{"id":46833,"date":"2025-10-16T16:48:22","date_gmt":"2025-10-16T16:48:22","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/10\/16\/shkrimi-i-new-york-times-si-berisha-thyente-embargon-e-okb-per-te-furnizuar-me-karburant-serbine-e-milloshevicit\/"},"modified":"2025-10-16T16:48:22","modified_gmt":"2025-10-16T16:48:22","slug":"shkrimi-i-new-york-times-si-berisha-thyente-embargon-e-okb-per-te-furnizuar-me-karburant-serbine-e-milloshevicit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/10\/16\/shkrimi-i-new-york-times-si-berisha-thyente-embargon-e-okb-per-te-furnizuar-me-karburant-serbine-e-milloshevicit\/","title":{"rendered":"Shkrimi i \u201cNew York Times\u201d: Si Berisha thyente embargon e OKB, p\u00ebr t\u00eb furnizuar me karburant Serbin\u00eb e Milloshevi\u00e7it"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb debatet e sotme n\u00eb parlament q\u00eb pat\u00ebn n\u00eb qend\u00ebr Kosov\u00ebn, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb ndrysh\u00ebm socialist\u00eb i kujtuan Sali Berish\u00ebs, thyerjen e embargos s\u00eb naft\u00ebs q\u00eb lejoi furnizimin e Serbis\u00eb me karburant nga Shqip\u00ebria. Por p\u00ebr \u00e7far\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb?<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb viteve \u201990, Kombet e Bashkuara kishin vendosur sanksione ndaj Serbis\u00eb, e cila n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kishte kontrollin edhe mbi Malin e Zi. Sanksionet kishin p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb nd\u00ebshkonin serb\u00ebt p\u00ebr \u201cspastrimin etnik\u201d dhe p\u00ebr refuzimin p\u00ebr t\u00eb njohur Kroacin\u00eb dhe Bosnj\u00ebn. Ndalimi i importit t\u00eb karburant\u00ebve ishte nj\u00eb mas\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrdorimit ushtarak t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Por ndihma p\u00ebr Serbin\u00eb erdhi pik\u00ebrisht andej nga nuk pritej, Shqip\u00ebria. Liqeni i Shkodr\u00ebs dhe lumi Buna, n\u00eb kufirin me Malin e Zi, u kthyen n\u00eb autostrad\u00ebn e kontraband\u00ebs s\u00eb naft\u00ebs, e kontrolluar direkt nga strukturat shtet\u00ebrore t\u00eb koh\u00ebs. Tonelata t\u00eb t\u00ebra nafte q\u00eb mb\u00ebrrinin n\u00eb Shqip\u00ebri nga Italia e Greqia, p\u00ebrfundonin drejt Veriut t\u00eb vendit. Fu\u00e7i t\u00eb panum\u00ebrta nafte lidheshin pas varkave me motor p\u00ebr t\u00eb kaluar n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Presidenti i koh\u00ebs Sali Berisha e ka pranuar me gjys\u00ebm z\u00ebri fenomenin, duke u justifikuar se b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr kontraband\u00eb me gomer\u00eb e bidona, por situata e at\u00ebhershme alarmoi komunitetin nd\u00ebrkomb\u00ebtar deri n\u00eb nivelet e larta t\u00eb administrat\u00ebs amerikane si\u00e7 d\u00ebshmonin mediat e huaja. Nd\u00ebrsa n\u00eb kujtimet e tij, pak vite m\u00eb par\u00eb, ish-presidenti i Malit t\u00eb Zi, Momir Bulatovi\u00e7, tregoi se n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ai kishte patur nj\u00eb marr\u00ebveshje fjale me Berish\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb lejuar lumin e karburanteve drejt vendit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Shkrimi i plot\u00eb i New York Times n\u00eb vitin 1995<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa pal\u00ebt nd\u00ebrluftuese n\u00eb Bosnj\u00eb po p\u00ebrgatiten p\u00ebr ofensiv\u00ebn e tyre t\u00eb pritshme pranverore, sasi t\u00eb m\u00ebdha karburanti t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb lart\u00eb, q\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr tanke dhe avion\u00eb luftarak\u00eb, po kontrabandohen hapur n\u00ebp\u00ebr liqen k\u00ebtu drejt Jugosllavis\u00eb, n\u00eb shkelje t\u00eb embargos s\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara.