{"id":50328,"date":"2025-11-03T19:48:29","date_gmt":"2025-11-03T19:48:29","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/11\/03\/zhvendosja-strategjike-e-trump-nga-azia\/"},"modified":"2025-11-03T19:48:29","modified_gmt":"2025-11-03T19:48:29","slug":"zhvendosja-strategjike-e-trump-nga-azia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/11\/03\/zhvendosja-strategjike-e-trump-nga-azia\/","title":{"rendered":"Zhvendosja strategjike e Trump nga Azia"},"content":{"rendered":"<p>Pas udh\u00ebtimit t\u00eb presidentit amerikan Donald Trump n\u00eb rajon, do t\u00eb ishte e kuptueshme t\u00eb mendohej se \u201czhvendosja strategjike drejt Azis\u00eb\u201d, e nisur kur Barack Obama ishte n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, \u00ebsht\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar nga nj\u00eb zhvendosje drejt Hemisfer\u00ebs Per\u00ebndimore. Pa dyshim, kjo nuk \u00ebsht\u00eb zhvendosja strategjike q\u00eb miqt\u00eb dhe aleat\u00ebt e Amerik\u00ebs n\u00eb Azi kishin shpresuar dhe vazhdojn\u00eb t\u00eb shpresojn\u00eb.<\/p>\n<p>Nga Richard N. Haass<\/p>\n<p>Presidenti amerikan Donald Trump e kaloi pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb jav\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb tetorit n\u00eb Azi. Ai arriti t\u00eb siguronte arm\u00ebpushime n\u00eb disa fronte t\u00eb nj\u00eb lufte tregtare q\u00eb n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe ishte krijuar nga vet\u00eb ai, pasi kishte vendosur tarifa si ndaj miqve ashtu edhe ndaj kund\u00ebrshtar\u00ebve. Ajo q\u00eb ai nuk arriti t\u00eb b\u00ebnte, megjithat\u00eb, ishte t\u00eb krijonte struktura t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb sfer\u00ebn ekonomike apo t\u00eb zbuste dyshimet n\u00eb rritje mbi angazhimin strategjik t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara n\u00eb rajon.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, pati disa arritje t\u00eb vlefshme. Takimet e Trump n\u00eb Japoni, ndoshta aleati m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i SHBA-s\u00eb sot p\u00ebr shkak t\u00eb fuqis\u00eb s\u00eb saj ekonomike dhe ushtarake, si dhe rolit kritik n\u00eb balancimin e nj\u00eb Kine m\u00eb t\u00eb fort\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb vendosur, shkuan aq mir\u00eb sa mund t\u00eb pritej, n\u00eb mos m\u00eb mir\u00eb. Nj\u00eb tipar i dalluesh\u00ebm i politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb administrat\u00ebs Trump \u00ebsht\u00eb ashp\u00ebrsia ndaj miqve dhe aleat\u00ebve, por Trump dhe kryeministrja e par\u00eb fem\u00ebr e Japonis\u00eb, Sanae Takaichi, pat\u00ebn nj\u00eb fillim t\u00eb shk\u00eblqyer.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb kontribuoi fakti q\u00eb Takaichi ishte e lidhur ngusht\u00eb me ish-kryeministrin Abe Shinz\u014d, lideri i huaj q\u00eb nd\u00ebrtoi marr\u00ebdh\u00ebnien m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt me Trump gjat\u00eb mandatit t\u00eb tij t\u00eb par\u00eb si president. Gjithashtu ndihmoi edhe fakti q\u00eb Japonia po shpenzon m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr mbrojtjen dhe po ofron t\u00eb rris\u00eb ndjesh\u00ebm investimet e saj n\u00eb SHBA.<\/p>\n<p>Shtetet e Bashkuara dhe Koreja e Jugut gjithashtu arrit\u00ebn ta vendosin marr\u00ebdh\u00ebnien e tyre ekonomike n\u00eb nj\u00eb baz\u00eb m\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme. \u00cbsht\u00eb e qart\u00eb se aleat\u00ebt e Amerik\u00ebs n\u00eb Azi, ashtu si edhe n\u00eb Evrop\u00eb, jan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb zot\u00eb n\u00eb menaxhimin e vall\u00ebzimit shpesh t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb diplomatik me Trump-in. L\u00ebvdatat, dhuratat dhe ceremonit\u00eb, t\u00eb shoq\u00ebruara me rritje t\u00eb shpenzimeve p\u00ebr mbrojtjen dhe investimeve n\u00eb SHBA, mund t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb suksesin e nj\u00eb vizite.