{"id":5710,"date":"2025-01-22T22:45:03","date_gmt":"2025-01-22T22:45:03","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/01\/22\/analiza-ne-foreign-policy-cdo-te-thote-kthimi-i-trump-per-ballkanin\/"},"modified":"2025-01-22T22:45:03","modified_gmt":"2025-01-22T22:45:03","slug":"analiza-ne-foreign-policy-cdo-te-thote-kthimi-i-trump-per-ballkanin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/01\/22\/analiza-ne-foreign-policy-cdo-te-thote-kthimi-i-trump-per-ballkanin\/","title":{"rendered":"Analiza n\u00eb \u201cForeign Policy\u201d\/ \u00c7\u2019do t\u00eb thot\u00eb kthimi i Trump p\u00ebr Ballkanin?"},"content":{"rendered":"<p><span>\u201cTeksa shum\u00eb n\u00eb rajon i frik\u00ebsohen nj\u00eb animi drejt nacionalist\u00ebve serb\u00eb, transaksionalizmi i administrat\u00ebs s\u00eb re mund t\u00eb befasoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb\u201d \u2013 thuhet n\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb revist\u00ebs amerikane <strong>\u201c<a href=\"https:\/\/foreignpolicy.com\/2025\/01\/21\/trump-bosnia-serbia-kosovo-albania-vucic-dodik-grenell\/\">Foreign Policy<\/a>\u201c.<\/strong> Shkrimi q\u00eb lapsi.al sjell m\u00eb posht\u00eb t\u00eb plot\u00eb ngre pyetjen: <em>\u201c\u00c7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb kthimi i Trump p\u00ebr Ballkanin?\u201d<\/em><\/span><\/p>\n<p><strong><em><span>Nga Giorgio Cafiero, CEO dhe themelues i Gulf State Analytics<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p><span>Shumica e diskutimeve n\u00eb Uashington rreth qasjes s\u00eb administrat\u00ebs Trump ndaj \u00e7\u00ebshtjeve globale kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me Ukrain\u00ebn, Kin\u00ebn, Lindjen e Mesme dhe s\u00eb fundmi Grenland\u00ebn. Flitet pak p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor.\u00a0<\/span><span>Megjithat\u00eb, ndryshimet n\u00eb politik\u00ebn e jashtme t\u00eb SHBA-ve n\u00eb rajon mund t\u00eb prishin <em>status quo<\/em>-n\u00eb e brisht\u00eb q\u00eb mbizot\u00ebron atje.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span>Gjendja aktuale e \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor dhe ekuilibri delikat gjeopolitik e kan\u00eb penguar Bosnje Hercegovin\u00ebn t\u00eb rr\u00ebshqas\u00eb p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb luft\u00eb civile, duke e mbajtur t\u00eb ngrir\u00eb gjithashtu p\u00ebr 26 vitet e fundit edhe konfliktin Serbi \u2013 Kosov\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Nacionalist\u00ebt serb\u00eb, n\u00eb ve\u00e7anti, shpresojn\u00eb tek kthimi i Presidentit t\u00eb SHBA-ve, <strong>Donald Trump<\/strong>, n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb. Ata jan\u00eb optimist\u00eb se administrata e tij do ta lidh\u00eb Uashingtonin m\u00eb ngusht\u00eb me Beogradin dhe shtetin serb t\u00eb Bosnj\u00ebs, Republika Srpska.<\/span><\/p>\n<p><span><strong>LEXO EDHE:\u00a0<a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/01\/22\/rikthimi-i-trump-ne-horizont-asgje-e-mire-per-kosoven\/\">Rikthimi i Trump, n\u00eb horizont asgj\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span>Presidenti serb <strong>Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7<\/strong> dhe Presidenti i Republika Srpska <strong>Milorad Dodik<\/strong> duan q\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb qeverit\u00eb dhe institucionet e tjera per\u00ebndimore q\u00eb mb\u00ebshtesin fuqimisht pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs dhe struktur\u00ebn e centralizuar t\u00eb Bosnje-Hercegovin\u00ebs, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb vendosur nga Marr\u00ebveshja e Dejtonit e vitit 1995, marr\u00ebveshja e paqes e nd\u00ebrmjet\u00ebsuar nga SHBA-t\u00eb q\u00eb ndau n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngurt\u00eb vendin e shkat\u00ebrruar nga lufta n\u00eb dy entitete kryesore\u2014Republika Boshnjake-Serbe (Srpska) dhe Federata Boshnjako-Kroate e Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span>T\u00eb dyja k\u00ebto entitete ekzistojn\u00eb n\u00ebn nj\u00eb qeveri qendrore q\u00eb ka nj\u00eb presidenc\u00eb t\u00eb radh\u00ebs midis tre komuniteteve kryesore: boshnjak\u00ebve, kroat\u00ebve dhe serb\u00ebve.