb q\u00eb na dha.
\nGjon Kastrioti: babai i \u201cSk\u00ebnderbeut\u201d<\/p>\n
Gjergj Kastrioti (1404 ose 1405-1468) ishte djali i Gjon Kastriotit, udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme veriore dhe Vojvodin\u00ebs, i cili vinte nga familja fisnike serbe e Brankovi\u00e7\u00ebve. Silvius Enea (pseudonimi letrar i Papa Pius II, 1405-1464), nj\u00eb bashk\u00ebkoh\u00ebs i Kastriot\u00ebve, besonte se Kastriot\u00ebt ishin maqedonas nga Imathia (nj\u00eb artikull Achilleas G. Lazaros, me titull \u201cAlbania\u201d u botua n\u00eb \u201cNea Estia\u201d p\u00ebr krishtlindjet 1994). Pothuajse kudo p\u00ebrmendet se gjyshi i Gjergjit, Konstandini, i cili vdiq n\u00eb vitin 1390, ishte sundimtar i Imathis\u00eb dhe Kosturit, nga e cila vjen mbiemri i tij (Kastriotis < Kastoriotis). Babai i tij, Gjoni, ishte sundimtar i Kruj\u00ebs.<\/p>\n
\u00cbsht\u00eb e pamohueshme q\u00eb Kastriot\u00ebt ishin t\u00eb krishter\u00eb n\u00eb fe. Gjon Kastrioti (1380-1437), nj\u00eb vasal fillimisht i osman\u00ebve, pastaj i venedikasve dhe m\u00eb von\u00eb p\u00ebrs\u00ebri i osman\u00ebve, e shtriu sundimin e tij deri n\u00eb Alesio, Lezh\u00ebn e sotme dhe gryk\u00ebderdhjen e lumit Mat, duke arritur deri n\u00eb det. I korruptuar nga venedikasit, ai u bashkua me ta. Megjithat\u00eb, Sulltan Murati I, me fushat\u00ebn e tij t\u00eb re n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, e b\u00ebri Kastriotin p\u00ebrs\u00ebri vasal t\u00eb tij. P\u00ebr t\u00eb shmangur nj\u00eb federat\u00eb t\u00eb re, ai e detyroi at\u00eb t\u00eb d\u00ebrgonte si pengje 4 djemt\u00eb e tij Stanishin, Reposhin, Kostandinin dhe Gjergjin n\u00eb Adrianopoj\u00eb, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kryeqyteti i Perandoris\u00eb Osmane. Gjon Kastrioti dhe gruaja e tij Vojsava pat\u00ebn 9 f\u00ebmij\u00eb (5 vajza, emrat e t\u00eb cilave nuk i dim\u00eb p\u00ebrve\u00e7 nj\u00ebr\u00ebs, Mar\u00ebs dhe 4 djemve q\u00eb p\u00ebrmend\u00ebm).<\/p>\n
Sulltan Murati, duke vler\u00ebsuar trim\u00ebrin\u00eb, inteligjenc\u00ebn dhe bukurin\u00eb e Gjergjit, u mor ve\u00e7an\u00ebrisht me edukimin e tij. Ai u edukua me trash\u00ebgimtarin e fronit t\u00eb Mehmetit II, i njohur edhe si \u201cPushtuesi\u201d. N\u00eb nj\u00eb mosh\u00eb shum\u00eb t\u00eb re, Murati e em\u00ebroi at\u00eb komandant n\u00eb nj\u00eb betej\u00eb me serb\u00ebt. Gjergji tregoi trim\u00ebri t\u00eb madhe dhe e udh\u00ebhoqi ushtrin\u00eb e tij drejt fitores. Murati shprehu admirimin e tij duke e quajtur Iskender Bej (Sk\u00ebnderbej) q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb \u201cAleksandri i sundimtar\u00ebve\u201d. Duhet theksuar se si Gjergji ashtu edhe v\u00ebllez\u00ebrit e motrat e tij ishin konvertuar n\u00eb Islam. Megjithat\u00eb, disa ngjarje filluan ta tronditnin Gjergjin.<\/p>\n
