Si ja vrau Enver Hoxha djalin, Gjergjin dhe bashk\u00ebshortin, Kristo Dako. \u00c7far\u00eb shkruante Edit Durham p\u00ebr zonjush\u00ebn Kyrias (Sevasti Qiriazi), gruan kurajoze: Shkolla e Vashave ishte kaq moderne saq\u00eb m\u00eb dukej se isha kthyer papritur n\u00eb Europ\u00eb. Sot 67 vjet nga dita, kur n\u00ebna e arsimit shqiptar nd\u00ebrroi jet\u00eb n\u00eb mjerim.<\/p>\n
\u201cM\u00ebsonj\u00ebtorja\u201d, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr filmat m\u00eb t\u00eb bukur shqiptar\u00eb t\u00eb realizuar n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs komuniste. Ai film \u00ebsht\u00eb mish\u00ebrim i personazheve t\u00eb shquar t\u00eb arsimit shqiptar, Sevasti dhe Parashqevi Qiriazi dhe v\u00ebllait t\u00eb tyre Gjerasim Qiriazi. Sevastia e Gjerasimi vijn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb film p\u00ebrmes personazheve kryesor\u00eb Dafina e Stefan Bardhi. Ai film i kushtohej Sevastis\u00eb, por n\u00eb asnj\u00eb rast nuk identifikohej ky fakt, sepse Sevasti Qiriazi dhe familja e saj p\u00ebsuan dhun\u00ebn m\u00eb t\u00eb tmerrshme t\u00eb sistemit komunist, me vrasje, burgosje e internime. Nuk mund t\u00eb ishte ndryshe sepse ishte nj\u00eb nd\u00ebr familjet m\u00eb t\u00eb kulturuara n\u00eb Shqip\u00ebri. Sevasti Qiriazi bashk\u00eb me v\u00ebllain e motr\u00ebn e saj, hap\u00ebn shkoll\u00ebn e par\u00eb shqipe n\u00eb Kor\u00e7\u00eb dhe kaq mjafton. Padyshim q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrballej me t\u00eb nj\u00ebjtin mallkim q\u00eb u p\u00ebrball\u00ebn mij\u00ebra shqiptar\u00eb t\u00eb arsimuar. Dijet e tyre ishin armiku kryesor i diktatorit Enver Hoxha.<\/p>\n
Sot u mbush\u00ebn 67 vjet, nga dita kur Sevasti Qiriazi nd\u00ebrroi jet\u00eb. Ajo mbylli syt\u00eb m\u00eb 30 gusht t\u00eb vitit 1949, n\u00eb d\u00ebshp\u00ebrim p\u00ebr humbjen e djalit t\u00eb saj Gjergjit, kirurgu i famsh\u00ebm i asaj kohe, i cili nuk i mbijetoi dot torturave n\u00eb burgjeve komuniste. Sevasti Qiriazi p\u00ebrjetoi zem\u00ebrplasur humbjen e Gjergjit e trupin e munguar t\u00eb tij p\u00ebr ta p\u00ebrcjell\u00eb n\u00eb banes\u00ebn e fundit. Komunist\u00ebt nuk ia kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb as k\u00ebt\u00eb mund\u00ebsi. Sevasti Qiriazi p\u00ebrjetoi burgosjen e djalit tjet\u00ebr, Aleksandrit si dhe vrasjen e p\u00ebrdhosjen e kufom\u00ebs s\u00eb bashk\u00ebshortit t\u00eb saj, patriotit t\u00eb madh, Kristo Dakos. Ajo iku nga kjo bot\u00eb, pasi pa t\u00eb shkat\u00ebrruar familjen, por edhe atdheun e saj, p\u00ebr t\u00eb cilin kishte punuar me mish e shpirt, gjtih\u00eb jet\u00ebn e saj.<\/p>\n
Si sot 67 vite m\u00eb par\u00eb ajo u p\u00ebrcoll p\u00ebr n\u00eb banes\u00ebn e fundit. Ishte nj\u00eb ceremoni e ftoht\u00eb, pa nderime, pa fjalime pa dekorata e pa njer\u00ebz. Arkivoli i saj, ishte vendosur n\u00eb nj\u00eb karroc\u00eb, e cila shoq\u00ebrohej vet\u00ebm nga njer\u00ebzit shum\u00eb t\u00eb af\u00ebrt t\u00eb familjes, dy nuset e djemve, mbesa e vog\u00ebl dhe guzhinierja e Institutit Kyrias. Por, cila ishte ajo grua e madhe q\u00eb rregjimi komunist e gjunj\u00ebzoi?!<\/p>\n
Themeluese e Shkoll\u00ebs s\u00eb Vashave n\u00eb Kor\u00e7\u00eb<\/p>\n
