Industria e veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve n\u00eb vendin ton\u00eb pritet t\u00eb p\u00ebrgjysmohet n\u00eb num\u00ebr n\u00eb periudh\u00ebn afatmesme p\u00ebr nj\u00eb s\u00ebr\u00eb arsyesh q\u00eb lidhen me r\u00ebnien e k\u00ebrkes\u00ebs dhe ridimensionimin e tregtis\u00eb online n\u00eb aplikacionet kineze. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, rritja e kostove t\u00eb brendshme nga mungesa e punonj\u00ebsve, paga minimale dhe an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE pritet t\u00eb p\u00ebrforcojn\u00eb kriz\u00ebn n\u00eb sektor.<\/p>\n
Eksportet fason sh\u00ebnuan r\u00ebnie vjetore me 1% n\u00eb 8-mujorin 2025, me reduktim p\u00ebr t\u00eb tretin vit radhazi. N\u00eb krahasim me vitin 2023, eksportet n\u00eb vler\u00eb jan\u00eb ulur me nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn (25%).Gjithsesi, ato jan\u00eb ende grupi m\u00eb i madh i eksporteve \u201cMade in Albania\u201d, ndon\u00ebse me r\u00ebnie t\u00eb pesh\u00ebs. N\u00eb 8-mujorin 2025, shitjet e veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve jasht\u00eb vendit ishin 69.4 miliard\u00eb lek\u00eb dhe zun\u00eb 26.3% t\u00eb totalit, nga 27.5% me 2024.<\/p>\n
N\u00eb vitin 2023, m\u00eb shum\u00eb se 48.4 mij\u00eb persona ishin t\u00eb pun\u00ebsuar n\u00eb fabrika, t\u00eb cil\u00ebt kontribuojn\u00eb me 6.61% t\u00eb pun\u00ebsimit total me pag\u00eb. Industria e tekstileve dhe k\u00ebpuc\u00ebve ka shkurtuar rreth 8% t\u00eb punonj\u00ebsve nd\u00ebrmjet tremujorit t\u00eb dyt\u00eb 2024 dhe atij 2025, nd\u00ebrsa n\u00eb krahasim me 2023, industrit\u00eb kan\u00eb \u201chumbur\u201d gati nj\u00eb t\u00eb pest\u00ebn e fuqis\u00eb pun\u00ebtore, referojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat zyrtare t\u00eb INSTAT. Florian Zekja, biznesmen me p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb prodhimin e veshjeve p\u00ebr eksport, rendit kat\u00ebr arsye q\u00eb po thellojn\u00eb kriz\u00ebn. S\u00eb pari, r\u00ebnia e vazhdueshme e euros po e nxjerr Shqip\u00ebrin\u00eb jasht\u00eb tregut rajonal, teksa \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb rriten \u00e7mimet kundrejt nj\u00eb monedhe q\u00eb zhvler\u00ebsohet pa limit.<\/p>\n
S\u00eb dyti, kriza europiane si pasoj\u00eb edhe e taksave t\u00eb Trump ka sjell\u00eb pasiguri n\u00eb Europ\u00eb, aq sa Gjermania diskuton recesionin. Kjo reflektohet n\u00eb prodhimet e veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve t\u00eb pun\u00ebs, n\u00eb t\u00eb cilat ka m\u00eb pak shitje. S\u00eb treti, rritja e kostove t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb z\u00ebrave q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb menaxhimin e sektorit, si\u00e7 jan\u00eb transporti, rritja e qirave t\u00eb objekteve, pagave etj., e b\u00ebn t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb menaxhimin e nd\u00ebrmarrjeve tona.<\/p>\n