Vdekja misterioze e dy v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb tij (i treti, Reposhi, u b\u00eb murg, detajet do t\u2019i shohim m\u00eb von\u00eb), em\u00ebrimi i nj\u00eb apostati, Hasan Bej Versezenda, nga Murati si komandant garnizoni n\u00eb Kroaci nga Muradi, i cili e d\u00ebboi n\u00ebn\u00ebn e tij, e cila vdiq pak m\u00eb von\u00eb (babai i tij kishte vdekur n\u00eb vitin 1437), dhe nostalgjia p\u00ebr atdheun e tij, e \u00e7uan p\u00ebrfundimisht Gjergj Kastriotin t\u00eb largohej nga radh\u00ebt e osman\u00ebve, gjat\u00eb nj\u00eb beteje me sundimtarin hungarez Huniadi n\u00eb vitin 1443, dhe pasi e detyroi sekretarin e sulltanit t\u00eb n\u00ebnshkruante nj\u00eb ferman p\u00ebr dor\u00ebzimin e Kroacis\u00eb, ai u nis p\u00ebr n\u00eb atdheun e tij me 300 burra t\u00eb besuar.<\/p>\n
Duke par\u00eb fermanin, komandanti i garnizonit t\u00eb Kruj\u00ebs dor\u00ebzoi fortes\u00ebn. T\u00eb nes\u00ebrmen, qyteti u mbush me flamuj me emblem\u00ebn e Kastriotit, shqiponj\u00ebn me dy koka. Populli shp\u00ebrtheu n\u00eb brohoritje. M\u00eb 28 n\u00ebntor 1443, Kastrioti filloi revolucionin kund\u00ebr osman\u00ebve. Kastrioti (shih edhe artikullin e 5 majit 2018) u b\u00eb nj\u00eb makth p\u00ebr osman\u00ebt.<\/p>\n
Ai humbi vet\u00ebm nj\u00eb betej\u00eb, kund\u00ebr Evren Beut, i cili kishte nj\u00eb ushtri shum\u00eb t\u00eb fort\u00eb prej 40 000 burrash, m\u00eb 26 korrik 1455. Ai shkoi n\u00eb Itali p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb ndihm\u00eb, por nuk arriti asgj\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Ai u martua me m\u00eb t\u00eb vogl\u00ebn nga 8 vajzat e Arianit Gjergj Komnenit, nj\u00eb sundimtar q\u00eb luftoi gjithashtu kund\u00ebr osman\u00ebve. Sk\u00ebnderbeut iu ofrua roli i udh\u00ebheqjes s\u00eb nj\u00eb kryq\u00ebzate, pasi ishte ripag\u00ebzuar si i krishter\u00eb, dhe ai dukej i gatsh\u00ebm ta b\u00ebnte k\u00ebt\u00eb, por u s\u00ebmur nga malaria dhe vdiq n\u00eb janar 1467 n\u00eb Lezh\u00eb dhe u varros n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet.<\/p>\n
Sa \u201cshqiptar\u201d ishte Kastrioti?<\/p>\n
Tani do t\u00eb b\u00ebjm\u00eb disa pyetje rreth origjin\u00ebs s\u00eb Kastriotit, i cili \u00ebsht\u00eb shpallur hero komb\u00ebtar i Shqip\u00ebris\u00eb sepse lindi dhe veproi kryesisht n\u00eb territoret, sot, shqiptare.<\/p>\n
A \u00ebsht\u00eb mbiemri Kastrioti shqiptar? Dhe n\u00ebse po, cila \u00ebsht\u00eb etimologjia e tij? Sa veta e din\u00eb q\u00eb aktivitetet e tij arrit\u00ebn deri n\u00eb Pogonin e sot\u00ebm? Rr\u00ebnojat e nj\u00ebr\u00ebs prej fortesave t\u00eb tij ekzistojn\u00eb ende n\u00eb Oreokastro. Kjo fortes\u00eb u pushtua nga turqit vet\u00ebm kur ia pren\u00eb furnizimin me uj\u00eb nga lumi fqinj Gormos (nj\u00eb nga p\u00ebrrenjt\u00eb origjinal\u00eb t\u00eb Kalamas).<\/p>\n
A \u00ebsht\u00eb shqiponja dykrenare, emblema e Kastriotit, me origjin\u00eb bizantine apo jo? (Shih artikullin ton\u00eb p\u00ebrkat\u00ebs m\u00eb 26 qershor 2021). Cila ishte gjuha zyrtare n\u00eb zonat e kontrolluara nga Kastrioti?<\/p>\n