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00ebn flamurin e mbrojtjes s\u00eb interesave serbe dhe avancimit t\u00eb kauz\u00ebs s\u00eb bashkimit serb, Dodik ka kaluar vite duke minuar Marr\u00ebveshjen e Dejtonit, duke penguar institucionet komb\u00ebtare t\u00eb Bosnj\u00ebs p\u00ebrmes veprimeve t\u00eb ndryshme q\u00eb konsiderohen t\u00eb rrezikshme dhe destabilizuese nga Shtetet e Bashkuara dhe qeverit\u00eb e tjera per\u00ebndimore.<\/span><\/p>\n<p><span><strong>LEXO EDHE:\u00a0<a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/01\/19\/te-henen-vjen-trump-bota-shpreson-me-te-miren-por-e-papergatitur-per-me-te-keqen\/\">Vjen Trump\/ Bota shpreson m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn, por e pap\u00ebrgatitur p\u00ebr m\u00eb t\u00eb keqen<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb terma praktik\u00eb, kjo do t\u00eb n\u00ebnkuptonte leht\u00ebsimin e masave t\u00eb SHBA-ve ndaj serb\u00ebve pro-rus\u00eb q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb bashkimin e serb\u00ebve dhe kund\u00ebrshtojn\u00eb sanksionet ndaj Mosk\u00ebs. Masat e SHBA kan\u00eb qen\u00eb sanksione ndaj Dodik dhe ultranacionalist\u00ebve, duke p\u00ebrfshir\u00eb z\u00ebvend\u00ebskryeministrin serb <strong>Aleksandar Vulin<\/strong>, i cili m\u00eb par\u00eb drejtonte Agjencin\u00eb e Inteligjenc\u00ebs s\u00eb Siguris\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb dhe ishte i njohur p\u00ebr lidhjet e tij me Mosk\u00ebn dhe sulmin ndaj z\u00ebrave anti-Putin n\u00eb komunitetin e emigrant\u00ebve rus\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, administrata e m\u00ebparshme amerikane vendosi s\u00eb fundmi sanksione ndaj NIS, kompanis\u00eb serbe t\u00eb naft\u00ebs dhe gazit, e cila \u00ebsht\u00eb n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb Gazprom. Nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb imagjinohet q\u00eb Trump do t\u00eb mund t\u00eb leht\u00ebsoj\u00eb presionin ndaj Serbis\u00eb p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet e saj me Rusin\u00eb, teksa t\u00eb hesht p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut n\u00eb Serbi.<\/span><\/p>\n<p><span>Serb\u00ebt q\u00eb besojn\u00eb n\u00eb aksionet e \u201cSerbis\u00eb s\u00eb Madhe\u201d pretendojn\u00eb t\u00eb zbarkojn\u00eb n\u00eb ish-Jugosllavi dhe gjetk\u00eb jasht\u00eb kufijve t\u00eb Serbis\u00eb modern\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span><strong>LEXO EDHE:\u00a0 <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2024\/11\/07\/vezhgimi-pse-u-ekzaltuan-serbet-nga-fitorja-e-donald-trump\/\">V\u00ebzhgimi\/ Pse u ekzaltuan serb\u00ebt nga fitorja e Donald Trump<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span>Gjat\u00eb viteve 1990, ndjekja e q\u00ebllimit t\u00eb liderit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm serb, <strong>Slobodan Milloshevi\u00e7<\/strong>, p\u00ebr nj\u00eb \u201cSerbi t\u00eb Madhe\u201d ishte nj\u00eb nga faktor\u00ebt kryesor\u00eb i luft\u00ebrave q\u00eb cop\u00ebzuan rajonin.