S\u00eb kat\u00ebrti, situata gjeopolitike ndikon n\u00eb sektorin e mod\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb reflektohet n\u00eb shitjet e koleksioneve t\u00eb stin\u00ebs pasardh\u00ebse. Z. Zekja shtoi nj\u00eb s\u00ebr\u00eb kostosh t\u00eb reja q\u00eb do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pap\u00ebrballueshme p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb fabrikave n\u00ebse vendi an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb BE. \u201cVet\u00ebm nj\u00eb certifikat\u00eb p\u00ebr standardet m\u00eb kushton 20 mij\u00eb euro. Por jan\u00eb disa t\u00eb tilla\u201d,<\/em> \u2013 thot\u00eb z. Zekja, i cili, duke renditur arsyet, parashikon nj\u00eb tkurrje t\u00eb fort\u00eb t\u00eb sektorit n\u00eb vitin n\u00eb vijim.<\/p>\n Edvin Pren\u00e7e, i cili operon n\u00eb sektorin e k\u00ebpuc\u00ebve, thot\u00eb se tani \u00ebsht\u00eb momenti q\u00eb sektori t\u00eb ristrukturohet dhe jo t\u00eb braktiset.\u201cKa nj\u00eb tendenc\u00eb p\u00ebr kalimin nga modeli klasik \u2018cut-make-trim\u2019 (puna me porosi) drejt bashk\u00ebprodhimit dhe produkteve me mark\u00eb shqiptare.<\/em><\/p>\n Q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb t\u00eb shtojm\u00eb vler\u00ebn e shtuar n\u00eb vend, p\u00ebrmes dizajnit, inovacionit dhe teknologjis\u00eb. Gjithashtu, shum\u00eb kompani po investojn\u00eb n\u00eb dixhitalizim dhe automatizim p\u00ebr t\u00eb rritur efikasitetin\u201d,<\/em> tha z. Pren\u00e7e. Por ky do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb hap i v\u00ebshtir\u00eb, pasi ka munges\u00eb t\u00eb theksuar likuiditeti dhe bizneset, t\u00eb vetme, jan\u00eb t\u00eb pafuqishme ta realizojn\u00eb. Ndaj nevojitet koordinimi me qeverin\u00eb p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar k\u00ebt\u00eb sektor historik dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb pun\u00ebsim dhe eksport, tha ai.<\/p>\n \u201cTemu\u201d dhe \u201cShein\u201d tronditin prodhuesit n\u00eb Europ\u00eb dhe Shqip\u00ebri<\/strong><\/p>\n Gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit, prania e platformave si \u201cShein\u201d dhe \u201cTemu\u201d ka sjell\u00eb tronditje t\u00eb madhe n\u00eb industrin\u00eb europiane t\u00eb tekstileve, veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve. T\u00eb dyja kompanit\u00eb kineze kan\u00eb ndryshuar m\u00ebnyr\u00ebn se si konsumator\u00ebt blejn\u00eb dhe perceptojn\u00eb mod\u00ebn, duke ofruar nj\u00eb kombinim t\u00eb \u00e7mimeve jasht\u00ebzakonisht t\u00eb ul\u00ebta, ofertave t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsuara me mij\u00ebra produkte t\u00eb reja \u00e7do dit\u00eb dhe nj\u00eb model biznesi q\u00eb mb\u00ebshtetet pothuajse t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb shitjet online. \u201cShein\u201d ka fituar 15 milion\u00eb p\u00ebrdorues t\u00eb rinj n\u00eb Europ\u00eb midis shkurtit dhe korrikut 2025, numri mesatar i p\u00ebrdoruesve mujor\u00eb n\u00eb BE ishte rreth 145.7 milion\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, nj\u00eb rritje 11.6% nga periudha paraprake, sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga \u201cecommercenews.eu\u201d.<\/p>\n \u201cTemu\u201d gjithashtu po rritet shpejt. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin raport thuhet se numri i p\u00ebrdoruesve t\u00eb \u201cTemu\u201d n\u00eb BE ishte rreth 115.7 milion\u00eb n\u00eb muaj n\u00eb janar\u2013korrik 2025, me rritje vjetore 12.5%. N\u00eb vitin 2023, \u201cShein\u201d dhe \u201cTemu\u201d realizuan nj\u00eb total shitjesh prej m\u00eb shum\u00eb se 17 miliard\u00eb eurosh n\u00eb Europ\u00eb, duke z\u00ebn\u00eb t\u00eb dyja s\u00eb bashku vendin e dyt\u00eb pas \u201cAmazon\u201d p\u00ebr vler\u00ebn e tregtis\u00eb online. Kjo p\u00ebrb\u00ebn rreth 10% t\u00eb vler\u00ebs vjetore 170 miliard\u00eb dollar\u00ebsh q\u00eb realizon industria e prodhimit t\u00eb veshjeve dhe tekstilit, e cila gjithashtu pun\u00ebson rreth 1.3 milion\u00eb njer\u00ebz.