{"id":4736,"date":"2024-12-29T18:49:05","date_gmt":"2024-12-29T18:49:05","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2024\/12\/29\/washington-post-si-shqiptaret-po-udheheqin-trafikun-nderkombetar-te-kok%ce%b1ines\/"},"modified":"2024-12-29T18:49:05","modified_gmt":"2024-12-29T18:49:05","slug":"washington-post-si-shqiptaret-po-udheheqin-trafikun-nderkombetar-te-kok%ce%b1ines","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2024\/12\/29\/washington-post-si-shqiptaret-po-udheheqin-trafikun-nderkombetar-te-kok%ce%b1ines\/","title":{"rendered":"\u201cWashington Post\u201d: Si shqiptar\u00ebt po udh\u00ebheqin trafikun nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb kok\u03b1in\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><strong><em><span>\u201cNj\u00eb bum global n\u00eb trafikun e kok\u03b1in\u00ebs po sfidon p\u00ebrpjekjet prej dekadash kund\u00ebr drog\u00ebs\u201d \u2013 \u00ebsht\u00eb titulli i nj\u00eb shkrimi mjaft t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshmes amerikane \u201cWashington Post\u201d. Nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb shkrimit q\u00eb lapsi.al e sjell m\u00eb posht\u00eb t\u00eb plot\u00eb e z\u00eb roli i grupeve shqiptare dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ai i nj\u00eb emri t\u00eb vet\u00ebm, Dritan Rexhepit.\u00a0<\/span><\/em><\/strong><strong><em><span>N\u00eb shkrim thuhet se tregtia e kokain\u00ebs \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e madhe dhe m\u00eb e larmishme gjeografikisht se n\u00eb \u00e7do moment t\u00eb historis\u00eb, pasi trafikant\u00ebt shqiptar\u00eb kan\u00eb zgjeruar tregun e drog\u00ebs n\u00eb Evrop\u00eb.<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n<p><span><em><span>Guayaquil, Ekuador<\/span> \u2013<\/em> \u201cZoti i drog\u00ebs\u201d i kishte shp\u00ebtuar tashm\u00eb ligjit n\u00eb tre vende dhe po planifikoi ta b\u00ebnte p\u00ebrs\u00ebri. N\u00eb m\u00eb pak se nj\u00eb dekad\u00eb, Dritan Rexhepi kishte nd\u00ebrtuar nj\u00eb rrjet trafiku q\u00eb niste nga fushat e Kolumbis\u00eb, n\u00eb portet e Ekuadorit dhe m\u00eb pas n\u00eb rrug\u00ebt e Evrop\u00ebs, thon\u00eb hetuesit italian\u00eb dhe latinoamerikan\u00eb, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb ai t\u00eb rivalizonte kartelet e fuqishme t\u00eb Meksik\u00ebs. Marka e tij, e gdhendur n\u00eb pakot e kokain\u00ebs ishte \u201cBello\u201d \u2013 e bukur.<\/span><\/p>\n<p><span>Ngritja e shqiptarit nga nj\u00eb person i armatosur n\u00eb vendin e tij, n\u00eb mbret transatlantik \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb shp\u00ebrthimi global n\u00eb industrin\u00eb e kokain\u00ebs, nj\u00eb tregti q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e madhe dhe m\u00eb e larmishme gjeografikisht se n\u00eb \u00e7do moment t\u00eb historis\u00eb. Amerika e Jugut tani prodhon m\u00eb shum\u00eb se dy her\u00eb m\u00eb shum\u00eb kokain\u00eb sesa nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb par\u00eb. <\/span><\/p>\n<p><span>Kultivimi i \u201ckok\u00ebs\u201d n\u00eb Kolumbi, origjina e shumic\u00ebs s\u00eb kokain\u00ebs n\u00eb bot\u00eb, \u00ebsht\u00eb trefishuar, sipas shifrave t\u00eb SHBA-s\u00eb. Sip\u00ebrfaqja e tok\u00ebs s\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr rritur p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsin baz\u00eb t\u00eb drog\u00ebs \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 5 her\u00eb m\u00eb madhe se sa ishte kur zot\u00ebria fam\u00ebkeq i drog\u00ebs Pablo Escobar u vra n\u00eb vitin 1993.<\/span><\/p>\n<p><span>Dhe prodhimi vazhdon t\u00eb rritet. Nj\u00eb rekord prej 2757 ton\u00eb kokain\u00eb u prodhua n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn n\u00eb vitin 2022, nj\u00eb rritje prej 20% krahasuar me vitin 2021, sipas raportit m\u00eb t\u00eb fundit global t\u00eb Zyr\u00ebs s\u00eb OKB-s\u00eb p\u00ebr Drog\u00ebn dhe Krimin.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cPo shkon lart e m\u00eb lart\u201d \u2013 thot\u00eb Thomas Pietschmann, nj\u00eb oficer n\u00eb UNODC. \u201cDisa vite m\u00eb par\u00eb, njer\u00ebzit thoshin se e ardhmja \u00ebsht\u00eb droga sintetike\u2026 Tani p\u00ebr tani, \u00ebsht\u00eb ende kokaina.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>P\u00ebr dekada, konsumator\u00ebt e kokain\u00ebs ishin kryesisht amerikan\u00ebt dhe ndalimi i saj ishte nj\u00eb prioritet i qeveris\u00eb amerikane. Por pavar\u00ebsisht dhjet\u00ebra miliarda dollar\u00ebve t\u00eb shpenzuara n\u00eb luft\u00ebn e SHBA-s\u00eb kund\u00ebr drog\u00ebs n\u00eb Amerik\u00ebn Latine, industria jo vet\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur, por \u00ebsht\u00eb globalizuar, me rrug\u00eb t\u00eb reja, tregje t\u00eb reja dhe sip\u00ebrmarrje t\u00eb reja kriminale.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span>Pothuajse secili nga kombet kontinentale t\u00eb Amerik\u00ebs Latine \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb prodhues ose l\u00ebviz\u00ebs kryesor i drog\u00ebs, me Ekuadorin q\u00eb tani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga pikat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb tranzitit t\u00eb kokain\u00ebs n\u00eb bot\u00eb. K\u00ebrkesa po rritet n\u00eb Evrop\u00eb, e cila po rivalizon Shtetet e Bashkuara si destinacioni kryesor i kokain\u00ebs n\u00eb bot\u00eb. Konfiskimet e kokain\u00ebs n\u00eb vendet e BE-s\u00eb u rrit\u00ebn pes\u00ebfish nga 2011 n\u00eb 2021 dhe tejkaluan ato n\u00eb Shtetet e Bashkuara n\u00eb 2022. Teksa Shtetet e Bashkuara mbeten nj\u00eb treg i madh, p\u00ebrdorimi i kokain\u00ebs ka r\u00ebn\u00eb me rreth 20% nga viti 2006, sipas UNODC.