<\/p>\n<p>Rrjedha e karburantit t\u00eb avion\u00ebve nga ky vend i vog\u00ebl drejt Jugosllavis\u00eb filloi para disa muajsh dhe besohet se \u00ebsht\u00eb e destinuar p\u00ebr \u201cmakinerin\u00eb luftarake serbe\u201d, si\u00e7 e p\u00ebrshkroi nj\u00eb diplomat per\u00ebndimor. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, miliona litra benzin\u00eb dhe naft\u00eb t\u00eb zakonshme jan\u00eb transportuar gjat\u00eb muajve t\u00eb fundit nga Shqip\u00ebria drejt fqinjit t\u00eb saj verior.<\/p>\n<p>Shtetet e Bashkuara kan\u00eb shprehur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur shqet\u00ebsimin e tyre ndaj Qeveris\u00eb Shqiptare p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tregti, e cila, sipas monitoruesve evropian\u00eb t\u00eb sanksioneve, ka arritur ndonj\u00ebher\u00eb deri n\u00eb gati nj\u00eb milion litra n\u00eb dit\u00eb.<br \/>\nAdministrata e Klintonit po shqyrton d\u00ebrgimin e nj\u00eb note zyrtare diplomatike, pasi ky vend n\u00eb brigjet e Adriatikut \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb \u201cautostrad\u00eb karburanti\u201d drejt fqinjit t\u00eb tij t\u00eb izoluar nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb segment prej 20 miljesh rrug\u00eb t\u00eb keqe p\u00ebrgjat\u00eb liqenit, ndodhen t\u00eb pakt\u00ebn 20 pika karburanti, rezervuar\u00ebt n\u00ebntok\u00ebsor\u00eb t\u00eb t\u00eb cilave mund t\u00eb mbajn\u00eb rreth 450.000 galona, dhe po nd\u00ebrtohen pika t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Kjo ndodh n\u00eb nj\u00eb rajon jasht\u00ebzakonisht t\u00eb varf\u00ebr, ku ka m\u00eb shum\u00eb dele sesa makina, ku gjedh\u00ebt t\u00ebrheqin qerre druri dhe bi\u00e7ikleta \u00ebsht\u00eb mjeti m\u00eb i zakonsh\u00ebm i transportit.<\/p>\n<p>Edhe pse karburanti po arrin n\u00eb Serbi edhe p\u00ebrmes rrug\u00ebve t\u00eb tjera, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrgjat\u00eb Danubit, Shqip\u00ebria po furnizon m\u00eb shum\u00eb se t\u00eb gjitha vendet e tjera t\u00eb marra s\u00eb bashku, tha Antonio Napolitano, koordinator i sanksioneve p\u00ebr Bashkimin Evropian dhe OSBE-n\u00eb, me seli n\u00eb Bruksel. Diplomati italian e njoftoi Qeverin\u00eb Shqiptare dhe diplomat\u00ebt e huaj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gjat\u00eb vizit\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb shkurt.<\/p>\n<p>Qeveria Shqiptare mohon q\u00eb po lejon shkeljen e sanksioneve. N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb, Presidenti Sali Berisha tha se deklaratat e Ambasadorit Napolitano dhe t\u00eb Ambasad\u00ebs Amerikane p\u00ebr nivelin e lart\u00eb t\u00eb karburantit q\u00eb kalon nga Shqip\u00ebria n\u00eb Jugosllavi ishin \u201cabsolutisht t\u00eb pajustifikuara.\u201d<br \/>\nAi tha se megjith\u00ebse kishte pak kontraband\u00eb, ajo nuk kishte p\u00ebrmasa t\u00eb m\u00ebdha. Sipas tij, qeveria po b\u00ebn m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb kontrolluar k\u00ebt\u00eb dukuri, duke pasur parasysh munges\u00ebn e burimeve dhe trajnimit t\u00eb policis\u00eb.<\/p>\n<p>Sanksionet e Kombeve t\u00eb Bashkuara ndalojn\u00eb transportimin e \u00e7do malli p\u00ebrve\u00e7 disa kategorive, si furnizimet mjek\u00ebsore dhe ushqimore, drejt Serbis\u00eb dhe Malit t\u00eb Zi. Nd\u00ebrprerja e importeve t\u00eb karburantit \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrdorimit ushtarak t\u00eb tij, tha Napolitano.<\/p>\n<p>Sanksionet kishin p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb nd\u00ebshkonin serb\u00ebt p\u00ebr \u201cspastrimin etnik\u201d dhe p\u00ebr refuzimin e Jugosllavis\u00eb p\u00ebr t\u00eb njohur Kroacin\u00eb dhe Bosnj\u00ebn.<br \/>\nKarburanti vjen n\u00eb Shqip\u00ebri nga kompani italiane dhe greke dhe hyn n\u00eb Jugosllavi p\u00ebrmes Malit t\u00eb Zi. Kufiri midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Malit t\u00eb Zi kalon n\u00ebp\u00ebr liqen.