<\/p>\n Kjo qasje ka ushtruar presion t\u00eb fort\u00eb mbi prodhuesit dhe tregtar\u00ebt europian\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrballen me kosto m\u00eb t\u00eb larta pune, energjie dhe rregullash mjedisore. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb \u201cShein\u201d dhe \u201cTemu\u201d operojn\u00eb me nj\u00eb rit\u00ebm t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm furnizimi dhe shp\u00ebrndarjeje, prodhuesit europian\u00eb nuk arrijn\u00eb t\u00eb konkurrojn\u00eb n\u00eb \u00e7mim apo shpejt\u00ebsi, pavar\u00ebsisht p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb ruajtur standardet e cil\u00ebsis\u00eb dhe etik\u00ebs n\u00eb prodhim.<\/p>\n P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, hyrja masive e produkteve t\u00eb lira nga k\u00ebto platforma ka ulur k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr veshje t\u00eb prodhuara n\u00eb Europ\u00eb, duke ndikuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb mbi fabrikat lokale, sidomos n\u00eb vende si Italia, Portugalia, Spanja, Rumania dhe Shqip\u00ebria, ku industria e mod\u00ebs ka pasur historikisht nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb fort\u00eb prodhuese.<\/p>\n Shum\u00eb biznese t\u00eb vogla e t\u00eb mesme jan\u00eb detyruar t\u00eb reduktojn\u00eb prodhimin ose t\u00eb ndryshojn\u00eb strategji, duke u p\u00ebrqendruar n\u00eb segmente m\u00eb t\u00eb ngushta si \u201cmoda e q\u00ebndrueshme\u201d ose \u201cprodukti artizanal me origjin\u00eb lokale\u201d. Nga ana tjet\u00ebr, institucionet europiane kan\u00eb filluar t\u00eb shqyrtojn\u00eb masat rregullatore ndaj \u201cShein\u201d dhe \u201cTemu\u201d, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb transparenc\u00ebs mbi origjin\u00ebn e produkteve, praktikat e pun\u00ebs dhe ndikimin e tyre mjedisor.<\/p>\n Megjithat\u00eb, efekti ekonomik \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm, pasi konsumator\u00ebt europian\u00eb po shpenzojn\u00eb m\u00eb pak p\u00ebr veshje t\u00eb prodhuara n\u00eb Europ\u00eb dhe m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr blerje impulsive online, t\u00eb ndikuara nga rrjetet sociale dhe reklamat me algorit\u00ebm. Kjo ka ndryshuar ekuilibrat tregtar\u00eb, duke thelluar deficitin e BE-s\u00eb n\u00eb tregtin\u00eb e veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve dhe duke ulur konkurrueshm\u00ebrin\u00eb e sektorit t\u00eb brendsh\u00ebm.<\/p>\n \u201cShein\u201d dhe \u201cTemu\u201d po e transformojn\u00eb industrin\u00eb europiane t\u00eb mod\u00ebs, duke rritur presionin p\u00ebr dixhitalizim, inovacion dhe prodhim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, por edhe duke krijuar rreziqe t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr pun\u00ebsimin dhe mbijetes\u00ebn e zinxhirit t\u00eb furnizimit lokal. Vet\u00ebm n\u00eb vitin 2024, n\u00eb BE u regjistruan rreth 4.6 miliard\u00eb paketa me vler\u00eb n\u00ebn 150 euro, shumica prej tyre nga Kina, p\u00ebrmes platformave si \u201cShein\u201d dhe \u201cTemu\u201d.