<\/span><\/p>\n<p><span>Edhe pse Vu\u00e7i\u00e7 ka th\u00ebn\u00eb se qeveria e tij nuk ka interes n\u00eb rivizatimin e kufijve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb, shum\u00eb nga fqinj\u00ebt e Serbis\u00eb dyshojn\u00eb se Beogradi po pret me durim mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr realizimin e \u201cSerbis\u00eb s\u00eb Madhe\u201d si nj\u00eb objektiv afatgjat\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Nj\u00eb deklarat\u00eb prej 13 faqesh, e miratuar nga Serbia dhe Republika Srpska n\u00eb qershor 2024, p\u00ebrshkruan nj\u00eb vizion p\u00ebr dominimin serb q\u00eb do t\u00eb vendoste pjes\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebrs\u00ebri n\u00ebn kontrollin e Beogradit dhe do t\u00eb shkelte sovranitetin boshnjak.<\/span><\/p>\n<p><span>Menj\u00ebher\u00eb pas fitores elektorale t\u00eb Trump n\u00ebntorin e kaluar, Vu\u00e7i\u00e7 pati nj\u00eb telefonat\u00eb <em>\u201cshum\u00eb t\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrt\u201d<\/em> me t\u00eb, e ftoi n\u00eb Beograd dhe e vler\u00ebsoi at\u00eb duke th\u00ebn\u00eb se dinte <em>\u201cshum\u00eb gj\u00ebra p\u00ebr Serbin\u00eb\u201d<\/em> dhe vuri n\u00eb dukje se niveli i mb\u00ebshtetjes p\u00ebr Trump n\u00eb Serbi ishte m\u00eb i larti se n\u00eb \u00e7do vend tjet\u00ebr tjet\u00ebr evropian.<\/span><\/p>\n<p><span><strong>Richard Grenell<\/strong>, i d\u00ebrguari i posa\u00e7\u00ebm presidencial p\u00ebr negociatat e paqes n\u00eb Serbi dhe Kosov\u00eb mes 2019 dhe 2021, ishte nj\u00eb figur\u00eb qendrore n\u00eb ruajtjen e nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieje miq\u00ebsore Uashington \u2013 Beograd gjat\u00eb mandatit t\u00eb par\u00eb t\u00eb Trump.<\/span><\/p>\n<p><span>Gjat\u00eb gjith\u00eb presidenc\u00ebs s\u00eb <strong>Joe Biden<\/strong>, Grenell vizitoi Beogradin disa her\u00eb. N\u00eb vitin 2023, Grenell mori urdhrin e flamurit serb dhe Vu\u00e7i\u00e7 i thurri lavde si <em>\u201cd\u00ebshmitar t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs p\u00ebr ngjarjet n\u00eb Kosov\u00eb dhe gjetk\u00eb n\u00eb rajon\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span>Pavar\u00ebsisht nga roli i Grenellit n\u00eb administrat\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb Trump, Kosova ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jet\u00eb acarim p\u00ebr \u201cTrump 2.0\u201d, dhe me arsye. Shtetet e Bashkuara e kan\u00eb njohur pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs q\u00eb nga viti 2008, dhe sot shumica e shteteve an\u00ebtare t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara, duke p\u00ebrfshir\u00eb shumic\u00ebn d\u00ebrrmuese t\u00eb vendeve evropiane, e njohin gjithashtu. Por Serbia, Rusia, Kina dhe nj\u00eb list\u00eb e gjat\u00eb e shteteve kryesisht joper\u00ebndimore e njohin Kosov\u00ebn si pjes\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>P\u00ebr shkak t\u00eb pozicioneve t\u00eb Rusis\u00eb dhe Kin\u00ebs n\u00eb K\u00ebshillin e Sigurimit t\u00eb OKB-s\u00eb, dihet se OKB-ja nuk do ta njoh\u00eb zyrtarisht pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs. Trump ka k\u00ebrc\u00ebnuar m\u00eb par\u00eb se do t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb forcat ushtarake amerikane nga Forca e Kosov\u00ebs (KFOR), nj\u00eb ekip paqeruajt\u00ebs i udh\u00ebhequr nga NATO, duke alarmuar zyrtar\u00ebt n\u00eb Prishtin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Megjithat\u00eb, edhe n\u00ebse Trump nuk e ka seriozisht k\u00ebt\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim, kjo nuk do t\u00eb d\u00ebshmonte domosdoshm\u00ebrisht nj\u00eb kriz\u00eb ekzistenciale p\u00ebr Kosov\u00ebn. KFOR-i duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb vazhdoj\u00eb operacionet e tij edhe n\u00eb rast t\u00eb nj\u00eb t\u00ebrheqjeje t\u00eb SHBA-ve, kryesisht p\u00ebr shkak se Prishtina \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb skenar t\u00eb mundsh\u00ebm duke forcuar marr\u00ebdh\u00ebniet e saj me Turqin\u00eb n\u00eb vitet e fundit.