<\/p>\n<p>Nuk dihet sakt\u00ebsisht se \u00e7far\u00eb ndodh me karburantin m\u00eb pas. Por diplomat\u00ebt k\u00ebtu besojn\u00eb se pjesa m\u00eb e madhe e tij nuk q\u00ebndron n\u00eb Mal t\u00eb Zi, i cili kufizohet me zonat e kontrolluara nga serb\u00ebt n\u00eb Bosnj\u00eb, si dhe me Serbin\u00eb.<\/p>\n<p>Ekipi nd\u00ebrkomb\u00ebtar i monitorimit t\u00eb sanksioneve n\u00eb Shqip\u00ebri \u2014 q\u00eb p\u00ebrfshin amerikan\u00eb nga doganat, si dhe italian\u00eb, belg\u00eb dhe zviceran\u00eb \u2014 vler\u00ebsohet nga diplomat\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb p\u00ebr pun\u00ebn e tij. Por ai nuk ka mandat p\u00ebr ta ndaluar tregtin\u00eb, vet\u00ebm p\u00ebr ta monitoruar dhe raportuar.<\/p>\n<p>Madje edhe kjo pun\u00eb pengohet nga mungesa e bashk\u00ebpunimit t\u00eb autoriteteve shqiptare, thuhet n\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb zyr\u00ebs s\u00eb Napolitanos.<\/p>\n<p>Presidenti Berisha p\u00ebrmendi disa hapa q\u00eb qeveria e tij kishte nd\u00ebrmarr\u00eb p\u00ebr t\u00eb frenuar fluksin e karburantit drejt Jugosllavis\u00eb: licencimin e pikave t\u00eb karburantit dhe ndalimin e tregtis\u00eb s\u00eb produkteve t\u00eb naft\u00ebs brenda tre miljeve nga liqeni.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb ligji t\u00eb ri, zyrtar\u00ebt shqiptar\u00eb duhet t\u00eb verifikojn\u00eb q\u00eb \u00e7do ngarkes\u00eb \u00ebsht\u00eb e destinuar p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrdorues legjitim dhe t\u00eb njoftojn\u00eb vendin eksportues p\u00ebrpara se anija t\u00eb largohet nga porti.<\/p>\n<p>K\u00ebto masa funksionuan p\u00ebrkoh\u00ebsisht, por tregtia ka filluar t\u00eb rritet s\u00ebrish, sipas monitoruesve t\u00eb sanksioneve dhe diplomat\u00ebve.<\/p>\n<p>Nj\u00eb vizit\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet e b\u00ebn t\u00eb qart\u00eb se masat nuk po zbatohen: t\u00eb pakt\u00ebn n\u00ebnt\u00eb pika karburanti q\u00eb duhej t\u00eb ishin mbyllur p\u00ebr shkak t\u00eb kufirit tre miljesh, ende shesin karburant; pjesa tjet\u00ebr ndodhen vet\u00ebm disa qindra metra jasht\u00eb zon\u00ebs s\u00eb ndaluar.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb dy jav\u00ebve t\u00eb para t\u00eb shkurtit, jan\u00eb importuar rreth 3.5 milion\u00eb galona karburant, p\u00ebrfshir\u00eb 1.3 milion\u00eb galona karburant avion\u00ebsh, sipas dokumenteve doganore shqiptare.<br \/>\nN\u00eb dhjet\u00eb dit\u00ebt e fundit t\u00eb shkurtit, 100.000 galona n\u00eb dit\u00eb jan\u00eb transportuar drejt veriut me kamion\u00eb, sipas policis\u00eb shqiptare, por diplomat\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb thon\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsim i madh.<\/p>\n<p>Veriu i Shqip\u00ebris\u00eb ka vet\u00ebm 1.583 automjete t\u00eb regjistruara, sipas Institutit t\u00eb Statistikave.<\/p>\n<p>Ky vend, me p\u00ebrmasat e Merilendit, u mbajt i pazhvilluar gjat\u00eb kat\u00ebr dekadave t\u00eb sundimit t\u00eb ashp\u00ebr komunist t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs dhe \u00ebsht\u00eb vendi m\u00eb i prapambetur ekonomikisht n\u00eb Evrop\u00eb, me dy t\u00eb tretat e popullsis\u00eb q\u00eb jetojn\u00eb nga bujq\u00ebsia.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria ka vet\u00ebm 140.000 automjete (p\u00ebrfshir\u00eb traktor\u00eb, moto\u00e7ikleta me karroc\u00eb dhe automjete private), dhe nuk ka asnj\u00eb autostrad\u00eb me kat\u00ebr korsi n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin. Edhe rruga q\u00eb t\u00eb \u00e7on n\u00eb aeroportin e vet\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar kalon mbi nj\u00eb ur\u00eb me nj\u00eb korsi.