<\/p>\n Paga minimale dhe kursi i k\u00ebmbimit, thellojn\u00eb problemet<\/strong><\/p>\n Industria shqiptare e prodhimit t\u00eb veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve po p\u00ebrballet me sfida t\u00eb vazhdueshme, si\u00e7 jan\u00eb mbi\u00e7mimi i Lekut dhe rritja e pag\u00ebs minimale q\u00eb po e g\u00ebrryejn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vazhdueshme sektorin. Gjat\u00eb kat\u00ebr viteve t\u00eb fundit, kostot e pun\u00ebs jan\u00eb rritur ndjesh\u00ebm. Paga minimale, q\u00eb ka qen\u00eb 32 mij\u00eb lek\u00eb n\u00eb 2022, u rrit n\u00eb 40 mij\u00eb lek\u00eb n\u00eb 2023 dhe do t\u00eb arrij\u00eb 50 mij\u00eb lek\u00eb n\u00eb janar 2026.\u00a0 P\u00ebr shumic\u00ebn e fabrikave fason, paga z\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb kostove totale t\u00eb prodhimit, n\u00eb disa raste deri n\u00eb 60\u201370%. Rritja e m\u00ebtejshme n\u00eb janar t\u00eb vitit 2026 do t\u00eb shtoj\u00eb m\u00eb tej presionin mbi bizneset, tha Florian Zekja.<\/p>\n Ai tha se tashm\u00eb, paga mesatare n\u00eb fason ka kaluar 50 mij\u00eb lek\u00ebt, por se rritja e pag\u00ebs minimale p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb stafit \u00e7on n\u00eb rritje zinxhir t\u00eb pagave n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet, me efekt kaskad\u00eb. Edvin Pren\u00e7e thot\u00eb se paga minimale \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb reale p\u00ebr sektorin, por me kosto q\u00eb sa vijn\u00eb e shtohen. \u201cNga ana tjet\u00ebr, ky presion po na detyron t\u00eb rrisim standardet, t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb nj\u00eb treg pune m\u00eb t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, t\u00eb gjejm\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb reja p\u00ebr akses n\u00eb fonde, teknologji dhe partneritete\u201d.<\/p>\n Situata r\u00ebndohet edhe m\u00eb tej nga kursi i k\u00ebmbimit. Nj\u00eb euro \u00ebsht\u00eb k\u00ebmbyer me 96.8 lek\u00eb n\u00eb jav\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb tetorit 2025. N\u00eb fillim t\u00eb vitit, nj\u00eb euro u k\u00ebmbye me 99 lek\u00eb.<\/p>\n Nga janari 2022 n\u00eb tetor 2025, euro ka r\u00ebn\u00eb me 20% n\u00eb k\u00ebmbim me Lekun.Forcimi i Lekut ndaj Euros ka ulur t\u00eb ardhurat n\u00eb Lek t\u00eb eksportuesve, pasi shumica e kontratave t\u00eb eksportit paguhen n\u00eb Euro, nd\u00ebrsa shpenzimet p\u00ebr energjin\u00eb, transportin dhe taksat mbeten n\u00eb Lek. Ky kombinim faktor\u00ebsh ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb disa fabrika t\u00eb nd\u00ebrpresin aktivitetin, nd\u00ebrsa t\u00eb tjera po marrin n\u00eb konsiderat\u00eb zhvendosjen e prodhimit jasht\u00eb vendit.<\/p>\n T\u00eb dh\u00ebnat zyrtare tregojn\u00eb se mbi 70 fabrika t\u00eb nivelit t\u00eb mes\u00ebm jan\u00eb mbyllur vitin e kaluar duke krijuar humbje t\u00eb ndjeshme t\u00eb vendeve t\u00eb pun\u00ebs, sidomos p\u00ebr grat\u00eb n\u00eb zonat periferike. N\u00ebse trendi vazhdon, sektori i fasonit, nj\u00eb nga shtyllat e eksporteve shqiptare, rrezikon t\u00eb shkat\u00ebrrohet. Florian Zekja thot\u00eb se \u00e7do ndryshim i papritur i kursit krijon pasiguri n\u00eb planifikimin e prodhimit dhe kontratave me klient\u00ebt e huaj.