<\/span><\/p>\n<p><span>Pas dhun\u00ebs q\u00eb shp\u00ebrtheu mes KFOR-it dhe Serbis\u00eb n\u00eb maj 2023, Ankaraja vendosi nj\u00eb batalion komando n\u00eb Kosov\u00eb. Turqit i kan\u00eb shitur Prishtin\u00ebs edhe dron\u00eb \u201cBayraktar\u201d. N\u00eb fund t\u00eb vitit 2024, Korporata e Industris\u00eb Mekanike dhe Kimike (nj\u00eb kompani shtet\u00ebrore turke e mbrojtjes) dhe Kosova n\u00ebnshkruan nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb fabrik\u00eb t\u00eb prodhimit t\u00eb municioneve n\u00eb Kosov\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb fund t\u00eb vitit 2023, Dodik tha se fitorja e Trump n\u00eb zgjedhjet presidenciale t\u00eb 2024-\u00ebs do t\u00eb krijonte nj\u00eb <em>\u201csituat\u00eb gjeopolitike m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr Republik\u00ebn Srpska\u201d<\/em> dhe se n\u00eb rrethana t\u00eb tilla ai do t\u00eb shpallte pavar\u00ebsin\u00eb e entitetit serb.<\/span><\/p>\n<p><span>Pasi Trump fitoi, Dodik deklaroi se ishte nj\u00eb <em>\u201cfitore\u201d<\/em> edhe p\u00ebr Republik\u00ebn Srpska, dhe veshi nj\u00eb kapel\u00eb MAGA jasht\u00eb pallatit t\u00eb tij presidencial. Banja Luka mban marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me Mosk\u00ebn, e cila e shfryt\u00ebzon situat\u00ebn e tensionuar n\u00eb Bosnje n\u00eb avantazh t\u00eb Rusis\u00eb, duke e par\u00eb Republik\u00ebn Srpska si nj\u00eb <em>\u201cTransnistria ballkanike\u201d<\/em> \u2013 referenc\u00eb p\u00ebr cop\u00ebz\u00ebn e tok\u00ebs t\u00eb dominuar nga Rusia n\u00eb Moldavi.<\/span><\/p>\n<p><span>Po k\u00ebshtu, nj\u00eb enklav\u00eb pro-ruse brenda Bosnj\u00ebs i b\u00ebn NATO-n dhe Bashkimin Evropian nervoz\u00eb p\u00ebr paq\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, nj\u00eb taktik\u00eb q\u00eb Kremlini mund ta p\u00ebrdor\u00eb gjithmon\u00eb p\u00ebr t\u00eb shk\u00ebputur v\u00ebmendjen nga Ukraina dhe q\u00eb krijon nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb e pengon Bosnj\u00ebn t\u00eb bashkohet me NATO-n.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, sanksionet per\u00ebndimore ndaj Dodik e kan\u00eb shtyr\u00eb Republik\u00ebn Srpska m\u00eb af\u00ebr Kin\u00ebs. N\u00eb vitin 2016, Republika Srpska dhe Kina hyn\u00eb n\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje bashk\u00ebpunimi q\u00eb zyrtarizoi lidhjet. Kina ka investuar n\u00eb projekte nd\u00ebrtimi dhe termocentrale n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb enklav\u00ebn serbe t\u00eb Bosnj\u00ebs gjat\u00eb viteve.<\/span><\/p>\n<p><span>Uashingtoni dhe Londra kan\u00eb sanksionuar Dodik-un p\u00ebr korrupsionin dhe veprimet e tij q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb ekuilibrin e brisht\u00eb t\u00eb Bosnj\u00ebs. Shtetet e Bashkuara, n\u00ebn Presidentin <strong>Barack Obama<\/strong>, sanksionuan p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb liderin serb t\u00eb Bosnj\u00ebs mik t\u00eb Kremlinit n\u00eb janar 2017 p\u00ebr kund\u00ebrshtimin e urdhrave t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese t\u00eb Bosnj\u00ebs. Dodik shpreson se Trump do t\u00eb leht\u00ebsoj\u00eb presionin e SHBA-ve ndaj tij, duke i dh\u00ebn\u00eb atij lirin\u00eb p\u00ebr t\u00eb penguar Marr\u00ebveshjen e Dejtonit.