Sevasti Dako (Qiriazi), lindi n\u00eb vitin 1871 dhe ishte atdhetare dhe nism\u00ebtare e organizimit t\u00eb arsimit shqiptar p\u00ebr femra. Ishte e para grua shqiptare q\u00eb studioi n\u00eb institucion amerikan, kolegjin me em\u00ebr \u201cRobert College\u201d n\u00eb Konstandinopoj\u00eb (Stamboll), t\u00eb cilin e kreu n\u00eb qershor 1891. Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb studimeve, ajo u kthye n\u00eb Shqip\u00ebri dhe mori pjes\u00eb n\u00eb ngritjen e shkoll\u00ebs s\u00eb vashave n\u00eb Kor\u00e7\u00eb m\u00eb 1891. Bashk\u00eb me motr\u00ebn e saj Parashqevi Qiriazi, ishin m\u00ebsueset dhe edukatoret e para t\u00eb shkoll\u00ebs s\u00eb vashave q\u00eb u hap m\u00eb 1891 n\u00eb Kor\u00e7\u00eb, nga ku dol\u00ebn shum\u00eb emra t\u00eb njohur t\u00eb femrave, t\u00eb cilat kontribuan n\u00eb fush\u00ebn e arsimit. Sevasti Qiriazi mbahet mend p\u00ebr shum\u00eb veprimtari patriotike, por kryesisht si nism\u00ebtare e arsimit dhe emancipimit shoq\u00ebror t\u00eb femr\u00ebs shqiptare.<\/p>\n
Ja \u00e7far\u00eb shkruante Edit Durham, pas vizit\u00ebs n\u00eb Kor\u00e7\u00eb n\u00eb vitin 1903. Ajo e p\u00ebrshkruante k\u00ebshtu shkoll\u00ebn e Vashave: \u201cZonjusha Kyrias (Sevasti Qiriazi), nj\u00eb grua shum\u00eb e p\u00ebrgatitur dhe kurajoze, pati shkuar n\u00eb Amerik\u00eb me ndihm\u00ebn e misionar\u00ebve amerikan\u00eb, qe trajnuar atje dhe kur u kthye n\u00eb Kor\u00e7\u00eb qe em\u00ebruar drejtoresh\u00eb e nj\u00eb shkolle fem\u00ebrore n\u00ebn patronazhin e Misionit Amerikan. (Sevasti) p\u00ebrdorte tekste shkollor\u00eb amerikan\u00eb dhe jepte m\u00ebsim n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. Mbas mbylljes s\u00eb shkoll\u00ebs mashkullore t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs, kjo mbeti e vetmja shkoll\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb jugore ku mund t\u00eb m\u00ebsohej shkrim e k\u00ebndim n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. Edhe pse frekuentimi i asaj shkolle sillte rrezikun q\u00eb vajzat dhe prind\u00ebrit t\u00eb ishin persekutuar nga autoritetet turke, klasat ishin gjithmon\u00eb plot. Vajzat krishtere dhe muslimane m\u00ebsonin t\u00eb shkruanin dhe t\u00eb lexonin n\u00eb shqip dhe i m\u00ebsonin edhe v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb tyre. Shkolla e Vashave ishte kaq moderne saq\u00eb m\u00eb dukej se isha kthyer papritur n\u00eb Europ\u00eb\u201d.<\/p>\n
The post Historia trondit\u00ebse e dhun\u00ebs komuniste ndaj Sevasti Qiriazit: Si i vrau Enver Hoxha, djalin dhe bashk\u00ebshortin<\/a> appeared first on www.lexo.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Si ja vrau Enver Hoxha djalin, Gjergjin dhe bashk\u00ebshortin, Kristo Dako. \u00c7far\u00eb shkruante Edit Durham p\u00ebr zonjush\u00ebn Kyrias (Sevasti Qiriazi), gruan kurajoze: Shkolla e Vashave ishte kaq moderne saq\u00eb m\u00eb dukej se isha kthyer papritur n\u00eb Europ\u00eb. Sot 67 vjet nga dita, kur n\u00ebna e arsimit shqiptar nd\u00ebrroi jet\u00eb n\u00eb mjerim. \u201cM\u00ebsonj\u00ebtorja\u201d, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3530","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3530"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3530\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}