<\/p>\n Fabrikat e vogla dhe t\u00eb mesme, q\u00eb operojn\u00eb me marzhe t\u00eb ul\u00ebta fitimi, jan\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikuara nga k\u00ebto luhatje, duke i shtyr\u00eb disa prej tyre drejt mbylljes, teksa ambienti \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i pafavorsh\u00ebm edhe p\u00ebr fabrikat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. P\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb industris\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nd\u00ebrhyrje urgjente nga qeveria p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb masa kompensimi p\u00ebr eksportuesit, rit\u00ebm m\u00eb t\u00eb moderuar t\u00eb rritjes s\u00eb pag\u00ebs minimale dhe mb\u00ebshtetje p\u00ebr modernizimin e fabrikave p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar produktivitetin dhe konkurrueshm\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n \u201cN\u00ebse menaxhohet me vizion, ky mund t\u00eb jet\u00eb momenti q\u00eb transformon industrin\u00eb fason shqiptare n\u00eb nj\u00eb sektor konkurrues europian\u201d,<\/em> thot\u00eb z. Pren\u00e7e.<\/p>\n Hyrja n\u00eb BE, goditja e fundit e fasonit<\/strong><\/p>\n N\u00ebse Shqip\u00ebria do t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e Bashkimit Europian, industria e veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve, q\u00eb aktualisht p\u00ebrb\u00ebn shtyll\u00ebn kryesore t\u00eb eksporteve me vler\u00eb rreth 1 miliard euro n\u00eb vit, do t\u00eb p\u00ebrballet me rritje t\u00eb ndjeshme t\u00eb kostove t\u00eb prodhimit. Ky efekt do t\u00eb vij\u00eb nga disa drejtime nj\u00ebher\u00ebsh, duke ndryshuar rr\u00ebnj\u00ebsisht struktur\u00ebn aktuale t\u00eb sektorit.<\/p>\n Sot, avantazhi m\u00eb i madh konkurrues i fabrikave shqiptare \u00ebsht\u00eb kostoja e ul\u00ebt e fuqis\u00eb pun\u00ebtore, me nj\u00eb pag\u00eb mesatare mujore n\u00eb fasoneri rreth 400\u2013500 euro, nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb ul\u00ebtat n\u00eb Europ\u00eb. Por pas an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE, ky avantazh do t\u00eb zbehet. P\u00ebrqafimi i standardeve europiane t\u00eb pun\u00ebs do t\u00eb n\u00ebnkuptoj\u00eb pagesa m\u00eb t\u00eb larta, kushte pune m\u00eb t\u00eb sigurta dhe detyrime shtes\u00eb p\u00ebr sigurimet shoq\u00ebrore dhe trajnimin e punonj\u00ebsve.<\/p>\n Zoti Zekja thot\u00eb se, p\u00ebrve\u00e7 fuqis\u00eb pun\u00ebtore, kostot mjedisore dhe teknologjike do t\u00eb b\u00ebhen nj\u00eb tjet\u00ebr sfid\u00eb. Standardet e BE-s\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb q\u00eb fabrikat t\u00eb ken\u00eb sisteme filtrimi t\u00eb ajrit dhe trajtimi t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb ndotura, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shum\u00eb nga fabrikat aktuale nuk i plot\u00ebsojn\u00eb k\u00ebto kushte.<\/p>\n Investimi p\u00ebr p\u00ebrafrim me direktivat europiane t\u00eb mjedisit mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb nga 200 mij\u00eb deri n\u00eb 1 milion euro p\u00ebr fabrik\u00eb, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb madh\u00ebsis\u00eb dhe procesit prodhues. Kjo shum\u00eb \u00ebsht\u00eb e konsiderueshme p\u00ebr nj\u00eb industri ku fitimet neto luhaten shpesh vet\u00ebm n\u00eb 2\u20134% t\u00eb xhiros vjetore.