<\/span><\/p>\n<p><span>Nd\u00ebrmjet\u00ebsuesit e pushtetit n\u00eb Banja Luka jan\u00eb optimist\u00eb se Uashingtoni mund t\u00eb shk\u00ebputet nga shumica e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb BE-s\u00eb dhe NATO-s \u2013 t\u00eb cil\u00ebt e shohin ruajtjen e Marr\u00ebveshjes s\u00eb Dejtonit si \u00e7el\u00ebsin p\u00ebr stabilitetin dhe sigurin\u00eb n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore \u2013 dhe n\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj t\u00eb rreshtohet me Hungarin\u00eb p\u00ebrball\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/span><\/p>\n<p><span>Kryeministri hungarez <strong>Viktor Orban<\/strong>, i cili ka marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb ngushta me Vu\u00e7i\u00e7-in, Dodik-un dhe presidentin rus <strong>Vladimir Putin<\/strong>, e ka b\u00ebr\u00eb Hungarin\u00eb kombin m\u00eb t\u00eb z\u00ebsh\u00ebm t\u00eb BE-s\u00eb kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund presionit per\u00ebndimor ndaj Dodik.<\/span><\/p>\n<p><span>Orban, Vu\u00e7i\u00e7 dhe Dodik kan\u00eb krijuar nj\u00eb v\u00ebllaz\u00ebri trek\u00ebndore dhe disa v\u00ebn\u00eb bast se Trump do t\u00eb b\u00ebhet figura e kat\u00ebrt me ta.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00ebse njeriu i fort\u00eb serb i Bosnj\u00ebs arrin t\u00eb b\u00ebj\u00eb q\u00eb Uashingtoni t\u00eb heq\u00eb sanksionet, ai <em>\u201cme siguri do t\u00eb inkurajohet t\u00eb vazhdoj\u00eb me axhend\u00ebn e tij\u201d<\/em>, \u2013 thot\u00eb <strong>Vladimir Trapara<\/strong>, nj\u00eb studiues i lart\u00eb n\u00eb Institutin e Politik\u00ebs dhe Ekonomis\u00eb Nd\u00ebrkomb\u00ebtare me qend\u00ebr n\u00eb Beograd.<\/span><\/p>\n<p><span>Edhe pse Dodik mund t\u00eb flas\u00eb p\u00ebr separatiz\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mbledhur votuesit e tij n\u00eb Republika Srpska, ai mund t\u00eb mos b\u00ebj\u00eb kurr\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje kaq t\u00eb guximshme duke pasur parasysh konsiderata t\u00eb ndryshme praktike, duke p\u00ebrfshir\u00eb rreziqet e nj\u00eb lufte t\u00eb re n\u00eb Ballkan.<\/span><\/p>\n<p><span>Trapara b\u00ebn nj\u00eb dallim midis agjend\u00ebs s\u00eb Dodik t\u00eb drejtuar nga populizmi dhe <em>\u201cq\u00ebllimeve reale politike\u201d<\/em>. Udh\u00ebheq\u00ebsi serb i Bosnj\u00ebs tenton t\u00eb luaj\u00eb kart\u00ebn separatiste p\u00ebr t\u00eb fituar mb\u00ebshtetjen e nacionalist\u00ebve serb\u00eb, kur kjo ka efekte politike t\u00eb mira, vet\u00ebm p\u00ebr t\u2019u fokusuar m\u00eb shum\u00eb n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet administrative kur emocionet jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb ngarkuara.<\/span><\/p>\n<p><span>I njohur p\u00ebr qasjen e tij transaksionale n\u00eb politik\u00ebn e jashtme, Trump ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb m\u00ebdha diplomatike dhe biznesi n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/span><\/p>\n<p><span>Marr\u00ebdh\u00ebniet e biznesit t\u00eb familjes Trump n\u00eb Serbi p\u00ebrfshijn\u00eb Affinity Partners (firm\u00ebn e investimeve t\u00eb dh\u00ebndrit t\u00eb tij <strong>Jared Kushner<\/strong>) duke siguruar nj\u00eb leje 99-vje\u00e7are p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb hotel luksoz n\u00eb Beograd, n\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb u bombardua nga NATO n\u00eb 1999 dhe duke investuar af\u00ebrsisht 1 miliard dollar\u00eb n\u00eb hotele dhe vila luksoze n\u00eb bregdetin e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span><strong>LEXO EDHE:\u00a0<a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2024\/03\/22\/sazani-zverneci-grenell-miku-i-serbise-investitor-ne-shqiperi\/\">Sazani &amp; Zv\u00ebrneci\/ Grenell, miku i Serbis\u00eb, investitor n\u00eb Shqip\u00ebri<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span>Interesa