<\/p>\n<p>Toni pozitiv i k\u00ebtyre takimeve krijoi nj\u00eb sfond t\u00eb favorsh\u00ebm p\u00ebr sesionin dypal\u00ebsh midis Trump-it dhe presidentit kinez Xi Jinping. Takimi prodhoi nj\u00eb lloj arm\u00ebpushimi n\u00eb luft\u00ebn tregtare SHBA-Kin\u00eb, por nuk zgjidhi mosmarr\u00ebveshjet e thella ekonomike dhe as nuk adresoi tensionet gjeopolitike n\u00eb rritje midis dy ekonomive m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>Kina do t\u00eb rifilloj\u00eb disa blerje modeste t\u00eb soj\u00ebs amerikane, ka premtuar se do t\u00eb kufizoj\u00eb eksportet e kimikateve t\u00eb p\u00ebrdorura p\u00ebr prodhimin e fentanilit dhe do t\u00eb shtyj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb vit kufizimet mbi eksportet e mineraleve t\u00eb rralla tok\u00ebsore.<\/p>\n<p>Nga ana e saj, SHBA-ja do t\u00eb ul\u00eb tarifat e p\u00ebrgjithshme mbi mallrat kineze nga 57% n\u00eb 47%. Nj\u00eb marr\u00ebveshje mbi aplikacionin TikTok duket se \u00ebsht\u00eb af\u00ebr finalizimit. Nd\u00ebrkoh\u00eb, kufizimet e reja t\u00eb eksportit q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb se cila teknologji e avancuar amerikane mund t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb Kin\u00eb, duket se jan\u00eb pezulluar.<\/p>\n<p>Por nj\u00eb arm\u00ebpushim nuk \u00ebsht\u00eb paqe e p\u00ebrhershme. \u00c7\u00ebshtjet tregtare mund t\u00eb rikthehen, dhe me shum\u00eb gjas\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb k\u00ebshtu, ashtu si\u00e7 kan\u00eb ndodhur koh\u00ebt e fundit midis SHBA-s\u00eb dhe Kanadas\u00eb, kur Trump u zem\u00ebrua nga nj\u00eb reklam\u00eb televizive e qeveris\u00eb s\u00eb Ontarios q\u00eb citonte kritikat e Ronald Reagan ndaj tarifave. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, p\u00ebr shkak t\u00eb var\u00ebsis\u00eb s\u00eb zinxhir\u00ebve t\u00eb furnizimit t\u00eb shum\u00eb kompanive amerikane nga mineralet dhe komponent\u00ebt kinez\u00eb, Kina ruan nj\u00eb ndikim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ndaj SHBA-s\u00eb q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb \u00e7do kriz\u00eb t\u00eb mundshme.<\/p>\n<p>Ndoshta m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb nuk doli nga takimi Trump-Xi: mungesa e nj\u00eb kuadri gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs p\u00ebr k\u00ebt\u00eb epok\u00eb t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve SHBA-Kin\u00eb, nj\u00eb kuad\u00ebr q\u00eb do t\u00eb rregullonte jo vet\u00ebm tregtin\u00eb dhe investimet, por edhe dallimet gjeopolitike. Nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u2019u habitur, pra, q\u00eb k\u00ebto bisedime p\u00ebrfunduan pa nj\u00eb mir\u00ebkuptim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr Tajvanin, nd\u00ebrsa blerjet kineze t\u00eb energjis\u00eb ruse dhe mb\u00ebshtetja p\u00ebr ushtrin\u00eb e Rusis\u00eb do t\u00eb vazhdojn\u00eb. Megjith\u00ebse k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje me siguri do t\u00eb diskutohen dhe, madje, do t\u00eb dominojn\u00eb vizit\u00ebn e njoftuar t\u00eb Trump-it n\u00eb Kin\u00eb n\u00eb prill, p\u00ebrparimi mbetet shum\u00eb i pasigurt.<\/p>\n<p>N\u00eb rajon u ndje qart\u00eb nj\u00eb ndjenj\u00eb leht\u00ebsimi q\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnia ekonomike SHBA-Kin\u00eb doli disi m\u00eb e q\u00ebndrueshme, pasi askush nuk d\u00ebshiron t\u00eb detyrohet t\u00eb zgjedh\u00eb midis k\u00ebtyre dy fuqive t\u00eb m\u00ebdha. P\u00ebr shum\u00eb vende, Kina \u00ebsht\u00eb partneri m\u00eb i madh tregtar dhe nj\u00eb forc\u00eb ushtarake q\u00eb duhet marr\u00eb seriozisht. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, shum\u00eb vende t\u00eb Indo-Paq\u00ebsorit varen nga SHBA-ja p\u00ebr sigurin\u00eb dhe mir\u00ebqenien e tyre ekonomike.<\/p>\n<p>Por jo gjith\u00e7ka shkoi mir\u00eb n\u00eb rajon gjat\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb Trump-it. Marr\u00ebdh\u00ebniet e SHBA-s\u00eb me Vietnamin, ashtu si edhe ato me Indin\u00eb, jan\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar. Kina do t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrfituesja kryesore e k\u00ebtij distancimi midis SHBA-s\u00eb dhe vendeve q\u00eb mund t\u00eb komplikojn\u00eb planet e saj t\u00eb mbrojtjes. N\u00eb nj\u00eb kuptim m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, SHBA-ja e ka d\u00ebmtuar pozit\u00ebn e saj n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb rajonit duke refuzuar t\u00eb bashkohet me Marr\u00ebveshjen Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe Progresive p\u00ebr Partneritetin Trans-Paq\u00ebsor \u2013 marr\u00ebveshja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme tregtare e rajonit \u2013 si dhe p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb tarifave nga ana e Trump-it.