<\/p>\n Edhe kostot e energjis\u00eb elektrike dhe t\u00eb logjistik\u00ebs do t\u00eb luajn\u00eb rol n\u00eb k\u00ebt\u00eb tranzicion. Nd\u00ebrsa tregu i energjis\u00eb do t\u00eb liberalizohet, \u00e7mimet do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb lidhura me burs\u00ebn rajonale duke ulur stabilitetin q\u00eb fabrikat kan\u00eb pasur deri m\u00eb tani me kontrata t\u00eb rregulluara.<\/p>\n Po k\u00ebshtu, k\u00ebrkesa p\u00ebr certifikime t\u00eb origjin\u00ebs, p\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb materialeve dhe zinxhirit t\u00eb furnizimit (si REACH, ISO apo OEKO-TEX) do t\u00eb shtoj\u00eb kosto administrative dhe dokumentacioni, q\u00eb sot jan\u00eb minimale. N\u00eb total, sektori p\u00ebrllogarit se kostoja mesatare p\u00ebr nj\u00ebsi prodhimi mund t\u00eb rritet me 30\u201340% n\u00eb vitet e para pas an\u00ebtar\u00ebsimit, n\u00ebse nuk sigurohet mb\u00ebshtetje financiare p\u00ebr modernizimin. Kjo do t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb jo vet\u00ebm rritjen e pagave, por edhe koston e investimeve n\u00eb teknologji, trajnime dhe certifikime.<\/p>\n P\u00ebr kompanit\u00eb q\u00eb operojn\u00eb me kapital t\u00eb kufizuar, nj\u00eb barr\u00eb e till\u00eb financiare mund t\u00eb jet\u00eb fatale. P\u00ebr t\u00eb tjerat, ve\u00e7an\u00ebrisht ato q\u00eb kan\u00eb nd\u00ebrtuar marr\u00ebdh\u00ebnie afatgjata me partner\u00eb t\u00eb huaj, ky do t\u00eb jet\u00eb momenti p\u00ebr t\u00eb kaluar n\u00eb faz\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb zhvillimit, nga fason n\u00eb prodhues me cik\u00ebl t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n N\u00ebse ky tranzicion do t\u00eb shoq\u00ebrohet me akses n\u00eb fondet e BE-s\u00eb dhe leht\u00ebsi fiskale p\u00ebr investime, industria shqiptare e veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve mund t\u00eb dal\u00eb m\u00eb e fort\u00eb, me produkte me mark\u00eb t\u00eb vet\u00ebn dhe me cil\u00ebsi t\u00eb certifikuar europiane.<\/p>\n Por n\u00ebse politika industriale nuk reagon me koh\u00eb, rritja e kostove mund t\u00eb p\u00ebrshpejtoj\u00eb val\u00ebn e zhvendosjeve t\u00eb prodhimit drejt vendeve m\u00eb t\u00eb lira jasht\u00eb BE-s\u00eb, si Bosnja apo Gjeorgjia, duke e v\u00ebn\u00eb n\u00eb rrezik nj\u00eb nd\u00ebr deg\u00ebt me pun\u00ebsimin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb ekonomis\u00eb shqiptare.<\/p>\n Florian Zekja thot\u00eb se deri m\u00eb tani nuk ka asnj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb informuar bizneset p\u00ebr kostot q\u00eb krijon an\u00ebtar\u00ebsimi; p\u00ebr ndihma dhe fonde as q\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb. Zoti Zekja thot\u00eb se gati gjysma e fabrikave do t\u00eb falimentojn\u00eb deri sa t\u00eb vij\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimi; mbijetesa do t\u00eb jet\u00eb luks vet\u00ebm p\u00ebr bizneset e konsoliduara q\u00eb kan\u00eb mbyllur ciklin.<\/p>\n Megjithat\u00eb, an\u00ebtar\u00ebsimi i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Bashkimin Europian ofron edhe perspektiva. Hapja e tregut t\u00eb brendsh\u00ebm europian pa barriera tarifore do t\u2019u mund\u00ebsoj\u00eb fabrikave t\u00eb eksportojn\u00eb m\u00eb leht\u00eb dhe t\u00eb marrin kontrata m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha me partner\u00eb europian\u00eb, duke rritur stabilitetin dhe parashikueshm\u00ebrin\u00eb e t\u00eb ardhurave.