t\u00eb tilla biznesi mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb qasjen e administrat\u00ebs Trump ndaj k\u00ebtij rajoni, duke e komplikuar ndoshta tablon\u00eb me interesat n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb bien ndesh me nj\u00eb politik\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb pro-Beogradase. N\u00eb fund t\u00eb fundit, Trump \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr marrjen e vendimeve t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme bazuar n\u00eb ofert\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe p\u00ebrmes lidhjeve personale, dhe jo institucioneve tradicionale.<\/span><\/p>\n<p><span>Sa i p\u00ebrket integritetit territorial t\u00eb Bosnj\u00ebs, autoritetet n\u00eb Banja Luka duket se besojn\u00eb se administrata e Trump mund t\u00eb zhvler\u00ebsoj\u00eb mekanizmat e zbatimit t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Dejtonit.<\/span><\/p>\n<p><span>Mungesa e p\u00ebrgjithshme e interesit t\u00eb Trump p\u00ebr t\u00eb ashtuquajturat vlera transatlantike, e kombinuar me marr\u00ebdh\u00ebniet e tij t\u00eb mira me Orban dhe Vu\u00e7i\u00e7, mund t\u2019i shtyj\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsit e pushtetit n\u00eb Republika Srpska t\u00eb ken\u00eb shpresa t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr Trump 2.0.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cTeksa Beogradi mund t\u00eb mos ndjek\u00eb haptazi ambiciet territoriale, qasja transaksionale e Trump ndaj politik\u00ebs s\u00eb jashtme mund t\u00eb ofroj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb shtyr\u00eb q\u00ebllimet nacionaliste n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb delikate\u201d<\/em>, \u2013 thot\u00eb <strong>Petar Milutinovic<\/strong>, nj\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor k\u00ebrkimor nga Instituti i Studimeve Evropiane me qend\u00ebr n\u00eb Beograd. <em>\u201cDodik, n\u00eb ve\u00e7anti, mund t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb mosangazhimin e perceptuar t\u00eb SHBA-ve p\u00ebr t\u00eb intensifikuar thirrjet p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb e Republika Srpska\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span>Por ama, gj\u00ebrat mund t\u00eb shkojn\u00eb ndryshe \u2013 dhe supozimet rreth qasjes s\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme transaksionale t\u00eb Trump q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb pozitive p\u00ebr Serbin\u00eb jan\u00eb tep\u00ebr t\u00eb thjeshtuara.<\/span><\/p>\n<p><span>Shqip\u00ebria dhe Kosova shpenzojn\u00eb para me p\u00ebrpjekje lobuese me SHBA-t\u00eb p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar p\u00ebrpara interesat e tyre, t\u00eb cilat p\u00ebrfshijn\u00eb edhe q\u00ebllimin p\u00ebr t\u00eb bindur Uashingtonin q\u00eb t\u00eb avokoj\u00eb p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs, duke forcuar marr\u00ebdh\u00ebnien aleate Shqip\u00ebri \u2013 SHBA dhe duke mbajtur presionin mbi Beogradin.<\/span><\/p>\n<p><span>Mund t\u00eb ket\u00eb gjithashtu nj\u00eb rol p\u00ebr presidentin turk <strong>Rexhep Tajip Erdogan<\/strong>, duke pasur parasysh marr\u00ebdh\u00ebniet e ngushta t\u00eb Ankaras\u00eb me Sarajev\u00ebn, Tiran\u00ebn dhe Prishtin\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cMarr\u00ebdh\u00ebniet e mira mes Erdoganit dhe Trump, n\u00ebse p\u00ebrdoren me men\u00e7uri,<\/em> [kan\u00eb] <em>potencialin p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar marr\u00ebdh\u00ebniet e SHBA-ve me boshnjak\u00ebt dhe shqiptar\u00ebt, t\u00eb cilat<\/em> [aktualisht] <em>jan\u00eb goxha jofunksionale\u201d<\/em>, \u2013 