{"id":56324,"date":"2025-12-06T18:48:17","date_gmt":"2025-12-06T18:48:17","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/12\/06\/dushan-mugosha-emisari-serb-dhe-hija-e-tij-mbi-historine-shqiptare\/"},"modified":"2025-12-06T18:48:17","modified_gmt":"2025-12-06T18:48:17","slug":"dushan-mugosha-emisari-serb-dhe-hija-e-tij-mbi-historine-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/12\/06\/dushan-mugosha-emisari-serb-dhe-hija-e-tij-mbi-historine-shqiptare\/","title":{"rendered":"Dushan Mugosha, emisari serb dhe hija e tij mbi historin\u00eb shqiptare"},"content":{"rendered":"<p>Historiani Hasan Bello zbulon dokumente dhe d\u00ebshmi t\u00eb origjin\u00ebs s\u00eb komunist\u00ebve shqiptar\u00eb dhe ndikimi q\u00eb pat\u00ebn n\u00eb kultur\u00ebn politike p\u00ebrmes instalimit t\u00eb frik\u00ebs, terrorit dhe vrasjeve politike.<\/p>\n<p>Konfliktet e brendshme t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb komunist\u00ebve shqiptar\u00eb dhe mekanizmat e terrorit dhe eliminimit politik qysh n\u00eb fillime, do t\u00eb p\u00ebrcaktonin fatin e Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr dekada. Historiani Hasan Bello sjell nj\u00eb seri faktesh t\u00eb panjohura mbi rolin e emisar\u00ebve jugosllav\u00eb n\u00eb formimin e Partis\u00eb Komuniste Shqiptare dhe ndikimin thelb\u00ebsor q\u00eb pat\u00ebn te diktatori Enver Hoxha.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Tema, historiani flet p\u00ebr kujtimet e Dushan Mugosh\u00ebs, nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb err\u00ebta dhe me ndikim n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb. Bello thot\u00eb se kujtimet e Mugosh\u00ebs mb\u00ebrrit\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri rreth vitit 1970, p\u00ebr t\u00eb cilat u interesua personalisht Nexhmije Hoxha, bashk\u00ebshortja e diktatorit. Ditari i emisarit serb u gjend n\u00eb arkivat shqiptare duke hapur nj\u00eb dritare t\u00eb re mbi rolin e serb\u00ebve n\u00eb ngjarjet shqiptare t\u00eb viteve \u201940. Dokumentet tregojn\u00eb se \u00e7do komunist shqiptar q\u00eb fliste hapur p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e Kosov\u00ebs \u201ct\u00ebrhiqej m\u00ebnjan\u00eb dhe eliminohej\u201d, shpesh me urdh\u00ebr t\u00eb emisar\u00ebve jugosllav\u00eb.<\/p>\n<p>Udh\u00ebtimi i par\u00eb i Mugosh\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri, i organizuar si nj\u00eb mision koordinues, sh\u00ebnon edhe fillimin e ndikimit t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb politik t\u00eb Beogradit n\u00eb l\u00ebvizjen komuniste shqiptare. N\u00eb kujtimet e tij, Mugosha e p\u00ebrshkruan Shqip\u00ebrin\u00eb e viteve t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore si nj\u00eb vend t\u00eb fragmentuar politikisht, me grupe rivale q\u00eb shfryt\u00ebzoheshin dhe p\u00ebrplaseshin n\u00eb funksion t\u00eb interesave t\u00eb huaja. Sipas Bellos, Mugosha shfaqet si projektues i nj\u00eb lufte civile n\u00eb jug t\u00eb vendit, duke nxitur p\u00ebrplasjet mes grupeve komuniste dhe nacionaliste.<\/p>\n<p>Mugosha shkruan gjer\u00ebsisht p\u00ebr t\u00eb ashtuquajturin \u201cgrup t\u00eb trockist\u00ebve\u201d dhe p\u00ebr nacionalist\u00ebt e lumit t\u00eb Vlor\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt i cil\u00ebson si penges\u00eb p\u00ebr instalimin e linj\u00ebs s\u00eb Beogradit n\u00eb Shqip\u00ebri. Sipas historikut Bello, k\u00ebto kujtime hedhin drit\u00eb mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si Enver Hoxha eliminoi kund\u00ebrshtar\u00ebt e tij politik\u00eb, shpesh p\u00ebrmes nd\u00ebrhyrjes direkte t\u00eb emisar\u00ebve serb\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e intervist\u00ebs ndalet te m\u00ebnyra se si Mugosha e portretizon Enver Hoxh\u00ebn: i bindur, i frik\u00ebsuar dhe i varur nga udh\u00ebzimet e emisar\u00ebve jugosllav\u00eb. K\u00ebto p\u00ebrshkrime plot\u00ebsohen nga d\u00ebshmit\u00eb e Qemal Staf\u00ebs dhe Ko\u00e7o Tashkos, t\u00eb cil\u00ebt flasin p\u00ebr koh\u00ebn kur jugosllav\u00ebt hyn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri dhe p\u00ebr rolin dominues q\u00eb mor\u00ebn n\u00eb strukturat drejtuese.