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Grupet kriminale ballkanike, italiane, turke dhe ruse jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb t\u00eb gjitha n\u00eb Amerik\u00ebn Latine p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tregut. Pak kan\u00eb arritur t\u00eb futen n\u00eb trafikun e kokain\u00ebs, ashtu si rrjetet kriminale shqiptare, thon\u00eb hetuesit dhe analist\u00ebt.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cNe e dim\u00eb se nuk ka vet\u00ebm nj\u00eb kanal p\u00ebr kokain\u00ebn\u201d \u2013 thot\u00eb Marco Martino, nj\u00eb zyrtar i lart\u00eb i policis\u00eb italiane i ngarkuar me koordinimin e operacioneve kund\u00ebr narkotik\u00ebve. Por \u201cshqiptar\u00ebt\u201d, thot\u00eb ai, \u201cjan\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00ebt dhe m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenjt\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Teksa prodhimi i kokain\u00ebs po shp\u00ebrthente, thon\u00eb hetuesit, rrjetet kriminale shqiptare shfryt\u00ebzuan mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb ajo ofronte. Ata ishin vendimtar\u00eb p\u00ebr d\u00ebrgimin e drog\u00ebs n\u00eb Evrop\u00eb dhe nxitjen e konsumit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb kontinentin.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Rexhepi, 44 vje\u00e7, nd\u00ebrtoi pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb perandoris\u00eb s\u00eb tij nga nj\u00eb qeli burgu ekuadorian, duke nxitur lidhjet me bandat e Amerik\u00ebs Latine dhe duke e kthyer bllokun e qelis\u00eb s\u00eb tij n\u00eb nj\u00eb suit\u00eb ekzekutive. Nj\u00eb avokat q\u00eb e p\u00ebrfaq\u00ebson at\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri nuk pranoi t\u00eb b\u00ebnte komente. Gjat\u00eb nj\u00eb apelimi n\u00eb vitin 2015, Rexhepi mohoi \u00e7do p\u00ebrfshirje t\u00eb tij n\u00eb trafikun e drog\u00ebs, \u201cqoft\u00eb si autor, bashk\u00ebpun\u00ebtor apo ndihm\u00ebs\u201d. Por n\u00eb vitin 2021, Italia k\u00ebrkoi ekstradimin e tij, duke paralajm\u00ebruar autoritetet n\u00eb Ekuador n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr nga ambasada e saj n\u00eb Quito se Rexhepi ishte \u201cudh\u00ebheq\u00ebsi i padiskutuesh\u00ebm\u201d i nj\u00eb rrjeti shqiptar t\u00eb trafikut t\u00eb drog\u00ebs me shtrirje globale dhe akses n\u00eb \u201csasi t\u00eb pafundme kokaine\u201d.<\/span><br \/>\n<span>Shfaqja e Rexhepit si nj\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebs i friksh\u00ebm pushteti brenda nj\u00eb burgu federal n\u00eb provinc\u00ebn Cotopaxi ishte simptomatike e r\u00ebnies s\u00eb kontrollit t\u00eb qeveris\u00eb n\u00eb Ekuador. Por edhe pse autoritetet n\u00eb Rom\u00eb k\u00ebrkonin ta burgosnin p\u00ebr trafik droge, ai vendosi se ishte koha t\u00eb l\u00ebvizte s\u00ebrish.<\/span><\/p>\n<p><span>Nj\u00eb gjykat\u00ebs vendas, duke p\u00ebrmendur nj\u00eb nevoj\u00eb mjek\u00ebsore, urdh\u00ebroi q\u00eb ai t\u00eb mbahej n\u00eb arrest sht\u00ebpie n\u00eb nj\u00eb lagje t\u00eb pasur n\u00eb qytetin port t\u00eb Guayaquil n\u00eb gusht 2021, sipas zyrtar\u00ebve ekuadorian\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>M\u00eb pas, si\u00e7 edhe pritej, Rexhepi u zhduk.<\/span><\/p>\n<p>Dritan Rexhepi<\/p>\n<p><span>Ky hetim mbi zgjerimin global t\u00eb biznesit t\u00eb kokain\u00ebs dhe rritjen e trafikant\u00ebve shqiptar\u00eb t\u00eb drog\u00ebs bazohet n\u00eb intervista me m\u00eb shum\u00eb se dy duzina zyrtar\u00ebsh aktual\u00eb dhe ish-zyrtar\u00ebsh n\u00eb Ekuador, Kolumbi, Evrop\u00eb dhe Shtetet e Bashkuara, an\u00ebtar\u00eb t\u00eb bandave n\u00eb Ekuador dhe mij\u00ebra faqe dokumentesh t\u00eb gjykatave nga Ekuadori, Shqip\u00ebria dhe Italia. Ai zbulon sesi rrjetet kriminale t\u00eb udh\u00ebhequra nga shqiptar\u00ebt dep\u00ebrtuan n\u00eb porte, gjyq\u00ebsor, sistemin e burgjeve dhe forcat e siguris\u00eb s\u00eb Ekuadorit p\u00ebr t\u00eb fituar kontrollin e pjes\u00ebve ky\u00e7e t\u00eb zinxhirit t\u00eb furnizimit t\u00eb kokain\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb shkaktuar nj\u00eb p\u00ebrmbytje t\u00eb drog\u00ebs n\u00eb Evrop\u00eb, nj\u00eb treg kokaine prej m\u00eb shum\u00eb se 12 miliard\u00eb dollar\u00ebsh n\u00eb vit, sipas Agjencis\u00eb Kund\u00ebr Drog\u00ebs n\u00eb BE.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cMe k\u00ebto fitime, k\u00ebto organizata arrit\u00ebn t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha institucionet publike dhe private, duke korruptuar \u00e7do struktur\u00eb\u201d \u2013 thot\u00eb n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb ish-drejtori i Ekuadorit kund\u00ebr narkotik\u00ebve, gjenerali Willian Villarroel.<\/span><\/p>\n<p><span>Sip\u00ebrmarr\u00ebs t\u00eb trafikut t\u00eb drog\u00ebs nga Shqip\u00ebria, nj\u00eb vend me vet\u00ebm rreth 2.8 milion\u00eb njer\u00ebz, kan\u00eb filluar t\u00eb rivalizojn\u00eb kartelet m\u00eb t\u00eb fuqishme n\u00eb bot\u00eb duke punuar me ta, jo kund\u00ebr tyre, duke transformuar m\u00ebnyr\u00ebn se si drejtohet trafiku. Rrjetet e reja, thon\u00eb hetuesit, jan\u00eb shpesh koalicione kriminale t\u00eb grupeve t\u00eb ndryshme dhe t\u00eb pavarura dhe jo kartele hierarkike dhe rivale t\u00eb dhunshme.