Maria Micha\u0113l-Dede n\u00eb vepr\u00ebn e saj \u201cArvanitasit grek\u00eb\u201d shkruan: \u201c\u2026e nj\u00ebjta gj\u00eb ndodh edhe me arvanitasit q\u00eb zbrit\u00ebn (dometh\u00ebn\u00eb n\u00eb territorin grek) pas r\u00ebnies s\u00eb Kastriotit, i cili dihet jo vet\u00ebm se ishte grek, por edhe se e kishte greqishten si gjuh\u00eb zyrtare t\u00eb shtetit.\u201d<\/p>\n
Ioannis Touloumakos, n\u00eb nj\u00eb fjalim t\u00eb botuar n\u00eb procedurat e Konferenc\u00ebs s\u00eb 2-t\u00eb Shkencore Panhelenike, me titull: \u201cQytetet e lashta greke t\u00eb Epirit t\u00eb Veriut\u201d, shkruan: \u201c\u2026 (Kastrioti) p\u00ebrdori emrin e Aleksandrit t\u00eb Madh dhe ishte m\u00ebsuar t\u00eb mbante p\u00ebrkrenaren e lasht\u00eb maqedonase me bririn e dyfisht\u00eb, nd\u00ebrsa n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb paraqitej si pasardh\u00ebs i epirot\u00ebve (konkretisht i Pirros)\u201d.<\/p>\n
Z\u00ebvend\u00ebskryetari i Kastriotit ishte i af\u00ebrm i tij dhe quhej Vrana, (Konti) nj\u00eb mbiem\u00ebr i nj\u00eb familjeje t\u00eb shquar bizantine. <\/p>\n
Pse nuk ka k\u00ebng\u00eb popullore (n\u00eb gjuh\u00ebn e folur) shqipe p\u00ebr heroizmin e Kastriotit, nd\u00ebrsa ka t\u00eb ngjashme p\u00ebr heronj me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb vog\u00ebl? A kishte nj\u00eb vet\u00ebdije komb\u00ebtare shqiptare n\u00eb mesin e shekullit t\u00eb 15-t\u00eb? Shqiptar\u00ebt n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ishin nj\u00eb grup fisesh nd\u00ebrluftuese, pa tradit\u00eb komb\u00ebtare, pa unitet komb\u00ebtar dhe gjuh\u00ebsor.<\/p>\n
A \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb kur Kastrioti u kthye n\u00eb Kruj\u00eb, u tha bashk\u00ebqytetar\u00ebve t\u00eb tij mysliman\u00eb t\u00eb zgjidhnin midis krishterimit dhe vdekjes dhe meqen\u00ebse shumica e tyre refuzuan t\u00eb b\u00ebheshin t\u00eb krishter\u00eb, u masakruan? Fan Noli fam\u00ebkeq e konsideron k\u00ebt\u00eb veprim t\u00eb Kastriotit si nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb kund\u00ebr mysliman\u00ebve.<\/p>\n
Sipas gazetarit dhe shkrimtarit francez Rene Pio, grek\u00ebt mor\u00ebn pjes\u00eb edhe n\u00eb luft\u00ebrat e Kastriotit. Himariot\u00ebt, p\u00ebr shembull, me flamuj q\u00eb kishin nj\u00eb kryq blu dhe t\u00eb bardh\u00eb. Andru\u00e7\u00ebt, Bo\u00e7ar\u00ebt etj. mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb mbrojtjen e Kruj\u00ebs. Si\u00e7 shkruan D.N. Bo\u00e7ari: \u201c\u2026pas vdekjes s\u00eb Sk\u00ebnderbeut, Bo\u00e7ar\u00ebt, duke luftuar kund\u00ebr turqve dhe turko-shqiptar\u00ebve, zbrit\u00ebn drejt Dragani. N\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 17-t\u00eb, ata themeluan Lidhjen Suliotike me grek\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb lir\u00eb\u201d.<\/p>\n