<\/p>\n P\u00ebrve\u00e7 aksesit n\u00eb treg, integrimi n\u00eb BE sjell mund\u00ebsi p\u00ebr fonde dhe programe mb\u00ebshtet\u00ebse q\u00eb mund t\u00eb ndihmojn\u00eb fabrikat t\u00eb modernizohen, t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb produktivitetin dhe t\u00eb p\u00ebrputhen me standardet e cil\u00ebsis\u00eb, mjedisit dhe pun\u00ebsimit t\u00eb vendosura nga Bashkimi Europian.<\/p>\n P\u00ebr t\u00eb mbijetuar dhe p\u00ebr t\u00eb rritur p\u00ebrfitimet, fabrikat nd\u00ebrkoh\u00eb duhet t\u00eb investojn\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb struktur\u00ebn e tyre p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb konkurruese n\u00eb tregun europian. Por sfidat aktuale, si paga minimale n\u00eb rritje dhe kursi i k\u00ebmbimit i paq\u00ebndruesh\u00ebm, mund t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb pengojn\u00eb konkurrueshm\u00ebrin\u00eb dhe t\u00eb rrisin rrezikun e falimentimit p\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb sektorit.<\/p>\n Dixhitalizimi, mbyllja e ciklit dhe diversifikimi, zgjidhjet<\/strong><\/p>\n Edvin Pren\u00e7e, q\u00eb drejton kompanin\u00eb e k\u00ebpuc\u00ebve dhe veshjeve t\u00eb pun\u00ebs SEYEC, thot\u00eb se tashm\u00eb ka ardhur momenti q\u00eb sektori t\u00eb ristrukturohet dhe jo t\u00eb braktiset.<\/p>\n \u201cNe po shohim nj\u00eb tendenc\u00eb p\u00ebr kalimin nga modeli klasik \u2018cut-make-trim\u2019 (puna me porosi) drejt bashk\u00ebprodhimit dhe produkteve me mark\u00eb shqiptare. Q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb t\u00eb shtojm\u00eb vler\u00ebn e shtuar n\u00eb vend, p\u00ebrmes dizajnit, inovacionit dhe teknologjis\u00eb\u201d.<\/em>Ai thekson se investimet n\u00eb dixhitalizim dhe automatizim jan\u00eb vendimtare p\u00ebr t\u00eb rritur efikasitetin. \u201cKa munges\u00eb t\u00eb theksuar likuiditeti dhe bizneset e vetme jan\u00eb t\u00eb pafuqishme ta realizojn\u00eb.<\/p>\n Ndaj nevojitet koordinimi me qeverin\u00eb p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar k\u00ebt\u00eb sektor historik dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb pun\u00ebsim dhe n\u00eb eksport\u201d, shpjegon z. Pren\u00e7e. Dixhitalizimi, si\u00e7 sqaron ai, nuk do t\u00eb thot\u00eb vet\u00ebm p\u00ebrdorim kompjuter\u00ebsh apo interneti, por transformim i m\u00ebnyr\u00ebs se si projektohet, prodhohet dhe menaxhohet \u00e7do hallk\u00eb e zinxhirit t\u00eb vler\u00ebs.<\/p>\n N\u00eb industrin\u00eb e k\u00ebpuc\u00ebve kjo p\u00ebrfshin dizajn dhe modelim 3D, automatizim t\u00eb prerjes dhe qepjes, menaxhim t\u00eb magazinave dhe komunikim online me klient\u00ebt. Ky proces jo vet\u00ebm q\u00eb rrit konkurrueshm\u00ebrin\u00eb, por orienton bizneset drejt teknologjis\u00eb 3.0 dhe 4.0, duke ulur koh\u00ebn e nd\u00ebrrimit t\u00eb proceseve dhe duke p\u00ebrmir\u00ebsuar cil\u00ebsin\u00eb dhe produktivitetin n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi.<\/p>\n Sektori, i njohur historikisht si nj\u00eb nga shtyllat e pun\u00ebsimit dhe eksporteve shqiptare, k\u00ebrkon tani bashk\u00ebpunim t\u00eb ngusht\u00eb me qeverin\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar sfidat e kostove dhe konkurrenc\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare, duke u b\u00ebr\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht m\u00eb inovativ dhe m\u00eb i q\u00ebndruesh\u00ebm. Mbijetesa e industris\u00eb nuk varet vet\u00ebm nga adaptimi ndaj sfidave aktuale, por edhe nga aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb krijuar vler\u00eb t\u00eb shtuar, p\u00ebr t\u00eb modernizuar prodhimin dhe p\u00ebr t\u00eb diversifikuar tregjet dhe ofertat.