<\/span><\/p>\n<p><strong>LEXO EDHE:\u00a0<a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2023\/11\/10\/arrestimi-2\/\">Profili nga Wall Street Journal\/ Nj\u00eb narcos shqiptar si Dritan Rexhepi<\/a><\/strong><\/p>\n<p><span>Europol \u00ebsht\u00eb n\u00eb dijeni t\u00eb dhjet\u00ebra klaneve \u201cshqipfol\u00ebse\u201d apo rrjeteve t\u00eb organizuara kriminale q\u00eb veprojn\u00eb aktualisht n\u00eb Evrop\u00eb, tha n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb Robert Fay, kreu i nj\u00ebsis\u00eb kund\u00ebr drog\u00ebs n\u00eb Europol.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cNuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me sa njer\u00ebz ke\u201d \u2013 thot\u00eb Fatjona Mejdini, nj\u00eb gazetare shqiptare n\u00eb Iniciativ\u00ebn Globale kund\u00ebr Krimit t\u00eb Organizuar Transnacional. \u201cKa t\u00eb b\u00ebj\u00eb me aleancat e duhura q\u00eb mund t\u00eb krijosh.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>Nga qelia e burgut n\u00eb Ekuador, Rexhepi hapi rrug\u00ebn. Ai u miq\u00ebsua me drejtuesit e band\u00ebs m\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb Ekuadorit, \u201cLos Choneros\u201d, t\u00eb cil\u00ebt nd\u00ebrkoh\u00eb punonin p\u00ebr kartelin \u201cSinaloa\u201d t\u00eb Meksik\u00ebs, sipas nj\u00eb prej an\u00ebtar\u00ebve themelues t\u00eb band\u00ebs, i cili, si disa t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb intervistuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb artikull, foli n\u00eb kushte anonimiteti p\u00ebr shkak t\u00eb shqet\u00ebsimit p\u00ebr sigurin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Kjo \u00e7oi n\u00eb partneritete strategjike si me trafikant\u00ebt e Amerik\u00ebs s\u00eb Jugut, ashtu edhe me krer\u00ebt e bandave n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn. Q\u00ebllimi i tij ishte i thjesht\u00eb, thon\u00eb hetuesit dhe gazetar\u00ebt: t\u00eb shes\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb kokain\u00eb me fitim t\u00eb bollsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjitha pal\u00ebt q\u00eb jan\u00eb n\u00eb marr\u00ebveshje.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cRexhepi \u00ebsht\u00eb pionieri\u201d, \u2013 thot\u00eb Mejdini.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Prodhimi n\u00eb rritje i kokain\u00ebs<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Shp\u00ebrthimi n\u00eb prodhimin e kokain\u00ebs mund t\u00eb shihet tek \u00e7mobilizimi i grupit m\u00eb t\u00eb madh rebel majtist t\u00eb Kolumbis\u00eb, Forcat e Armatosura Revolucionare t\u00eb Kolumbis\u00eb (FARC). Nj\u00eb marr\u00ebveshje historike paqeje me qeverin\u00eb e vendit n\u00eb vitin 2016 i dha fund konfliktit civil m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb hemisfer\u00eb, nj\u00eb konflikt n\u00eb t\u00eb cilin Shtetet e Bashkuara luajt\u00ebn nj\u00eb rol kritik.<\/span><\/p>\n<p><span>Q\u00eb nga fillimi i planit kund\u00ebr narkotik\u00ebve dhe siguris\u00eb t\u00eb njohur si \u201cPlani i Kolumbis\u00eb\u201d n\u00eb vitin 2000, Shtetet e Bashkuara kan\u00eb d\u00ebrguar rreth 14 miliard\u00eb dollar\u00eb fonde n\u00eb Kolumbi, ku t\u00eb pakt\u00ebn 60% e tyre kan\u00eb shkuar p\u00ebr ushtrin\u00eb dhe policin\u00eb. Plani u fokusua kryesisht n\u00eb luftimin e prodhimit dhe eksportit t\u00eb kokain\u00ebs n\u00eb vend, t\u00eb cilin FARC e kontrollonte, duke p\u00ebrdorur t\u00eb ardhurat p\u00ebr t\u00eb financuar kryengritjen dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar territorin e saj.<\/span><\/p>\n<p><span>Kur gueril\u00ebt hodh\u00ebn arm\u00ebt, shp\u00ebrndarja e grupeve m\u00eb t\u00eb vogla t\u00eb armatosura, t\u00eb shtyr\u00eb nga fitimi dhe jo nga ideologjia p\u00ebrfshiu zonat e prodhimit t\u00eb \u201ckok\u00ebs\u201d.<\/span><\/p>\n\n<p><span>K\u00ebta trafikant\u00eb droge \u201cnuk kan\u00eb m\u00eb interesa politike\u201d, thot\u00eb Leonardo Correa, kreu i misionit t\u00eb UNODC n\u00eb Kolumbi. \u201cAjo q\u00eb ata duan \u00ebsht\u00eb t\u00eb nxjerrin drog\u00ebn sa m\u00eb shpejt q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e mundur, p\u00ebr t\u00eb fituar sa m\u00eb shum\u00eb para.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb sigurojn\u00eb gjethe koke nga fushat n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb vendit, prodhuesit e kokain\u00ebs n\u00eb Kolumbi kan\u00eb krijuar \u201cenklava\u201d pran\u00eb kufijve dhe brigjeve t\u00eb vendit, p\u00ebr t\u00eb eksportuar m\u00eb leht\u00eb drog\u00ebn. K\u00ebto enklava u b\u00ebn\u00eb nj\u00eb \u201cdyqan me nj\u00eb ndales\u00eb\u201d p\u00ebr nj\u00eb proces q\u00eb m\u00eb par\u00eb ishte shp\u00ebrndar\u00eb. Tashm\u00eb, kultivimi, nxjerrja dhe rafinimi i drog\u00ebs ndodhte i gjithi n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn zon\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb zhvendosej p\u00ebrtej kufijve aty pran\u00eb. 3 nga 4 enklavat m\u00eb produktive kufizohen me Ekuadorin.