{"id":4003,"date":"2024-12-09T06:59:25","date_gmt":"2024-12-09T06:59:25","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2024\/12\/09\/hoqi-dore-nga-armet-berthamore-kievi-sheh-me-keqardhje-marreveshjen-e-1994\/"},"modified":"2024-12-09T06:59:25","modified_gmt":"2024-12-09T06:59:25","slug":"hoqi-dore-nga-armet-berthamore-kievi-sheh-me-keqardhje-marreveshjen-e-1994","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2024\/12\/09\/hoqi-dore-nga-armet-berthamore-kievi-sheh-me-keqardhje-marreveshjen-e-1994\/","title":{"rendered":"Hoqi dor\u00eb nga arm\u00ebt b\u00ebrthamore, Kievi sheh me keqardhje marr\u00ebveshjen e 1994"},"content":{"rendered":"<p>M\u00eb 5 dhjetor u mbush\u00ebn 30 vjet q\u00eb kur Ukraina firmosi marr\u00ebveshjen p\u00ebr t\u00eb dor\u00ebzuar arsenalin b\u00ebrthamor, i treti m\u00eb i madh n\u00eb bot\u00eb, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Nd\u00ebrsa agresioni i Rusis\u00eb ndaj Ukrain\u00ebs po i afrohet vitit t\u00eb tret\u00eb, Kievi e cil\u00ebson tani marr\u00ebveshjen me Mosk\u00ebn, si drit\u00ebshkurt\u00ebr. Korrespondentja e Z\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs Tatiana Vorozhko i hedh nj\u00eb v\u00ebshtrim historis\u00eb s\u00eb k\u00ebsaj marr\u00ebveshjeje.<\/p>\n<p>5 dhjetor 1994. Udh\u00ebheq\u00ebsit e Ukrain\u00ebs, Rusis\u00eb, Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Britanis\u00eb n\u00ebnshkruajn\u00eb Memorandumin e Budapestit. Steven Pifer ndihmoi n\u00eb negocimin e traktatit.<\/p>\n<p>\u201cShtetet e Bashkuara, Britania dhe Rusia u zotuan t\u00eb respektojn\u00eb sovranitetin, pavar\u00ebsin\u00eb dhe kufijt\u00eb ekzistues t\u00eb Ukrain\u00ebs dhe u zotuan t\u00eb mos p\u00ebrdorin forc\u00eb, ose t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb se do t\u00eb p\u00ebrdorin forc\u00ebn kund\u00ebr Ukrain\u00ebs\u201d, shprehet zoti Pifer.<\/p>\n<p>Ukraina, e cila trash\u00ebgoi arsenalin e tret\u00eb m\u00eb t\u00eb madh b\u00ebrthamor pas r\u00ebnies s\u00eb Bashkimit Sovjetik, ra dakord t\u2019i transferonte t\u00eb gjitha arm\u00ebt b\u00ebrthamore n\u00eb Rusi p\u00ebr t\u2019u \u00e7montuar dhe t\u00eb nxirrte jasht\u00eb p\u00ebrdorimit depot n\u00ebntok\u00ebsore prej ku mund t\u00eb l\u00ebshoheshin raketat b\u00ebrthamore.<\/p>\n<p>Mariana Budjeryn, \u00ebsht\u00eb autore e nj\u00eb libri mbi ngjarjet e asaj kohe.<\/p>\n<p>\u201cPjes\u00eb e marr\u00ebveshjes ishin edhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera, si asistenca teknike dhe financiare\u201d, shprehet ajo.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2014, Rusia pushtoi dhe aneksoi Krimen\u00eb nga Ukraina dhe nxiti nj\u00eb l\u00ebvizje separatiste n\u00eb rajonet lindore t\u00eb Ukrain\u00ebs. N\u00eb vitin 2022, filloi sulmin n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb fundit, Ministria e Jashtme e Ukrain\u00ebs e cil\u00ebsoi Memorandumin e Budapestit \u201cnj\u00eb d\u00ebshmi t\u00eb drit\u00ebshkurt\u00ebsis\u00eb n\u00eb vendimmarrjen strategjike t\u00eb siguris\u00eb\u201d. Ministri i Jasht\u00ebm ukrainas Andrii Sybiha solli nj\u00eb kopje t\u00eb memorandumit n\u00eb takimin e NATO-s para disa dit\u00ebsh.<\/p>\n<p>\u201cKy dokument, ose kjo let\u00ebr, d\u00ebshtoi q\u00eb t\u00eb ruante sigurin\u00eb e Ukrain\u00ebs dhe sigurin\u00eb trasnatlantike. Ndaj, duhet t\u00eb shmangim p\u00ebrs\u00ebritjen e gabimeve t\u00eb tilla\u201d, u shpreh ministri Sybiha.<\/p>\n<p>Kievi thot\u00eb se e vetma garanci reale p\u00ebr sigurin\u00eb e Ukrain\u00ebs dhe pengimin e agresionit t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm rus ndaj saj, \u00ebsht\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimi i Ukrain\u00ebs n\u00eb NATO.