Mbrojt\u00ebsit e Mesolongjis\u00eb (1825) e konsideronin Kastriotin nj\u00eb hero model, prandaj i dhan\u00eb nj\u00ebr\u00ebs prej artileris\u00eb s\u00eb tyre, t\u00eb tret\u00ebn me radh\u00eb pas atyre t\u00eb Drakoulisit (nj\u00eb personazh dhe luft\u00ebtar i vitit 1821 q\u00eb u vra n\u00eb Dragatsani) dhe Kanarisit, emrin \u201cSkenderbej\u201d. Ata ishin disa nga shqiptar\u00ebt q\u00eb \u00e7liruan Greqin\u00eb, do t\u00eb thon\u00eb disa\u2026<\/p>\n
Duke iu drejtuar Mehmetit II, Kastrioti shkruan: \u201cGjergj Kastrioti, i riem\u00ebruar Sk\u00ebnderbej, sundimtar i Epirit dhe i Shqiptar\u00ebve, ushtar i Jezu Krishtit p\u00ebr Mehmetin, monarkun e muhamedan\u00ebve, g\u00ebzohuni\u2026 30 maj 1461\u201d.<\/p>\n
Murati II, n\u00eb p\u00ebrgjigjen e tij ndaj Kastriotit, e quan at\u00eb \u201csundimtar i Shqiptar\u00ebve dhe i Epirit\u201d. Ai vet\u00eb, duke iu drejtuar Mbretit Alfonso, e quan veten \u201cPrinc i Epirot\u00ebve\u201d nd\u00ebrsa duke iu drejtuar princit t\u00eb Tarantos, Gjon Antonius, shkruan: \u201cParaardh\u00ebsit tan\u00eb ishin epirot\u00ebt nga t\u00eb cil\u00ebt lindi ai Pirro\u2026 Ju nuk keni burra mjaftuesh\u00ebm t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr t\u2019u rezistuar epirot\u00ebve.\u201d<\/p>\n
Edhe n\u00eb pullat shqiptare t\u00eb emetuara n\u00eb vitin 1968 me rastin e 500-vjetorit t\u00eb vdekjes s\u00eb Kastriotit, emri i tij \u00ebsht\u00eb shkruar si Gjergji Kastrioti (n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn prej 25 pullave), nd\u00ebrsa n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr, \u00ebsht\u00eb kopertina e historis\u00eb s\u00eb biografit t\u00eb par\u00eb t\u00eb Barletit me titull: \u201cHISTORIA DE VITA ET GESTIS SCANDERBERGI EPIROTARUM PRINCIPIS\u201d (\u201cHISTORIA E JET\u00cbS DHE ARRITJEVE T\u00cb SK\u00cbNDERBERGUT, PRINCI I EPIRIT\u201d).<\/p>\n
S\u00eb fundmi, historiani i madh Pavlos Karolidis shkoi n\u00eb Itali dhe takoi pasardh\u00ebs t\u00eb Kastriotit. Ata e quajn\u00eb veten grek\u00eb, jan\u00eb ortodoks\u00eb fanatik\u00eb dhe qendra e tyre kryesore n\u00eb Si\u00e7ili quhet Piana de Greci (Vendi i Grek\u00ebve). (N\u00eb fakt ajo quhet \u201cPiana dei Albanesi\u201d \u2013 Pllaja e shqiptar\u00ebve)<\/p>\n
Babai dhe v\u00ebllai i Sk\u00ebnderbeut jan\u00eb varrosur n\u00eb manastirin e Chilandarit n\u00eb malin Athos! \u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201cKulla e Shqiptarit\u201d?<\/p>\n
Arsyeja e rikthimit t\u00eb angazhimit ton\u00eb p\u00ebr Gjergj Kastriotin ishte zbulimi n\u00eb internet i nj\u00eb artikulli rreth \u201cKull\u00ebs Shqiptare\u201d n\u00eb Malin Athos. Ky artikull bazohet n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb gjer\u00eb dhe t\u00eb shk\u00eblqyer nga Profesori Ndihm\u00ebs i Universitetit Aristoteli t\u00eb Selanikut, Paschalis Androudis. Ne e kontaktuam at\u00eb dhe ai me d\u00ebshir\u00eb ndau disa informacione me ne.<\/p>\n