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Madje prodhuesit p\u00ebrmir\u00ebsuan edhe vet\u00eb bim\u00ebn, duke krijuar kultura hibride jasht\u00ebzakonisht produktive q\u00eb nxjerrin m\u00eb shum\u00eb alkaloide nga e nj\u00ebjta sasi gjethesh. Qeveria e Gustavo Petro, presidenti i par\u00eb majtist i Kolumbis\u00eb dhe nj\u00eb kund\u00ebrshtar i ashp\u00ebr i \u201cluft\u00ebs kund\u00ebr drog\u00ebs\u201d t\u00eb udh\u00ebhequr nga SHBA, \u00ebsht\u00eb zotuar t\u00eb \u00e7montoj\u00eb vet\u00eb rrjetet e trafikut t\u00eb drog\u00ebs, por ai e zhvendosi fokusin e tij larg \u00e7rr\u00ebnjosjes s\u00eb t\u00eb korrave t\u00eb kok\u00ebs. <\/span><\/p>\n<p><span>Analist\u00ebt thon\u00eb se kjo vet\u00ebm q\u00eb ka nxitur m\u00eb tej kultivimin, por edhe mund t\u00eb marr\u00eb kritika t\u00eb ashpra nga administrata e ardhshme e Trump.<\/span><\/p>\n<p><span>Sasia e tok\u00ebs s\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr t\u00eb mbjell\u00eb koka n\u00eb Kolumbi u rrit me 10% n\u00eb vitin 2023, por produktiviteti i k\u00ebsaj toke shp\u00ebrtheu. Prodhimi i kokain\u00ebs u rrit me 53%, sipas UNODC. Si rezultat, k\u00ebto enklava, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 14% t\u00eb territorit kolumbian, prodhojn\u00eb rreth 40% t\u00eb kokas s\u00eb vendit, sipas UNODC. Kjo ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb zona t\u00eb tjera t\u00eb vendit t\u00eb p\u00ebrballen me v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb shitur t\u00eb korrat e tyre t\u00eb kokas.<\/span><\/p>\n<p><span>Teksa grupet kriminale kolumbiane industrializuan sistemet e tyre, mafiet evropiane ofruan perspektiv\u00ebn e rrug\u00ebve t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb shmangur patrullimet e intensifikuara t\u00eb SHBA-s\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb bregdetit t\u00eb Kolumbis\u00eb. Kokaina filloi t\u00eb l\u00ebvizte n\u00eb sasi gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00ebp\u00ebr vende, duke p\u00ebrfshir\u00eb Ekuadorin, Kosta Rik\u00ebn dhe Paraguajin dhe n\u00eb anijet e destinuara p\u00ebr n\u00eb Evrop\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb Ekuador, nj\u00eb vend q\u00eb nuk prodhon kokain\u00eb, autoritetet kap\u00ebn m\u00eb shum\u00eb drog\u00eb n\u00eb vitin 2023 sesa konfiskimet totale t\u00eb Perus\u00eb dhe Bolivis\u00eb, vendet e dyta dhe t\u00eb treta m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb prodhimit t\u00eb saj. K\u00ebt\u00eb vit, deri n\u00eb mes t\u00eb dhjetorit, Ekuadori ka kapur 251 ton\u00eb kokain\u00eb, nga 197 ton\u00eb q\u00eb ishin vitin e kaluar. M\u00eb shum\u00eb se 81 ton\u00eb ishin t\u00eb destinuar p\u00ebr n\u00eb Evrop\u00eb, krahasuar me vet\u00ebm rreth 18 ton\u00eb q\u00eb ishin t\u00eb destinuara p\u00ebr Shtetet e Bashkuara dhe Meksik\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>P\u00ebr vet\u00ebm 1 kilogram kokain\u00eb, me vler\u00eb rreth 2000 dollar\u00eb n\u00eb Kolumbi, trafikant\u00ebt e drog\u00ebs mund t\u00eb fitonin 25 000 dollar\u00eb duke e kontrabanduar n\u00eb Shtetet e Bashkuara, por kjo arrinte n\u00eb 31 500 dollar\u00eb n\u00ebse arrinte n\u00eb Evrop\u00eb, sipas zyrtar\u00ebve t\u00eb OKB-s\u00eb dhe BE-s\u00eb.<\/span><br \/>\n<span>N\u00eb vitin 2022, p\u00ebr t\u00eb gjashtin vit radhazi, shtetet e BE raportuan nj\u00eb num\u00ebr rekord t\u00eb konfiskimeve t\u00eb kokain\u00ebs, me Belgjik\u00ebn, Spanj\u00ebn dhe Holand\u00ebn q\u00eb regjistruan m\u00eb shum\u00eb. Pothuajse 70% e k\u00ebtyre konfiskimeve t\u00eb drog\u00ebs ishin nga anijet me kontejner\u00eb q\u00eb mb\u00ebrrit\u00ebn nga Amerika Latine.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Nj\u00eb pik\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme tranziti<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Ishte nj\u00eb nga konfiskimet e vetme m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb kokain\u00ebs n\u00eb bot\u00eb q\u00eb sh\u00ebnoi rekord, por autoritetet e gjet\u00ebn at\u00eb rast\u00ebsisht.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb fund t\u00eb janarit, oficer\u00ebt ushtarak\u00eb ekuadorian\u00eb po gjurmonin nj\u00eb sasi arm\u00ebsh dhe eksploziv\u00ebsh t\u00eb fshehur n\u00eb nj\u00eb ferm\u00eb derrash n\u00eb provinc\u00ebn Los Rios. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, n\u00eb nj\u00eb bodrum n\u00ebntok\u00ebsor, ata gjet\u00ebn 22 000 pako me kokain\u00eb, 22 ton\u00eb n\u00eb total, nj\u00eb ngarkes\u00eb q\u00eb u vler\u00ebsua n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 660 milion\u00eb dollar\u00eb n\u00eb tregun evropian. Pakot kishin etiketa me logot e linjave ajrore: Iberia, KLM, Katar, Jet2.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Sipas zyrtar\u00ebve t\u00eb inteligjenc\u00ebs dhe dosjeve t\u00eb gjykatave ekuadoriane, depoja i p\u00ebrkiste nj\u00eb grupi kriminal shqiptar.<\/span><\/p>\n<p><span>P\u00ebr nj\u00eb qeveri ekuadoriane q\u00eb pothuajse ishte shembur p\u00ebr shkak t\u00eb dhun\u00ebs s\u00eb drog\u00ebs, ajo u p\u00ebrsh\u00ebndet si nj\u00eb goditje e madhe p\u00ebr tregtin\u00eb e kokain\u00ebs n\u00eb vend. Ai gjithashtu konfirmoi rolin global t\u00eb Ekuadorit si nj\u00eb pik\u00eb ky\u00e7e tranziti dhe qend\u00ebr logjistike p\u00ebr trafikant\u00ebt m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb drog\u00ebs n\u00eb bot\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>I vendosur mes vendeve prodhuese t\u00eb kokain\u00ebs, Kolumbia dhe Peruja, Ekuadori u b\u00eb nj\u00eb vend ideal p\u00ebr trafikant\u00ebt, thon\u00eb hetuesit. Ajo kishte mbik\u00ebqyrje t\u00eb kufizuar bregdetare, institucione t\u00eb brishta q\u00eb ishin t\u00eb korruptueshme, politika t\u00eb buta vizash q\u00eb lejonin q\u00ebndrimin afatgjat\u00eb p\u00ebr t\u00eb huajt dhe nj\u00eb grup t\u00eb fort\u00eb bandash vendase t\u00eb etur p\u00ebr t\u2019u bashkuar me grupet evropiane p\u00ebr t\u00eb transportuar drog\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Vendi gjithashtu krenohej me nj\u00eb industri n\u00eb lul\u00ebzim t\u00eb anijeve. Ekuadori \u00ebsht\u00eb eksportuesi kryesor i bananeve n\u00eb Evrop\u00eb dhe nj\u00eb marr\u00ebveshje e tregtis\u00eb s\u00eb lir\u00eb me BE-n\u00eb b\u00ebri q\u00eb eksportet e bananeve t\u00eb rriten me 40% nga viti 2017, sipas shifrave t\u00eb BE-s\u00eb. Biznesi i transportit t\u00eb bananeve, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se dy t\u00eb tretat e eksporteve q\u00eb dalin nga Ekuadori, siguroi nj\u00eb form\u00eb ideale tranziti, than\u00eb hetuesit.