<\/p>\n<p>Shum\u00eb vende gjithashtu nuk ndihen aspak rehat p\u00ebr zhvillimet brenda vet\u00eb SHBA-s\u00eb. Mbyllja e qeveris\u00eb federale pasqyron nj\u00eb vend aq t\u00eb p\u00ebr\u00e7ar\u00eb sa nuk mund t\u00eb funksionoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive \u2013 nj\u00eb perceptim q\u00eb tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur gjer\u00ebsisht p\u00ebr shkak t\u00eb paaft\u00ebsis\u00eb s\u00eb qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb menaxhuar borxhin n\u00eb rritje t\u00eb vendit. Po ashtu, kufizimet e r\u00ebnda ndaj emigracionit, uljet n\u00eb financimin federal p\u00ebr k\u00ebrkime shkencore dhe sulmet ndaj universiteteve ngren\u00eb pik\u00ebpyetje mbi konkurrueshm\u00ebrin\u00eb dhe besueshm\u00ebrin\u00eb afatgjat\u00eb t\u00eb SHBA-s\u00eb.<\/p>\n<p>Edhe m\u00eb shqet\u00ebsuese jan\u00eb prirjet n\u00eb politik\u00ebn e jashtme amerikane. Mosp\u00ebrputhjet n\u00eb mb\u00ebshtetjen ndaj Ukrain\u00ebs dhe but\u00ebsia ndaj Rusis\u00eb kan\u00eb krijuar frik\u00eb se SHBA-ja mund t\u00eb ndjek\u00eb nj\u00eb qasje t\u00eb ngjashme n\u00eb trajtimin e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Tajvanit (dhe Detit t\u00eb Kin\u00ebs Jugore) dhe t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve me Kin\u00ebn.<\/p>\n<p>As miqt\u00eb dhe aleat\u00ebt e Amerik\u00ebs n\u00eb Azi nuk po arrijn\u00eb t\u00eb kuptojn\u00eb kuptimin e veprimeve ushtarake amerikane n\u00eb brigjet e Venezuel\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje q\u00eb duket se synon t\u00eb rr\u00ebzoj\u00eb regjimin e Nicol\u00e1s Maduro-s, vendosjen e Gard\u00ebs Komb\u00ebtare nga administrata Trump n\u00eb qytetet amerikane dhe presionet mbi qeverin\u00eb e Panamas\u00eb p\u00ebr t\u00eb hequr dor\u00eb nga kontrolli i Kanalit t\u00eb Panamas\u00eb. Synimet e shpallura p\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar numrin e trupave amerikane n\u00eb Evrop\u00eb do t\u00eb shtojn\u00eb p\u00ebrshtypjen e nj\u00eb politike t\u00eb jashtme amerikane n\u00eb tranzicion.<\/p>\n<p>Dikush mund t\u00eb falet n\u00ebse arrin n\u00eb p\u00ebrfundimin se ndryshimi i drejtimit drejt Azis\u00eb, i filluar nga Presidenti Barack Obama, \u00ebsht\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar nga nj\u00eb ndryshim i drejtimit drejt Hemisfer\u00ebs Per\u00ebndimore. Pa dyshim, ky nuk \u00ebsht\u00eb ndryshimi mbi t\u00eb cilin mb\u00ebshteteshin dhe mb\u00ebshteten miqt\u00eb dhe aleat\u00ebt e Amerik\u00ebs n\u00eb Azi.<\/p>\n<p>Do t\u00eb ishte e kuptueshme t\u00eb arrihej n\u00eb p\u00ebrfundimin se \u201czhvendosja strategjike drejt Azis\u00eb\u201d e nisur nga presidenti Barack Obama \u00ebsht\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar nga nj\u00eb \u201czhvendosje strategjike drejt Hemisfer\u00ebs Per\u00ebndimore\u201d. Pa dyshim, ky nuk \u00ebsht\u00eb orientimi q\u00eb miqt\u00eb dhe aleat\u00ebt e Amerik\u00ebs n\u00eb Azi kishin shpresuar dhe vazhdojn\u00eb t\u00eb shpresojn\u00eb.<\/p>\n<p>Trump\u2019s Pivot from Asia<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/11\/zhvendosja-strategjike-e-trump-nga-azia\/\">Zhvendosja strategjike e Trump nga Azia<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pas udh\u00ebtimit t\u00eb presidentit amerikan Donald Trump n\u00eb rajon, do t\u00eb ishte e kuptueshme t\u00eb mendohej se \u201czhvendosja strategjike drejt Azis\u00eb\u201d, e nisur kur Barack Obama ishte n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, \u00ebsht\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar nga nj\u00eb zhvendosje drejt Hemisfer\u00ebs Per\u00ebndimore. Pa dyshim, kjo nuk \u00ebsht\u00eb zhvendosja strategjike q\u00eb miqt\u00eb dhe aleat\u00ebt e Amerik\u00ebs n\u00eb Azi kishin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-50328","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50328\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}