<\/p>\n<p>Tregtia e karburantit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb burim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb ardhurash legale p\u00ebr nj\u00eb vend q\u00eb po p\u00ebrpiqet t\u00eb modernizohet. Autoritetet komb\u00ebtare mbledhin dogana nga 70% deri n\u00eb 100% t\u00eb vler\u00ebs s\u00eb deklaruar t\u00eb produkteve t\u00eb naft\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon t\u00eb varf\u00ebr, qeveria lokale mblodhi 22 milion\u00eb dollar\u00eb taksa n\u00eb vitin 1994, pothuajse t\u00eb gjitha nga tregtia e karburantit, raportoi gazeta shqiptare Z\u00ebri i Popullit n\u00eb shkurt \u2014 nj\u00eb rritje nga 8 milion\u00eb dollar\u00eb n\u00eb 1993.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim, tregtia e naft\u00ebs me Jugosllavin\u00eb ishte nj\u00eb aktivitet i vog\u00ebl familjar, por tani \u00ebsht\u00eb marr\u00eb n\u00ebn kontroll nga organizata kriminale t\u00eb strukturuara, than\u00eb diplomat\u00ebt e huaj.<\/p>\n<p>Kompanit\u00eb e naft\u00ebs d\u00ebrgojn\u00eb karburantin n\u00eb portet shqiptare t\u00eb Durr\u00ebsit dhe Vlor\u00ebs, ku e marrin n\u00eb dor\u00eb kompani t\u00eb regjistruara shqiptare. Kamion\u00ebt pastaj nisen n\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtim t\u00eb gjat\u00eb e t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb drejt veriut, duke ecur ngadal\u00eb n\u00eb rrug\u00eb t\u00eb d\u00ebmtuara. N\u00eb Shkod\u00ebr, karburanti pompohet n\u00eb rezervuar\u00ebt e pikave t\u00eb karburantit, shumica t\u00eb improvizuara me disa pompa dhe nj\u00eb barak\u00eb ku rri nj\u00eb pun\u00ebtor.<\/p>\n<p>Karburanti pompohet menj\u00ebher\u00eb n\u00eb kamion\u00eb t\u00eb tjer\u00eb \u2014 stacionet punojn\u00eb 24 or\u00eb n\u00eb dit\u00eb, por jan\u00eb m\u00eb aktive nat\u00ebn \u2014 dhe d\u00ebrgohet n\u00eb brigjet e Liqenit t\u00eb Shkodr\u00ebs.<\/p>\n<p>Kontrabandist\u00ebt jan\u00eb aq t\u00eb sigurt sa shpesh veprojn\u00eb n\u00eb mes t\u00eb dit\u00ebs. Rreth mesdit\u00ebs, nj\u00eb kamion del nga rruga kryesore dhe shkon n\u00eb drejtim t\u00eb liqenit, duke kaluar nj\u00eb post\u00eb kufitare ku roje jan\u00eb ushtar\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb armatosur. Kamioni shoq\u00ebrohet nga dy makina \u2014 nj\u00eb Ford dhe nj\u00eb Mercedes \u2014 secila me nga kat\u00ebr burra, nj\u00eb pamje e pazakont\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb t\u00eb varf\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb bregun e liqenit, m\u00eb pak se nj\u00eb gjysm\u00eb milje nga posta kufitare, karburanti derdhet n\u00eb fu\u00e7i metalike 50-gallon\u00ebshe n\u00eb dy anije t\u00eb r\u00ebnda metalike.<\/p>\n<p>M\u00eb n\u00eb veri, sistemi \u00ebsht\u00eb m\u00eb efikas: p\u00ebrmes nj\u00eb tubi t\u00eb gjat\u00eb plastike t\u00eb zez\u00eb, karburanti kalon direkt nga kamion\u00ebt n\u00eb barka t\u00eb vogla.<br \/>\nPas shkarkimit, barka me motor 25 kuaj fuqi niset p\u00ebrtej liqenit, drejt Jugosllavis\u00eb. (Shqiptarja.com)<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2025\/10\/shkrimi-i-new-york-times-si-berisha-thyente-embargon-e-okb-per-te-furnizuar-me-karburant-serbine-e-milloshevicit\/\">Shkrimi i \u201cNew York Times\u201d: Si Berisha thyente embargon e OKB, p\u00ebr t\u00eb furnizuar me karburant Serbin\u00eb e Milloshevi\u00e7it<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb debatet e sotme n\u00eb parlament q\u00eb pat\u00ebn n\u00eb qend\u00ebr Kosov\u00ebn, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb ndrysh\u00ebm socialist\u00eb i kujtuan Sali Berish\u00ebs, thyerjen e embargos s\u00eb naft\u00ebs q\u00eb lejoi furnizimin e Serbis\u00eb me karburant nga Shqip\u00ebria. Por p\u00ebr \u00e7far\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb? N\u00eb fillim t\u00eb viteve \u201990, Kombet e Bashkuara kishin vendosur sanksione ndaj Serbis\u00eb, e cila n\u00eb at\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-46833","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46833"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46833\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}