N\u00eb revist\u00ebn \u201cByzantium\u201d (2002) (f. 219-245), ekziston nj\u00eb studim i gjer\u00eb nga P. Androudis me titull: \u201cD\u00ebshmi historike dhe arkeologjike p\u00ebr \u201cKull\u00ebn Shqiptare\u201d n\u00eb Malin Athos.\u201d<\/p>\n
Atje lexojm\u00eb se n\u00eb manastirin serb t\u00eb Hilandarit n\u00eb Malin Athos, \u00ebsht\u00eb varrosur Reposio ose Reposhi, \u201cDuka i Iliris\u00eb\u201d i cili vdiq n\u00eb Hilandari si murg i thjesht\u00eb n\u00eb vitin 1430. Ky \u00ebsht\u00eb ndoshta v\u00ebllai i Gjergj Kastriotit, i cili deri von\u00eb besohej se ishte b\u00ebr\u00eb murg n\u00eb Sinai. Reposhi me sa duket \u00ebsht\u00eb v\u00ebllai q\u00eb u shp\u00ebtoi osman\u00ebve.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, si\u00e7 shkruan P. Androudis, nj\u00eb i af\u00ebrm tjet\u00ebr i Reposhit u b\u00eb gjithashtu murg dhe u varros n\u00eb Hilandari. Ky ndoshta ishte Gjon Kastrioti, babai i Gjergjit, i cili n\u00eb vitet e fundit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij u b\u00eb murg n\u00eb Athos!<\/p>\n
Babai dhe djali jan\u00eb varrosur n\u00eb nj\u00eb arcosolium, nj\u00eb lloj varri me hark. \u201cKulla Shqiptare\u201d shoq\u00ebrohet gjithashtu me fjal\u00ebt Ioannis Kastriotis. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb kull\u00eb gjysm\u00eb e rr\u00ebnuar n\u00eb zon\u00ebn e pyll\u00ebzuar n\u00eb jug t\u00eb Manastirit t\u00eb Hilandarit, mbi sketin e braktisur t\u00eb Trinis\u00eb s\u00eb Shenjt\u00eb. Kulla \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar ndoshta n\u00eb shekullin e 12-t\u00eb (sipas nj\u00eb versioni tjet\u00ebr n\u00eb vitin 1270 n\u00eb vendin e manastirit t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Agios Georgios) dhe ishte nj\u00eb fortes\u00eb mbrojt\u00ebse kund\u00ebr bastisjeve pirate. Ajo ka mb\u00ebshtet\u00ebse (k\u00ebmb\u00eb) n\u00eb secil\u00ebn an\u00eb, gj\u00eb q\u00eb tradhton nj\u00eb stil bizantin. Lart\u00ebsia e saj q\u00eb ka mbijetuar sot arrin 6 metra.<\/p>\n
Sipas nj\u00eb dokumenti t\u00eb viteve 1421-1422, Gjon Kastrioti bleu kull\u00ebn nga Manastiri i Hilandarit p\u00ebr 60 florinj venecian\u00eb. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, ai bleu edhe 4 adelfata, p\u00ebr vete dhe tre nga djemt\u00eb e tij. Nj\u00eb \u201cadelfata\u201d ishte e drejta p\u00ebr t\u00eb banuar n\u00eb nj\u00eb tok\u00eb t\u00eb nj\u00eb manastiri n\u00eb Malin Athos, e cila shoq\u00ebrohej me t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb shfryt\u00ebzuar t\u00eb mbjellat p\u00ebrreth. Reposhi jetoi p\u00ebr disa vite n\u00eb \u201cKull\u00ebn e Shqiptarit\u201d. K\u00ebtu, sigurisht, lind nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje me datat.<\/p>\n