<\/p>\n T\u00eb dh\u00ebnat e 8-mujorit 2025 tregojn\u00eb se Italia mbetet partneri kryesor tregtar i Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr eksportet e veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve, por gjat\u00eb vitit 2025, ky treg ka sh\u00ebnuar r\u00ebnie t\u00eb ndjeshme. N\u00eb 8-mujor, vlera e eksporteve drejt Italis\u00eb arriti n\u00eb rreth 50.3 miliard\u00eb lek\u00eb, nga 52.7 miliard\u00eb lek\u00eb q\u00eb ishin n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb t\u00eb vitit 2024, me -4.6%. Megjithat\u00eb, Italia vijon t\u00eb mbaj\u00eb pesh\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb totalin e eksporteve shqiptare t\u00eb fason\u00ebve, prandaj \u00e7do ndryshim n\u00eb k\u00ebrkes\u00ebn e tregut italian reflektohet menj\u00ebher\u00eb n\u00eb ecurin\u00eb e k\u00ebtij sektori n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n N\u00eb 8-mujor, eksportet me fasonit me Italin\u00eb zun\u00eb 72.4% t\u00eb totalit, nga 75.2% n\u00eb 2024 n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb. Ulja e eksporteve lidhet kryesisht me ngadal\u00ebsimin e industris\u00eb italiane t\u00eb mod\u00ebs dhe veshjeve, e cila po p\u00ebrballet me konsum t\u00eb brendsh\u00ebm m\u00eb t\u00eb dob\u00ebt, me rritje t\u00eb kostove t\u00eb prodhimit dhe me zhvendosjen e disa porosive drejt vendeve t\u00eb tjera me kosto m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt.<\/p>\n Nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb disa tregje t\u00eb tjera europiane, si Gjermania dhe Greqia, eksportet shqiptare kan\u00eb sh\u00ebnuar rritje p\u00ebrkat\u00ebsisht me 13.6 dhe 16.3%, por k\u00ebto nuk mjaftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb kompensuar r\u00ebnien q\u00eb vjen nga Italia, p\u00ebr shkak t\u00eb volumit shum\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl q\u00eb ato z\u00ebn\u00eb n\u00eb total. Lidhja e ngusht\u00eb me tregun italian e ka l\u00ebn\u00eb industrin\u00eb shqiptare dembele, me vet\u00ebm disa procese pune dhe duke mos shfryt\u00ebzuar p\u00ebrvoj\u00ebn q\u00eb kan\u00eb punonj\u00ebsit shqiptar\u00eb p\u00ebr t\u00eb prodhuar edhe p\u00ebr tregjet e vendeve t\u00eb tjera t\u00eb zhvilluara.\/Monitor.al<\/p>\n The post Kriza pa kthes\u00eb e fasonit<\/a> appeared first on Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Industria e veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve n\u00eb vendin ton\u00eb pritet t\u00eb p\u00ebrgjysmohet n\u00eb num\u00ebr n\u00eb periudh\u00ebn afatmesme p\u00ebr nj\u00eb s\u00ebr\u00eb arsyesh q\u00eb lidhen me r\u00ebnien e k\u00ebrkes\u00ebs dhe ridimensionimin e tregtis\u00eb online n\u00eb aplikacionet kineze. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, rritja e kostove t\u00eb brendshme nga mungesa e punonj\u00ebsve, paga minimale dhe an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE pritet t\u00eb p\u00ebrforcojn\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-56355","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56355"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56355\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}