{"id":44026,"date":"2025-10-02T12:48:18","date_gmt":"2025-10-02T12:48:18","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/10\/02\/paradoksi-prodhimi-bujqesor-shenon-ulje-por-importet-e-pesticideve-rriten\/"},"modified":"2025-10-02T12:48:18","modified_gmt":"2025-10-02T12:48:18","slug":"paradoksi-prodhimi-bujqesor-shenon-ulje-por-importet-e-pesticideve-rriten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/10\/02\/paradoksi-prodhimi-bujqesor-shenon-ulje-por-importet-e-pesticideve-rriten\/","title":{"rendered":"Paradoksi\/ Prodhimi bujq\u00ebsor sh\u00ebnon ulje, por importet e pesticideve rriten"},"content":{"rendered":"<p>Me gjith\u00eb r\u00ebnien e prodhimit bujq\u00ebsor, importet e pesticideve po vijn\u00eb n\u00eb rritje vit pas viti. T\u00eb dh\u00ebnat zyrtare t\u00eb INSTAT tregojn\u00eb se n\u00eb vitin 2023, importi i pesticideve sh\u00ebnoi 1,480 ton\u00eb, me rritje vjetore prej 6.8%.<\/p>\n<p>P\u00ebrdorimi i pesticideve n\u00eb vend ka p\u00ebsuar luhatje t\u00eb forta gjat\u00eb periudh\u00ebs 2010\u20132023, duke arritur kulmin n\u00eb vitin 2020, kur importet e tyre kaluan 2,000 ton\u00eb. N\u00eb vitin 2010, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb INSTAT, ishin importuar 1,356 ton\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, nga 2020 n\u00eb 2023 \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjysmuar importi i insekticideve, t\u00eb cilat konsiderohen m\u00eb t\u00eb rrezikshmet, pasi ndikojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb sistemin nervor dhe lidhen me helmime akute dhe probleme afatgjata neurologjike. Edhe pse p\u00ebrdorimi i tyre ka r\u00ebn\u00eb ndjesh\u00ebm gjat\u00eb dekad\u00ebs, u regjistruan 407 ton\u00eb t\u00eb importuara n\u00eb vitin 2023, dhe ekspozimi ndaj tyre vijon t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim serioz.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2023 u importuan 298 ton\u00eb fungicide, me rritje vjetore 3.5%. Importi i tyre arriti kulmin n\u00eb vitin 2021 me mbi 690 ton\u00eb. Edhe pse p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb frenuar s\u00ebmundjet mykotike t\u00eb bim\u00ebve, shum\u00eb prej tyre lidhen me rreziqe p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut, p\u00ebrfshir\u00eb \u00e7rregullime hormonale dhe efekt kancerogjen n\u00eb rast ekspozimi t\u00eb vazhduesh\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2023, p\u00ebrdorimi i tyre ra n\u00eb 299 mij\u00eb nj\u00ebsi, por mbetet m\u00eb i lart\u00eb se nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb par\u00eb. Herbicidet, t\u00eb p\u00ebrdorura kund\u00ebr bar\u00ebrave t\u00eb k\u00ebqija, kan\u00eb sh\u00ebnuar nj\u00eb rritje t\u00eb dukshme, duke kaluar nga 35 ton\u00eb n\u00eb vitin 2010 n\u00eb mbi 408 ton\u00eb n\u00eb vitin 2023.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb konsiderohen m\u00eb pak toksike aktualisht sesa insekticidet, p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs si glifosati jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb debate shkencore p\u00ebr lidhjet e mundshme me kancerin dhe efektet afatgjata n\u00eb sh\u00ebndetin e njeriut.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa dezinfektant\u00ebt, t\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb sip\u00ebrfaqe dhe ambiente, mbeten n\u00eb nivele m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, me p\u00ebrdorim t\u00eb paq\u00ebndruesh\u00ebm gjat\u00eb viteve. Edhe pse m\u00eb pak t\u00eb rreziksh\u00ebm n\u00eb dozime t\u00eb kontrolluara, ata mund t\u00eb shkaktojn\u00eb irritime t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs dhe probleme respiratore.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se bujq\u00ebsia vendase po zhvendoset drejt nj\u00eb p\u00ebrdorimi m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb herbicideve dhe fungicideve, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb insekticidet, edhe pse me r\u00ebnie t\u00eb importeve, ende p\u00ebrdoren n\u00eb mas\u00eb q\u00eb krijon pasoja serioze p\u00ebr sh\u00ebndetin publik dhe mjedisin.<\/p>\n<p>Nga grupet e publikuara nga INSTAT (insekticide, fungicide, herbicide, dezinfektant\u00eb), insekticidet konsiderohen p\u00ebrgjith\u00ebsisht m\u00eb t\u00eb d\u00ebmshme p\u00ebr sh\u00ebndetin e njeriut, pasi mund t\u00eb shkaktojn\u00eb helmime akute edhe me doza t\u00eb vogla.<\/p>\n<p>Fungicidet zakonisht kan\u00eb toksicitet m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt akut, por disa kan\u00eb efekte kancerogjene ose endokrine n\u00eb p\u00ebrdorim afatgjat\u00eb. Herbicidet, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, jan\u00eb m\u00eb pak toksike sesa insekticidet.\/MONITOR<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/gijotina.com\/paradoksi-prodhimi-bujqesor-shenon-ulje-por-importet-e-pesticideve-rriten\/\">Paradoksi\/ Prodhimi bujq\u00ebsor sh\u00ebnon ulje, por importet e pesticideve rriten<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/gijotina.com\/\">GIJOTINA<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me gjith\u00eb r\u00ebnien e prodhimit bujq\u00ebsor, importet e pesticideve po vijn\u00eb n\u00eb rritje vit pas viti. T\u00eb dh\u00ebnat zyrtare t\u00eb INSTAT tregojn\u00eb se n\u00eb vitin 2023, importi i pesticideve sh\u00ebnoi 1,480 ton\u00eb, me rritje vjetore prej 6.8%. P\u00ebrdorimi i pesticideve n\u00eb vend ka p\u00ebsuar luhatje t\u00eb forta gjat\u00eb periudh\u00ebs 2010\u20132023, duke arritur kulmin n\u00eb vitin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-44026","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44026"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44026\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}