<\/span><\/p>\n<p><span>Sipas autoriteteve ekuadoriane, n\u00eb vitin 2023, rreth gjysma e kokain\u00ebs s\u00eb kapur n\u00eb kontejner\u00eb n\u00eb Ekuador p\u00ebrpara nisjes p\u00ebr n\u00eb Evrop\u00eb, ishte gjetur n\u00eb d\u00ebrgesat e bananeve.<\/span><br \/>\n<span>Sekuestrimi i janarit n\u00eb ferm\u00ebn e derrave ilustroi gjithashtu modelin shqiptar t\u00eb trafikimit, than\u00eb zyrtar\u00ebt e inteligjenc\u00ebs, me bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb t\u00eb pal\u00ebve t\u00eb treta t\u00eb kontraktuar p\u00ebr \u00e7do hallk\u00eb n\u00eb zinxhirin e furnizimit t\u00eb kokain\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span>Grupet e armatosura kolumbiane merren me prodhimin dhe transportin p\u00ebrtej kufirit nd\u00ebrsa bandat ekuadoriane e marrin at\u00eb nga atje. P\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur 22 ton\u00ebt e kokain\u00ebs, p\u00ebr shembull, ishte band\u00eb, \u201cLos Lobos\u201d q\u00eb e transportoi drog\u00ebn n\u00eb bodrumin e n\u00ebndhesh\u00ebm, sipas nj\u00eb zyrtari t\u00eb inteligjenc\u00ebs q\u00eb kishte njohuri p\u00ebr rastin. Nj\u00eb tjet\u00ebr band\u00eb, \u201cLos Choneros\u201d kishte p\u00ebr detyr\u00eb t\u00eb ruante drog\u00ebn, nd\u00ebrsa nj\u00eb i tret\u00eb, \u201cLos Lagartos\u201d duhej t\u00eb l\u00ebvizte drog\u00ebn n\u00eb port. N\u00eb fund rrjeti \u201cLos Chone Killers\u201d duhej t\u00eb sigurohej q\u00eb ajo t\u00eb fshihej n\u00eb nj\u00eb anije me kontejner\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u201cArtisti i arratisjeve\u201d<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Rexhepi mb\u00ebrriti n\u00eb Ekuador rreth vitit 2011, pjes\u00eb e nj\u00eb vale shqiptar\u00ebsh, shum\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve kishin lidhje t\u00eb thella me grupet kriminale n\u00eb Evrop\u00eb, than\u00eb hetuesit. Ekuadori kishte filluar t\u00eb shfaqej si nj\u00eb qend\u00ebr tranziti n\u00eb tregtin\u00eb e kokain\u00ebs, rezidenca ishte relativisht e leht\u00eb p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb dhe kishte pak v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb huajt n\u00eb blerjen e pronave dhe krijimin e kompanive, than\u00eb zyrtar\u00ebt ekuadorian\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Rexhepi, i cili kishte shum\u00eb identitete t\u00eb rreme, u shfaq si nj\u00eb biznesmen grek, than\u00eb hetuesit.<\/span><\/p>\n<p><span>Djali i fermer\u00ebve t\u00eb rrushit n\u00eb Velc\u00eb, nj\u00eb fshat malor shqiptar, Rexhepi u rrit kur skemat piramidale n\u00eb fund t\u00eb viteve 1990 shkaktuan kolaps shkat\u00ebrrues ekonomik n\u00eb Shqip\u00ebri. Depot ushtarake u pla\u00e7kit\u00ebn, duke \u00e7uar n\u00eb ngritjen e bandave kriminale q\u00eb e ktheu nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vendit n\u00eb paligjshm\u00ebri.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cT\u00eb gjith\u00eb kishin arm\u00eb n\u00eb fshat\u201d \u2013 thot\u00eb xhaxhai i Rexhepit, Arben Jaupaj, 64 vje\u00e7, i cili drejton nj\u00eb lokal n\u00eb Velce. \u201cSi t\u00eb rriturit dhe f\u00ebmij\u00ebt.\u201d<\/span><\/p>\n\n<p><span>Rexhepi u ngrit shpejt n\u00eb radh\u00ebt e nj\u00eb rrjeti me ambicie nd\u00ebrkomb\u00ebtar, than\u00eb zyrtar\u00ebt <\/span><span>shqiptar\u00eb. Ai u arrestua n\u00eb vitin 2006 pasi n\u00eb fund t\u00eb viteve 1990 vrau nj\u00eb oficer policie dhe nj\u00eb kalimtar t\u00eb rastit. Nj\u00eb akt q\u00eb e ktheu Rexhepin n\u00eb nj\u00eb em\u00ebr t\u00eb njohur n\u00eb Shqip\u00ebri, por ai u arratis q\u00eb dit\u00ebn e arrestimit nga nj\u00eb komisariat n\u00eb qytetin bregdetar t\u00eb Durr\u00ebsit, thjesht duke hapur der\u00ebn q\u00eb kishte mbetur gabimisht hapur n\u00eb dhom\u00ebn e marrjes n\u00eb pyetje n\u00eb bodrum. Ai doli jasht\u00eb, duke u th\u00ebn\u00eb oficer\u00ebve t\u00eb policis\u00eb q\u00eb hasi se hetimet e tij kishin p\u00ebrfunduar.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cAi shihej si i zgjuar, i guximsh\u00ebm dhe i gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb rreziqe\u201d, \u2013 tha nj\u00eb zyrtar shqiptar i zbatimit t\u00eb ligjit, i cili foli n\u00eb kushte anonimiteti sepse nuk ishte i autorizuar t\u00eb fliste publikisht.