shpjegoi <strong>Jahja Muhasilovic<\/strong>, nj\u00eb analist gjeopolitik dhe nj\u00eb profesor i asociuar n\u00eb Universitetin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Sarajev\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00ebse Trump do t\u00eb ket\u00eb sukses \u2013 si\u00e7 premtoi \u2013 t\u00eb ngrij\u00eb luft\u00ebn Rusi-Ukrain\u00eb, me nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tok\u00ebs ukrainase t\u00eb mbetur n\u00ebn kontrollin rus, jehona do t\u00eb ndihej n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span>Nj\u00eb marr\u00ebveshje e till\u00eb diplomatike p\u00ebr Ukrain\u00ebn mund ta b\u00ebj\u00eb Per\u00ebndimin t\u00eb duket i dob\u00ebt, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse shoq\u00ebrohet me heqjen e disa sanksioneve kund\u00ebr Rusis\u00eb. Nacionalist\u00ebt serb\u00eb pro-rus\u00eb mund ta interpretojn\u00eb nj\u00eb skenar t\u00eb till\u00eb si <em>\u201cnj\u00eb fitore p\u00ebr strategjin\u00eb e Mosk\u00ebs, duke p\u00ebrforcuar retorik\u00ebn e tyre anti-per\u00ebndimore dhe thirrjet p\u00ebr riorganizim rajonal, si aspiratat p\u00ebr shk\u00ebputje n\u00eb Republik\u00ebn Srpska ose minimin e sovranitetit t\u00eb Kosov\u00ebs\u201d,<\/em> tha Milutinovi\u00e7.<\/span><\/p>\n<p><span><strong>Dejan Sajinovi\u00e7<\/strong>, nj\u00eb kolumnist boshnjak dhe redaktor p\u00ebr \u201cNezavisne Novine\u201d, shpjegon se si Beogradi \u00ebsht\u00eb m\u00eb rehat kur ka nj\u00eb ekuilib\u00ebr ndikimi n\u00eb rajon, me an\u00ebtar\u00ebt e NATO-s dhe Rusin\u00eb q\u00eb i b\u00ebjn\u00eb l\u00ebshime Serbis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span><em>\u201cKur secila pal\u00eb fiton m\u00eb shum\u00eb forc\u00eb, ekuilibri prishet dhe kjo zakonisht n\u00ebnkupton nj\u00eb lloj destabiliteti n\u00eb Ballkan\u201d,<\/em> \u2013 thot\u00eb ai.<\/span><\/p>\n<p><span>Paparashikueshm\u00ebria e Trump sugjeron se optimizmi i Dodik dhe serb\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb i gabuar. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, ndikimi i vazhduesh\u00ebm rus n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore do t\u00eb kufizoj\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e Beogradit dhe Banja Luk\u00ebs p\u00ebr t\u2019iu afruar Uashingtonit.<\/span><\/p>\n<p><span>Me kthimin e Trump n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, nacionalist\u00ebt serb\u00eb duhet t\u00eb mendojn\u00eb me kujdes p\u00ebr at\u00eb q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb. <strong>\/Foreign Policy, p\u00ebrshtati n\u00eb shqip, LAPSI.al<\/strong><\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/01\/22\/analiza-e-foreign-policy-cdo-te-thote-kthimi-i-trump-per-ballkanin\/\">Analiza n\u00eb \u201cForeign Policy\u201d\/ \u00c7\u2019do t\u00eb thot\u00eb kthimi i Trump p\u00ebr Ballkanin?<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cTeksa shum\u00eb n\u00eb rajon i frik\u00ebsohen nj\u00eb animi drejt nacionalist\u00ebve serb\u00eb, transaksionalizmi i administrat\u00ebs s\u00eb re mund t\u00eb befasoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb\u201d \u2013 thuhet n\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb revist\u00ebs amerikane \u201cForeign Policy\u201c. Shkrimi q\u00eb lapsi.al sjell m\u00eb posht\u00eb t\u00eb plot\u00eb ngre pyetjen: \u201c\u00c7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb kthimi i Trump p\u00ebr Ballkanin?\u201d Nga Giorgio Cafiero, CEO dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5710","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5710"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5710\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}