{"id":33690,"date":"2025-07-31T19:47:36","date_gmt":"2025-07-31T19:47:36","guid":{"rendered":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/07\/31\/the-guardian-matematika-e-urise-qe-izraeli-aplikoi-per-zine-e-bukes-ne-gaza\/"},"modified":"2025-07-31T19:47:36","modified_gmt":"2025-07-31T19:47:36","slug":"the-guardian-matematika-e-urise-qe-izraeli-aplikoi-per-zine-e-bukes-ne-gaza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zennihost.com\/test\/2025\/07\/31\/the-guardian-matematika-e-urise-qe-izraeli-aplikoi-per-zine-e-bukes-ne-gaza\/","title":{"rendered":"\u201cThe Guardian\u201d: Matematika e uris\u00eb q\u00eb Izraeli aplikoi p\u00ebr zin\u00eb e buk\u00ebs n\u00eb Gaza"},"content":{"rendered":"<p><span>Matematika e uris\u00eb \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb n\u00eb Gaza. Palestinez\u00ebt nuk mund t\u00eb largohen, lufta i ka dh\u00ebn\u00eb fund bujq\u00ebsis\u00eb dhe Izraeli ka ndaluar peshkimin, k\u00ebshtu q\u00eb praktikisht \u00e7do kalori q\u00eb popullsia e saj ha duhet t\u00eb sillet nga jasht\u00eb. Izraeli e di se sa ushqim nevojitet. Ai e ka kalibruar urin\u00eb n\u00eb Gaza p\u00ebr dekada, fillimisht duke llogaritur d\u00ebrgesat p\u00ebr t\u00eb ushtruar presion duke shmangur urin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cIdeja \u00ebsht\u00eb t\u2019i v\u00ebm\u00eb palestinez\u00ebt n\u00eb diet\u00eb, por jo t\u2019i b\u00ebjm\u00eb t\u00eb vdesin nga uria\u201d, \u2013 tha nj\u00eb k\u00ebshilltar i lart\u00eb i kryeministrit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm, Ehud Olmert, n\u00eb vitin 2006. Nj\u00eb gjykat\u00eb izraelite urdh\u00ebroi publikimin e dokumenteve q\u00eb tregonin detajet e atyre analizave makabre dy vjet m\u00eb von\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>\u201cCogat\u201d, agjencia izraelite q\u00eb ende kontrollon d\u00ebrgesat e ndihmave n\u00eb Gaza, llogariti at\u00ebher\u00eb se palestinez\u00ebt kishin nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb minimum mesatar prej 2,279 kalorish p\u00ebr person n\u00eb dit\u00eb, t\u00eb cilat mund t\u00eb siguroheshin p\u00ebrmes 1.836 kg ushqim.<\/span><\/p>\n<p><span>Sot, organizatat humanitare po k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb racion minimal edhe m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl: 62,000 ton metrik\u00eb ushqim t\u00eb that\u00eb dhe t\u00eb konservuar p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur nevojat themelore p\u00ebr 2.1 milion\u00eb njer\u00ebz \u00e7do muaj, ose rreth 1 kg ushqim p\u00ebr person n\u00eb dit\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Teksa n\u00eb Gaza ka r\u00ebn\u00eb zija e buk\u00ebs k\u00ebt\u00eb ver\u00eb, zyrtar\u00ebt izraelit\u00eb kan\u00eb mohuar n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme ekzistenc\u00ebn e uris\u00eb masive, kan\u00eb pohuar (pa dh\u00ebn\u00eb prova) se Hamasi vjedh dhe grumbullon ndihma, ose e kan\u00eb justifikuar urin\u00eb me d\u00ebshtimin e shp\u00ebrndarjes s\u00eb OKB-s\u00eb, duke ndar\u00eb fotografi t\u00eb paletave t\u00eb ndihmave q\u00eb presin brenda kufirit.<\/span><\/p>\n<p><span><strong><em>(Vdekjet ne Gaza)<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span>Ata treguan shp\u00ebrndarjet vdekjeprur\u00ebse dhe kaotike t\u00eb ushqimit nga Fondacioni Humanitar i Gaz\u00ebs, nj\u00eb startup logjistik i mb\u00ebshtetur nga SHBA-t\u00eb dhe Izraeli, si prov\u00eb se palestinez\u00ebt kishin qasje n\u00eb ushqim.<\/span><\/p>\n<p><span>Megjithat\u00eb, t\u00eb dh\u00ebnat e mbledhura dhe t\u00eb publikuara nga vet\u00eb qeveria e Izraelit e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb qart\u00eb se ajo e l\u00ebn\u00eb Gaz\u00ebn t\u00eb vuaj\u00eb nga uria. Midis marsit dhe qershorit, Izraeli lejoi vet\u00ebm 56,000 ton\u00eb ushqime t\u00eb hynin n\u00eb territor sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb \u201cCogat\u201d, m\u00eb pak se nj\u00eb e kat\u00ebrta e nevojave minimale t\u00eb Gaz\u00ebs p\u00ebr at\u00eb periudh\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Edhe n\u00ebse \u00e7do qese me