N\u00eb vitin 1423, Gjon Kastrioti u detyrua t\u00eb d\u00ebrgonte 4 djemt\u00eb e tyre n\u00eb Adrianopoj\u00eb. Kur jetoi Reposhi n\u00eb Malin Athos? Ai vdiq n\u00eb vitin 1430. A iku ai nga kryeqyteti i at\u00ebhersh\u00ebm osman dhe shkoi n\u00eb Malin Athos? N\u00eb vitin 1468, meqen\u00ebse nuk kishte t\u00eb drejt\u00eb trash\u00ebgimie p\u00ebr Kull\u00ebn kur t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrfituesit e v\u00ebllez\u00ebrve vdiq\u00ebn, \u201cKulla e Shqiptar\u00ebve\u201d ose Kulla e Sh\u00ebn Gjergjit, iu kthye Manastirit t\u00eb Hilandarit.<\/p>\n
M\u00eb von\u00eb, nj\u00eb bashk\u00ebsi murgjish u vendos atje p\u00ebr disa vite, duke marr\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn deri n\u00eb vitin 1528, subvencione bujare nga sundimtar\u00ebt e Vllahis\u00eb. Nj\u00eb gravur\u00eb n\u00eb bak\u00ebr nga viti 1757 p\u00ebrshkruan manastirin e Hilandarit me \u201cKull\u00ebn e Shqiptarit\u201d, ku duket se kan\u00eb jetuar murgjit. Nuk dihet se kur u braktis kulla. Skiti i Trinis\u00eb s\u00eb Shenjt\u00eb u braktis n\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 20-t\u00eb. Pastaj, ose shum\u00eb m\u00eb her\u00ebt, ndoshta u braktis edhe \u201cKulla e Shqiptarit\u201d\u2026 Ky em\u00ebr u p\u00ebrdor p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitin 1512. Deri at\u00ebher\u00eb, quhej Kulla e Sh\u00ebn Gjergjit.
\nEpilog<\/p>\n
Si\u00e7 e p\u00ebrmend\u00ebm, Gjergj Kastrioti u varros n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs n\u00eb Lezh\u00eb. N\u00eb vitin 1474, Mehmeti II pushtoi qytetin. Ai urdh\u00ebroi q\u00eb varri i Sk\u00ebnderbeut t\u00eb hapej, por skeleti i tij t\u00eb mos d\u00ebmtohej ose p\u00ebrdhosej. Megjithat\u00eb, turqit, duke u atribuar kockave t\u00eb tij veti magjike ose t\u00eb mrekullueshme, i thyen ato n\u00eb copa dhe i mor\u00ebn, si fatsjell\u00ebse. Megjithat\u00eb, p\u00ebrkrenarja e tij u shp\u00ebtua, e cila mbahet n\u00eb nj\u00eb muze n\u00eb Vjen\u00eb. Ky fakt ngre nj\u00eb pyetje: a fsheh arkosoliumi i Manastirit t\u00eb Hilandarit ndonj\u00eb sekret, t\u00eb cilin e kan\u00eb identifikuar edhe disa historian\u00eb shqiptar\u00eb?\n<\/p>\n
The post Provokimi i gazet\u00ebs greke: A ishte Sk\u00ebnderbeu v\u00ebrtet shqiptar?<\/a> appeared first on www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gazeta e njohur greke \u201cProtothema\u201d ka publikuar nj\u00eb shkrim t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebr prejardhjen e heroit ton\u00eb komb\u00ebtar Sk\u00ebnderbeut. Shkrimi mban titullin \u201cSa \u201cshqiptar\u201d ishte Gjergj Kastrioti apo Sk\u00ebnderbeu, \u00e7far\u00eb fsheh varri i harkuar n\u00eb Manastirin e \u00c7ilandarit n\u00eb Malin Athos?\u201d. Ai \u00ebsht\u00eb i mbushur me nj\u00eb s\u00ebr\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash t\u00eb nj\u00ebanshme pasi duke e konsideruar […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-58107","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58107"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58107\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}