<\/span><\/p>\n\n<p><span>N\u00eb vitet q\u00eb pasuan, Rexhepi u b\u00eb nj\u00eb nga kriminel\u00ebt m\u00eb t\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb Evrop\u00ebs, i ndjekur nga nj\u00eb vend n\u00eb tjetrin. Ai u arrestua p\u00ebr akuz\u00ebn e trafikut t\u00eb drog\u00ebs n\u00eb Holand\u00eb dhe u ekstradua n\u00eb Itali, ku u d\u00ebnua me 13 vite burg. N\u00eb vitin 2011, ai dhe dy shqiptar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb ik\u00ebn nga nj\u00eb burg n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Milanos pasi p\u00ebrdor\u00ebn sharra kontraband\u00eb p\u00ebr t\u00eb prer\u00eb hekurat dhe zbrit\u00ebn nga dritarja me nj\u00eb litar t\u00eb improvizuar t\u00eb b\u00ebr\u00eb nga \u00e7ar\u00e7af\u00eb t\u00eb lidhur. Muaj m\u00eb von\u00eb, ai u arrestua n\u00eb Spanj\u00eb, por u ekstradua n\u00eb Belgjik\u00eb, ku k\u00ebrkohej p\u00ebr rolin e tij n\u00eb nj\u00eb grabitje t\u00eb dhunshme vite m\u00eb par\u00eb, por burgu belg i siguris\u00eb s\u00eb ul\u00ebt nuk i p\u00ebrshtatej Rexhepit. Edhe nj\u00eb her\u00eb, ai u arratis, k\u00ebt\u00eb her\u00eb duke u ngjitur n\u00eb nj\u00eb mur t\u00eb burgut.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Por q\u00ebndrimi n\u00eb Evrop\u00eb po b\u00ebhej gjithnj\u00eb e m\u00eb i paq\u00ebndruesh\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb rrezikut t\u00eb nj\u00eb arrestimi tjet\u00ebr ndaj Rexhepi iku n\u00eb Ekuador.<\/span><\/p>\n<p><span>Sipas prokuror\u00ebve italian\u00eb, Rexhepi e nd\u00ebrtoi rrjetin e tij duke shfryt\u00ebzuar kompanit\u00eb e para legjitime. Ai filloi t\u00eb krijoj\u00eb lidhje me bizneset ekuadoriane q\u00eb do ta ndihmonin t\u00eb nd\u00ebrtonte operacionet e tij t\u00eb kontraband\u00ebs dhe t\u00eb pastronte parat\u00eb. Nj\u00eb nga bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tij, nj\u00eb z\u00ebvend\u00ebskonsull diplomatik shqiptar n\u00eb Ekuador, kishte pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb kompanit\u00eb e ushqimit dhe kanabisit, sipas t\u00eb dh\u00ebnave publike dhe nj\u00eb analisti i inteligjenc\u00ebs ekuadoriane q\u00eb ka studiuar rrjetin.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb vet\u00ebm pak vite n\u00eb qytetin e Guayaquil, Rexhepi dhe grupet e tij nd\u00ebrtuan nj\u00eb sistem t\u00eb sofistikuar t\u00eb logjistik\u00ebs s\u00eb drog\u00ebs, duke bler\u00eb stafin e portit dhe kompanit\u00eb e transportit q\u00eb u lejuan atyre qasje pothuajse t\u00eb lir\u00eb n\u00eb kontejner\u00ebt q\u00eb shkonin n\u00eb Evrop\u00eb, than\u00eb hetuesit. Ai krijoi aleanca me t\u00eb gjith\u00eb spektrin e grupeve kriminale n\u00eb vend, than\u00eb ata, duke e shitur Evrop\u00ebn si nj\u00eb treg t\u00eb ri, t\u00eb hapur, ku t\u00eb gjith\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfitonin.<\/span><\/p>\n<p><span>Megjithat\u00eb, ligji e kapi s\u00ebrish Rexhepin dhe n\u00eb vitin 2014, ai u arrestua n\u00eb Guayaquil, i akuzuar p\u00ebr trafik droge dhe u d\u00ebnua me 13 vjet burg. Sistemi i burgjeve n\u00eb Ekuador drejtohej kryesisht nga bandat dhe Rexhepi vazhdoi t\u00eb drejtonte biznesin e tij, than\u00eb hetuesit.<\/span><\/p>\n<p><span>Xhaxhai i tij, Jaupaj, tha se nipi i tij pretendon se ai ishte akuzuar gabimisht dhe se ai thjesht drejtonte nj\u00eb biznes ushqimesh deti n\u00eb Ekuador.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb nj\u00eb apelim t\u00eb vitit 2015, Rexhepi, duke p\u00ebrdorur emrin e rrem\u00eb Lul\u00ebzim Murataj akuzoi autoritetet ekuadoriane se e ngat\u00ebrruan at\u00eb me nj\u00eb burr\u00eb tjet\u00ebr dhe e privuan nga liria \u201cn\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb padrejt\u00eb, pa asnj\u00eb prov\u00eb t\u00eb vetme kund\u00ebr tij apo nj\u00eb foto t\u00eb vetme q\u00eb v\u00ebrteton ndonj\u00eb gjurm\u00eb pjes\u00ebmarrjeje.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cM\u00ebkati im i vet\u00ebm, si t\u00eb thuash, \u00ebsht\u00eb se jam shtetas shqiptar dhe kam ardhur n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend p\u00ebr shkak t\u00eb publicitetit jasht\u00eb vendit, duke nxitur investimet\u201d.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Zbritja n\u00eb paligjshm\u00ebri<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>N\u00eb shtator 2020, pas nj\u00eb hetimi pes\u00ebvje\u00e7ar, qindra oficer\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn kryen nj\u00eb goditje t\u00eb madhe kund\u00ebr rrjetit t\u00eb Rexhepit duke arrestuar 20 individ\u00eb n\u00eb Itali, Holand\u00eb, Gjermani, Greqi, Rumani, Hungari, Spanj\u00eb, Shqip\u00ebri dhe Dubai.<\/span><\/p>\n<p><span>Autoritetet italiane u d\u00ebrguan nj\u00eb s\u00ebr\u00eb letrash zyrtar\u00ebve ekuadorian\u00eb, duke u k\u00ebrkuar atyre q\u00eb t\u00eb fillonin procedurat e ekstradimit kund\u00ebr Rexhepit. N\u00eb nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb vitit 2021 nga Ambasada Italiane, e cila u sigurua nga \u201cThe Washington Post\u201d, paralajm\u00ebrohej se Rexhepi organizonte d\u00ebrgesat transatlantike t\u00eb drog\u00ebs dhe urdh\u00ebronte vrasjen e rival\u00ebve \u201cfal\u00eb nj\u00eb rrjeti t\u00eb dendur bashk\u00ebpunimi dhe korrupsioni, nga burgu, duke p\u00ebrdorur t\u00eb gjitha llojet e sistemeve t\u00eb komunikimit\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span>Por Rexhepi kishte planet e veta. N\u00eb gusht 2021, nj\u00eb gjykat\u00ebs i Guayaquil, Diego Poma, i dha Rexhepit arrest sht\u00ebpiak p\u00ebr \u201carsye mjek\u00ebsore\u201d me nj\u00eb monitorues n\u00eb ky\u00e7in e k\u00ebmb\u00ebs. Dit\u00eb m\u00eb von\u00eb, gjyqtari urdh\u00ebroi heqjen e monitorit t\u00eb ky\u00e7it t\u00eb k\u00ebmb\u00ebs dhe e urdh\u00ebroi Rexhepin q\u00eb \u00e7do 15 dit\u00eb t\u00eb paraqitej tek autoritetet. Gjyqtari m\u00eb von\u00eb u shkarkua nga k\u00ebshilli gjyq\u00ebsor i vendit, i cili zbuloi se ai kishte shkelur pavar\u00ebsin\u00eb e n\u00ebpun\u00ebsve gjyq\u00ebsor\u00eb n\u00eb disa vendime q\u00eb p\u00ebrfitonin bos\u00ebt e fuqish\u00ebm t\u00eb drog\u00ebs. Poma, n\u00eb procesin e tij disiplinor, mohoi shkeljet dhe tha se kishte ndjekur t\u00eb gjitha protokollet ligjore n\u00eb marrjen e vendimeve t\u00eb tij.