miell t\u00eb OKB-s\u00eb do t\u00eb ishte mbledhur dhe shp\u00ebrndar\u00eb, dhe GHF do t\u00eb kishte zhvilluar sisteme t\u00eb sigurta p\u00ebr shp\u00ebrndarje t\u00eb barabart\u00eb, uria do t\u00eb ishte e pashmangshme. Palestinez\u00ebt nuk kishin mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Nj\u00eb zi buke e \u201cskenarit m\u00eb t\u00eb keq\u201d po zhvillohet tani n\u00eb Gaza, than\u00eb k\u00ebt\u00eb jav\u00eb ekspert\u00ebt e siguris\u00eb ushqimore t\u00eb OKB. D\u00ebrgesat e ushqimit jan\u00eb \u201cn\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb shum\u00eb m\u00eb posht\u00eb se ajo q\u00eb nevojitet\u201d, mes \u201ckufizimeve drastike n\u00eb hyrjen e furnizimeve\u201d, tha Klasifikimi i Faz\u00ebs s\u00eb Integruar t\u00eb Siguris\u00eb Ushqimore (IPC) n\u00eb nj\u00eb raport q\u00eb citon shifrat izraelite mbi ndihm\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span>Komiteti i Rishikimit t\u00eb Uris\u00eb, nj\u00eb grup i pavarur ekspert\u00ebsh q\u00eb shqyrton alarmet e IPC, tha se d\u00ebrgesat e ushqimit \u201ckan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb t\u00eb pamjaftueshme\u201d. \u201cAnaliza jon\u00eb e pakove ushqimore t\u00eb furnizuara tregon se plani i tyre i shp\u00ebrndarjes do t\u00eb \u00e7onte n\u00eb uri masive, edhe n\u00ebse do t\u00eb ishte n\u00eb gjendje t\u00eb funksiononte pa nivelet e tmerrshme t\u00eb dhun\u00ebs q\u00eb jan\u00eb raportuar\u201d, \u2013 tha FRC.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb mars dhe prill, Gaza ishte n\u00ebn rrethim total, pa hyrjen e asnj\u00eb ushqimi. N\u00eb mesin e majit, Netanyahu tha se d\u00ebrgesat do t\u00eb rifillonin p\u00ebr shkak t\u00eb presionit nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr nj\u00eb \u201ckriz\u00eb urie\u201d. Vet\u00ebm disa jav\u00eb d\u00ebrgesa shtes\u00eb ndihmash gjat\u00eb arm\u00ebpushimit n\u00eb janar dhe shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti siguruan kalori t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr ta rikthyer Gaz\u00ebn nga pragu i uris\u00eb, tregojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e OKB-s\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Megjithat\u00eb, n\u00eb maj vet\u00ebm nj\u00eb sasi e vog\u00ebl ushqimi u lejua, n\u00eb sasi q\u00eb sh\u00ebrbyen vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ngadal\u00ebsuar r\u00ebnien e Gaz\u00ebs n\u00eb uri, jo p\u00ebr ta ndaluar at\u00eb. Dy muaj m\u00eb von\u00eb, shkalla e vuajtjeve ka nxitur nj\u00eb raund tjet\u00ebr zem\u00ebrimi nd\u00ebrkomb\u00ebtar, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebrkesat e Donald Trump p\u00ebr t\u00eb siguruar \u201c\u00e7do gram ushqim\u201d p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e uritur.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb p\u00ebrgjigje, Netanyahu ka premtuar vet\u00ebm ndihm\u00eb shtes\u00eb \u201cminimale\u201d. Numri i kamion\u00ebve me ushqim q\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb territor \u00ebsht\u00eb rritur, por \u00ebsht\u00eb ende shum\u00eb n\u00ebn minimumin e nevojsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ushqyer palestinez\u00ebt atje, e l\u00ebre m\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndryshuar gjendjen e uris\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>D\u00ebrgesat nga ajri, t\u00eb p\u00ebrdorura me nd\u00ebrprerje gjat\u00eb gjith\u00eb luft\u00ebs kan\u00eb rifilluar me Franc\u00ebn, Gjermanin\u00eb, Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, Egjiptin, Jordanin\u00eb dhe Emiratet e Bashkuara Arabe midis vendeve q\u00eb njoftojn\u00eb fluturime edhe pse parashutizmi me ushqim \u00ebsht\u00eb i shtrenjt\u00eb, joefikas dhe her\u00eb pas here vdekjeprur\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span>Vitin e kaluar t\u00eb pakt\u00ebn 12 persona u mbyt\u00ebn duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb merrnin ushqimin q\u00eb kishte r\u00ebn\u00eb n\u00eb det, dhe t\u00eb pakt\u00ebn 5 u vran\u00eb kur paletat ran\u00eb mbi ta. N\u00eb 21 muajt e par\u00eb t\u00eb luft\u00ebs, 104 fluturime furnizuan Gaz\u00ebn me ushqim ekuivalentin e vet\u00ebm 4 dit\u00ebve, tregojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat izraelite, p\u00ebr nj\u00eb kosto q\u00eb arrin n\u00eb dhjet\u00ebra miliona dollar\u00eb. T\u00eb shpenzuara p\u00ebr kamion\u00eb, i nj\u00ebjti buxhet do t\u00eb sillte shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr ushqim, por \u00e7mimi i k\u00ebtyre fluturimeve nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm monetar.