<\/p>\n<p>Petro Poroshenko, udh\u00ebheq\u00ebs opozitar dhe ish-President i Ukrain\u00ebs, ndan t\u00eb nj\u00ebjtin mendim.<\/p>\n<p>\u201cFirmosja e nj\u00eb ftese p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb NATO duhet konsideruar si nj\u00eb vazhdim i detyrimeve t\u00eb partner\u00ebve tan\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb Shtetet e Bashkuara, q\u00eb rrjedhin nga Memorandumi i Budapestit. Ky ishte nj\u00eb parakusht kur Ukraina hoqi dor\u00eb vullnetarisht nga aresnali i tret\u00eb m\u00eb i madh b\u00ebrthamor n\u00eb bot\u00eb\u201d, shprehet zoti Poroshenko.<\/p>\n<p>Si zonja Budjeryn dhe zoti Pifer thon\u00eb se n\u00eb periudh\u00ebn e memorandumit, Ukraina kishte nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb aft\u00ebsi teknike dhe ekonomike p\u00ebr t\u00eb ruajtur dhe zhvilluar arsenalin b\u00ebrthamor, si nj\u00eb mekaniz\u00ebm frenues p\u00ebr Rusin\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, zonja Budjeryn thot\u00eb se Ukraina mund t\u00eb kishte investuar m\u00eb shum\u00eb n\u00eb aft\u00ebsit\u00eb e saj ushtarake konvecionale.<\/p>\n<p>\u201cAsnj\u00eb dokument i vet\u00ebm, sado ligj\u00ebrisht i detyruesh\u00ebm, sado i shkruar mir\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb baz\u00eb e mjaftueshme p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare. \u00c7do vend duhet t\u00eb investoj\u00eb p\u00ebr mbrojtjen dhe sigurin\u00eb komb\u00ebtare\u201d, shprehet ajo.<\/p>\n<p>Zoti Pifer thot\u00eb se Memorandumi i Budapestit nuk \u00ebsht\u00eb i vetmi dokument q\u00eb rus\u00ebt e n\u00ebnshkruan dhe e shkel\u00ebn, \u00e7ka ngre pyetje n\u00eb lidhje me marr\u00ebveshjet e ardhshme me Mosk\u00ebn.<\/p>\n<p>\u201cNdodhi edhe n\u00eb Traktatin Rusi-Ukrain\u00eb t\u00eb vitit 1997 mbi Miq\u00ebsin\u00eb, Bashk\u00ebpunimin dhe Paqen. Ka patur disa dokumente t\u00eb tjera ku qeveria ruse \u00ebsht\u00eb shprehur qart\u00eb: \u201cNe e njohim Ukrain\u00ebn n\u00eb kufijt\u00eb e 1991.\u201d<\/p>\n<p>Shkeljet tregojn\u00eb gjithashtu brisht\u00ebsin\u00eb e sistemit nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb siguris\u00eb, thot\u00eb zonja Budjeryn.<\/p>\n<p>\u201cEfektshm\u00ebria e tyre varet nga shtetet q\u00eb v\u00ebzhgojn\u00eb vullnetarisht, por po aq edhe nga shtetet q\u00eb reagojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e duhur ndaj shkeljeve.\u201d<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt rus\u00eb faj\u00ebsojn\u00eb Ukrain\u00ebn dhe partner\u00ebt e saj p\u00ebr shkeljen e Memorandumit t\u00eb Budapestit, sepse, si\u00e7 thon\u00eb ata, zgjerimi i NATO-s k\u00ebrc\u00ebnon interesat ruse t\u00eb siguris\u00eb.\/VOA<\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lexo.al\/2024\/12\/hoqi-dore-nga-armet-berthamore-kievi-sheh-me-keqardhje-marreveshjen-e-1994\/\">Hoqi dor\u00eb nga arm\u00ebt b\u00ebrthamore, Kievi sheh me keqardhje marr\u00ebveshjen e 1994<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lexo.al\/\">www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00eb 5 dhjetor u mbush\u00ebn 30 vjet q\u00eb kur Ukraina firmosi marr\u00ebveshjen p\u00ebr t\u00eb dor\u00ebzuar arsenalin b\u00ebrthamor, i treti m\u00eb i madh n\u00eb bot\u00eb, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Nd\u00ebrsa agresioni i Rusis\u00eb ndaj Ukrain\u00ebs po i afrohet vitit t\u00eb tret\u00eb, Kievi e cil\u00ebson tani marr\u00ebveshjen me Mosk\u00ebn, si drit\u00ebshkurt\u00ebr. Korrespondentja e Z\u00ebrit t\u00eb Amerik\u00ebs Tatiana Vorozhko [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4003","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4003","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4003\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}