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb vitin 2023, lirimi i Rexhepit u denoncua publikisht nga kandidati presidencial Fernando Villavicencio si nj\u00eb shembull tjet\u00ebr i zbritjes s\u00eb Ekuadorit n\u00eb paligjshm\u00ebri. Disa muaj m\u00eb von\u00eb, Villavicencio, i cili premtoi t\u00eb merrte masa kund\u00ebr bandave t\u00eb narkotik\u00ebve t\u00eb vendit, u vra.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Deri at\u00ebher\u00eb, ishte b\u00ebr\u00eb e qart\u00eb se sa pushtet kishin trafikant\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb drog\u00ebs n\u00eb Ekuador. Nj\u00eb tjet\u00ebr trafikant i shquar shqiptar i drog\u00ebs, Dritan Gjika, kishte krijuar nj\u00eb rrjet t\u00eb gjer\u00eb lidhjesh biznesi dhe politike, zbuluan hetuesit. Dyshohet se ai ishte n\u00ebn mbrojtjen e kreut t\u00eb policis\u00eb s\u00eb Ekuadorit. Disa zyrtar\u00eb t\u00eb inteligjenc\u00ebs evropiane than\u00eb se dyshojn\u00eb se Gjika mund t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e rrjetit t\u00eb Rexhepit.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb janar, bandat ekuadoriane nis\u00ebn nj\u00eb val\u00eb dhune q\u00eb synonte institucionet dhe mediat e vendit. Presidenti i ri i vendit, Daniel Noboa, u p\u00ebrgjigj duke shpallur gjendjen e konfliktit t\u00eb brendsh\u00ebm t\u00eb armatosur kund\u00ebr bandave, duke mobilizuar ushtrin\u00eb p\u00ebr t\u00eb vendosur kontrollin n\u00eb qytetet dhe burgjet e vendit. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, qeveria ka deklaruar nj\u00eb r\u00ebnie prej 18% n\u00eb shkall\u00ebn e vrasjeve, por rr\u00ebmbimet dhe zhvatjet kan\u00eb vazhduar t\u00eb rriten dhe organizatat e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut kan\u00eb akuzuar qeverin\u00eb p\u00ebr arrestimin e mij\u00ebrave personave me pak prova dhe p\u00ebr procese jo t\u00eb rregullt.<\/span><\/p>\n<p><span>R\u00ebnia e vrasjeve, tha Renato Rivera, koordinator i Observatorit t\u00eb Krimit t\u00eb Organizuar t\u00eb Ekuadorit, \u201cnuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje ndaj militarizimit, por m\u00eb tep\u00ebr ndaj proceseve t\u00eb paqes dhe aleancave kriminale\u201d midis bandave. Pavar\u00ebsisht deklarat\u00ebs s\u00eb presidentit p\u00ebr konflikt t\u00eb armatosur t\u00eb brendsh\u00ebm, strukturat kriminale m\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb vendit \u2013 si\u00e7 jan\u00eb shqiptar\u00ebt \u2013 mbeten \u201cpik\u00ebrisht t\u00eb nj\u00ebjtat\u201d, shtoi ai.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cK\u00ebto grupe transnacionale nuk jan\u00eb prekur realisht,\u201d tha Rivera.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>Tregje t\u00eb reja n\u00eb Afrik\u00eb dhe Azi<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>\u201cZot\u00ebt e kokain\u00ebs\u201d vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtaten, t\u00eb diversifikohen dhe t\u00eb lul\u00ebzojn\u00eb. Nd\u00ebrsa autoritetet e zbatimit t\u00eb ligjit n\u00eb Evrop\u00eb kan\u00eb intensifikuar operacionet e ndalimit, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb portet kryesore n\u00eb Evrop\u00ebn Veriore, trafikant\u00ebt e drog\u00ebs duket se po zhvendosen n\u00eb pika t\u00eb tjera hyrjeje. Holanda dhe Belgjika, sht\u00ebpia e porteve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb Evrop\u00eb, kap\u00ebn rreth gjysm\u00ebn e sasis\u00eb s\u00eb kokain\u00ebs n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb vitit 2024 n\u00eb krahasim me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb t\u00eb vitit t\u00eb kaluar.<\/span><\/p>\n<p><span>Spanja, e cila ka vazhduar t\u00eb konfiskoj\u00eb sasi rekord kokaine, duket se po kalon Belgjik\u00ebn dhe Holand\u00ebn si porta m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e Evrop\u00ebs p\u00ebr kokain\u00ebn. Suedia dhe Norvegjia raportuan gjithashtu konfiskime rekord t\u00eb kokain\u00ebs n\u00eb porte n\u00eb vitin 2023, sipas BE-s\u00eb. Gjermania pa m\u00eb shum\u00eb se dyfish t\u00eb konfiskimeve t\u00eb kokain\u00ebs midis 2022 dhe 2023, sipas UNODC.<\/span><\/p>\n<p><span>Trafikant\u00ebt po p\u00ebrdorin gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb laborator\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpunuar kokain\u00ebn ose p\u00ebr ta ndar\u00eb at\u00eb nga materialet e tjera q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr ta fshehur. BE raportoi \u00e7montimin e 39 laborator\u00ebve t\u00eb kokain\u00ebs n\u00ebp\u00ebr shtetet an\u00ebtare n\u00eb vitin 2022, nga t\u00eb pakt\u00ebn 16 n\u00eb 2019; nj\u00eb laborator, i zbuluar nga autoritetet n\u00eb Spanj\u00eb n\u00eb vitin 2023, nxirrte 200 kilogram\u00eb kokain\u00eb \u00e7do dit\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Tregje t\u00eb reja p\u00ebrtej Evrop\u00ebs vazhdojn\u00eb t\u00eb hapen si p\u00ebrgjigje ndaj konsumit t\u00eb kokain\u00ebs. Australia raportoi prevalenc\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb vjetore t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb kokain\u00ebs n\u00eb bot\u00eb, sipas UNODC, megjith\u00ebse t\u00eb dh\u00ebnat e uj\u00ebrave t\u00eb zeza sugjerojn\u00eb se shumica e konsumator\u00ebve t\u00eb kokain\u00ebs e p\u00ebrdorin drog\u00ebn vet\u00ebm her\u00eb pas here. N\u00eb fillim t\u00eb dhjetorit, autoritetet australiane kap\u00ebn mbi 2 ton\u00eb kokain\u00eb, sekuestrimi m\u00eb i madh ndonj\u00ebher\u00eb i drog\u00ebs n\u00eb vend. Vet\u00ebm disa dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, marina kolumbiane njoftoi kapjen e 6 \u201cnarko-n\u00ebndet\u00ebsve\u201d q\u00eb mbanin m\u00eb shum\u00eb se 225 ton\u00eb kokain\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb q\u00eb transportonte 5 ton\u00eb kokain\u00eb n\u00eb Australi.