<\/span><\/p>\n<p><span>Ato i lejojn\u00eb Izraelit dhe aleat\u00ebve t\u00eb tij ta paraqesin urin\u00eb si nj\u00eb katastrof\u00eb t\u00eb shkaktuar nga logjistika, jo si nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb krijuar nga politika shtet\u00ebrore. D\u00ebrgesat nga ajri zakonisht urdh\u00ebroheshin si mjeti i fundit p\u00ebr t\u00eb ushqyer njer\u00ebzit n\u00eb situata emergjente ku forcat e armatosura armiq\u00ebsore ose gjeografia e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb pamundur shp\u00ebrndarjen e ndihmave n\u00eb rrug\u00eb tok\u00ebsore.<\/span><\/p>\n<p><span>N\u00eb Gaza, pengesat e vetme p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar ndihma p\u00ebrtej kufirit jan\u00eb kufizimet e vendosura nga Izraeli, nj\u00eb aleat i shum\u00eb vendeve per\u00ebndimore dhe i armatosur me arm\u00eb britanike dhe amerikane.<\/span><\/p>\n<p><span>Dy grupe t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut me baz\u00eb n\u00eb Izrael deklaruan k\u00ebt\u00eb jav\u00eb se Izraeli po kryente gjenocid n\u00eb Gaza, me raporte q\u00eb citonin prova q\u00eb p\u00ebrfshinin edhe \u201carm\u00ebzimin e uris\u00eb\u201d. B\u2019tselem p\u00ebrshkroi nj\u00eb \u201cpolitik\u00eb zyrtare dhe t\u00eb deklaruar hapur\u201d t\u00eb uris\u00eb masive.<\/span><\/p>\n\n<p><em><strong>(Ndihmat e futura n\u00eb Gaza)<\/strong><\/em><\/p>\n<p><span>Qeveria e Izraelit e di se sa ushqim u duhet njer\u00ebzve t\u00eb Gaz\u00ebs p\u00ebr t\u00eb mbijetuar dhe sa ushqim shkon n\u00eb territor, dhe n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn i p\u00ebrdori k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr t\u00eb llogaritur se sa ushqim nevojitej p\u00ebr t\u00eb shmangur urin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span>Hendeku i madh midis kalorive q\u00eb i nevojiten Gaz\u00ebs dhe ushqimit q\u00eb ka hyr\u00eb q\u00eb nga marsi e b\u00ebn t\u00eb qart\u00eb se zyrtar\u00ebt izraelit\u00eb po b\u00ebjn\u00eb llogaritje t\u00eb ndryshme sot. Ata nuk mund t\u2019ia kalojn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb uri t\u00eb shkaktuar nga njeriu askujt tjet\u00ebr, dhe as aleat\u00ebt e tyre nuk mund ta b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb. <strong>\u00a9<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2025\/jul\/31\/the-mathematics-of-starvation-how-israel-caused-a-famine-in-gaza\">The Guardian<\/a>, LAPSI.al<\/strong><\/span><\/p>\n<p>The post <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/2025\/07\/31\/the-guardian-matematika-e-urise-qe-izraeli-aplikoi-per-zine-e-bukes-ne-gaza\/\">\u201cThe Guardian\u201d: Matematika e uris\u00eb q\u00eb Izraeli aplikoi p\u00ebr zin\u00eb e buk\u00ebs n\u00eb Gaza<\/a> appeared first on <a href=\"https:\/\/lapsi.al\/\">Lapsi.al<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Matematika e uris\u00eb \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb n\u00eb Gaza. Palestinez\u00ebt nuk mund t\u00eb largohen, lufta i ka dh\u00ebn\u00eb fund bujq\u00ebsis\u00eb dhe Izraeli ka ndaluar peshkimin, k\u00ebshtu q\u00eb praktikisht \u00e7do kalori q\u00eb popullsia e saj ha duhet t\u00eb sillet nga jasht\u00eb. Izraeli e di se sa ushqim nevojitet. Ai e ka kalibruar urin\u00eb n\u00eb Gaza p\u00ebr dekada, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":33691,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-33690","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33690"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33690\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zennihost.com\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}