<\/p>\n<p>Bello thekson fjalorin vulgar, p\u00ebrshkrimet brutale dhe rr\u00ebfimet mbi torturat \u00e7njer\u00ebzore t\u00eb Mugosh\u00ebs ndaj shqiptar\u00ebve q\u00eb nuk i bindeshin misionit t\u00eb tij, d\u00ebshmi trondit\u00ebse p\u00ebr metodat q\u00eb solli emisari serb n\u00eb Shqip\u00ebri. Ai p\u00ebrshkruan nj\u00eb kultur\u00eb politike t\u00eb mb\u00ebshtetur n\u00eb frik\u00eb, eliminim dhe terror, tradit\u00eb q\u00eb, sipas Bellos, u trash\u00ebgua m\u00eb pas n\u00eb modelin e vrasjeve politike n\u00eb historin\u00eb shqiptare.<\/p>\n<p>Bello flet p\u00ebr vrasjet politike n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb nj\u00eb shekull duke u ndalur te detaje t\u00eb njohura mbi plagosjen e Ahmet Zogut, dhe rolin q\u00eb pati Avni Rustemi n\u00eb k\u00ebt\u00eb ngjarje.<\/p>\n<p>Historiani ndalet te tranzicioni i vitit 1990. Ai sjell nj\u00eb lexim t\u00eb ri t\u00eb konceptit t\u00eb shum\u00ebp\u00ebrfolur t\u00eb \u201cKatovic\u00ebs\u201d, nj\u00eb marr\u00ebveshje q\u00eb mund t\u00eb mos ket\u00eb ekzistuar kurr\u00eb n\u00eb let\u00ebr por q\u00eb koha e tregoi se ndryshimi i sistemit ishte thjesht nj\u00eb skem\u00eb rotacioni e kontrolluar q\u00eb synonte t\u00eb garantonte mbijetes\u00ebn e elit\u00ebs komuniste n\u00eb sistemin e ri pluralist. Sipas Bellos, demokracia shqiptare lindi si nj\u00eb proces i negociuar, jo si nj\u00eb rr\u00ebzim i regjimit. N\u00eb intervist\u00eb p\u00ebrmendet edhe nj\u00eb d\u00ebshmi e fort\u00eb nga \u201ceminenca gri\u201d e Ramiz Alis\u00eb, q\u00eb hedh drit\u00eb mbi marr\u00ebdh\u00ebniet e tij me faktor\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb lidhet me infiltrimin e Sigurimit t\u00eb Shtetit n\u00eb strukturat e para t\u00eb Partis\u00eb Demokratike. Duke u bazuar n\u00eb d\u00ebshmi t\u00eb protagonist\u00ebve t\u00eb koh\u00ebs, Bello argumenton se pjes\u00eb e aparatit t\u00eb vjet\u00ebr dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb t\u00eb Sigurimit t\u00eb Shtetit u ricikluan brenda partis\u00eb s\u00eb re, duke ndikuar drejtp\u00ebrdrejt kultur\u00ebn politike t\u00eb tranzicionit.<\/p>\n<p>R\u00ebnia e komunizmit: shp\u00ebrthim i kontrolluar<\/p>\n<p>Intervista mbyllet me diskutimin mbi nj\u00eb dokument q\u00eb p\u00ebrshkruan raportet e Ramiz Alis\u00eb me CIA-n amerikane dhe iden\u00eb se r\u00ebnia e komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri ishte m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb \u201cshp\u00ebrthim i kontrolluar\u201d sesa nj\u00eb revolt\u00eb spontane.\/TEMA<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/12\/dushan-mugosha-emisari-serb-dhe-hija-e-tij-mbi-historine-shqiptare\/\">Dushan Mugosha, emisari serb dhe hija e tij mbi historin\u00eb shqiptare<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historiani Hasan Bello zbulon dokumente dhe d\u00ebshmi t\u00eb origjin\u00ebs s\u00eb komunist\u00ebve shqiptar\u00eb dhe ndikimi q\u00eb pat\u00ebn n\u00eb kultur\u00ebn politike p\u00ebrmes instalimit t\u00eb frik\u00ebs, terrorit dhe vrasjeve politike. Konfliktet e brendshme t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb komunist\u00ebve shqiptar\u00eb dhe mekanizmat e terrorit dhe eliminimit politik qysh n\u00eb fillime, do t\u00eb p\u00ebrcaktonin fatin e Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr dekada. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-56324","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56324"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56324\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}