<\/span><\/p>\n\n<p><span>Teksa t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr Azin\u00eb jan\u00eb t\u00eb kufizuara, konsumi dhe konfiskimet e kokain\u00ebs po rriten n\u00eb Kin\u00eb dhe Japoni, raporton UNODC. Ai ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje gjithashtu rritje t\u00eb konfiskimeve n\u00eb Indi, Malajzi dhe Filipine, duke sugjeruar se ato mund t\u00eb shfaqen si qendra rritjeje p\u00ebr trafikant\u00ebt. N\u00ebse normat e konsumit t\u00eb Azis\u00eb do t\u00eb p\u00ebrputheshin nj\u00eb dit\u00eb me at\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs, numri i p\u00ebrdoruesve t\u00eb rregullt t\u00eb kokain\u00ebs atje mund t\u00eb rritet nga 2 milion\u00eb, n\u00eb mbi 40 milion\u00eb, sipas UNODC.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cJan\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e shtresave t\u00eb larta ata q\u00eb e marrin at\u00eb\u201d \u2013 tha Pietschmann, oficer i k\u00ebrkimit t\u00eb UNODC. \u201cPotenciali \u00ebsht\u00eb aty\u2026 Ka nj\u00eb brez t\u00eb ri atje, brezi i ri ka para dhe brezi i ri shkon n\u00eb festa.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span><strong>LEXO EDHE:\u00a0<a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2023\/11\/10\/kush-e-tradhtoi-dritan-rexhepin\/\">Kush e \u201ctradhtoi\u201d Dritan Rexhepin<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span>Sipas zyrtar\u00ebve australian\u00eb, grupet kriminale shqiptare thuhet se kan\u00eb filluar t\u00eb krijojn\u00eb rrjete n\u00eb Australi, duke shfryt\u00ebzuar dob\u00ebsit\u00eb n\u00eb sistemin e imigracionit t\u00eb vendit dhe duke kapitalizuar nj\u00eb treg n\u00eb lul\u00ebzim me \u00e7mime t\u00eb larta t\u00eb kokain\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span>Shqiptar\u00ebt kan\u00eb mundur ta p\u00ebrsosin operacionin e tyre pothuajse kudo, thot\u00eb Mejdini.<\/span><br \/>\n<span>\u201cNuk ka m\u00eb kufi p\u00ebr ta\u201d \u2013 thot\u00eb Mejdini. \u201cModeli q\u00eb ata kan\u00eb krijuar, p\u00ebr t\u00eb krijuar aleanca, p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunuar me t\u00eb huajt e tjer\u00eb, i ndihmon ata t\u00eb shkojn\u00eb kudo. Kudo q\u00eb ka k\u00ebrkes\u00eb, ata do t\u00eb jen\u00eb d\u00ebrguesit.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span>Disa analist\u00eb spekulojn\u00eb se Turqia, ku zyrtar\u00ebt raportuan nj\u00eb rritje prej 45% t\u00eb konfiskimeve t\u00eb kokain\u00ebs midis 2020 dhe 2021, mund t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb korridor vendimtar p\u00ebr l\u00ebvizjen e drog\u00ebs n\u00eb lindje.<\/span><\/p>\n<p><span>Aty autoritetet e gjet\u00ebn Rexhepin n\u00eb n\u00ebntor 2023, dy vjet pasi u lirua nga burgu n\u00eb Ekuador. Ai u arrestua n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebrkesave p\u00ebr ekstradim nga Italia dhe Shqip\u00ebria.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cMbreti\u201d e kishte shk\u00ebmbyer nj\u00eb jet\u00eb luksi me nj\u00eb tjet\u00ebr, pasi mb\u00ebrriti n\u00eb Turqi me nj\u00eb pasaport\u00eb kolumbiane me pseudonimin Benjamin Omar Perez Garcia dhe u vendos n\u00eb nj\u00eb vil\u00eb t\u00eb bardh\u00eb n\u00eb nj\u00eb periferi bregdetare t\u00eb Stambollit, than\u00eb autoritetet.<\/span><\/p>\n<p><span>Ai mbetet prapa hekurave n\u00eb Turqi\u2026 tani p\u00ebr tani. <\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u00a9Marr\u00eb nga <a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/world\/2024\/12\/28\/cocaine-consumption-soars-europe-asia\/\">The Washington Post<\/a>, p\u00ebrshtati n\u00eb shqip LAPSI.al<\/span><\/strong><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2024\/12\/29\/washington-post-si-shqiptaret-po-udheheqin-trafikun-nderkombetar-te-kok%CE%B1ines\/\">\u201cWashington Post\u201d: Si shqiptar\u00ebt po udh\u00ebheqin trafikun nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb kok\u03b1in\u00ebs<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cNj\u00eb bum global n\u00eb trafikun e kok\u03b1in\u00ebs po sfidon p\u00ebrpjekjet prej dekadash kund\u00ebr drog\u00ebs\u201d \u2013 \u00ebsht\u00eb titulli i nj\u00eb shkrimi mjaft t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshmes amerikane \u201cWashington Post\u201d. Nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb shkrimit q\u00eb lapsi.al e sjell m\u00eb posht\u00eb t\u00eb plot\u00eb e z\u00eb roli i grupeve shqiptare dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ai [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":4737,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4736","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4736"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4736\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}